# КР Каржы министрлигинин 2014-жылдын 27-ноябрындагы № 179-п "Эсеп-чот планы жана аны пайдалануу боюнча колдонмону бекитүү жөнүндө" буйругу - Толук аталышы: КР Каржы министрлигинин 2014-жылдын 27-ноябрындагы № 179-п "Эсеп-чот планы жана аны пайдалануу боюнча колдонмону бекитүү жөнүндө" буйругу - Актынын түрү: Приказ - Номери: 179-п - Кабыл алынган күнү: 27.11.2014 - Статусу: Күчүн жоготкон - Редакциянын күнү: 29.06.2017 - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 29.06.2017 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: КР Каржы министрлигинин 2014-жылдын 27-ноябрындагы № 179-п "Эсеп-чот планы жана аны пайдалануу боюнча колдонмону бекитүү жөнүндө" буйругу (29.06.2017 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/9602 --- КР Финансы министрлигинин 2017-жылдын 29-июнундагы № 97-Б буйругуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КАРЖЫ МИНИСТРЛИГИ БУЙРУК 2014-жылдын 27-ноябры № 179-п «Эсеп-чот планы жана аны пайдалануу боюнча колдонмону бекитүү жөнүндө» (КР Финансы министрлигинин 2015-жылдын 18-ноябрындагы № 195-б, 2016-жылдын 14-декабрындагы № 202-б буйругунун редакциясына ылайык) Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 3-ноябрындагы № 624 токтомунун 1-пунктун аткарууга, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 16 майындагы № 224 “Бюджеттик мекемелерде бухгалтердик эсепти уюштуруу боюнча жобонун токтомуна өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу”, ошондой эле 2014-жылдын 15-сентябрындагы № 530 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомунун негизинде мамлекеттик аткаруу органдарынын жеке ченемдик документтерин бекитүү боюнча ыйгарым укуктарын берүү жөнүндө токтомуна ылайык, БУЙРУК КЫЛАМ: 1. Эсеп-чот планы жана аны пайдалануу боюнча колдонмо бекитилсин. 2. Бул буйрук расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет. 3. Ушул буйрук расмий жарыяланган күндөн тартып ички аудит жана бухгалтердик эсеп методологиясынын башчылыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын юстиция министирлигине бир күн ичинде мамлекеттик катоого жөнөтүлсүн. 4. Коомчулук менен байланыштар боюнча сектор Кыргыз Республикасынын Финансы министирлигинин веб-сайтына ушул буйруктун жарыяланышын камсыз кылсын. 5. Бул буйруктун аткарылышын көзмөлдөөнү өзүмө калтырам. Министр О. Лаврова Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигинин буйругуна Тиркеме 27-ноябрь 2014ж. № 176-п ЭСЕП-ЧОТ ПЛАНЫ ЖАНА АНЫ ПАЙДАЛАНУУ БОЮНЧА КОЛДОНМО (КР Финансы министрлигинин 2015-жылдын 18-ноябрындагы № 195-б, 2016-жылдын 14-декабрындагы № 202-б буйругунун редакциясына ылайык) ## 1-глава Бюджеттик мекемелердин эсеп-чот планы 86. Бюджеттик мекемелердин эсеп-чот планы төмөнкүдөй эсеп-чот тизмеси түрүндө болот, анын алкагында ар бир эсеп-чот аталышка жана сандык символго ээ, классификациянын белгилүү критерийи боюнча класстарга жана топторго киргизилет: Номер Эсеп-чоттун аталышы 1 Кирешелер 11 Салык кирешеси 111 Кирешеге жана пайдага болгон салыктар 1111 Кирешеге жана пайдага болгон салыктар 11111 Жеке жактардан - Кыргыз Республикасынын резиденттеринен алынуучу киреше салыгы 11111 100 Салык агенти төлөөчү киреше салыгы 11111 200 Бирдиктүү салык декларациясы боюнча киреше салыгы 11112 Кыргыз Республикасынын резидент эмес жактарынын кирешесине салыктар 11112 100 Кыргыз Республикасынын резидент эмес жактарынын кирешесине салык 11113 Пайдага салык 11113 100 Пайдага салык 11113 200 Пайыздарга салык 11113 300 Алтын өндүрүүчү компаниялардын кирешесине салык 1112 Атайын режимдер боюнча салык 11121 Бирдиктүү салык боюнча түшүүлөр 11121 100 Чакан ишкердик субъекттери үчүн бирдиктүү салык 11122 Патенттин негизинде салык 11122 100 Милдеттүү патенттин негизинде салык 11122 200 Ыктыярдуу патенттин негизинде салык 11123 Бюджеттик мекемелердин атайын каражаттарына салык 11123 100 Бюджеттик мекемелердин атайын каражаттарына салык 1113 Категория боюнча бөлүнүштүрүлбөгөн салыктар 11131 Кумтөрдүн дүң кирешесине салык 11113 100 Кумтөрдүн дүң кирешесине салык 113 Менчикке салык 1131 Мүлккө салык 11311 Кыймылсыз мүлккө салык 11311 100 Ишкердик иш үчүн пайдаланылбаган кыймылсыз мүлккө салык 11311 200 2-топтогу ишкердик иши үчүн пайдаланылган кыймылсыз мүлккө салык 11311 300 3-топтогу ишкердик иши үчүн пайдаланылган кыймылсыз мүлккө салык 11312 Кыймылдуу мүлккө салык 113121 Транспорттук каражаттарга салык 11312 110 Юридикалык жактардын транспорт каражатына салык 11312 120 Жеке жактардын транспорт каражатына салык 1132 Жер салыгы 11321 Жер салыгы 11321 100 Короо жанындагы жана бакчалар жер участокторун пайдалануу үчүн жер салыгы 11321 200 Айыл чарба жерлерин пайдалануу үчүн жер салыгы 11321 300 Калктуу конуштардын жерлерин жана айыл чарбалык эмес багыттагы жерлерди пайдалануу үчүн жер салыгы 114 Товарларга жана кызмат көрсөтүүлөргө салыктар 1141 Товарларга жана кызмат көрсөтүүлөргө жалпы салыктар 11411 Кошумча нарк салыгы (КНС) 11411 100 Кыргыз Республикасынын аймагында өндүрүлүүчү товарларга жана кызмат көрсөтүүлөргө КНС 11411 200 Кыргыз Республикасынын аймагына ташылып келүүчү товарларга КНС 11412 Сатуудан салык 11412 100 Сатуудан салык 11413 Автомобиль жолун пайдалануу үчүн салык 11413 100 Автомобиль жолун пайдалануу үчүн салык 11414 Өзгөчө кырдаалдарды алдын алуу жана жоюу үчүн чегерүү 11414 100 Өзгөчө кырдаалдарды алдын алуу жана жоюу үчүн чегерүү 1142 Акциздик салык 11421 КР аймагында өндүрүлүүчү же сатып өткөрүлүүчү товарларга акциздик салык 114211 Алкоголдук продукция 11421 110 Этиль спирти 11421 120 Арак-шарап ичимдиктери 11421 130 Күчтүү суусундуктар, күчтүү ширелер жана бальзамдар 11421 140 Шараптар 11421 150 Коньяктар 11421 160 Атылуучу шарап шампан анын ичинде 11421 170 Идишке куюлган пиво 11421 180 Идишке куюлбаган пиво 11421 190 Шарап материалдары 1142112 Тамекилер 11421 210 Чыпкалуу тамеки чылымдары 11421 220 Чыпкасыз тамеки чылымдары 11421 230 Сигаралар жана сигариллалар 11421 290 Ферменттелген тамекиден тышкары, тамекиси бар чылымдар 114213 Мунай продуктулары 11421 310 Бензин, жеңил жана орточо дистилляттар жана башка бензиндер 11421 320 Реактивдүү отун 11421 330 Дизель отуну 11421 340 Мазут 11421 350 Май жана газ конденсаты 11421 360 Чийки мунай жана битум материалдарынан алынган чийки мунай заттары 114214 Башка акциздик товарлар 11421 410 Алтын, платина же күмүштөн жасалган зер буюмдар 11421 420 Башка акциздик товарлар 11422 Кыргыз Республикасынын аймагына ташылып келинген товарларга акциздик салык 114221 Алкоголдук продукция 11422 110 Этил спирти 11422 120 Арак-шараптар 11422 130 Кубаттуу ичимдиктер, кубаттуу ширелер жана бальзамдар 11422 140 Шараптар 11422 150 Коньяктар 11422 160 Атылуучу шарап шампан анын ичинде 11422 170 Таңгакталган пиво 11422 180 Таңгакталбаган пиво 11422 190 Шарап материалдары 114222 Тамеки буюмдары 11422 210 Чыпкалуу тамеки 11422 220 Чыпкасыз тамеки 11422 230 Сигаралар жана сигарилаллар 11422 290 Ферменттелген тамекиден тышкары тамекиси бар башка буюмдар 114223 Мунай продуктулары 11422 310 Бензин, жеңил жана орто дистиляттар жана башка бензиндер 11422 320 Реактивүү күйүүчү майлар 11422 330 Дизель отуну 11422 340 Мазут 11422 350 Май жана газоконденсат 11422 360 Битум материалдарынан алынган иштетилбеген мунай жана мунай продуктулары 114224 Башка акциздик товарлар 11422 410 Башка акциздик товарлар 1144 Жер казынасын пайдалангандык үчүн салык 11441 Бонустар 114411 Күйүүчү пайдалуу кендери 11441 110 Мунай 11441 120 Күйүүчү газдар 11441 130 Көмүр 11441 190 Башка пайдалуу күйүүчү пайдалуу кендер 114412 Металл пайдалуу кендер 11441 210 Асыл металлдар 11441 220 Сымап 11441 230 Сурьма 11441 240 Калай, вольфрам 11441 290 Жогоруда классификацияланбаган башка металлдар 114413 Металл эмес пайдалуу кендер 11441 310 Беттегич таштар 11441 320 Курулуш куму 11441 330 Гипс 11441 340 Акиташ, курулуш ташы 11441 350 Түстүү таштар (самоцветы) 11441 390 Жогоруда классификацияланбаган башка металл эместер 114414 Жер астындагы суулар 11441 510 Ичүүчү суу катары куюштуруу үчүн арашан жана тузсуз суулар 11441 520 Бальнологиялык дарылоо үчүн минералдык суулар 11441 530 Жылытуу үчүн ысык суулар 11441 540 Ичүүчү жана техникалык суулар 11442 Роялти 11442 120 Күйүүчү газ 11442 130 Көмүр 11442 190 Күйүүчү май пайдалуу кендери 114422 Металл пайдалуу кен байлыктар 11442 210 Асыл металлдар 11442 220 Сымап 11442 230 Сурьма 11442 240 Калай, вольфрам 11442 290 Жогоруда классификацияланбаган дагы башка металлдар 114423 Металл эмес пайдалуу кен байлыктар 11442 310 Беттегич таштар 11442 320 Курулуш куму 11442 330 Гипс 11442 340 Акиташ, курулуш ташы 11442 350 Түстүү таштар (самоцветы) 11442 390 Жогоруда классификацияланбаган башка металл эместер 114424 Жер астындагы суулар 11442 410 Ичүүчү суу катары куюштуруу үчүн минералдык жана тузсуз суулар 11442 420 Бальнологиялык дарылоо үчүн минералдык суулар 11442 430 Жылытуу үчүн ысык суулар 11442 440 Ичүүчү жана техникалык суулар 11442 490 Башка жер астындагы суулар 115 Эл аралык соодага жана операцияларга салыктар 1151 Бажылык төлөм 11511 Ташылып келинген продукциядан бажылык төлөм 11511 100 Импорттук бажы алымы 11511 200 Импорттук мезгилдик бажы алымы 11511 300 Атайын алым 11511 400 Демпингге каршы алым 11511 500 Компенсациялык алым 11511 600 Бажы алымдарынын, салыктардын бирдиктүү чени боюнча бажылык төлөм 11511 700 Жыйынды бажылык төлөм 11512 Ташылып чыгарылган продукциядан бажылык төлөм 11512 100 Экспорттук бажы алымы 11512 200 Экспорттук мезгилдик бажы алымы 11513 Бажылык жыйым 11513 100 Чет өлкөлүк автоташуучулардан жыйым 11513 200 Бажылык тариздөө үчүн жыйымыдар 11514 Башка бажылык жыйымдар жана төлөмдөр 11514 100 Башка бажылык жыйымдар жана төлөмдөр 116 Башка салыктар жана жыйымдар 1161 Башка салыктар жана жыйымдар 11611 Башка салыктар жана жыйымдар 11611 100 Республикалык бюджеттин башка салыктары жана жыйымдары 11611 200 Жергиликтүү бюджеттин башка салыктары жана жыйымдары 12 Социалдык муктаждыкка төгүмдөр/чегерүүлөр 121 Социалдык камсыздоого төгүмдөр/чегерүүлөр 1211 Кызматкерлердин камсыздандыруу төгүмдөрү 12110 100 Кызматкерлердин камсыздандыруу төгүмдөрү 12110 200 Мамлекеттик топтомо пенсиялык фондуна негизги карыз боюнча кызматкерлердин камсыздандыруу төгумдөрү 12110 300 Мамлекеттик топтомо пенсиялык фондуна мөөнөту узартылган карыз боюнча кызматкерлердин камсыздандыруу төгумдөрү 12110 400 Мамлекеттик топтомо пенсиялык фондуна өтүүчү карыз боюнча кызматкерлердин камсыздандыруу төгумдөрү 1212 Жумуш берүүчүлөрдүн камсыздандыруу төгүмдөрү 12120 100 Жумуш берүүчүлөрдүн камсыздандыруу төгүмдөрү 12120 200 Жумуш берүүчүлөрдүн жана кызматкерлердин негизги карыз боюнча камсыздандыруу төгүмдөрү (Мамлекеттик топтомо фондунан тышкары) 12120 300 Жумуш берүүчүлөрдүн жана кызматкерлердин мөөнөтү узартылган боюнча камсыздандыруу төгүмдөрү (Мамлекеттик топтомо пенсиялык фондунан тышкары) 12120 400 Жумуш берүүчүлөрдүн жана кызматкерлердин өтүүчү карыз боюнча камсыздандыруу төгүмдөрү (Мамлекеттик топтомо пенсиялык фондунан тышкары) 1213 Жекече эмгек ишкердигин жүргүзгөндөрдүн камсыздандыруу төгүмдөрү 12130 100 Жекече эмгек ишкердигин жүргүзгөндөрдүн камсыздандыруу төгүмдөрү 1214 Категориялар боюнча бөлүштүрүлбөгөн камсыздандыруу төгүмдөрү 12140 100 Категориялар боюнча бөлүштүрүлбөгөн камсыздандыруу төгүмдөрү 1215 Айылдык товар өндүрүүчүлөрдөн камсыздандыруу төгүмдөрү 12150 100 Айылдык товар өндүрүүчүлөрдөн камсыздандыруу төгүмдөрү 122 Социалдык муктаждыкка башка төгүмдөр/чегерүүлөр 1221 Кызматкерлердин төгүмдөрү/чегерүүлөрү 12210 100 Кызматкерлердин төгүмдөрү/чегерүүлөрү 1222 Жумуш берүүчүлөрдүн төгүмдөрү/чегерүүлөрү 12220 100 Жумуш берүүчүлөрдүн төгүмдөрү/чегерүүлөрү 1223 Башка төгүмдөр/чегерүүлөр 12230 100 Башка төгүмдөр/чегерүүлөр 123 Социалдык фонддун башка кирешелери 1231 Социалдык фонддун башка кирешелери 12310 100 Социалдык фонддун башка кирешелери 12310 200 Капиталдаштырылуучу суммалар боюнча төлөө 12310 300 Регрессдоолор боюнча төлөө 12310 400 Берилген мөөнөтүн узартуу боюнча пайыздар 1232 Социалдык фонддун кирешелери боюнча пайыздар 12320 100 Социалдык фонддун кирешелери боюнча пайыздар 13 Алынган расмий трансферттер 131 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнөн 1311 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнөн 13111 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнөн 13111 100 Учурдагы 13111 200 Капиталдык 1312 Эл аралык уюмдардан 13121 Эл аралык уюмдардан 13121 100 Учурдагы 13121 200 Капиталдык 133 Мамлекеттик башкаруу секторунун трансферттери 1331 Жергиликтүү бюджеттерге гранттар 13311 Жергиликтүү бюджеттерге гранттар 13311 100 Категориялык гранттар 13311 200 Теңөөчү гранттар 13311 300 Түрткү берүүчү гранттар 1332 Өз ара эсептешүүлөр боюнча берилүүчү каражаттар 13321 Өз ара эсептешүүлөр боюнча берилүүчү каражаттар 13321 100 Айлык акыны жогорулатууга өз ара эсептешүүлөр боюнча өткөрүлүп берилүүчү каражаттар 13321 200 1-4 класстардын окуучуларынын тамактануусуна өз ара эсептешүүлөр боюнча өткөрүлүп берилүүчү каражаттар 13321 300 Республикалык бюджеттен өз ара эсептешүүлөр боюнча өткөрүлүп берилүүчү дагы башка каражаттар 13321 400 Жергиликтүү бюджеттен өз ара эсептешүүлөр боюнча өткөрүлүп берилүүчү каражаттар 13321 500 Жергиликтүү бюджеттердин денгээлдери ортосунда өткөрүлүп берилүүчү каражаттар 14 Салыктык эмес кирешелер 141 Менчиктен кирешелер жана пайыздар 1411 Пайыздар 14111 Депозиттер боюнча пайыздар 14111 100 Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында турган Өкмөттүн депозиттери боюнча пайыздар 14112 Берилген бюджеттик ссудалар жана кредиттер боюнча пайыздар 14112 100 Берилген бюджеттик ссудалар жана кредиттер боюнча пайыздар 1412 Дивиденддер жана пайда 14121 Дивиденддер 14121 100 Акциялардын мамлекеттик пакетине кошуп эсептелген дивиденддер 14122 Пайда 14122 100 Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын пайдасы 14122 200 Мамлекеттик ишканалардын пайдасы 1415 Ижара акысы 14151 Пайдалуу кен чыккан жерлерди же казып алынуучу отунду иштеткендиги үчүн акы 14151 100 Пайдалуу кен чыккан жерлерди же казып алынуучу отунду иштеткендиги үчүн акы 14151 200 Жер казынасын пайдалануу укугун лицензияны кармоо үчүн акы 14152 Жаратылыш ресурстарын пайдалануу акысы 14152 100 Калктуу конуштарда жер ижарасы үчүн акы 14152 200 Жайыт ижарасы үчүн акы 14152 300 Айыл четиндеги жайыттардын ижарасы үчүн акы 14152 400 Интенсивдүү пайдалануу зонасын жайыт ижарасы үчүн акы 14152 500 Алыскы жайыт ижарасы үчүн акы 14152 600 Жерлерди кайра бөлүштүрүү фондунун жер ижарасы үчүн акы 14152 700 Токой ресурстарын пайдалануу акысы 14152 800 Суу ресурстарын пайдалануу акысы 14152 900 Жаратылыш активдерин пайдалануу үчүн башка төлөмдөр 14153 Мүлк ижарасы үчүн акы 14153 100 Мамлекеттик менчикте турган жайлардын, имараттардын жана курулмалардын ижара акысы 14153 200 Муниципалдык менчикте турган жайлардын, имараттардын жана курулмалардын ижара акысы 14153 900 Башка мүлк ижарасына акы 142 Товарларды сатуудан жана кызмат көрсөтүүдөн алынган кирешелер 1422 Административдик жыйымдар жана төлөмдөр 14221 Жыйымдар жана төлөмдөр 14221 100 Лицензия берүү акысы 14221 200 Сертификаттарды жана башка уруксат документтерди берүү акысы 14221 300 Лотерея ишин жүргүзүү укугу үчүн акы 14221 400 Транспорт каражаттарын каттоо жана кайра каттоо акысы 14221 500 Альтернативдүү кызмат өтөө жана чакыруу мобилизациялык резерв үчүн акы 14221 600 Айдоочунун күболүгүн алуу укугуна экзамен алгандыгы үчүн жана автоуна каражатын кароодон өткөргөдүгү үчүн жыйым 14221 700 Таштандыларды ташып чыгаруу үчүн жыйым 14221 800 Автотранспорт токтотуу үчүн жыйым 14221 900 Башка төлөмдөр жана жыйымдар 14222 Мамлекеттик алымдар 14222 100 Каттоо органдары алуучу мамлекеттик алым 14222 200 Юстиция органдары алуучу мамлекеттик алым 14222 300 Сот органдары алуучу мамлекеттик алым 14222 400 Башка мамлекеттик алымдар 14222 500 Декларациялоодон нотариалдык аракеттерди жасоо үчүн алынуучу мамлекеттик алым 14223 Бир жолку декларациялык төлөм 14223 100 Бир жолку декларациялык төлөм 1423 Акы төлөнүүчү кызмат көрсөтүүдөн түшүүлөр 14231 Медициналык кызмат көрсөтүүлөр 14231 100 Амбулатордук денгээлде консультациялык-диагностикалык жардамды көрсөтүү үчүн акы 14231 200 Амбулатордук денгээлде дарылоо иш чараларын жүргүзүү үчүн акы 14231 300 Стационардык алмаштыруучу болумдордо медициналык жардамды көрсөтүү үчүн акы 14231 400 Адистештирилген стационарларда медициналык жардамды көрсөтүү үчүн акы 14231 500 Саламаттык сактоо чөйрөсүндө кызмат көрсөтүү үчүн кош төлөм 14231 600 Стоматологиялык жардам көрсөтүү үчүн кош акы 14231 700 Дезинфекциялык, дезинсекциялык жана дератизациялык иштерди жүргүзгөндүгү үчүн аксы 14231 800 Медициналык жардамдардын жогорку технологиялуу түрлорүн көрсөтүү үчүн акы (белгиленген квотадан ашык) 14231 900 Классификацияланбаган медициналык кызмат көрсөтүүлөр үчүн акы 14232 Билим берүү жана маданий кызмат көрсөтүүлөр 14232 100 Окуу жайларында (ЖОЖ, КТУ, ООЖ) билим бергендиги үчүн акы 14232 200 Жалпы билим берүүчү мектептердин бүтүрүүчүлөрүн - өзгөчө үлгүдөгү документтерди алууга талапкерлерди тестирлөөнү жүргүзгөнүгү үчүн түшү 14232 300 Окуучулардын окуу өндүрүштүк ишинен түшүүлөр, жатаканада, мейманканада жашаган үчүн акы 14232 400 Мектепке чейинки жана мектеп мекемелеринин кошумча кызматы үчүн акы 14232 500 Окутуу программаларын, курстарды, семинарларды, конференцияларды уюштуруу жана жүргүзүү үчүн акы 14232 600 ЖОЖго чейин, ЖОЖдон кийин жана кошумча билим берүүнү көрсөтүү үчүн акы 14232 700 Театралдык постановкаларды көрсөтүү үчүн акы 14232 800 Маданият мекемелеринин залдарын жана имараттарын, ошондой эле жабдууларын жана шаймандарын берүү үчүн акы 14232 900 Классификацияланбаган билим берүү жана маданият кызмат көрсөтүүлөрү үчүн акы 14233 Социалдык кызмат көрсөтүү үчүн акы 14233 100 Чет өлкөдө ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү үчүн акы 14233 200 Чет өлкөлүк жумуш күчүн тартууга жана ишке уруксат берүүгө уруксат берүү үчүн акы 14233 300 Интернет-журналда илимий статьяларды жарыялоо үчүн акы 14233 400 Жолугушуу үчүн бөлмөлөрдү берүү үчүн акы 14233 900 Классификацияланбаган социалдык кызмат көрсөтүүлөр үчүн акы 14234 Каттоо, маалымдамаларды, күбөлүктөрдү жана башка документтерди берүү кызматтары 14234 100 Байланыш жабдууларына жана кызматтарына ылайых келүү сертификатын берүү үчүн акы 14234 200 Тез жана контракттык кызматтын аскер милдеттүүлөрүнө, аскер кызматчыларына аскердик-эсепке алуу документтеринин дубликаттарын берүүгө акы 14234 300 Диплом/аттестатты берүү, илимий даражаны ыйгаруу жана илимий билимдерди ыйгаруу жөнүндө документтерди носитрификациялоо үчүн акы 14234 400 Маалымдамаларды, күбөлүктөрдү, ишеним каттын жана полистин дубдикатын берүү акысы 14234 500 Лабораториялардын, продукцияны, персоналды жана башкалардын компетенттүүлүгүн ырастоо үчүн акы 14234 600 Сертификаттарды берүү акысы 14234 700 Мамлекеттик каттоо акысы 14234 900 Каттоо, маалымдамаларды, күбөлүктөрдү жана башкаларды берүү боюнча классификацияланбаган кызмат көрсөтүлөргө акы 14235 Изилдөө, талдоо, балоо жана экспертиза боюнча кызмат көрсөтүүлөр 14235 100 Баалуу металлдардан зергер жана башка тиричилик буюмдарын пробирлөө жана эн тамгалоо акысы 14235 200 Пландан тышкары иштерди жүргүзүү үчүн акы 14235 300 Экспертиза жана изилдөө жүргүзүү үчүн акы 14235 400 Тестирлөөнү жана билимдерди текшерүүнү жүргүзүү акысы 14235 500 Талдоо жана изилдөө жүргүзүү акысы 14235 600 Ветеринардык жана клиникалык кароо акысы 14236 Маалымат берүү жана басып чыгаруу кызмат көрсөтүүлөрү 14236 100 Диссертациялардын авторефераттары жана диссертациялар боюнча маалыматты көрсөтүү акысы 14236 200 Статистикалык байкоолорду жүргүзүү, статистикалык маалыматты берүү акысы 14236 300 Маалыматты издөө, тандоо жана берүүнү жургүзүү акысы 14236 400 Ар кандай иш чараларды уюштуруу, жүргүзүү акысы 14236 500 Документтерди убактылуу пайдаланууга берүү акысы 14236 600 Документтерди тариздөө жана жарандарды документтөө акысы 14236 900 Маалымат берүү жана басып чыгаруу боюнча классификацияланбаган кызмат көрсөтүүлөр акысы 14237 Коопсуздукту жана сактоону камсыз кылуу 14237 100 Зыянкечтерге каршы химиялык жана биологиялык иштетүү акысы 14237 200 Карантин алдындагы продуктуларды, каражаттарды жана имараттарды зыянсыздандыруу 14237 300 Карантин изоляторунда жаныбарларды күтүү акысы 14237 400 Товарларды жана транспорт каражаттарын бажылык коштоп жүрүү акысы 14237 500 Документтерди даярдоо, кабыл алуу жана сактоо акысы 14237 600 Келишимдер боюнча объектилерди кайтаруу жана коопсуздугун камсыз кылуу акысы 14237 700 Бат күйүп кетме, күчтүү таасирдүү, уулу заттарды коштоп жүрүү акысы 14237 900 Коопсуздукту жана сактоону камсыз кылуу боюнча классификацияланбаган кызмат көрсөтүүлөр акысы 14238 Кызмат көрсөтүүнүн башка түрлөрү 14238 100 Суу пайдалануучуларына сууну жеткирүү акысы 14238 200 Өзгөчө кайтарылган жаратылыш аймактарына баруу акысы 14238 300 Жыгачты жана отургузуу материалын сатып өткөрүү акысы 14238 400 Эл аралык патенттик классификация боюнча теманы классификациялоо акысы 14238 500 Диссертациялардын авторефераттарын индекстөө акысы 14238 600 Короо-жай курулмаларын орнотуу жана эксплуатациялоо үчүн схема картасын иштеп чыгуу акысы 14238 700 Өткөрүү-техникалык, суу астында ишти жана дайвингди уюштуруу жана жүргүзүү акысы 14238 900 Кызмат көрсөтүүнүн башка классификацияланбаган түрлөрү үчүн акы 14239 Дагы башка түшүүлөр 14239 100 Менчиктештирүүдө сатуудан жогорку баалардан алынган чегерүүлөр 14239 200 Мамматрезервди брондон чыгаруудан алынган чегерүүлөр 14239 300 Мурда берилген бюджеттик ссудалардан чегерүүлөр 14239 400 Дагы башка түшүүлөр 143 Айыптар, санкциялар, конфискациялар 1431 Административдик айыптар, санкциялар, конфискациялар 14311 Административдик айыптар, санкциялар, конфискациялар 14311 100 Административдик айыптар 14311 200 Ашкереленген контрабанданы сатып өткөрүүдөн түшүүлөр 14311 300 Конфискацияланган мүлктү сатып өткөрүүдөн түшүүлөр 14311 400 Контролдук-көзөмөл иш-чараларын жүргүзүүдөн түшүүлөр 14311 500 Экономикалык кылмыштар боюнча келтирилген зыяндын ордун толуктоо 1432 Камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча айыптар, санкциялар, конфискациялар 14321 Камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча айыптар, санкциялар, конфискациялар 14321 100 Негизги карыз боюнча айыптык санкциялар 14321 200 Узартылган карыз боюнча айыптык санкциялар 14321 300 Өтүүчү карыз боюнча айыптык санкциялар 144 Мамлекеттик сектордун бирдиктерине ыктыярдуу трансферттер жана гранттар 1441 Мамлекеттик сектордун бирдиктерине ыктыярдуу трансферттер жана гранттар 14411 Учурдагы 14411 100 Учурдагы жардам 14412 Капиталдык 14412 100 Капиталдык жардам 145 Башка салыктык эмес кирешелер 1451 Башка салыктык эмес кирешелер 14511 Башка салыктык эмес кирешелер 14511 100 Мамлекеттин пайдасына айланган киреше 14511 200 Башка салыктык эмес киреше 14511 300 Курстук пайда/чыгаша 14511 400 Жергиликтүү маанидеги инфраструктураны өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөр 14511 500 Негизги фонддордун кайтарымсыз түшүүсү 14511 600 Запастардын кайтарымсыз түшүүсү 14511 700 Негизги фонддордун чыгарылышынан киреше 2 Чыгашалар 21 Кызматкерлердин эмгек акысы 211 Эмгек акы 2111 Эмгек акы 21111 Туруктуу кызматкерлердин эмгек акысы 21111 100 Негизги эмгек акы 21111 200 Үстөк акы 21111 300 Кошумча төлөөлөр жана компенсациялар 21112 Убактылуу кызматкерлердин эмгек акысы 21112 100 Контракт боюнча жалданган кызматкерлер 212 Социалдык муктаждыкка төгүмдөр/чегерүү 2121 Социалдык фондго төгүмдөр 21211 Социалдык фондго төгүмдөр 21211 100 Пенсиялык фондго төгүмдөр 21211 200 Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр 22 Товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү пайдалануу жана сатып алуу 221 Использование товаров и услуг 2211 Расходы на служебные поездки 22111 Командировочные расходы внутри страны 22111 100 Транспортные расходы 22111 200 Гостиничные расходы 22111 300 Суточные расходы 22112 Командировочные расходы за границу 22112 100 Транспортные расходы 22112 200 Гостиничные расходы 22112 300 Суточные расходы 2212 Байланыш кызматын көрсөтүү 22122 Байланыш кызматын көрсөтүү 22122 100 Телефондук жана факсимилдик байланыш кызматын көрсөтүү 22122 200 Уюлдук байланыш кызматын көрсөтүү 22122 300 Фельдъегердик байланыш кызматын көрсөтүү 22122 400 Почталык байланыш кызматын көрсөтүү 22122 500 Телерадиопрограммаларды трансляциялоо боюнча кызмат көрсөтүүгө акы 22122 900 Башка байланыш кызматын көрсөтүү 2213 Ижара акысы 22131 Ижара акысы 22131 100 Имараттын жана жайлардын ижарасы 22131 200 Жабдуулар жана шаймандар ижарасы 22131 300 Транспорт каражаттарынын ижарасы 22131 900 Башка мүлктөрдүн ижарасы 2214 Транспорт кызматын көрсөтүүлөр 22141 Транспорт кызматын көрсөтүүлөр 22141 100 Бензин, дизель жана башка отун 22141 200 Запастык бөлүктөрдү алуу 22141 300 Транспорт каражаттарын тейлөө 22141 900 Башка транспорт кызматын көрсөтүү 2215 Башка кызмат көрсөтүүлөдү алуу 22151 Башка кызмат көрсөтүүлөдү алуу 22151 100 Юридикалык кызматтарды алуу 22151 200 Консультанттардын кызматтарды алуу 22152 Мүлктүн абалынын мазмуну боюнча күтүү кызматтарды алуу 22152 100 Имараттарды жана жайларды күтүүгөө санитардык кызматтарды алуу 22152 200 Тарых жана маданият эстеликтерин калыбына келтирүү боюнча кызматтарды алуу 22152 900 Имараттарды, имаратжайларды жана башка мүлктү күтүү боюнча башка кызматтарды алуу 22153 Мамлекеттик кызматчыларды жана калкты окутууга кеткен чыгашалар 22153 100 Мамлекеттик кызматчыларды жана калкты окутууга кеткен чыгашалар 22153 200 Кыска мөөнөттүү негизде кесиптик-техникалык окуу жайларда чон кишилерди окутууга жана кайра окутууга кеткен чыгашалар 22154 Башка кызматтарга акы төлөө менен байланышкан чыгашалар 22154 100 Өкүлчүлүктүү чыгашалар 22154 200 Бланктарды даярдоого кеткен чыгашалар 22154 300 Маалыматтык-коммуникациялык кызмат көрсөткөндүгү үчүн акы төлөө 22154 900 Башка кызматтарга акы төлөө менен байланышкан бөлөк чыгашалар 2216 Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү статьяда берилген чыгашалар 22161 Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү статьяда берилген чыгашалар 22161 100 Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү статьяда берилген чыгашалар (Бирдиктүү төлөмчү) 2217 Дары-дармектерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу 22171 Дары-дармектерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу 22171 100 Медикаменттерди жана багыттагы буюмдарды алуу 22171 200 Инсулин жана инсулини бар препараттарды алуу 2218 Тамак-аш азыктарын алуу 22181 Тамак-аш азыктарын алуу 22181 100 Тамак-аш азыктарын алуу 22181 200 Тамак-аш азыктарына компенсациялык төлөөлөр 222 Товарларды жана кызматтарды сатып алуу 2221 Мүлктү учурдагы оңдоого кеткен чыгымдар 22211 Мүлктү учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар 22211 100 Имараттарды жана курулмаларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар 22211 200 Курулмаларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар 22211 300 Жабдууну жана шайманды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар 2222 Учурдагы чарбалык максат үчүн буюмдарды жана материалдарды алуу 22221 Учурдагы чарбалык максат үчүн буюмдарды жана материалдарды алуу 22221 100 Жабдууларды жана материалдарды алуу 22221 200 Учурдагы чарбалык максатка буюмдарды жана башка материалдарды алуу 2223 Кийим мүлкүн жана башка формалык жана атайын формалык предметтерди сатып алуу, тигүү жана оңдоо 22231 Кийим мүлкүн жана башка формалык жана атайын формалык предметтерди сатып алуу, тигүү жана оңдоо 22231 100 Буюм мүлкүнүн жана башка формалуу атайын кийим-кечектерди алуу, тигүү жана оңдоо 2224 Көмүрдү алуу 22241 Көмүрдү алуу 22241 100 Таш көмүрдү алуу 22241 200 Отундун башка түрлөрүн алуу 2225 Коргоо кызматтарын алуу 22251 Коргоо кызматтарын алуу 22251 100 Ведомстводон тышкары кызматтарды алуу 22251 200 Башка коргоо кызматтарын алуу 2226 Банктардын кызматына жана мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу, жайгаштыруу жана тындыруу боюнча кызмат көрсөтүүгө акы чыгашалар 22261 Банктардын кызматына жана мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу, жайгаштыруу жана тындыруу боюнча кызмат көрсөтүүгө акы чыгашалар 22261 100 Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу жайгаштыруу жана тындыруу боюнча финансылык кызмат көрсөтүү 22261 200 Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу, жайгаштыруу жана тындыруу боюнча башка кызмат көрсөтүүлөр көрсөтүүлөр 22261 300 Улуттук банктын, коммерциялык банктардын, финансылык-кредиттик мекемелердин башка кызмат 22261 400 АКБдын казыналык системасын тейлөө боюнча кызматы 223 Коммуналдык кызматтар 2231 Суу акысы 22311 Суу акысы 22311 100 Суу акысы 2232 Электр энергия акы 22321 Электр энергия акы 22321 100 Электр энергиясы үчүн акы 2233 Жылуулук энергия акы 22331 Жылуулук энергия акы 22331 100 Жылуулук энергиясы үчүн акы 2234 Газ үчүн акы 22341 Газ үчүн акы 22341 100 Газ үчүн акы 2235 Башка коммуналдык кызматтар үчүн акы 22351 Башка коммуналдык кызматтар үчүн акы 22351 100 Лифтти колдонуу үчүн акы 22351 200 Унаа токтотуучу жайлардын жана гараждардын ижарасына акы 23 Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша 2311 Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша 23111 Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша 23111 110 Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша 23111 120 Материалдык эмес активдердин амортизациясы боюнча чыгаша 24 Пайыздар 241 Резидент эместерге пайыздар 2411 Чет мамлекеттерден жана эл аралык уюмдардан алынган кредиттер менен зайымдар боюнча пайыздарды төлөөлөр 24111 Чет мамлекеттерден жана эл аралык уюмдардан алынган кредиттер менен зайымдар боюнча пайыздарды төлөөлөр 24111 100 Чет мамлекеттерден жана эл аралык уюмдардан алынган кредиттер менен зайымдар боюнча пайыздарды төлөөлөр 242 Мамлекеттик башкаруу секторунан тышкары, резиденттерге пайыздар 2421 Мамлекеттик баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөөлөр 24211 Мамлекеттик баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөөлөр 24211 100 Мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөөлөр 24211 200 Мамлекеттик узак мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөөлөр 2422 Индекстелген суммалар боюнча калкка карызды тындыруу 24221 Индекстелген суммалар боюнча калкка карызды тындыруу 24221 100 Индекстелген суммалар боюнча калкка карызды тындыруу 243 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдигине пайыздарды төлөө 2431 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдигине пайыздарды төлөө 24311 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдигине пайыздарды төлөө 24311 100 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдигине пайыздарды төлөө 25 Субсидиялар 251 Мамлекеттик ишканаларга субсидиялар 2511 Финансылык эмес мамлекеттик ишканалар субсидиясы 25111 Финансылык эмес мамлекеттик ишканалар субсидиясы 25111 100 Финансылык эмес мамлекеттик ишканалар субсидиясы 2512 Финансылык мамлекеттик ишканалар субсидиясы 25121 Финансылык мамлекеттик ишканалар субсидиясы 25121 100 Финансылык мамлекеттик ишканалар субсидиясы 252 Жеке менчик ишканаларга субсидиялар 2521 Каржылык эмес менчик ишканаларга жана ишкерлерге субсидиялар 25211 Финансылык эмес жеке ишканаларга жана ишкерлерге субсидиялар 25211 100 Финансылык эмес жеке ишканаларга жана ишкерлерге субсидиялар 2522 Финансылык жеке менчик ишканаларга субсидиялар 25221 Финансылык жеке менчик ишканаларга субсидиялар 25221 100 Финансылык жеке менчик ишканаларга субсидиялар 26 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө гранттар 261 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө учурдагы гранттар 2611 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө учурдагы гранттар 26111 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө учурдагы гранттар 26111 100 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө учурдагы гранттар 2612 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө капиталдык гранттар 26121 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө капиталдык гранттар 26121 100 Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө гранттар 262 Эл аралык уюмдарга гранттар 2621 Эл аралык уюмдарга учурдагы гранттар 26211 КМШ алкагында эл аралык уюмдарга жана бирикмелерге төгүмдөр 26211 100 Эл аралык уюмдарга төгүмдөр 26211 200 КМШ алкагында интеграциялык бирикмелерге төгүмдөр 26211 900 Башка акысыз которуулар 2622 Эл аралык уюмдарга капиталдык гранттар 26221 Эл аралык уюмдарга капиталдык гранттар 26221 100 Эл аралык уюмдарга капиталдык гранттар 263 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине гранттар 2631 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине учурдагы гранттар 26311 Жергиликтүү бюджеттерге гранттар 26311 100 Категориялык гранттар 26311 200 Теңөө гранттары 26311 300 Түрткү берүүчү гранттар 26312 Өз ара эсептешүүлөр боюнча өткөрүлүп берилүүчү каражаттар 26312 100 Республикалык бюджеттен жергиликтүү бюджетке өз ара эсептешүү боюнча берилүүчү каражат 26312 200 Жергиликтүү бюджеттен республикалык бюджетке өз ара эсептешүүлөр боюнча өткөрүлүп берилүүчү каражаттар 26312 400 Жергиликтүү бюджеттердин деңгээлдери ортосунда өткөрүлүп берилүүчү каражаттар 26313 Субвенциялар 26313 100 Социалдык фондго субвенция 2632 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине капиталдык гранттар 26321 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине капиталдык гранттар 26321 100 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине капиталдык гранттар 27 Социалдык жөлөкпул 271 Социалдык камсыздоо боюнча жөлөкпул 2711 Социалдык камсыздоо боюнча жөлөкпул 27111 Социалдык камсыздоо боюнча жөлөкпул 27111 100 Калкты социалдык камсыздандыруу боюнча пенсиянын базалык бөлүгү 27111 200 Бийик тоолуу шартта иштегендиги үчүн жеңилдик пенсиясы 27111 300 Аскер кызматчыларына пенсия 27111 400 Көп балалуу энелерге жана бала кезинен майыптардын энелерине пенсиялар 27111 500 Калктын айрым категорияларына пенсиялар 27111 600 Алыскы жана жетүүгө кыйын райондордо иштегендиги үчүн жеңилдик пенсиясы 27112 100 Аскер кызматчыларын мамлекеттик милдеттүү камсыздандыруу 27113 Аскер кызматчылары курман болгон, майыптык алган учурда аларды мамлекеттик милдеттүү өздүк камсыздандыруу 27113 100 Электр энергиясы үчүн пенсияларга компенсациялык төлөөлөр 27113 200 Калкты социалдык камсыздандыруу боюнча төлөөлөр 27113 300 Чернобыль АЭСда авариянын кесепеттерин жоюунун катышуучуларына компенсациялык төлөмдөр 27114 Калкты социалдык камсыздандыруу боюнча үстөк акы 27114 100 Майыптар пенсиясына үстөк акы 27114 200 Өзгөчө эмгек сиңиргендиги үчүн пенсияга үстөк акы 27115 Калкты медициналык камсыздандыруу 27115 100 16 жашка чейинки балдарды медициналык камсыздандыруу 27115 200 Пенсионерлерди медициналык камсыздандыруу 27115 300 Социалдык жөлөкпул алган адамдарды медициналык камсыздандыруу 272 Калкка социалдык жардам боюнча жөлөкпул 2721 Калкка социалдык жардам боюнча жөлөкпул 27211 Калкка социалдык жардам боюнча жөлөкпул 27211 100 Аз камсыз болгон үй бүлөлөргө жөлөкпул 27211 200 Бала төрөлгөндө бир жолку жөлөкпул 27211 300 Бала 3 жашка чыкканга чейин энеге жөлөкпул 27211 400 Жумушсуздук боюнча жөлөкпул 27211 500 Калкка социалдык төлөөлөр 27211 600 Баккан адамынан айрылганга байланыштуу компенсациялык төлөөлөр 27212 Башка социалдык жөлөкпул жана төлөөлөр 27212 100 Убактылуу эмгекке жарамсыздыгы боюнча жөлөкпул 27212 200 Кош бойлуулугу жана төрөтү боюнча жөлөкпул 27212 300 Сөөк коюуга жөлөкпул төлөө 27213 Жеңилдиктердин ордуна компенсациялар жана калкка жеңилдиктер 27213 100 Жеңилдиктердин ордуна компенсациялар жана калкка жеңилдиктер 27214 Калктын ишке орношуусуна көмөк көрсөтүү боюнча дагы башка чыгашалар 27214 100 Кесиптик окутууга чыгашалар 27214 200 Коомдук иштерди уюштурууга чыгашалар 27214 300 Чакан кредиттөөгө чыгашалар 27214 400 Жумуш орунуна чек 27215 Ден соолукту чыңдоо иш-чараларына чыгашалар 27215 100 Кызматкерлердин жана алардын үй бүлө мүчөлөрүнүн ден соолугун чыңдоо иш-чараларына чыгашалар 27216 Табигый кырсыктардан жабыркаган калкка акысыз жардам 27216 100 Табигый кырсыктардан жабыркаган калкка акысыз жардам 28 Башка чыгашалар 282 Дагы башка ар түрдүү чыгашалар 2821 Учурдагы башка ар түрдүү чыгашалар 28211 Стипендиялар 28211 100 Стипендиялар 28213 Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар 28213 100 Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар 28213 200 Негизги фонддон чыгаруудан чыгаша 28213 300 Активдердин баасынын төмөндөшүнөн зыян тартуулар 28213 400 Курстук айырмадан зыян тартуулар 28213 500 Атайын каражатка салык боюнча чыгаша 2822 Капиталдык башка ар түрдүү чыгашалар 28221 Капиталдык башка ар түрдүү чыгашалар 28221 100 Капиталдык башка ар түрдүү чыгашалар 2823 Соттун чечимдерин аткаруу 28231 Соттун чечимдерин аткаруу 28231 100 Соттун чечимдерин аткаруу 2824 Резервдик фонддор 28241 Резервдик фонддор 28241 100 Резервдик фонддор 3 Активдер жана милдеттенме 31 Финансылык эмес активдер 311 Негизги фонддор 3111 Имарат жана курулма 31111 Турак жай имараты жана жай 31111 110 Квартира 31111 120 Үйлөр 31111 190 Башка турак жай имараты жана жай 31111 910 Квартираларга топтолгон амортизация 31111 920 Үйлөргө топтолгон амортизация 31111 990 Башка турак жай имаратына жана жайга топтолгон амортизация 31112 Турак жай эмес имарат 31112 110 Өндүрүштүк имарат 31112 120 Институционалдык имарат 31112 130 Аскер имараты 31112 190 Башка имарат 31112 910 Өндүрүштүк имаратка топтолгон амортизация 31112 920 Институционалдык имаратка топтолгон амортизация 31112 930 Аскер имаратына топтолгон амортизация 31112 990 Башка имаратка топтолгон амортизация 31113 Курулма 31113 110 Өндүрүштүк курулма 31113 120 Жолдор 31113 130 Көпүрөлөр 31113 190 Башка курулма 31113 910 Өндүрүштүк курулмага топтолгон амортизация 31113 920 Жолдорго топтолгон амортизация 31113 930 Көпүрөлөргө топтолгон амортизация 31113 990 Башка курулмага топтолгон амортизация 3112 Машиналар жана жабдуулар 31121 Транспорт каражаты 31121 110 Жеңил автоунаа 31121 120 Автобустар 31121 130 Жүк ташуучу машиналар 31121 140 Поезддер 31121 150 Суу транспорт каражаты 31121 160 Аба транспорту 31121 190 Башка транспорт каражаты 31121 910 Жеңил автоунаага топтолгон амортизация 31121 920 Автобустарга топтолгон амортизация 31121 930 Жүк ташуучу машиналарга топтолгон амортизация 31121 940 Поезддерге топтолгон амортизация 31121 950 Суу транспорт каражатына топтолгон амортизация 31121 960 Аба транспортуна топтолгон амортизация 31121 990 Башка транспорт каражатына топтолгон амортизация 31122 Механизмдер жана өндүрүштүк жабдуулар 31122 110 Өндүрүштүк механизмдер жана жабдуулар 31122 120 Айыл чарбалык механизмдер жана жабдуулар 31122 190 Башка механизмдер жана жабдуулар 31122 910 Өндүрүштүк механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация 31122 920 Айыл чарбалык механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация 31122 990 Башка механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация 31123 Эмерек, кеңсе жабдуулары жана шаймандары 31123 110 Эмерек 31123 120 Кеңсе жабдуулары 31123 130 Компьютердик жабдуу 31123 140 Шаймандар 31123 190 Башка эмерек жана жабдуулар 31123 910 Эмерекке, топтолгон амортизация 31123 920 Кеңсе жабдууларына топтолгон амортиазция 31123 930 Компьютердик жабдууга топтолгон амортизация 31123 940 Шаймандарга топтолгон амортизация 31123 990 Башка эмерекке жана жабдууларга топтолгон амортизация 31124 Башка негизги каражаттар 31124 110 Башка негизги каражаттар 31124 990 Башка негизги каражаттарга топтолгон амортизация 3113 Башка негизги фонддор 31131 Өсүмдүктөр менен жаныбарларды кошкондо өстүрүлүүчү активдер 31131 110 Сертификацияланган үрөн 31131 120 Өсүмдүк 31131 130 Жаныбар 31131 140 Азык берүүчү мал 31131 150 Жумушчу мал 31131 190 Башка өстүрүлүүчү активдер 31132 Материалдык эмес активдер 31132 110 Автордук укук жана патенттер 31132 120 Жер казынасына укук 31132 130 Жыштыкты пайдаланууга укук 31132 190 Башка укук жана материалдык эмес активдер 31132 910 Автордук укукка жана патентке топтолгон амортизация 31132 920 Жер казынасынын укугуна топтолгон амортизация 31132 930 Жыштыкты пайдалануу укугуна топтолгон амортизация 31132 990 Башка укукка жана материалдык эмес активдерге топтолгон амортизация 31133 Китепкана фонду 31133 110 Китепкана фондунун активдери 3114 Курулушу бүтө элек имараттар жана курулмалар 31141 Курулушу бүтө элек курулуштар 31141 110 Курулушу бүтө элек турак жай имараттары жана жайлары 31141 120 Курулушу бүтө элек турак жай эмес имараттар 31141 130 Курулушу бүтө элек курулмалар 312 Запастар 3121 Стратегиялык запастар 31211 Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастары 31211 110 Күйүүчү-майлоочу материалдар 31211 120 Дан өсүмдүктөрү 31211 190 Мамлекеттик материалдык резерв фондунун башка запастары 3122 Башка запастар 31221 Чийки зат жана материалдар 31221 110 Тамак-аш азыктары 31221 120 Медикаменттер жана таңуучу, ороочу материалдар 31221 130 Отун 31221 140 Запастык бөлүктөр 31221 150 Чарбалык материалдар жана кеңсе товарлары 31221 160 Идиш 31221 170 Курулуш материалдары 31221 190 Башка чийки затар жана материалдар 31222 Аяктабаган өндүрүш 31222 110 Аяктабаган өндүрүш 31223 Даяр продукция 31223 110 Даяр продукция 31224 Кайра сатуу үчүн товарлар 31224 110 Кайра сатууга арналган товарлар 31225 Арзан баалуу буюмдар 31225 100 Кампада турган арзан баалуу буюмдар 31225 200 МБП пайдаланууда 313 Баалуулуктар 3131 Баалуу металлдар жана асыл таштар 31311 Баалуу металлдар жана асыл таштар 31311 110 Баалуу металлдарды жана асыл таштарды сатуу 3132 Маданий мурастык активдер 31321 Маданий мурастык активдер 31321 110 Маданий мурастык активдерди сатуу 3133 Баалуу металлдар жана асыл таштар 31331 Баалуу металлдар жана асыл таштар 31331 110 Баалуу металлдарды жана асыл таштарды сатуу 314 Жер жана башка өндүрүштүк эмес активдер 3141 Жер 31411 Айыл чарба жерлери 31411 110 Айыл чарба жерлери 31412 Айыл чарбасына жараксыз жерлер 31412 110 Турак жай имараттары жана курулмаларына берилген жер 31412 120 Өндүрүштүк максаттагы жер 31412 130 Башка максаттар үчүн жер 31412 140 Жер бөлүктөрүн көрктөндүрүү 32 Финансылык активдер 321 Ички финансылык активдер 3212 Валюта жана депозиттер 32121 Кыргыз Республикасынын казыналык системасындагы эсеп-чот 32121 110 Республикалык бюджеттин бөлүштүрүлбөгөн ресурстары 32121 120 Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджет каражаты 32121 130 Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты 32121 140 Мекеменин депозиттик эсеби - республикалык бюджеттин депозиттик каражаты 32121 150 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн депозиттик эсеп-чоту (улуттук валютада) 32121 160 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн депозиттик эсеп-чоту (чет өлкөлүк валютада) 32121 170 Мамлекеттик инвестициялар программасы боюнча эсеп-чот 32121 180 Эсеп-кысап чоту 32121 190 Казыналыктын регионалдык бөлүмдөрүндөгү транзиттик эсеп-чот 32121 210 Жергиликтүү бюджеттин бөлүштүрүлбөгөн ресурстары 32121 220 Мекеменин өздүк эсеп-чоту - жергиликтүү бюджеттин бюджеттик каражаты 32121 230 Мекеменин өздүк эсеп-чоту - жергиликтүү бюджеттин атайын каражаты 32121 240 Мекеменин депозиттик эсеп-чоту - жергиликтүү бюджеттин депозиттик каражаты 32121 250 Жергиликтүү аткаруу бийлик органдарынын депозиттик эсеп-чоту 32122 Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктарындагы эсеп-чот 32122 110 Мекеменин банктагы эсеп-чот улуттук валютада 32122 120 Мекеменин банктагы эсеп-чоту чет өлкөлүк валютада 32123 Мекемелердин кассадагы накталай акча каражаты 32123 110 Улуттук валютада касса - бюджеттик каражат 32123 120 Улуттук валютада касса - атайын каражат 32123 130 Чет өлкөлүк валютада касса - бюджеттик каражат 32123 140 Чет өлкөлүк валютада касса - атайын каражат 3213 Акциялардан тышкары баалуу кагаздар 32131 Акциялардан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар 32131 110 Акциялардан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар 32131 210 Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар 32131 910 Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконттор 32132 Акциялардан тышкары узак мөөнөттүү баалуу кагаздар 32132 110 Акциялардан тышкары узак мөөнөттүү баалуу кагаздар 32132 210 Узак мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар 32132 910 Узак мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконттор 3214 Кредиттер, ссудалар жана зайымдар 32141 Мамлекеттик башкаруунун деңгээлдери тарабынан ссуданы тындыруу 32141 110 Жергиликтүү башкаруу органдарына бюджеттик ссуда 32141 190 Мамлекеттик башкаруунун башка деңгээлдерине ссудалар 32142 Ишканаларга, финансы мекемелерине жана калкка берилуучу ссудалар 32142 110 Ишканалар жана уюмдар тарабынан ссудаларды тындыруу 32142 120 Финансы мекемелери тарабынан ссудаларды тындыруу 32142 130 Калк тарабынан ссудаларды тындыруу 3215 Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары 32151 Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары 32151 110 Акциялар 32151 190 Капиталга катышуунун башка формалары 3217 Башка ички дебитордук карыз 32171 Башка ички дебитордук карыз 32171 110 Кызматчынын дебитордук карыз 32171 120 Кем чыгуулар, уурдоолор, ысырап кылуулар 32171 130 Ички ведомстволук эсеп-кысаптар 32171 140 Негизги каражаттарды сатуудан, товарлардын жана кызмат көсөтүүлөрдүн дебитордук карызы 32171 190 Башка ички дебитордук карыз 32172 Социалдык камсыздандыруу боюнча салыктарды жана төгүмдөрдү төлөөнү талап кылуу укугу 32172 100 Салыктарды төлөөнү талап кылуу укугу 32172 200 Социалдык камсыздандыруу боюнча төгүмдөрдү төлөөнү талап кылуу укугу 32173 Алууга пайыздар менен дивиденддер 32173 100 Баалуу кагаздар боюнча алууга пайыздар 32173 200 Кредиттер менен зайымдар боюнча алууга пайыздар 32173 300 Алууга дивиденддер 32173 400 Алууга КРУБ пайдасынын үлүшү 32174 Төлөнгөн ички аванстар 32174 100 Аванс төлөнгөн запастар 32174 200 Аванс төлөнгөн кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар 32174 300 Аванс төлөнгөн негизги фонддор 32174 900 Башка аванс төлөнгөн салыктар 3219 Үмүт үздүргөн карыздарга резерв 32191 Үмүт үздүргөн карыздарга резерв 322 Тышкы финансылык активдер 3222 КР Өкмөтүнүн чет өлкөдөгү депозиттери 32221 КР Өкмөтүнүн чет өлкөдөгү депозиттери 32221 110 КР Өкмөтүнүн чет өлкөдөгү депозиттери 32221 210 Мекеменин чет өлкөдөгү банктык эсеби 3223 Акциялардан башка баалуу кагаздар 32231 Акциялардан башка кыска мөөнөттөгү баалуу кагаздар 32231 110 Акциялардан башка кыска мөөнөттөгү баалуу кагаздар 32231 210 Кыска мөөнөттөгү баалуу кагаздардын премиясы 32231 910 Кыска мөөнөттөгү баалуу кагаздардын дисконту 32232 Акциялардан башка узак мөөнөттөгү баалуу кагаздар 32232 110 Акциялардан башка узак мөөнөттөгү баалуу кагаздар 32232 210 Узак мөөнөттөгү баалуу кагаздардын премиясы 32232 910 Узак мөөнөттөгү баалуу кагаздардын дисконту 3224 Кредиттер жана зайымдар 32241 Башка өлкөлөдүн Өкмөттөрүнө кредиттер 32241 110 Башка өлкөлөдүн Өкмөттөрүнө кредиттер 3225 Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары 32251 Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары 32251 110 Акциялар 32251 190 Башка тышкы дебитордук карыз 3227 Башка тышкы дебитордук карыз 32271 Башка тышкы дебитордук карыз 32271 110 Төлөнгөн тышкы аванстар 32272 Аванс төлөнгөн запастар 32272 100 Аванс төлөнгөн кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар 32272 200 Аванс төлөнгөн негизги фонддор 32272 300 Башка аванс төлөнгөн төлөмдөр 32272 900 Милдеттенме 33 Ички милдеттенме 331 Акциялардан тышкары баалуу кагаздар 3313 Башка тышкы дебитордук карыз 33131 Акциялардан тышкары мамлекеттик кыска мөөнөттүү ички баалуу кагаздар 33131 110 Мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар 33131 190 Акциялардан тышкары башка мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар 33131 210 Мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар 33131 910 Мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконттор эсептешүүлөр 33132 Акциялардан тышкары узак мөөнөттүү баалуу кагаздар 33132 110 Акциялардан тышкары узак мөөнөттүү баалуу кагаздар 33132 190 Акциялардан тышкары башка узак мөөнөттүү баалуу кагаздар 33132 210 Мамылекеттин узак мөөнөттүү баалуу кагаздарынын премиясы 33132 910 Мамылекеттин узак мөөнөттүү баалуу кагаздарынын дисконту 3314 Ички булактардан пайдаланууга алуу 33141 Мамлекетти башкаруунун башка бирдиктеринен пайдаланууга алуу 33141 110 Мамлекетти башкаруунун башка бирдиктеринен пайдаланууга алуу 33142 Ишканалардан, уюмдардан, каржы мекемелеринен пайдаланууга алуу 33142 110 Ишканалардан, уюмдардан, каржы мекемелеринен пайдаланууга алуу 3317 Башка ички кредитордук карыздар 33171 Башка ички кредитордук карыздар 33171 110 Кызматчылардын кредитордук карызы 33171 120 Стипендиялык төлөм боюнча эсептешүүлөр 33171 130 Ички булактардан пайдаланууга алуу боюнча эсептешүүлөр 33171 140 Убактылуу колдонууга алынган, пайдаланууга алуу каражаттары 33171 150 Компенсациялык төлөмдөр 33171 160 Субсидиялар боюнча эсептешүү 33171 170 Гранттар боюнча эсептешүү 33171 190 Башка ички кредитордук карыз 33172 Эмгек акы боюнча милдеттенме 33172 100 Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы 33172 200 Киреше салыгы 33172 300 Пенсиялык фондго төгүмдөр 33172 400 Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр 33172 500 Аткаруу барагы боюнча милдеттенме 33172 600 Профсоюздук төгүмдөр 33173 Төлөөгө карата пайыздар 33173 100 Баалуу кагаздар боюнча төлөөгө карата пайыздар 33173 200 Кредиттер жана зайымдар боюнча төлөөгө пайыздар 33174 Төлөөгө карата эсеп-чот 33174 100 Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту 33174 200 Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чоту 33174 300 Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот 33175 Социалдык жөлөкпулдар боюнча милдеттенмелер 33175 100 Социалдык камсыздоо боюнча милдеттенмелер 33175 200 Социалдык жардам боюнча милдеттенмелер 33175 300 Башка социалдык жөлөкпулдар жана төлөөлөр 33175 400 Калкка жеңилдиктер 33176 Алынган ички аванстар 33176 100 Запастарга карата алынган авансалар 33176 200 Кызмат көрсөтүүлөргө жана жумуштарга карата алынган авансалар 33176 300 Негизги фонддорго карата төлөнгөн авансалар 33176 400 Салык төлөөчүлөрдөн бюджетке салыктык түшүүлөр боюнча авансалык төлөм 33176 500 Келерки мезгилдердин кирешеси 33176 600 Күрөөлүк камсыз кылуу 33176 700 Гранттык милдеттенмелер 33177 Бюджетке төлөмдөр боюнча эсептешүүлөр 33177 100 Атайын каражаттарга салык боюнча эсептешүүлөр 33177 200 Казыналык системасын тейлөө боюнча акционердик коммерциялык банктардын кызмат көрсөтүүсүнө акы төлөө боюнча эсептешүүлөр 33177 300 Бюджетке башка төлөм боюнча эсептешүүлөр 33177 900 Расчеты по прочим платежам в бюджет 332 Тышкы милдеттенме 3324 Тышкы карыз алуулар 33241 Эки тараптуу карыздык макулдашуу 33241 110 Эки тараптуу карыздык макулдашуулар боюнча карыз алуулар 33242 Көп тараптуу карыздык макулдашуу 33242 110 Көп тараптуу карыздык макулдашуулар боюнча карыз алуулар 33243 Чет өлкөлүк финансылык институттар 33243 110 Чет өлкөлүк финансылык институттардан зайым алуу 33249 Башка тышкы карыз 33249 110 Башка тышкы карыз алуулар 3325 Башка тышкы кредитордук карыз 33251 Төлөөгө карата пайыздар 33251 100 Баалуу кагаздар боюнча төлөөгө карата пайыздар 33251 200 Кредиттер жана зайымдар боюнча акыга салыктар 33252 Акыга төлөөгө карата эсеп-чот 33252 100 Запастарга тийиштүү акыга карата эсеп-чот 33252 200 Кызмат көрсөтүүлөргө жана жумуштарга карата төлөөгө эсеп-чот 33252 300 Негизги фондго карата төлөөгө эсеп-чот 33253 Эл аралык уюмдарга жана КМШ алкагындагы бирикмелерге төгүмдөр 33253 100 Эл аралык уюмдарга төгүмдөр 33253 200 КМШ алкагындагы интеграциялык бирикмелерге төгүмдөр 33253 300 Башка кайтарымсыз чегерүүлөр 33259 Башка тышкы милдеттенме 33259 100 Башка тышкы милдеттенме 4 Таза активдер 41 Таза активдер 411 Таза активдер 4111 Таза активдер 41111 Финансылык натыйжа 41111 100 Финансылык натыйжа 41111 200 Кирешелер жана чыгашалар жыйынагы 41112 Резервдер 41112 100 Кайра баалоо резерви 41113 Мамлекеттик башкаруу секторунун башка субъекттери киргизген капитал 41113 100 Мамлекеттик бюджеттен каржылоо ## 2-глава. Бюджеттик мекемелерде бухгалтердик эсептин эсеп-чот планын пайдалануу тартиби §1. Жалпы жоболор 87. Кыргыз Республикасынын бюджеттик мекемелери чарбалык аткарымдардын эсебин алууну жүргүзүүдө бухгалтердик эсептин эсеп-чотунда кош жазуулар ыкмасы менен баяндалуучу эсеп-чот планын колдонушат. 88. Бюджеттик мекемелер пайдаланган бухгалтердик эсептин бардык эсеп-чоту Эсеп-чот планында көрсөтүлгөн. Эсеп-чот планы кирешелердин, чыгашалардын бюджеттик классификациясы жана кошуп эсептөө ыкмасын колдонуу үчүн зарыл статьялар кошумчаланып, активдер жана милдеттенмелер аткарымдары менен тутумдашкан. 89. Эсеп-чот планы жети деңгээлдүү структурага ээ. Бухгалтердик эсепти жүргүзүү үчүн бешинчи жана жетинчи деңгээлдин статьялары колдонулат (эсеп-чот жана элементтер). Бухгалтердик жазуулар (коштомолор) элементтер боюнча гана жүргүзүлөт. Калган деңгээлдер маалыматты жалпылоо үчүн каралган жана түздөн-түз кош жазууларды жүргүзүү үчүн колдонулбайт. 90. Эсеп-чот планынын төмөнкүдөй структурасы бар: Деңгээл Деңгээлдин аталышы Белги саны Биринчи Экинчи Үчүнчү Төртүнчү Бешинчи Жетинчи Бөлүк Категория Топ Топчо Эсеп-чот Элемент Х ХХ ХХХ ХХХХ ХХХХХ ХХХХХХХХ 91. Бугалтердик эсептин максаты үчүн маалыматты баштапкы агрегаттоо жана калдыкты эсептеп чыгуу бешинчи деңгээлдин статьялары (эсеп-чоту) боюнча жүргүзүлөт. Маалыматты андан ары агрегаттоо финансылык отчетторду түзүүгө жараша жүргүзүлөт. 92. Талдоо максаты үчүн бюджеттик мекеме эсеп-чот планынын элементтерине зарыл субэлементтерди ачууга укуктуу. §2. Кирешелер жана чыгашалар жагында бухгалтердик эсептин принциптери 93. Киреше - бул активдердин келип түшүүсү же өсүшү же болбосо таза активдердин көбөйүшү менен туюнтулган милдеттенмелердин азаюу формасында болуп өтүүчү отчеттук мезгил ичинде экономикалык пайданын көбөйүшү. Мамлекеттик башкаруу секторунун башка субъекттеринен алынган капитал, ошондой эле баштатан эле сатууга арналган активдердин адилеттүү базар наркынын өзгөрүшү киреше болуп саналбайт жана түздөн-түз таза активдердин эсеп-чотунда эсепке алынат. 94. Продукцияларды сатып өткөрүүдөн, жумуштарды аткаруудан, кызмат көрсөтүүдөн же Кыргыз Республикасынын ченемдик-укук актыларына ылайык белгиленген иштин башка түрлөрүн жүргүзүүдөн алынган кирешелер эсеби (атайын каражат) бюджеттик мекемелер тарабынан кассалык ыкма боюнча жүргүзүлөт. 95. Чыгаша - активдердин чыгарылышы же түгөнүшү же болбосо таза активдердин азайышына алып келүүчү милдеттенмелердин көбөйүү формасында болуп өтүүчү отчеттук мезгил ичинде экономикалык пайданын азайышы. Мамлекеттик башкаруу секторунун башка субъекттеринин мекемелерине киргизилген (берилген) капитал, ошондой эле активдердин адилеттүү базар наркынын өзгөрүшү чыгаша деп эсептелбейт жана түздөн-түз таза активдер эсеп-чотунда эсепке алынат. 96. Чыгашалар тийиштүү милдеттенмелерди эсептегенде же болбосо төмөнкү түрдө акча каражатын төлөгөндө таанылат: а) көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигинин (мындан ары - КМШ) алкагында эл аралык уюмдарга жана бирикмелерге төгүмдөрдү кошпогондо, субсидиялар менен фанттар боюнча чыгаша деп акча каражатын төлөгөн учурда таанылат. КМШ алкагында эл аралык уюмдарга жана бирикмелерге төгүмдөр тийиштүү милдеттенмелерди таануу учурунда таанылат; б) эмгек акы төлөө боюнча чыгаша мекеме кызматкери алдында эмгек акы төлөө жана башка эмгеги үчүн сый акы боюнча милдеттенмелерди тааныган учурда ар бир айдын аягында таанылат. Ушул эле учурда мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча төгүмдөр жагындагы тийиштүү чыгашалар да таанылат; в) товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү пайдалануу боюнча чыгашалар төмөнкүдөй учурларда таанылат: - кызматтык сапарларга байланыштуу чыгашалар: кызматкердин кызматтык иш сапарга (командировкага) чыгашасын мекеме жетекчиси бекиткен учурда. Мында, Кыргыз Республикасынын аймагы боюнча иш сапарында иш сапар күбөлүгү таризделет, ал эми Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары күбөлүк таризделбейт, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарынын, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин жетекчилигинин жана депутаттарынын ишин камсыздоочу кызматкерлер, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Аппаратынын иш Башкармасынын жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин иш Башкармасынын Автотранспорттук ишканасынын кызматкерлеринин иш сапарларынан башкасы; - коммуналдык кызмат көрсөтүү жана байланыш кызматы үчүн чыгаша: жыл бою - коммуналдык кызматтан акы төлөөгө эсеп-чот алынган учурда, ал эми жыл аяктаганда коммуналдык кызматтан эсеп-чоттун алынган-алынбагандыгына карабастан жыл үчүн финансылык отчеттуулукту түзгөн учурда; - ижара акысы боюнча чыгашалар ар бир мезгилдин аягында ижара келишимине ылайык мекеме ижара акысын төлөөнү жүргүзүүгө милдеттүү болгон учурда; - транспорттук кызмат көрсөтүү боюнча чыгашалар күйүүчү-майлоочу материалдар (мындан ары - КММ) менен запастык бөлүктөр жагында - мекеме жетекчиси иш жүзүндө пайдаланылган КММ запастары менен запастык бөлүктөрдүн суммасын бекиткен учурда, башка уюмдар тарабынан транспорттук каражаттарды оңдоо жана жүргүнчүлөрдү жана жүк ташуулар кызматы жагында - мекеме дарегине коюлган акы төлөөнүн эсеп-чотуна ылайык иш жүзүндө кызмат көрсөтүлгөн учурда; - контракт боюнча кызмат көрсөтүүлөр (юридикалык, консультациялык, күзөт маалымат технологиясы жагында жана башка) үчүн чыгашалар: мекеме дарегине коюлган акы төлөөнүн эсеп-чотуна ылайык кызмат иш жүзүндө көрсөтүлгөн учурда; - негизги фонддорду учурдагы оңдоо боюнча кызмат көрсөтүүлөр үчүн чыгашалар: оңдоо боюнча иш толук аяктаган же болбосо аткарылган иш актысынын негизинде жумуштун орто аралык этабы аяктаган учурда жана мекеме дарегине коюлган акы төлөөнүн эсеп-чотунун негизинде; - тез жарактан чыгуучу буюмдар жана учурдагы чарбалык максаттар үчүн сатылып алынган буюмдар жана материалдарга байланыштуу чыгашалар: колдонгондо эсептен чыгаруу актысы боюнча алар толук керектен чыккан учурдан чыгаша деп табылганды кошпогондо, пайдаланууга өткөрүп берген учурда; - өкүлчүлүктөр чыгашалары: чыгаша фактысын жана өкүлчүлүк мүнөзүн ырастаган баштапкы документтердин негизинде мекеме жетекчиси ошол чыгашаны бекиткен учурда; - бекем отчеттуулук бланкасы үчүн чыгашалар: бланктарды керегине жараша пайдалануу үчүн аларды өткөрүп берген учурда; г) негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша бухгалтердик отчеттуулук формаларын мекеме тарабынан даярдоонун мезгилдүүлүгү менен таанылат; д) пайыздар боюнча чыгаша кредиттик келишимдер жана зайым келишимдери шартына ылайык мезгилдүү негизде таанылат; е) мамлекеттик ишканаларга субсидиялар жана гранттар субсидиялар менен гранттар иш жүзүндө берилген учурдан тартып таанылат; ж) социалдык жөлөк пулдар боюнча чыгаша төмөнкүдөй учурларда таанылат: - социалдык камсыздоо боюнча жөлөкпул - ай сайын социалдык камсыздоо боюнча милдеттенмелер кошуп эсептелген учурда; - социалдык жардам боюнча жөлөкпул - калкка социалдык жардам менен байланышкан жөлөкпулду жана жеңилдиктерди иш жүзүндө төлөгөн учурда; з) стипендиялар ар бир айдын аягында стипендиялар боюнча милдеттенмелерди тааныган учурда таанылат. (КР Финансы министрлигинин 2015-жылдын 18-ноябрындагы № 195-б буйругунун редакциясына ылайык) 97. Эгерде кирешелер же чыгашалар оңдолгон учурда, анда мындай оңдоолор адегенде оңдолуучу кирешелерде жана чыгашаларда эске алынган элементтер боюнча жүргүзүлөт. 98. Белгилүү бир мезгилде финансылык натыйжаны аныктоо үчүн ар бир отчеттук мезгилдин аягында кирешелер жана чыгашалар суммасы таза активдер бөлүмүнө, атап айтканда бухгалтердик жазуу жолу менен 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйындысы» элементине ташымалданат. 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйындысы» элементи боюнча алынган калдык өз кезегинде 41111 100 «Финансылык натыйжа» элементине ташымаланат. 99. Эсеп-чот планында бешинчи деңгээл бухгалтердик эсептин эсеп-чотун чагылдырат, ал боюнча калдыктар (сальдо) финансы-чарба иштеринин натыйжалары жөнүндө отчет түзүүгө катыштырылат. Жетинчи деңгээлде кирешелер менен чыгашалардын ачык айкын элементтери бар чарбалык аткарымдар чагылдырылат. 100. Кирешелер жана чыгашалар эсеп-чотунда эске алынган аткарымдар өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду эске алуу менен кирешелердин жана чыгашалардын бюджеттик классификациясынын тийиштүү статьяларында эсепке алынгандар менен бирдей. 101. 11 «Салыктык киреше» категориясына таандык эсеп-чот Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде белгиленген салыктык түшүүлөрдүн бардык түрүн эсепке алуу үчүн арналган. 102. 12 «Социалдык муктаждыктарга төгүмдөр/чегерүүлөр» категориясына таандык эсеп-чот кызматкерлердин камсыздандыруу төгүмдөрүн, жумуш берүүчүлөрдөн камсыздандыруу төгүмдөрүн, жеке ишкерлерден камсыздандыруу төгүмдөрүн жана социалдык муктаждыктарга башка төгүмдөрдү/чегерүүлөрдү эсепке алуу үчүн арналган. 103. 13 «Алынган расмий трансферттер» категориясына таандык эсеп-чот чет мамлекеттердин өкмөттөрүнөн, эл аралык уюмдардан алынган трансферттерди эсепке алуу үчүн, ошондой эле жергиликтүү бюджеттерге гранттарды, өз ара эсептешүүлөр боюнча берилүүчү каражатты эсепке алуу үчүн арналган. 104. 14 «Салыктык эмес киреше» категориясына таандык эсеп-чот депозиттер боюнча пайыздарды, дивиденддер, КРУБ пайдасын, жаратылыш ресурстарын пайдалануу үчүн акыны, мүлктүн ижара акысын, административдик жыйымдар менен төлөмдөрдү, мамлекеттик алымдарды, саламаттык сактоо чөйрөсүндө кызмат көрсөтүү үчүн акыны, билим берүү чөйрөсүндө кызмат көрсөтүү үчүн акыны, маданият чөйрөсүндө кызмат үчүн акыны, башка кызмат түрлөрүн көрсөтүү үчүн акыны, айып санкцияларын, ыктыярдуу трансферттерди жана башка салыктык эмес кирешени эсепке алуу үчүн арналган. 105. Эсеп-чот 14511 «Башка салыктык эмес киреше» төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 14511 100 «Мамлекеттин пайдасына айлантылган кирешелер»; - 14511 200 «Башка салыктык эмес кирешелер»; - 14511 300 «Курустук пайда/чыгаша»; - 14511 400 «Жергиликтүү маанидеги инфраструктураны өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөр»; - 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү»; - 14511 600 «Запастардын акысыз түшүүсү»; - 14511 700 «Негизги фонддордун чыгарылышынан киреше». 106. Элемент 14511 100 «Мамлекеттин пайдасына айлантылган кирешелер» колдонуудагы мыйзамдарга ылайык мамлекеттин менчигине айлантылган мүлктү эсепке алуу үчүн арналган. 107. Элемент 14511 200 «Башка салыктык эмес кирешелер» салыктык эмес кирешелердин бардык түрүн (анын ичинде товарларды сатып өткөрүүдөн, кызмат көрсөтүүдөн жана аткарылган жумуштан алынган кирешелер) эсепке алуу үчүн арналган, буларга карата эсеп-чоттун бекитилген планында өзүнчө элемент каралган эмес. 108. Элемент 14511 300 «Курстук пайда/чыгаша» чет өлкө валютасын улуттук валютага алмаштырууда келип чыккан пайданы/чыгашаны, башкача айтканда, чет өлкө валютасы менен операцияларды жүргүзүүдө келип чыккан курстук айырманы эсепке алууга багышталган.»; 108-1. Элемент 14511 400 «Жергиликтүү маанидеги инфраструктураны өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөр» жергиликтүү маанидеги инфраструктураны өнүктүрүүгө жана күтүүгө чегерүүлөрдөн акча каражаттарынын түшүүсүн эсепке алууга багышталган. Пайдалуу кен чыккан жерлерди (курулуш материалдары катарында, анын ичинде курулуш материалдарын өндүрүүдө чийки зат катары колдонулуучу пайдалуу кендерди кошпогондо) иштетүүнү (казып алууну) жүзөгө ашыруучу жана кайсы жерде катталганына карабастан жергиликтүү бюджетке чегерүүлөрдү жүргүзүүчү жеке же юридикалык жак төлөөчү болуп саналат»; 109. Элемент 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» эл аралык уюмдардан, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнөн, юридикалык жана жеке жактардан акысыз негизде бюджетик мекеме тарабынан алынган негизги фонддорду эсепке алуу үчүн арналган. Башка бюджеттик мекемеден (бир министрликтин же ведомствонун ичинде) алынган негизги фонддор «Ички ведомстволук эсептешүү» 33171 130 элементи бар корреспонденцияда берилүүчү активдин балансалык наркы боюнча (б.а. топтолгон амортизация кемитилгенден кийинки баштапкы наркы боюнча) эсепке алынат. 110. Элемент 14511 600 «Запастардын акысыз түшүүсү» эл аралык уюмдардан, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнөн, юридикалык жана жеке жактардан акысыз негизде бюджеттик мекеме тарабынан алынган запастарды эсепке алуу үчүн арналган. 111. Элемент 14511 700 «Негизги фонддордун чыгып калышынан киреше» бюджеттик каражатка мурда сатылып алынган негизги фонддорду кошпогондо, негизги фонд объектисин таанууну токтотуунун натыйжасында (мисалы, активди сатууну) алынган пайданы эсепке алуу үчүн арналган. Аткарымдан пайда чыгып калуудан таза түшүүлөр менен чыгып калган активдин балансалык наркынын ортосундагы айырма катары аныкталат. 112. Атайын каражат боюнча кирешелерди эсепке алуу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: кредит боюнча - кирешелердин тийиштүү элементи, дебет боюнча - акча каражатынын эсебине таандык элемент. Кирешелерди таабуу менен бир эле мезгилде товардык-материалдык запастарды сатып өткөргөн учурда запастарды эсептен чыгаруу жана чыгашаларды таануу боюнча дагы бир бухгалтердик жазуу жүргүзүлөт. 113. Ар бир отчеттук мезгилдин аягында кирешелердин бүткүл суммасы 41111200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйындысы» элементине төмөнкүдөй түрдө ташымаланат: дебет боюнча - кирешелердин бардык элементи, кредит боюнча - 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйындысы». 114. Кирешелерди эсепке алуу боюнча эсептердин типтүү корреспонденциясы (атайын каражаттар) төмөнкүдөй түрдө түзүлөт: Аткарымдын аталышы Дебет боюнча элемент Кредит боюнча элемент Медициналык кызмат көрсөтүү үчүн акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14231 600 «Стоматологиялык жардам көрсөткөндүгү үчүн акы» Дезинфекциялык иштерди жүргүзүү үчүн акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14231 700 «Дезинсекциялык дезинфекциялык, жана дератизациялык иштерди жүргүзгөндүгү үчүн акы» ЖОЖдо толук окуу жылы үчүн контракттык окутууга студенттерден окутууга студенттерден акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14232100 «Окуу жайларында (ЖОЖ, КТУ, ООЖ) билим бергендиги үчүн акы» Жалпы билим берүүчү мектептерде бүтүрүүчүлөрдү тестирлөөнү жүргүзүү үчүн акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14232 200 «Жалпы билим берүүчү мектептердин бүтүрүүчүлөрүн – өзгөчө үлгүдөгү документтерди алууга талапкерлерди тестирлөөнү жүргүзгөндүгү үчүн түшүү» Жатаканада жашаганы үчүн студенттерден акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14232 300 «Окуучулардын окуу өндүрүштүк ишинен түшүүлөр, жатаканада, мейманканада жашаганы үчүн акы» Мектепке чейинки мекеменин кошумча кызмат көрсөткөнү үчүн акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14232 400 «Мектепке чейинки жана мектеп мекемелеринин кошумча кызмат көрсөткөнү үчүн акы» Техникалык кароодон өткөрүү үчүн акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14221 600 «Айдоочунун күбөлүгүн алуу укугуна экзамен алгандыгы үчүн жана автоунаа каражатын кароодон өткөргөндүгү үчүн жыйым» Айдоочунун күбөлүгүн алуу укугуна экзаменди кабыл алгандыгы үчүн акы алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14221 600 «Айдоочунун күбөлүгүн алуу укугуна экзамен алгандыгы үчүн жана автоунаа каражатын кароодон өткөргөндүгү үчүн жыйым» Товарларды сатып өткөрүү 32121130 «Мекеменин өздүк эсеби – республикалык бюджеттин атайын каражаты» 28213100 «Башка статьяларга жатпаган калган чыгашалар» 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» 31224 110 «Кайра сатууга арналган товарлар» Мектепке чейинки мекемеде ата-энелерден түшкөн акы Ата-энелерден түшкөн акыны киреше деп таануу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби–республикалык бюджеттин атайын каражаты» 33176 500 «Келерки мезгилдердин кирешеси» 33176 500 «Келерки мезгилдердин кирешеси» 14232 400 «Мектепке чейинки жана мектеп мекемелеринин кошумча кызматы үчүн акы» Эл аралык уюмдардан акысыз негизде бюджеттик мекемеге негизги каражаттардын түшүүсү (мисалы, компьютер) 31123130 «Компьютердик жабдуу» 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» Колдонуудагы мыйзамдарга ылайык мамлекеттин пайдасына айлантылган мүлктүн түшүүсү (мисалы, квартира) 31111 110 «Квартира» 14511 100 «Мамлекеттин пайдасына айланган киреше» Курстук айырманын өзгөрүү натыйжасында чет өлкөлүк валюта менен аткарымдан пайданы таануу (мисалы, чет өлкөлүк валютада алынган кредит боюнча) 33243 110 «Чет өлкөлүк финансылык институттардан зайым алуу» 14511 300 «Курстук пайда/чыгаша» 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйындысы» элементине отчеттук мезгилде отчеттук мезгилде кирешелер суммасын ташымалоо Отчеттук мезгилдеги бүткүл киреше 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйындысы» 115. 21 «Кызматкерлердин эмгек эмгек акысы» категориясына таандык эсеп-чот туруктуу, убактылуу иштеген кызматкерлердин эмгек акысы боюнча чыгымдарды, ошондой эле жумуш берүүчүнүн Социалдык фондго төгүмдөрдү төлөө боюнча чыгымдарын (кошуп эсептөөлөрдү) таануу үчүн арналган. 116. 22 «Товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү пайдалануу» категориясына таандык эсеп-чот өлкөнүн ичинде иш сапарларына чыгашаны, коммуналдык кызмат көрсөтүүнү, байланыш кызматын, ижара акысын, транспорт кызматын, консультациялык кызматты, мүлктү учурдагы оңдоо, мүлктүн абалын күтүү боюнча кызматты, мамлекеттик кызматчыны окутууну, учурдагы чарбалык максаттарга буюмдарды жана материалдарды алууну, өкүлчүлүктөрдүн чыгашасын, мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу боюнча чыгашаны жана саламаттык сактоо системасында бирдиктүү статьяда көрсөтүлгөн чыгашаны, тамак-аш азыктарын сатып алууну эсепке алуу үчүн арналган. 117. 23 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша» категориясына таандык эсеп-чот негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгашаны эсепке алуу үчүн арналган. 118. 24 «Пайыздар» категориясына таандык эсеп-чот кредиттер, мамлекеттик баалуу кагаздар боюнча пайыздык чыгашаларды, индекстелген суммалар боюнча калктын карызын тындыруу боюнча чыгашаларды, мамлекеттик сектордун башка бирдигине пайыздарды төлөө боюнча чыгашаны эсепке алуу үчүн арналган. 119. 25 «Субсидиялар» категориясына таандык эсеп-чот мамлекеттик ишканага (финансылык эмес, финансылык) берилген субсидиялар, жеке менчик ишканаларга (финансылык эмес, финансылык) берилген субсидиялар боюнча чыгашаларды эсепке алуу үчүн арналган. 120. 26 «Гранттар» категориясына таандык эсеп-чот чет мамлекеттердин өкмөттөрү берген гранттарды, эл аралык уюмдар берген гранттарды, эл аралык уюмдарга төлөнгөн төгүмдөрдү, эл аралык уюмдар тарабынан берилген капиталдык гранттарды, жергиликтүү бюджеттер тарабынан берилген гранттарды, өз ара эсептешүүлөр жана берилген субвенциялар боюнча берилүүчү каражаттарды эсепке алуу үчүн арналган. 121. 27 «Социалдык жөлөкпул» категориясына таандык эсеп-чот социалдык камсыздоо боюнча жөлөк пулду, аскер кызматчыларын мамлекеттик милдеттүү камсыздандырууну, калкка социалдык камсыздандыруу боюнча төлөмдөрдү, калкка социалдык камсыздандыруу боюнча үстөк акыны, калкты медициналык камсыздандырууну, калкка социалдык жардам боюнча жөлөкпулду башка социалдык жөлөкпулдар менен төлөмдөрдү, калкка берилген жеңилдикти, социалдык камсыздоо боюнча башка чыгашаны жана ден соолукту чыңдоо иш-чараларына чыгашаны эсепке алуу үчүн арналган. 122. 28 «Башка чыгашалар» категориясына тиешелүү эсептер стипендияларды, соттун чечими боюнча аткаруу документтери үчүн акыны, негизги фонддордон чыгуунун чыгашаларын, активдердин баасынын түшүүсүнүн чыгашаларын, чет өлкө валютасы менен болгон операциялар боюнча курстук айырманын чыгашаларын, резервдик фонддор боюнча чыгашаларды, капиталдык ар кандай башка чыгашалар боюнча чыгашаларды эсепке алууга багышталган. 123. Эсеп-чот 21111 «Туруктуу иштегендердин эмгек акысы» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 21111 100 «Негизги эмгек акы»; - 21111 200 «Үстөк акы»; - 21111 300 «Кошумча төлөөлөр жана компенсациялар». Бул элементтер туруктуу иштегендердин эмгек акысы боюнча чыгашаларды таанууга арналган. Эмгек акы боюнча чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 21111 100 «Негизги эмгек акы», 21111 200 «Үстөк акы», 21111 300 «Кошумча төлөөлөр жана компенсациялар», кредит боюнча - 33172 100 «Эмгек акы жана эмгек үчүн башка сый акылар». 124. Төлөөлөр булагында салыктарды кармап калуу (киреше салыгы, Социалдык фондго төгүмдөр) боюнча бухгалтердик жазуу төмөнкүгө чагылдырылат: дебет боюнча - 33172 100 «Эмгек акы жана эмгек үчүн башка сый акылар», кредит боюнча - 33172 200 «Киреше салыгы», 33172 300 «Пенсиялык фондго төгүмдөр». 125. Эсеп-чот 21112 «Убактылуу иштегендердин эмгек акысы» өзүнө төмөнкүдөй элементти камтыйт: - 21112 100 «Контракт боюнча же убактылуу негизде жалданган кызматкерлер». Бул элемент контракт боюнча же убактылуу негизде жалданган кызматкерлердин эмгек акысы боюнча чыгашаларды таанууга арналган. Убактылуу иштегендердин эмгек акысы боюнча чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 21112 100 «Контракт боюнча же убактылуу негизде жалданган кызматкерлер», кредит боюнча 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акылар». 126. Төлөөлөр булагында салыктарды кармап калуу (киреше салыгы, Социалдык фондго төгүмдөр) боюнча бухгалтердик жазуу: дебет боюнча 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акылар», кредит боюнча 33172 200 «Киреше салыгы», 33172 300 «Пенсиялык фондго төгүмдөр». 127. Эсеп-чот 21211 «Социалдык фондго төгүмдөр» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 21211 100 «Пенсиялык фондго төгүмдөр»; - 21211 200 «Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр». Бул элементтер Пенсиялык фондго төгүмдөр жана медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр боюнча чыгашаларды таанууга арналган. Социалдык фондго төгүмдөрдү кармап калуу жана төлөө колдонуудагы мыйзамдардын негизинде жүргүзүлөт. Социалдык фондго төгүмдөр боюнча чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча 21211 100 «Пенсиялык фондго төгүмдөр», кредит боюнча 33172 300 «Пенсиялык фондго төгүмдөр», дебет боюнча 21211 200 «Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр», кредит боюнча 33174 400 «Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр». 128. Эсеп-чот 22111 «Өлкөнүн ичинде иш сапар чыгымдары» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22111 100 «Транспорт чыгашалары»; - 22111 200 «Мейманкана чыгашалары»; - 22111 300 «Суткалык чыгашалар». 129. Эсеп-чот 22112 «Чет өлкөлөргө иш сапар чыгымдары» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22112 100 «Транспорт чыгашалары»; - 22112 200 «Мейманкана чыгашалары»; - 22112 300 «Суткалык чыгашалар». Бул элементтер өлкөнүн ичинде жана чет өлкөлөргө кызматтык кыдырууга чыгашаларды таанууга арналган. Толуктоолор колдонуудагы мыйзамдарда каралган ченемдерге ылайык жүргүзүлөт. Иш сапарларга чыгымдарды эсепке алуунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча - 22111 100 «Транспорт чыгашалары»; 22111 200 «Мейманкана чыгашалары» 22111 300; «Суткалык чыгашалар», кредит боюнча - 33171 110 «Кызматкерлердин кредитордук карызы». 130-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 131. Эсеп-чот 22122 «Байланыш кызматы» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22122 100 «Телефон жана факсимилдик байланыш кызматы»; - 22122 200 «Уюлдук байланыш кызматы»; - 22122 300 «Фельдъегердик байланыш кызматы»; - 22122 400 «Почталык байланыш кызматы»; - 22122 500 «Телерадиопрограммаларды берүү боюнча кызмат көрсөтүү акысы»; - 22122 900 «Башка байланыш кызматы». Бул элементтер коммуналдык кызмат (электр энергиясы, суу, жылуулук энергиясы, газ, башка коммуналдык кызмат) көрсөтүүлөр боюнча чыгашаларды, ошондой эле байланыш кызматы (телефон, уюл, фельдъегер, почта ж.б.) үчүн чыгашаларды таанууга арналган. Коммуналдык чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча - 22121 100 «Суу акысы»; 22121 200 «Электр энергия акысы»; 22121 400 «Газ үчүн акы»; 22121 900 «Башка коммуналдык кызмат», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби». Байланыш кызматы үчүн чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча 22122 100 «Телефон жана факсимилдик байланыш кызматы»; 22122 200 «Уюлдук байланыш кызматы»; 22122 300 «Фельдъегердик байланыш кызматы»; 22122 400 «Почталык байланыш кызматы»; 22122 500 «Телерадиопрограммаларды берүү боюнча кызмат көрсөтүү акысы»; 22122 900 «Башка байланыш кызматы», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби». 132. Эсеп-чот 22131 «Ижара акысы» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22131 100 «Имарат жана жайлар ижарасы»; - 22131 200 «Жабдуулар жана шаймандар ижарасы»; - 22131 300 «Транспорттук каражаттар ижарасы»; - 22131 900 «Башка мүлк ижарасы». Бул элементтер мүлктү ижарага берүү боюнча чыгашаларды таанууга арналган. Ижара боюнча чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча - 22131 100 «Имарат жана жайлар ижарасы», 22131 200 «Жабдуулар жана шаймандар ижарасы», 22131 300 «Транспорттук каражаттар ижарасы», 22131 900 «Башка мүлк ижарасы», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби». 133. Эсеп-чот 22141 «Транспорттук кызмат көрсөтүүлөр» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22141 100 «Бензин, дизель жана башка күйүүчү май»; - 22141 200 «Запастык бөлүктөрдү алуу»; - 22141 300 «Транспорт каражаттарын тейлөө»; - 22141 900 «Башка транспорттук кызмат көрсөтүүлөр». Бул элементтер транспорттук каражаттарды тейлөө жана пайдалануу менен байланышкан чыгашаларды таануу үчүн арналган. Транспорттук чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча - 22141 100 «Бензин, дизель жана башка күйүүчү май», 22141 200 «Запастык бөлүктөрдү алуу», 22141 300 «Транспорт каражаттарын тейлөө», 22141 900 «Башка транспорттук кызмат көрсөтүүлөр», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби»; 31221 130 «Отун»; 31221 140 «Запастык бөлүктөр». 134. Эсеп-чот 22151 «Башка кызмат көрсөтүүлөрдү алуу» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22151 100 «Юридикалык кызматтарды алуу»; - 22151 200 «Консультанттардын кызматтарды алуу». Бул элементтер консультациялык кызмат көрсөтүүлөр боюнча чыгашаларды таануу үчүн арналган. Консультациялык чыгашалар боюнча бухгалтердик жазуу: дебет боюнча – 22151 100 «Юридикалык кызматтарды алуу»; 22151 200 «Консультанттардын кызматтарын алуу», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби»; 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы»; 135. Эсеп-чот 22152 «Мүлктүн абалынын мазмуну боюнча кызматтарды алуу» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22152 100 «Имараттарды жана имаратжайларды күтүүгө санитардык кызматтарды алуу»; - 22152 200 «Тарых жана маданият эстеликтерин калыбына келтирүү боюнча кызматтарды алуу»; - 22152 900 «Имараттарды, имаратжайларды жана башка мүлктү күтүү боюнча башка кызматтарды алуу». Бул элементтер санитардык кызматтарга, тарых жана маданият эстеликтерин калыбына келтирүүгө, мүлктү күтүү боюнча башка кызматтарга кеткен чыгашаларды таанууга багышталган. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 22152 100 «Имараттарды жана имаратжайларды күтүүгө санитардык кызматтарды алуу»; 22152 200 «Тарых жана маданият эстеликтерин калыбына келтирүү боюнча кызматтарды алуу»; 22152 900 «Имараттарды, имаратжайларды жана башка мүлктү күтүү боюнча башка кызматтарды алуу», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби». 136-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 137. Эсеп-чот 22153 «Мамлекеттик кызматчыларды жана калкты окутууга кеткен чыгашалар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22153 100 «Мамлекеттик кызматчыларды окутууга кеткен чыгашалар»; - 22153 200 «Кыска мөөнөттүү негизде кесиптик-техникалык окуу жайларда чоң кишилерди окутууга жана кайра окутууга кеткен чыгашалар». Бул элементтер мамлекеттик кызматчыларды окутуу жана кыска мөөнөттүү негизде кесиптик техникалык билим берүү окуу жайларында кишилерди окутуу жана кайра окутуу боюнча чыгашаларды таануу үчүн арналган. Чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча - 22153 100 «Мамлекеттик кызматчыларды окутууга кеткен чыгашалар»; 22153 200 «Кыска мөөнөттүү негизде кесиптик-техникалык окуу жайларда чоң кишилерди окутууга жана кайра окутууга кеткен чыгашалар», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби». 138-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 139. Эсеп-чот 22154 «Башка кызматтарга акы төлөө менен байланышкан чыгашалар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22154 100 «Өкүлчүлүктүү чыгашалар»; - 22154 200 «Бланктарды даярдоого кеткен чыгашалар»; - 22154 300 «Маалыматтык-коммуникациялык кызмат көрсөткөндүгү үчүн акы төлөө»; - 22154 900 «Башка кызматтарга акы төлөө менен байланышкан бөлөк чыгашалар». Бул элементтер мекеменин өкүлчүлүктүү чыгашаларын (делегацияларды кабыл алуу жана тейлөө), бланктарды (мамлекеттик сертификаттарды, отчётторду ж.б.) даярдоо боюнча кызматтарга акы төлөө, маалыматтык-коммуникациялык кызматтарга жана жеке муктаждыктарды камсыздоо максатында башка эсептерге тиешелүү болбогон башка кызматтарга акы төлөө менен байланышкан чыгашаларын таанууга багышталган. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө корсөтүлөт: дебет боюнча - 22154 100 «Өкүлчүлүктүү чыгашалар»; 22154 200 «Бланктарды даярдоого кеткен чыгашалар»; 22154 300 «Маалыматтык-коммуникациялык кызмат көрсөткөндүгү үчүн акы төлөө»; 22154 900 «Башка кызматтарга акы төлөө менен байланышкан бөлөк чыгашалар», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөө эсеби». 140-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 142. Эсеп-чот 22161 «Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү статья менен берилген чыгашалар» өзүнө бир элемент камтыйт: - 22161 100 «Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү статья менен берилген чыгашалар (Бирдиктүү төлөмчү)». Бул элемент бирдиктүү статьяда берилген саламаттык сактоо системасында чыгашаларды таануу үчүн арналган. Дебет боюнча - 22161 100 «Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү статья менен берилген чыгашалар», кредит боюнча - 33171 190 «Башка ички кредитордук карыз». 143. Эсеп-чот 22171 «Медикаменттерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22171 100 «Медикаменттерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу»; - 22171 200 «Инсулин жана инсулин камтылган дары-дармектерди алуу». Аталган элементтер медикаменттерди алуу, ороочу-байлоочу каражаттарды, бактериялык препараттарды, сывороткаларды, вакциналарды, канды, инсулин препараттарын жана башка медисиналык буюмдардын чыгашаларын таануу. Чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу: дебет боюнча - 22171 100 «Медикаменттерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу», 22171 200 «Инсулин жана инсулин камтылган дары-дармектерди алуу», кредит боюнча - 31221 120 «Медикаменттер жана ороп-таңуу материалдары». 144. Эсеп-чот 22181 «Тамак-аш азыктарын алуу» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22181 100 «Тамак-аш азыктарын алуу»; - 22181 200 «Тамак-аш азыктарына компенсациялык төлөөлөр». Бул элементтер алынган тамак-аш азыктары боюнча чыгашаларды таанууга, ошондой эле колдонуудагы мыйзамдарга ылайык тамак-аш азыктарына компенсациялык төлөөлөрдү эсепке алууга арналган. Тамак-аш азыктарын жараксызга чыгаруу боюнча бухгалтердик жазуу: дебет боюнча 22181 100 «Тамак-аш азыктарын алуу», кредит боюнча - 31221 110 «Тамак-аш азыктары». Компенсациялык төлөөлөр боюнча бухгалтердик жазуу: дебет боюнча 22181 200 «Тамак-аш азыктарына компенсациялык төлөөлөр», кредит боюнча - 33171 150 «Компенсациялык төлөөлөр». 144-1. Эсеп-чот 22211 «Мүлктү учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22211 100 «Имарат менен жайларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар»; - 22211 200 «Курулмаларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар»; - 22211 300 «Жабдууну жана инвентарды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар». Аталган элементтер мекеменин негизги фонддорду техникалык тейлөөгө жана оңдоого кеткен чыгашаларын таанууга багышталган. Негизги фонддордун наркынын же алардын жумуш мүнөздөмөлөрүнүн өзгөрүшүнө алып келбей турган, тек гана алардын талаптагыдай жумуш абалында болушуна көмөктөшө турган же алар бузулуп калган учурда аларды жумуш абалына алып келе турган имараттарды, имаратжайларды, курулмаларды (анын ичинде жалпы пайдалануудагы автомобиль жолдор тарамын), жабдууну жана инвентарды техникалык тейлөө жана учурдагы оңдоо. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча – 22211 100 «Имарат менен жайларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар»; 22211 200 «Курулмаларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар кеткен чыгашалар»; 22211 300 «Жабдууну жана инвентарды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар», кредит боюнча - 33174 200 «Кызматтарга жана жумуштарга карата акы төлөөгө эсептер», 33221 170 «Курулуш материалдары». 144-2. Эсеп-чот 22221 «Учурдагы чарбалык максаттарга буюмдарды жана материалдарды алуу» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 22221 100 «Жабдууларды жана материалдарды алуу»; - 22221 200 «Учурдагы чарбалык максат үчүн башка буюмдарды жана материалдарды алуу». Аталган элементтер мекеменин учурдагы муктаждыктарына жана такай пайдалануусуна багышталган, наркы машиналарды жана жабдууларды алууга сарпталган чыгашаларга салыштырмалуу төмөн болгон (башкача айтканда, колдонулуш мөөнөтү бир жылга жетпеген убакытты түзгөн, арзан жана бат бузулуучу товарларды жана предметтерди) (кымбат эмес) товарларды алууга кеткен чыгашаларын таанууга багышталган. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 22221 100 «Жабдууларды жана материалдарды алуу»; 22221 200 «Учурдагы чарбалык максат үчүн башка буюмдарды жана материалдарды алуу», кредит боюнча - 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту»; 31221 150 «Чарбалык материалдар жана кеңсе товарлары»; 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар»; 31225 200 «МБП пайдаланууда». 144-3. Эсеп-чот 22231 «Кийим-кечек мүлкүнүн буюмдарын жана башка формалуу жана атайын кийимдерди алуу, тигүү жана оңдоо» өзүнө төмөнкү элементти камтыйт: - 22231 100 «Кийим-кечек мүлкүнүн буюмдарын жана башка формалуу жана атайын кийимдерди алуу, тигүү жана оңдо». Аталган элемент мекеменин бардык нерсеси менен формалык кийимдерди жана бут кийимдерди, ошондой эле атайын приборлорду жана атайын камылгалоону жана керектүү нерселер менен жабдууну алуу, тигүү жана оңдоо боюнча чыгашаларын таанууга багышталган. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 22231 100 «Кийим-кечек мүлкүнүн буюмдарын жана башка формалуу жана атайын кийимдерди алуу, тигүү жана оңдо», кредит боюнча - 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту»; 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар»; 31225 200 «МБП пайдаланууда». 144-4. Эсеп-чот 22241 «Көмүрдү алуу» өзүнө төмөнкү элементтерди камтыйт: - 22241 100 «Таш көмүрдү алуу»; - 22241 200 «Отундун башка түрлөрүн алуу». Аталган элементтер көмүрдү, отунду, чым көңдү ж.б. алуу боюнча чыгашаларды таанууга багыштталган. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 22241 100 «Таш көмүрдү алуу»; 22241 200 «Отундун башка түрлөрүн алуу», кредит боюнча - 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту»; 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар». 144-5. Эсеп-чот 22251 «Коргоо кызматтарын алуу» өзүнө төмөнкү элементтерди камтыйт: - 22251 100 «Ведомстводон тышкары кызматтарды алуу»; - 22251 200 «Башка коргоо кызматтарын алуу». Аталган элементтер юридикалык жана жеке жактардын мүлкүн ведомстводон тышкары коргоо кызматтарын алууга кеткен чыгашаларды таанууга багышталган. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 22251 100 «Ведомстводон тышкары кызматтарды алуу»; 22251 200 «Башка коргоо кызматтарын алуу», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөө эсеп-чоту». 144-6. Эсеп-чот 22261 «Банктардын кызматына жана мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу, жайгаштыруу жана тындыруу боюнча кызмат көрсөтүүгө акы төлөөгө чыгашалар» өзүнө төмөнкү элементтерди камтыйт: - 22261 100 «Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу жайгаштыруу жана тындыруу боюнча финансылык кызмат көрсөтүү»; - 22261 200 «Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу, жайгаштыруу жана тындыруу боюнча башка кызмат көрсөтүүлөрү»; - 22261 300 «Улуттук банктын, коммерциялык банктардын, финансылык-кредиттик мекемелердин башка кызмат көрсөтүүлөрү»; - 22261 400 «АКБдын казыналык системасын тейлөө боюнча кызматы». Аталган элементтер мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу, жайгаштыруу жана жоюу менен байланышкан чыгашаларды таанууга багышталган. Чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 22261 100 «Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу жайгаштыруу жана тындыруу боюнча финансылык кызмат көрсөтүү»; 22261 200 «Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруу, жайгаштыруу жана тындыруу боюнча башка кызмат көрсөтүүлөрү»; 22261 300 «Улуттук банктын, коммерциялык банктардын, финансылык-кредиттик мекемелердин башка кызмат көрсөтүүлөрү»; 22261 400 «АКБдын казыналык системасын тейлөө боюнча кызматы», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөө эсеп-чоту». 144-7. Эсеп-чот 22311 «Суу акысы» өзүнө төмөнкү элементти камтыйт: -22311 100 «Суу акысы». 144-8. Эсеп-чот 22321 «Электр энергия акысы» өзүнө төмөнкү элементти камтыйт: - 22321 100 «Электр энергия акысы». 144-9. Эсеп-чот 22331 «Жылуулук энергия акысы» өзүнө төмөнкү элементти камтыйт: - 22331 100 «Жылуулук энергия акысы». 144-10. Эсеп-чот 22341 «Газ үчүн акысы» өзүнө төмөнкү элементти камтыйт: - 22341100 «Газ үчүн акысы». Аталган элементтер коммуналдык кызматтар (электр энергиясы, суу, жылуулук энергиясы, газ) боюнча чыгашаларды таанууга багышталган. Коммуналдык чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча – 22311 100 «Суу акысы», 22321 100 «Электр энергия акысы», 22331 100 «Жылуулук энергия акысы», 22341 100 «Газ үчүн акысы», кредит боюнча - 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөө эсеп-чоту». 145. Эсеп-чот 23111 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгашалар» өзүнө төмөнкү элементтерди камтыйт: - 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгашалар»; - 23111 120 «Материалдык эмес активдердин амортизациясы боюнча чыгашалар». Бул элементтер негизги фонддордун жана материалдык эмес активдердин амортизациясы боюнча чыгашаларды таануу үчүн арналган. Чыгашаларды таануунун бухгалтердик жазуусу төмөнкүлөрдү чагылдырат: дебет боюнча 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгашалар», 23111 120 «Материалдык эмес активдердин амортизациясы боюнча чыгашалар», кредит боюнча - негизги фонддор менен материалдык эмес активдердин топтолгон амортизациясынын тийиштүү элементи. 146. Эсеп-чот 24111 «Чет мамлекеттерден жана эл аралык уюмдардан алынган кредиттер менен зайымдар боюнча пайыздарды төлөөлөр» өзүнө бир элементти камтыйт: - 24111 100 «Чет мамлекеттерден алынган кредиттер менен зайымдар боюнча пайыздарды төлөө». 147. Эсеп-чот 24211 «Мамлекеттик баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 24211 100 «Мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө»; - 24211 200 «Мамлекеттик узак мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө». 148. Эсеп-чот 24221 «Индекстештирилген суммалар боюнча калктын карызын тындыруу» өзүнө төмөнкүдөй элементти камтыйт: - 24221 100 «Индекстештирилген суммалар боюнча калктын карызын тындыруу». 149. Эсеп-чот 24311 «Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине пайыздарды төлөө» өзүнө бул элементти камтыйт: - 24311 100 «Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине пайыздарды төлөө». Бул элементтер кредиттер жана зайымдар боюнча, баалуу кагаздар, карыздар боюнча, индекстештирилген суммалар боюнча төлөнүүчү пайыздык чыгашаларды таанууга арналган. Мындай аткарымдардын эсеби кассалык ыкма менен жүргүзүлөт. Бухгалтердик жазуу төмөнкүлөрдү чагылдырат: дебет боюнча - 24111 100 «Чет мамлекеттерден алынган кредиттер менен зайымдар боюнча пайыздарды төлөө», 24211 100 «Мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө», 24211 200 «Мамлекеттик узак мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө», 24311 100 «Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине пайыздарды төлөө», 24221 100 «Индекстештирилген суммалар боюнча калктын карызын тындыруу», кредит боюнча - 33173 100 «Баалуу кагаздар боюнча акы төлөөгө пайыздар»; 33173 200 «Кредиттер жана зайымдар боюнча пайыздар»; 33171 190 «Башка ички кредитордук карыз». 150. Эсеп-чот 25111 «Финансылык эмес мамлекеттик ишканаларга субсидиялар» өзүнө бул элементти камтыйт: - 25111 100 «Финансылык эмес мамлекеттик ишканаларга субсидиялар». 151. Эсеп-чот 25121 «Финансылык мамлекеттик ишканаларга субсидиялар» өзүнө төмөнкүдөй элементти камтыйт»: - 25121 100 «Финансылык мамлекеттик ишканаларга субсидиялар». 152. Эсеп-чот 25211 «Финансылык эмес жеке ишканаларга жана ишкерлерге субсидиялар» өзүнө төмөнкү элементти камтыйт: - 25221 100 «Финансылык эмес жеке ишканаларга жана ишкерлерге субсидиялар»; 153. Эсеп-чот 25221 «Финансылык жеке менчик ишканаларга субсидиялар» өзүнө төмөнкүдөй элементти камтыйт»: - 25221 100 «Финансылык жеке менчик ишканаларга субсидиялар». Бул элементтер финансылык эмес же финансылык уюмдарга берилген субсидияларды эсепке алууга арналган. Бухгалтердик жазуу: дебет боюнча - субсидиялар эсебин алуу боюнча тийиштүү элемент, кредит боюнча 33171 160 «Субсидиялар боюнча эсептешүүлөр». 154. Эсеп-чот 26111 «Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө учурдагы гранттар» өзүнө бул элементти камтыйт: - 26111 100 «Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө учурдагы гранттар». 155. Эсеп-чот 26121 «Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө капиталдык гранттар» өзүнө төмөнкүнү камтыйт: - 26121 100 «Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө капиталдык гранттар». 156. Эсеп-чот 26211 «Эл аралык уюмдарга жана КМШ алкагында бирикмелерге төгүмдөр» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 26211 100 «Эл аралык уюмдарга төгүмдөр»; - 26211 200 «КМШ алкагындагы интеграциялык бирикмелерге төгүмдөр»; - 26211 900 «Башка акысыз которуулар». 157. Эсеп-чот 26221 «Эл аралык уюмдарга капиталдык гранттар» өзүнө төмөнкүдөй элементти камтыйт»: - 26221 100 «Эл аралык уюмдарга капиталдык гранттар». 158. Эсеп-чот 26311 «Жергиликтүү бюджеттерге гранттар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 26311 100 «Категориялык гранттар»; - 26311 200 «Теңөөчү гранттар»; - 26311 300 «Дем берүүчү гранттар». 159. Эсеп-чот 26312 «Өз ара эсептешүүлөр боюнча берилүүчү каражат» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 26312 100 «Республикалык бюджеттен өз ара эсептешүүлөр боюнча берилүүчү каражат»; - 26312 200 «Жергиликтүү бюджеттен республикалык бюджетке өз ара эсептешүүлөр боюнча берилүүчү каражат»; - 26312 300 «Эмгек акыны жогорулатууга берилүүчү каражат». 160. Эсеп-чот 26313 «Субвенциялар» бул элементти камтыйт: - 26313 100 «Социалдык фондго субвенциялар». 161. Эсеп-чот 26321 «Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине капиталдык гранттар» элементти камтыйт: - 26321 100 «Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине капиталдык гранттар». Бул элементтер гранттардын (учурдагы, капиталдык, теңөөчү ж.б.) ар кайсы түрлөрүнө, эл аралык уюмдарга жана бирикмелерге төгүмдөргө, өз ара эсептешүүлөр боюнча берилүүчү каражатка, субвенцияларга карата чыгашаларды таанууга арналган. Бухгалтердик жазуу: дебет боюнча - чыгашалардын тийиштүү элементи, кредит боюнча - 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү», 33259 100 «Башка тышкы милдеттенмелер». 162. Эсеп-чот 27111 «Социалдык камсыздоо боюнча жөлөкпул» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 27111 100 «Калкты социалдык камсыздандыруу боюнча пенсия»; - 27111 200 «Бийик тоолуу шартта иштегендиги үчүн жеңилдик пенсия»; - 27111 300 «Аскер кызматчыларына пенсия»; - 27111 400 «Көп балалуу энелерге жана бала кезинен майыптардын энелерине пенсиялар»; - 27111 500 «Калктын айрым категорияларына пенсиялар». 163. Эсеп-чот 27112 «Аскер кызматкерлерин мамлекеттик милдеттүү камсыздандыруу» бул элементти камтыйт: - 27112 100 «Аскер кызматчыларын алар курман болгондо, майыптык алганда мамлекеттик милдеттүү өздүк камсыздандыруу». 163.1 Эсеп-чот 27113 «Калкты социалдык камсыздандыруу боюнча төлөөлөр» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 27113 100 «Электр энергиясы үчүн пенсияга компенсациялык төлөөлөр»; - 27113 200 «Эмгекке жараксыздык үчүн компенсациялык төлөөлөр». 164. Эсеп-чот 27114 «Калкты социалдык камсыздандыруу боюнча үстөк акы» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 27114 100 «Майыптардын пенсиясына үстөк акы»; - 27114 200 «Өзгөчө сиңирген эмгеги үчүн пенсияга үстөк акы». 165. Эсеп-чот 27115 «Калкты медициналык камсыздандыруу» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 27115 100 «16 жашка чейинки балдарды медициналык камсыздандыруу»; - 27115 200 «Пенсионерлерди медициналык камсыздандыруу»; - 27115 300 «Социалдык жөлөкпул алган адамдарды медициналык камсыздандыруу». 166. Эсеп-чот 27211 «Калкка социалдык жардам боюнча жөлөкпул» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 27211 100 «Аз камсыз болгон үй бүлөлөргө жөлөкпул»; - 27211 200 «Бала төрөлгөн учурда бир жолку берилүүчү жөлөкпул»; - 27211 300 «Бала 1,5 жашка толгуча энелерге жөлөкпул»; - 27211 400 «Жумушсуздук боюнча жөлөкпул»; - 27211 500 «Калкка социалдык төлөөлөр»; - 27211 600 «Баккан адамынан ажыроого байланыштуу компенсациялык төлөөлөр». 167. Эсеп-чот 27212 «Социалдык башка жөлөкпулдар жана төлөөлөр» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 27212 100 «Убактылуу эмгекке жараксыздык боюнча жөлөкпул»; - 27212 200 «Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул»; - 27212 300 «Ырым-жырымдарга (сөөк коюуга) жөлөкпул төлөөлөр». 168. Эсеп-чот 27213 «Жеңилдиктердин ордуна компенсациялар жана калкка жеңилдиктер» өзүнө төмөнкү элементти камтыйт: - 27213 100 «Жеңилдиктердин ордуна компенсациялар жана калкка жеңилдиктер». 169. Эсеп-чот 27214 «Калкты жумуш менен камсыздоого көмөктөшүү боюнча башка чыгашалар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 27214 100 «Кесиптик окутууга чыгашалар»; - 27214 200 «Коомдук иштерди уюштурууга чыгашалар»; - 27214 300 «Чакан кредит берүүгө чыгашалар»; - 27214 400 «Жумуш орунга чек». 170. Эсеп-чот «27215 Ден соолукту чыңдоочу иш-чараларга чыгашалар» бул элементти камтыйт: - 27215 100 «Кызматкерлердин жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн ден соолугун чыңдоочу иш-чараларга чыгашалар». 171. Эсеп-чот 27216 «Табигый кырсыктардан жабыркаган калкка акысыз жардам» бул элементти камтыйт: - 27216 100 «Табигый кырсыктардан жабыркаган калкка акысыз жардам». Бул элементтер төлөнгөн жөлөкпулдар боюнча чыгашаларды таануу үчүн арналган (калкка социалдык камсыздандыруу боюнча пенсия, жеңилдетилген пенсия, аскер кызматчыларга пенсия ж.б.). Бухгалтердик жазуу: дебет боюнча - 27111 100 «Калкты социалдык камсыздандыруу боюнча пенсиянын негизги бөлүгү», 27112 100 «Аскер кызматчылары курман болгондо, майыптык алганда аларды мамлекеттик милдеттүү өздүк камсыздандыруу», 27113 100 «Электр энергиясы үчүн пенсияга компенсациялык төлөөлөр», 27114 100 «Майыптардын пенсиясына үстөк акы», 27115 100 «16 жашка чейинки балдарды медициналык камсыздандыруу», 27211 100 «Аз камсыз болгон үй бүлөлөргө жөлөкпул», 27212 100 «Убактылуу эмгекке жараксыздык боюнча жөлөкпул», 27213 100 «Жеңилдиктердин ордуна компенсациялар жана калкка жеңилдиктер», 27214 100 «Кесиптик окутууга чыгашалар», 27215 100 «Кызматкерлердин жана алардын үй бүлө мүчөлөрүнүн ден соолугун чыңдоочу иш-чараларга чыгашалар», кредит боюнча - 33175 100 «Социалдык камсыздоо боюнча милдеттенмелер», 33175 200 «Социалдык жардам боюнча милдеттенмелер», 33175 300» Башка социалдык жөлөкпулдар жана төлөөлөр», 33175 400 «Калкка жеңилдиктер», 33171 150 «Компенсациялык төлөөлөр». Социалдык жардамдын алкагында калкка чакан кредиттерди берүү дебет боюнча - 32142 130 «Калкка ссудалар», ал эми кредит боюнча - акча каражаттарынын эсебин алууга таандык элемент боюнча чагылдырылат. 172. Эсеп-чот 28211 «Стипендиялар өзүнө төмөнкүдөй элементти камтыйт»: - 28211 100 «Стипендиялар». 173-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 174. Эсеп-чот 28213 «Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 28213 100 «Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар»; - 28213 200 «Негизги каражатты чыгаруулардан чыгаша»; - 28213 300 «Активдердин баасынын түшүүсүнөн зыян тартуулар»; - 28213 400 «Курстук айырмадан зыян тартуулар»; - 28213 500 «Атайын каражатка салык боюнча чыгаша». 28213 100 «Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар» элементи аткарымдар боюнча чыгашаларды таануу үчүн арналган, аларга карата эсеп-чот планында өзүнчө элемент катары каралган эмес. 28213 200 «Негизги каражатты чыгаруулардан чыгаша» негизги каражаттарды таанууну токтотуунун (чыгаруунун) натыйжасында чыгашаларды (зыян тартууну) таануу үчүн арналган. Бухгалтердик жазуу: дебет боюнча - 28213 200 «Негизги каражатты чыгаруулардан чыгаша», кредит боюнча - активдин тийиштүү элементи. 28213 300 «Активдердин баасынын түшүүсүнөн зыян тартуулар» элементи активдердин баасынын түшүү натыйжасында зыян тартуу суммасын чагылдырууга арналган. Бухгалтердик жазуу: дебет боюнча - 28213 300 «Активдердин баасынын түшүүсүнөн зыян тартуулар», кредит боюнча - активдин тийиштүү элементи, мисалы, 31223 100 «Даяр продукция». 28213 400 «Курстук айырмадан зыян тартуулар» элементи чет өлкөлүк валюта менен бүтүм жасоонун натыйжасында, ошондой эле улуттук валютада акча статьяларын кайра баалоонун (КРУБдун эсептик курсу боюнча) натыйжасында келип чыккан зыян тартууларды чагылдырууга арналган. Курстук айырмадан зыян тартууну таануу: бухгалтердик жазуу дебет боюнча - 28213 400 «Курстук айырмадан зыян тартуулар», кредит боюнча 32123 130 «Чет өлкөлүк валютада касса»; 33243 110 «Чет өлкөлүк институттардан карыз алуулар». 28213 500 «Атайын каражатка салык боюнча чыгаша» элементи колдонуудагы Салык кодексине ылайык бюджеттик мекеме төлөгөн атайын каражатка салык боюнча чыгашаларды таануу үчүн арналган. Атайын каражатка салык боюнча чыгашаны таануу: бухгалтердик жазуу дебет боюнча - 28213 500 «Атайын каражатка салык боюнча чыгаша», кредит боюнча - 33171 100 «Атайын каражатка салык боюнча эсептер». 175-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 176-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 177-пункт күчүн жоготту деп табылсын. 178. Эсеп-чот 28221 «Капиталдык ар түрдүү башка чыгашалар» бул элементти камтыйт: - 28221 100 «Капиталдык ар түрдүү башка чыгашалар». 178-1. Эсеп-чот 28231 «Соттун чечимдерин аткаруу» бул элементти камтыйт: - 28231 100 «Соттун чечимдерин аткаруу». 178-2. Эсеп-чот 28231 «Резервдик фонддор» бул элементти камтыйт: - 28231100 «Резервдик фонддор». Аталган элементтер ар кандай капиталдык чыгашаларды, мамлекеттик бийлик органдарынын жана алардын кызмат адамдарынын мыйзамсыз аракеттери (аракетсиздиги) менен келтирилген зыяндын ордун толтурууга, сот органдарынын чечими боюнча моралдык зыяндын ордун толтурууга, соттордун тийиштүү чечимдери боюнча доогерлерге акчалай компенсацияларды төлөөгө кеткен чыгашаларды, Кыргыз Республикасынын Президентинин жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана башка аткаруу бийлигинин органдарынын резервдик фонддорун түзүүгө багытталган каражаттарга карата чыгашаларды таанууга багышталган. Мындай операциялар кассалык метод боюнча эске алынат. Бухгалтердик жазуулар төмөнкүчө көрсөтүлөт: дебет боюнча – чыгашалардын тийиштүү элементи, кредит боюнча - 33171 190 «Башка ички кредитордук карыз». Ар бир отчёттук мезгилдин аягында чыгашалардын бардык суммалары төмөнкүчө 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйнагы» элементине көчүрүлөт: дебет боюнча - 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйнагы», кредит боюнча - чыгашалардын бардык элементтери. 179. Төмөндө чыгашаларды таанууга карата эсеп-чоттун типтүү корреспонденциясы келтирилген: Аткарымдын аталышы Дебет боюнча элемент Кредит боюнча элемент Негизги эмгек акы боюнча чыгашаны таануу 21111 100 «Негизги эмгек акы» 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы» Үстөк акыга карата чыгашаны таануу 21111 200 «Үстөк акы» 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы» Кошумча төлөөлөргө жана компенсацияга карата чыгашаны таануу 21111 300 «Кошумча төлөөлөр жана компенсация» 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы» Убактылуу иштегендердин эмгек акысы боюнча чыгашаны таануу 21112 100 «Контракт боюнча жалданган кызматкерлер» 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы» Иштегендерден пенсиялык фондго төгүмдөрдү кармап калуу 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы» 33172 300 «Пенсиялык фондго төгүмдөр» Иштегендердин эмгек акысынан киреше салыгын кармап калуу 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы» 33172 200 «Киреше салыгы» Жумуш берүүчүдөн Социалдык фондго төгүмдөр боюнча чыгашаны таануу 21211 100 «Пенсиялык фондго төгүмдөр» 21211 200 «Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр» 33172 300 «Пенсиялык фондго төгүмдөр» 33172 400 «Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр» Социалдык фондго салыктарды жана төгүмдөрдү которуу 33172 200 «Киреше салыгы» 33172 300 «Пенсиялык фондго төгүмдөр» 33172 400 «Медициналык камсыздандыруу фондуна төгүмдөр» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Иштегендерге эмгек акы төлөө 33172 100 «Эмгек акы жана башка эмгек үчүн сый акы» 32123 110 «Улуттук валютада касса» же 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Бюджеттик мекеменин кызматчысынын отчет беришинде иш сапарга чыгашанын акча каражатын берүү 32171 110 «Кызматчынын дебитордук карызы» 32121 110 «Улуттук валютада касса» - бюджеттик каражат Кызматтык иш сапар боюнча (өлкө ичинде) чыгашаны таануу 22111 100 «Транспорттук чыгаша» 22111 200 «Мейманканага чыгаша» 22111 300 «Суткалык чыгаша» 33171 110 «Кызматчынын кредитордук карызы» Өз ара талаптардын өз ара эсеби 33171 110 «Кызматчынын кредитордук карызы» 32171 110 «Кызматчынын дебитордук карызы» Коммуналдык кызматтар боюнча чыгашаны таануу 22311 100 «Суу акысы» 22321 100 «Электр энергиясы үчүн акы» 22331 100 «Жылуулук энергиясы үчүн акы» 22341 100 «Газ үчүн акы» 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Байланыш кызматы үчүн чыгашаны таануу 22122 100 «Телефондук жана факсимилдик байланыш кызматы» 22122 200 «Уюлдук байланыш кызматы» 22122 400 «Почта байланышынын кызматы» 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Уюлдук байланыш кызматы үчүн чыгашаны таануу 22122 200 «Уюлдук байланыш кызматы» 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Белгиленген лимиттен ашкан суммага карата кызматчынын дебитордук карызын таануу (уюлдук байланыш кызматы үчүн чыгашанын ордун толуктоо) 32171 190 «Башка ички дебитордук карыз» 22122 200 «Уюлдук байланыш кызматы» Уюлдук байланыш кызматы үчүн чыгашага карата өз ара талаптын эсеби 32123 110 «Касса улуттук валютада бюджеттик каражат» 32171 190 «Башка ички дебитордук карыз» Ай сайын негизде ижарага алуу боюнча чыгашаны таануу 22131 100 «Имараттын жана жайдын ижарасы» 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Отунду пайдалануу боюнча (мисалы, бензин) чыгашаны таануу 22141 100 «Бензин, дизель жана башка отун» 31221 130 «Отун» Автоунааларды оңдоого колдонулган запастык бөлүктөргө карата чыгашаларды таануу 22141 200 «Запастык бөлүктөрдү алуу» 31221 140 «Запастык бөлүктөр» Юридикалык кызмат көрсөткөндүгү үчүн чыгашаларды таануу (кошуп эсептөө ыкмасы боюнча) 22151 100 «Юридикалык кызматтарды алуу» 33174 200 «Кызмат көрсөтүүгө жана жумушка карата акы төлөө эсеп-чоту» Өз күчү менен имаратты учурдагы оңдоо (сырдоо) боюнча чыгашаны таануу 22211 100 «Имарат менен жайларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар» 31221 170 «Курулуш материалдар» Башка уюм тарабынан имаратты учурдагы оңдоо (сырдоо) боюнча чыгашаны таануу 22211 100 «Имарат менен жайларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар» 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Башка уюм тарабынан тарых эстеликтерин реставрациялоо боюнча чыгашаны таануу 22152 200 «Тарых жана маданият эстеликтерин калыбына келтирүү боюнча кызматтарды алуу « 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Мамлекеттик кызматчыны окутууга чыгашаны таануу (мисалы, семинар үчүн акы төлөө) 22153 100 «Мамлекеттик кызматчыларды окутууга кеткен чыгашалар» 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Пайдаланылган чарбалык товарларга карата мисалы, самын, тазалоо каражаты) чыгашаны 22221 200 «Учурдагы чарбалык максатка буюмдарды жана материалдарды башка алуулар» 31221 150 «Чарбалык материалдар жана кеңсе товарлары» Пайдаланылган отунга (көмүргө) карата чыгашаны таануу 22241 100 «Таш көмүрдү алуу» 31221 130 «Отун» Эскирген атайын жана формалуу кийим-кечекти жараксызга чыгаруу 22231 100 «Буюмдук мүлктү жана башка формалуу жана атайын кийим-кечектерди алуу, тигүү жана оңдоо» 31225 200 «МБП пайдаланууда» Пайдаланылган медикаменттерге жана медициналык багыттагы буюмдарга карата чыгашаны таануу 22171 100 «Медикаменттерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу» 31221 120 «Медикаменттер жана таңуучу, ороочу материалдар» Пайдаланылган тамак-аш азыктарына карата чыгашаны таануу 22181 100 «Тамак-аш азыктарын алуу» 31221 110 «Тамак-аш азыктары» Тамак-аш азыктары үчүн чыгашаны жана акчалай компенсацияны төлөөнү таануу 22181 200 «Тамак-аш азыктарына компенсациялык төлөөлөр» 33171 150 «Компенсациялык төлөөлөр» 33171 150 «Компенсациялык төлөөлөр» 32123 110 «Касса улуттук валютада - бюджеттик каражатта» Негизги фонддордун амортизациясы боюнча (мисалы эмерекке жана компьютердик жабдууга) чыгашаны таануу 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша» 31123 910 «Эмерекке топтолгон амортизация» 31123 930 «Компьютердик жабдууга топтолгон амортизация» Материалдык эмес активдердин (мисалы, автордук укук) амортизациясы боюнча чыгашаны таануу 23111 120 «Материалдык эмес активдердин амортизациясы боюнча чыгаша» 31132 910 «Автордук укукка жана патентке топтолгон амортизация» Мамлекет баш-уу секторунун башка бирдиктеринен алынган кредиттер ж-а зайымдар б-ча пайыздык чыгашаны таануу 24311 100 «Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдигине пайыздарды төлөө» 33173 200 «Кредиттер жана зайымдар боюнча акы төлөөгө пайыздар» Финансылык эмес мамлекеттик ишканалар тарабынан берилген субсидияларга карата чыгашаларды таануу 25111 100 «Финансылык эмес мамлекеттик ишканалар субсидиясы» 33171 160 «Субсидиялар боюнча эсептешүү» Субсидияларды төлөө 33171 160 «Субсидиялар боюнча эсептешүү» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджет каражаты» Чет мамлекеттердин өкмөттөрү берген учурдагы гранттарга карата чыгашаларды таануу 26111 100 «Чет мамлекеттердин өкмөттөрүнө учурдагы гранттар» 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү» Гранттарды төлөө 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджет каражаты» Эл аралык уюмдарга төгүмдөргө карата чыгашаларды таануу 26211 100 «Эл аралык уюмдарга төгүмдөр» 33253 100 «Эл аралык уюмдарга төгүмдөр» Эл аралык уюмдар берген капиталдык гранттарга карата чыгашаларды таануу 26221 100 «Эл аралык уюмдардын капиталдык гранты» 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү» Категориялык гранттарга карата чыгашаларды таануу 26311 100 «Категориялык гранттар» 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү» Республикалык бюджеттен жергиликтүү бюджетке өз ара эсептешүү боюнча берилүүчү каражатка карата чыгашаларды таануу 26312 100 «Республикалык бюджеттен жергиликтүү бюджетке өз ара эсептешүү боюнча берилүүчү каражат» 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү» Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиги берген капиталдык гранттарга карата чыгашаларды таануу 26313 100 «Социалдык фондго субвенция» 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү» Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине берилген капиталдык гранттарга карата чыгашаларды таануу 26321 100 «Мамлекеттик башкаруу секторунун башка бирдиктерине капиталдык гранттар» 33171 170 «Гранттар боюнча эсептешүү» Аскер кызматчыларынын пенсиялары боюнча чыгашаны таануу 27111 300 «Аскер кызматчыларына пенсия» 33175 100 «Социалдык камсыздоо боюнча милдеттенмелер» Электр энергиясы үчүн пенсияларга компенсациялык төлөөлөр боюнча чыгашаны таануу 27113 100 «Электр энергиясы үчүн пенсияларга компенсациялык төлөөлөр» 33175 100 «Социалдык камсыздоо боюнча милдеттенмелер» Аз камсыз болгон үй-бүлөлөр үчүн жөлөкпул боюнча чыгашаны таануу 27211 100 «Аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө жөлөкпул» 33175 100 «Социалдык жардам боюнча милдеттенмелер» Банк кызматы үчүн чыгашаларды таануу 22261 400 «АКБдын казыналык системасын тейлөө боюнча кызматы» 33174 200 «Кызмат көрсөтүүгө жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чот» Негизги каражатты чыгаруудан (мисалы, автоунааны чыгаруудан) чыгашаларды таануу 31121 910 «Жеңил автоунаага топтолгон амортизация» 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» 31121 110 «Жеңил автоунаа» Иштебеген абалда турган компьютердин баасынын арзандашы 28213 300 «Активдин баасынын арзандашынан зыян тартуу» 31123 130 «Компьютердик жабдуу» Тамак-аш азыктарынын бузулушунун натыйжасында баасынын арзандашы 28213 300 «Активдин баасынын арзандашынан зыян тартуу» 31221 110 «Тамак-аш азыктары» Атайын каражатка салык боюнча чыгашаны таануу 28213 500 «Атайын каражатка салык боюнча чыгаша» 33177 100 «Атайын каражатка салык боюнча эсептешүүлөр» Отчеттук мезгилдин аягында 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйнагына» чыгашаны ташымалдоо 41111 200 «Кирешелер жана чыгашалар жыйнагы» Отчеттук мезгилдин чыгашасы §3. Негизги фонддорго (негизги каражаттар) карата бухгалтердик эсептин принциптери 180. Бул параграфта төмөнкүдөй аныктамалар колдонулат: - баштапкы нарк - активди алуунун же куруунун учурунда аны алууга берилген төлөнгөн акча каражатынын суммасы же акча каражатынын эквиваленти же болбосо башка кайтарым берүүнүн адилеттүү наркы; - баланстык нарк - белгилүү бир күндө баасы түшкөндүктөн топтолгон зыян тартууларды жана топтолгон амортизацияны алып таштагандан кийинки баштапкы нарк; - адилеттүү нарк - жакшы кабардар, бүтүм жасоону каалаган жана бири-бирине көз каранды болбогон тараптар ортосунда бүтүмгө келгенде активдерди алмашууга боло турган сумма; - амортизациялануучу нарк - жоюу наркын алып таштагандан кийинки баштапкы нарк; - жоюулуучу (калдык) нарк - учурдагы кезде чыгарууга кеткен чыгымдарды эсептен чыгаргандан кийин активди сатып өткөрүүдөн мекеме ала турган эсептик сумма, эгерде ошол актив күткөндөй пайдалуу кызмат өтөө мөөнөтүнүн аяктаган абалга жетип калса мекеме ала турган эсеп-кысап суммасы; - пайдалуу кызмат өтөө мөөнөтү - бул мекеме активди пайдаланууга үмүттөнгөн мезгил аралыгы. 181. Негизги фонддор төмөндө саналып өткөн бардык шарт аткарылганда гана активдер катары таанылат: - болочокто экономикалык пайда алуу же активге байланыштуу кызматтык күч-кубаттуулук ыктымалдыгы; - активдин өздүк наркы же адилеттүү наркы ишенимдүү өлчөнүшү мүмкүн болсо; - активди пайдалуу пайдалануу мөөнөтү бир жылдан ашыкты түзсө. 182. Узак мезгил бою (бир жылдан ашуун) өндүрүштүк процессте же административдик иштин жүрүшүндө көп жолу пайдаланышы мүмкүн болбогон активдер негизги фонддор катары таанылууга тийиш эмес. 183. Ар бир активге карата мекеменин жетекчилиги активди негизги фонд катары таануу менен байланышкан болочоктогу экономикалык пайданы же кызматтык кудуретти алуунун аныктык (ыктымалдуулук) даражасы менен баалайт. 184. Эгерде инфраструктуралык активдер негизги фонддордун жалпы суммасында олуттуу үлүштү ээлесе, анда алар финансылык отчеттуулуктун эскертүүлөрүндө өзүнчө ачылып берилиши керек. Төмөнкүдөй мүнөздөмөлөр таандык болгондор, инфраструктуралык активдер болуп эсептелет: - алар системанын же тармактын бөлүгү болсо; - алар адистешкен мүнөздө болуу менен альтернативдүү пайдаланылбаса; - алар кыймылсыз болушса; - аларды сатууда белгилүү бир чектөөлөрдө болсо. Жолдордун тармагы, канализациялык системалар, суу жана электр менен жабдуу системасы, коммуникациялар тармагы ж.б. инфраструктуралык активдердин үлгүлөрү болуп эсептелет. 185. Негизги фонддор адегенде (мындан ары текст боюнча - активдер) өздүк нарк (баштапкы нарк) боюнча эсепте таанылат. Эгерде активдер акысыз алынса жана алардын баланстык наркы белгилүү болсо, анда мындай активдер баланстык нарк боюнча эсепке алынат. Эгерде алынган активдин баланстык наркы белгисиз болсо, анда мындай активдер базар наркы боюнча эсепке алынат. Эгерде базар наркын аныктоо боюнча чыгымдар олуттуу болсо, анда мындай негизги каражат системадан тышкары (баланстан чет) эсепке алынат. 186. Активдин өздүк наркына сатык баасы, импорттук алымдар жана сатыктан алынуучу орду толукталбас салык, ошондой эле активди жеткирүүгө жана жумушчу абалга келтирүүгө кеткен ар кандай тикелей таандык чыгымдар кошулат. Соодадагы ар кандай арзандатуулар сатык баадан алынып салууга, ал эми кошумча баа кошулууга тийиш. Тикелей чыгымдарга төмөнкүлөр кириши мүмкүн: - активди жеткирүүгө жана түшүрүүгө кеткен алгачкы чыгымдар; - кураштыруу жана орнотуу чыгымдары; - архитекторлордун, инженерлердин ж.б.у.с. кызматы сыяктуу кесипкөй кызматтарга чыгымдар; - алынган автотранспортту кайра тариздөө менен байланышкан чыгымдар. 187. Активди алууга же аны жумушчу абалына келтирүүгө тикелей жумшалбаган чыгымдар отчеттук мезгилдеги чыгымдар деп таанылат жана анын өздүк наркына кошулбайт. 188. Эгерде активдер өз күчү менен түзүлсө, анда алардын өздүк наркы жогоруда баяндалган критерийлерди пайдалануу менен аныкталат. 189. Активдерди алгачкы таануудан кийин топтолгон амортизациянын жана баанын түшүүсүнүн натыйжасында топтолгон зыян тартуулар кемитилгенден кийинки өздүк нарк боюнча эсепке алынат. Өздүк нарк боюнча эсепке алынуучу жана андан ары амортизацияланбай турган өстүрүлгөн активдер менен китепкана фонду буга кирбейт. 190. Ар бир активге карата амортизациялануучу нарк аныкталат. Ошол нарк андан ары активди пайдалуу колдонуунун бүткүл мөөнөтү аралыгында системалык негизде (жыл сайын) бөлүштүрүлөт (чыгаша деп таанылат). 191. Активдин амортизациялануучу наркын бөлүштүрүү үчүн бирдей ченемде амортизация ыкмасы колдонулат. Ушул ыкма амортизация боюнча чыгашаларды кошуп эсептөө пайдалуу кызмат өтөөнүн бүткүл мөөнөтү аралыгында туруктуу суммада жүргүзүлөт дегенди билдирет. Амортизацияны кошуп эсептөө отчеттук жылдын 31-декабрына карата отчеттук датада жүргүзүлөт. 192. Активдин амортизациясы аны пайдаланууга берген учурдан башталат. Активдин амортизациясы аны сатуу үчүн арналган актив катары классификациялаган учурда же актив деп таануу токтотулган учурда токтотулат. 193. Актив жигердүү пайдаланылбай калган учурда ошол актив толук амортизацияланбаган болсо гана амортизацияны кошуп эсептөө токтотулбайт. 194. Активдин пайдалуу кызмат мөөнөтү мекеме үчүн анын сунушталган пайдалуулугун эсепке алуу менен аныкталат. Пайдалуу кызмат мөөнөтүн аныктоодо төмөнкүдөй факторлор эске алынууга тийиш: - активдин сунушталган колдонулушу. Колдонуу эсептик кубаттуулук же активдин жеке өндүрүмдүүлүгү боюнча бааланат; - оңдоо жана тейлөө программасы, токтотулган мезгилде сактоонун жана тейлөөнүн шарты сыяктуу өндүрүштүк факторлорго көз каранды болгон табигый эскириши; - өндүрүш процессинин өзгөрүшүнүн же өркүндөшүнүн натыйжасында же болбосо активди колдонуу менен чыгарылуучу продукцияларга же кызмат көрсөтүүлөргө базардагы суроо-талап көлөмүнүн өзгөрүү натыйжасында моралдык же коммерциялык эскилиги жетүү. 195. Эгерде активдин баланстык наркы отчеттук күнгө карата анын адилеттүү наркынан кыйла ашып түшсө, анда эсепке алууда ошол активди анын адилеттүү наркына чейин баасынан түшүрүү жүргүзүлөт, бул баасынын түшүшүнөн зыян тартууларды таануу жолу менен жүргүзүлөт. Катуу авариянын натыйжасында талкаланган автомобилдин адилеттүү наркынын төмөндөшү активдин баасынын түшүшүнө мисал болот. 196. Активге таандык болгон кийинки чыгашалар активдин баланстык наркына кошулууга тийиш, эгерде активди пайдалануунун жалпы мөөнөтүнүн ичинде мекеме тарабынан болочоктогу экономикалык пайда алуу же активде болгон өндүрүмдүүлүктүн акыркы эсептелип чыккан деңгээлинен алда канча ашып түшкөн кызматтык кудуретти алуу ыктымал болсо. Активдерге таандык кийинки чыгашалардын негизги түрлөрү: - жабдууларды пайдалуу колдонуу мөөнөтүн, анын өндүрүмдүүлүгүн жогорулатууну кошкондо көбөйтүү үчүн жабдууларды модификациялоо; - өндүрүш сапатын олуттуу жакшыртууга жетишүү үчүн жабдуунун айрым бөлүктөрүн жаңылоо; - соңку операциялык аткарымдык чыгашалардын эсептелип чыккан деңгээлин олуттуу төмөндөтүүгө мүмкүндүк берген жаңы өндүрүштүк процесстерди кабыл алуу. 197. Негизги каражаттын наркына кошулуучу бул сыяктуу андан кийинки чыгашаларга карата бул Жободо «Чыгымды капиталдаштыруу» термини колдонулат (капиталдык оңдоо). Чыгымды каииталдаштыруунун (капиталдык оңдоонун) мисалдары төмөнкүлөр болушу мүмкүн: - имараттын жер титирөөгө туруктуулугун баштапкы эсептелип чыккан ченемге салыштырмалуу күчөтүү; - имараттын маанилүү конструкциялык элементтерин өзгөртүү, алар имараттын пайдаланышынын сапаттык өзгөрүшүнө алып келет: мурда каралбаган жылытуунун жаңы системасын орнотуу; бузуу жана/же ички дубалдарын кошуу жолу менен кайра бир кыйла бөлмө жайларды пландаштыруу; башкача пайдалануу үчүн мурдагы жер төлөө жайларды кайра куруу; мурдагы элементтерди (полду, терезени, дубалдарды) кыйла сапаттуу материалдардын элементтерине алмаштыруу. 198. Активден болочоктогу экономикалык пайда алууну көбөйтпөгөн чыгымдар сарптоолорго эсептен чыгарылууга тийиш. Учурдагы оңдоого чыгымдар деп активдин учурдагы абалын кармап турууга же активди өндүрүмдүүлүктүн кадыресе деңгээлине дейре калыбына келтирүүгө кете турган чыгымдар эсептелет жана алар дагы сарптоолорго өз убагында эсептен чыгарылууга тийиш. 199. Кийинки чыгымдарды негизги фонддордун наркына таандык кылуу тууралуу чечим (чыгымдык капиталдаштыруу) же сарптоолорду моюнга алуу ошол негизги фонддордун техникалык абалына жана тейленишине жооптуу адистердин кесипкөйлүк пикирине таянат. 200. Активдин баланстык наркын таанууну токтотуу төмөнкүдөй учурларда жүргүзүлөт: - чыгаруу боюнча; же болбосо - аны пайдалануудан же чыгаруудан кандайдыр бир болочокто экономикалык пайда же кызматтык кудурет күтүлбөсө. 201. Негизги фонддордун объектисин таанууну токтотууга байланыштуу келип чыккан пайда же зыян милдеттүү тартипте мурда бюджеттик каражатка алынган негизги фонддорду кошпогондо, мындай объектини таанууну токтотуудан пайдага же зыянга кошулууга тийиш. 202. Негизги каражаттын объектисин таанууну токтотууга байланыштуу келип чыккан пайда же зыян, чыгаруудан алынган таза түшүүлөр менен эгер ошондой болсо, ошол объектинин баланстык наркынын ортосундагы айырма катары аныкталат. 203. Негизги каражаттардын эсебин алуу негизги фонддордун инвентардык объекттери боюнча алар сакталган жерде жана жооптуу адам тарабынан жүргүзүлөт. 204. Өзүнчө инвентардык объект деп бардык өзүнө таандык ыңгайлаштырылган шаймандары менен өзүнчө бүткөрүлгөн конструктивдүү түзүлүш же белгилүү бир өз алдынча функцияны аткарууга арналган конструктивдүү обочолонгон зат же жалпы бир бүтүндүүлүктү түзгөн конструктивдүү бириктирилген буюмдардан турган жана биргеликте белгилүү бир иш аткарган өзүнчө комплекс эсептелет. 205. Инвентардык объект негизги фонддордун бухгалтердик эсебинин бирдиги болуп саналат. Бир объектиде пайдалуу колдонулушу ар кандай мөөнөттөгү бир нече бөлүктөрү болгон учурда мындай ар бир бөлүк өз алдынча инвентардык объект катары эсепке алынат. 206. Имараттын курамына анын ичинде турган, пайдаланууга зарыл болгон бардык коммуникациялар кирет (имараттын ичиндеги жылытуу системасы, анын ичинде жылытуучу буу казан, күч берүүчү жана жарык берүүчү электр-өткөргүчтүн, суу, газ-өткөргүчтүн ички тармагы жана бардык түтүктөрү менен канализация ж.б.). Имараттын өз алдынча чарбалык мааниси бар сырткы курулуштарын обочо турган буу казан, ошондой эле капиталдык короо ичиндеги курулмалар (кампалар, гараждар ж.б.) өз алдынча инвентардык объекттер болуп эсептелет. 207. Эгерде имараттар бири-бирине улай салынып жалпы дубалы болсо, анда алардын ар бири өз алдынча конструктивдүү бүтүндүктү түзөт, алар айрым инвентардык объекттер деп эсептелет. Имаратты тейлеген (сарай, кашаа, кудук ж.б.) короо-жайдагы курулуштар, кашаалар жана башка короо курулуштар аны менен бирге бир инвентардык объектини түзөт. Эгерде ушул курулмалар менен жайлар эки же андан көп имаратты тейлесе, алар өз алдынча инвентардык объект деп эсептелет. 208. Негизги фонддордун эсебин алууну уюштуруу жана сакталышына көзөмөлдү камсыз кылуу үчүн китепкана фонддорунан тышкары ар бир объектиге ал пайдаланууда турабы, запастабы же консервацияланганбы, анысына карабастан инвентардык номур ыйгарылат, ал он эки белгиден турат. Алгачкы сегиз белги элементти туюндурат, соңку төрт белги - буюмдун катар номери. Бул номер негизги фонддордун объектисине аны идентификациялоо үчүн (мисалы, сырдап белги коюу, металл жетонун бекитүү) бекитилүүгө тийиш. Инвентардык объектиде пайдалуу колдонуунун ар түрдүү мөөнөтү болгон бир нече бөлүктөр болсо жана өз алдынча инвентардык объект катары эсепке алынган учурда ар бир бөлүгүнө өзүнчө айрым инвентардык номер ыйгарылат. Эгерде бир нече бөлүктөн турган объект боюнча пайдалуу колдонуунун жалпы мөөнөтү белгиленсе ал көрсөтүлгөн объект бир инвентардык номерге катталат. Негизги каражаттын объектисине ыйгарылган инвентардык номер ошол мекемеде жайгашкан бүткүл мезгилде ал үчүн сакталып кала берет. Бухгалтердик эсептен жазылып алынган инвентардык номер негизги каражаттардын объекттерине кайрадан бухгалтердик эсепке алынган объекттер катары ыйгарылбайт. 209. Негизги каражаттардын талдоочулук эсеби ар бир инвентардык объект боюнча инвентардык карточкаларда жүргүзүлөт, анын ичинде: - имараттар, курулмалар, кыймылдаткыч түзүлүштөр, машинелер жана жабдуулар, шаймандар, өндүрүштүк жана чарбалык аспаптар, унаа каражаттарын жана башкаларды эсепке алуу үчүн бюджеттик мекемелерде негизги фонддорду эсепке алуунун инвентардык карточкасы пайдаланылат (форма ОС-6 бюдж.). Жазуу баштапкы тастыктоочу документтердин негизинде: кабыл алуу жана ишке киргизүү жөнүндө актынын, даярдоочу заводдун техникалык паспортунун жана башка документтердин негизинде жүргүзүлөт. Карточкада объекттердин мүнөздүү белгилери көрсөтүлөт: объектинин инвентардык номери, чиймеси, модели, тили, маркасы, заводдук номери, чыгаруу (даярдоо) датасы, негизги каражатты пайдаланууга берүүнүн датасы жана актынын номери, эскиргендиги тууралуу маалымат ж.б. Мындан тышкары негизги каражаттын бардык объектти үчүн кыскача, жекече мүнөздөмөсү жазылат. Жабдуулардын, приборлордун, эсептөөчү техникалардын курамында баалуу металлдар болгон учурда курамында баалуу металлдарды алып жүргөн металлдардын, тетиктердин тизмеси, паспортто көрсөтүлгөн металлдын массасы жана тетиктин аталышы көрсөтүлөт. Мекеме ичинде негизги каражаттардын орду которулганда бул карточканын бетине жазуулар жүргүзүлөт; - ат-күлүк жана асыл тукум малдын эсебин алуу үчүн, ошондой эле көп жылдык өсүмдүктөрдүн жана жерди жакшыртуу боюнча (курулушсуз) капиталдык чыгашалардын эсебин алуу үчүн бюджеттик мекемелерде негизги фонддордун эсебин алуу үчүн инвентардык карточкасы колдонулат (форма ОС-8). Карточкада малдын жашы, өңү-түсү, эн белгиси, коюлган аты ж. б. көрсөтүлүп, жекече мүнөздөмөсү келтирилет. Көп жылдык өсүмдүктүн түрү, көчөт бирдигинин саны жана аянты көрсөтүлүп, инвентардык объекттер боюнча эсепке алынат. Объектинин наркына пайдаланууга кабыл алынган аянтка таандык бардык чыгашанын суммасы иштин бүткүл комплексинин бүткөндүгүнө карабастан кошулат. Жерди жакшыртуу боюнча капиталдык чыгашалардын эсеби иш чаралар боюнча жүргүзүлөт: жер участкасынын планы, айдоого аянтты дарактардан тазалап даярдоо, отоо чөптөрдөн арылтуу, көлмөлөрдү тазалоо ээлеген аянты жана ар бир иш чара боюнча аткарылган иштин наркын көрсөтүү менен жүргүзүлөт; - китепкана фондуларын жана сахна-оюн коюу каражаттарын эсепке алуу үчүн ОС-9 формасында негизги фонддорду тайпалык эсепке алуунун инвентардык карточкасы колдонулат. Китепкана фондусу үчүн бир карточка ачылат, анда эсеп акчалай туюнтууда гана жалпы суммада жүргүзүлөт. Сахна-оюн коюу каражатынын эсеби карточкаларда сандык жана суммалык туюнтууда жүргүзүлөт. 210. Инвентардык карточкалар (ОС-10 формасында) негизги фонддордун эсеби боюнча инвентардык карточканын эсепке алуу тизмесинде катталат. Эсепке алуу тизмеси бир нускада жүргүзүлөт, андагы жазуулар карточканын ачылган жылы көрсөтүү менен негизги каражаттын тайпалары боюнча жүргүзүлөт. Ар бир тайпага тийиштүү барактардын саны калтырылат. Номерлөө бирден башталган сан менен ар бир тайпа боюнча алынат. Борборлоштурулган бухгалтерияларда эсепке алуу тизмеси ар бир тейленген мекеме боюнча ушундай эле тартипте жүргүзүлөт. Негизги фонддор чыгарылганда же которуштурулганда эсепке алуу тизмесинин «эскертүү» графасында датасы (айы, жылы, күнү) жана мемориалдык ордердин номуру көрсөтүлөт. 211. Башка бюджеттик мекемелерден негизги фонддордун түшүү, ички орун которуштуруу, аларды кампалардан берүү төмөнкүдөй баштапкы документтер менен таризделет: - негизги каражаттарды кабыл алуу-өткөрүү актысы (форма ОС-1 бюдж.); - ички орун которуштурууну коштомо кагаз (форма ОС-2); - оңдолгон, кайра конструкцияланган жана жаңылаштырылган объекттерди кабыл алуу-өткөрүү актысы (форма ОС-3); - коштомо кагаз (талап кылуу) (форма 434); - негизги каражаттын берилүүчү объектисине таандык техникалык документтер (паспорт, чиймелер ж.б.). 212. Башка мекемелерден негизги фонддордун түшүүсү жөнүндө акты мекеменин жетекчиси дайындаган комиссия тарабынан эки нускада түзүлөт. Бул актыга тийиштүү техникалык документтер (паспорт, чиймелер ж.б.) тиркелет. 213. Жеткирип берүүчүлөрдөн негизги фонддорду алуу жеткирүүчүдөн алынган документтер боюнча эсепке алынат (келишим, эсеп-чот фактура, коштомо кагазы, сатып алуу актысы ж.б.). 214. Негизги фонддордун объектисин куруп бүтүү жана жабдып бүтүү боюнча аткарылган иштерди жана көрсөтүлгөн кызматты кабыл алуу акты менен таризделет (форма ОС-3). Актыда объектинин кайра конструкцияланып, жаңыланышынын натыйжасында өзгөргөн техникалык мүнөздөмөлөрү жана абалкы наркы көрсөтүлөт. Актыга аткарылган ишке жана кабыл алууга жооптуу адамдар кол коюшат. 215. Негизги каражаттарды чыгаруу жана которуштуруу боюнча аткарымдардын эсеби 438-формада (мемориалдык ордер 9) топтоо ведомостунда жүргүзүлөт. Топтоо ведомостундагы жазуулар ар бир документ боюнча жүргүзүлөт, бирок мында «Жыйынтыгы» графасында чыгарылган жана которулуштурулган негизги каражаттын объекттеринин суммасы жазылат. Ал элементтер дебети боюнча жазуулар суммасына тең болууга тийиш. Ай аяктаганда элементтер боюнча жыйынтык «Башкы журнал» китебине түшүрүлөт. 216. Негизги фонддорду кампадан берүү коштомо кагаз боюнча (талап кылуу) жүргүзүлөт, ал эки нускада жазылат жана мекеме жетекчиси тарабынан бекитилет. 217. Министрликтер жана ведомстволор ортосунда негизги фонддорду өткөрүп алуу, кабыл алуу-өткөрүү актысы боюнча жүргүзүлөт, ал эми бир министрликтин же ведомствонун ичинде ички ведомстволук ооштурууну такстыктаган документтер (авизо, коштомо кагаз) боюнча жүргүзүлөт. 218. Негизги фонддордун чыгып калышы мыйзамда белгиленген тартипте мекеме тарабынан жүргүзүлөт. 219. Баланстан төмөнкү негизги каражаттар эсептен чыгарылышы мүмкүн: а) эскирип бүткөндүгүнүн, авариянын, табигый кырсыктын, пайдалануунун кадимки шарттарын бузуунун кесепетинен жана башкалардын себептердин жараксыз болгондор; б) моралдык жактан эскиргендер; в) мекемени, уюмду жана башка объекттерди курууга, кеңейтүүгө, кайра конструкциялоого жана техникалык кайра жабдууга байланыштуу. Мында негизги каражат калыбына келтирүүгө мүмкүн болбой же экономикалык жактан максатка ылайыксыз болгон учурларда гана, ошондой эле белгиленген тартипте ишке сатылышы же башка мекемелерге берилиши мүмкүн болбогон учурда гана жараксыздыкка чыгарылат. 220. Бюджеттик мекемелерде негизги каражаттарды баланс эсебинен чыгаруу төмөнкүдөй тартипте жүргүзүлөт: негизги каражаттын бирдигинин наркы 10000 сомго чейинкини кошкондо - өз алдынча; 10000 сомдон жогору 15000 сомго чейинкини кошкондо - жогору турган уюмдун уруксаты менен; 15000 сомдон жогору - министрликтердин жана ведомстволордун уруксаты менен. 221. Министрликтер жана ведомстволор, жергиликтүү мамлекеттик администрациялар жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн облустардагы ыйгарым укуктуу өкүлчүлүктөрүнүн аппараттары негизги каражаттын бирдигинин баасына карабастан өз баланстарынан негизги каражаттарды жараксыздыкка чыгарууну жүргүзөт. (КР Финансы министрлигинин 2016-жылдын 14-декабрындагы № 202-Б буйругунун редакциясына ылайык) 222. Негизги каражаттын жараксыздыгын, аларды калыбына келтирүү, оңдоонун мүмкүн эместигин же натыйжасыздыгын аныктоо, ошондой эле негизги каражаттарды жараксыздыкка чыгарууга керектүү документтерди тариздөө бюджеттик мекемелерде жетекчинин буйругу менен төмөнкүдөй курамда туруктуу иштеген комиссия түзүлөт: жетекчи же анын орун басары (комиссиянын төрагасы); башкы бухгалтер же анын орун басары (штаттык расписание боюнча башкы бухгалтердин кызмат орду болбогон мекемелерде бухгалтердик эсепти жүргүзүү милдети жүктөлгөн адам); негизги каражаттын сакталышы үчүн жоопкерчилик жүктөлгөн адамдар. 223. Борборлоштурулган бухгалтерия аркылуу тейленүүчү бюджеттик мекемелерде туруктуу иштөөчү комиссиянын курамына эсеп жүргүзүү тобунун жетекчиси же ошол бухгалтериянын башка кызматкерлери кошулат. 224. Туруктуу иштөөчү комиссия: а) эсептен чыгарууга таандык объектини түздөн-түз карап чыгууну жүргүзөт, мында керектүү техникалык документтерди (паспорт, кабат боюнча пландар жана башка документтер) ошондой эле бухгалтердик эсептин маалыматын пайдаланат жана анын калыбына келтирүүгө жана андан ары пайдаланууга жараксыздыгын белгилейт; б) зарылчылык учурда негизги фонддордун жараксыздыгы жөнүндө корутунду берүү үчүн (атайын аппаратура же жабдуулар боюнча) тийиштүү түзүмдөрдүн адистери чакырылышы мүмкүн; в) объектини эсептен чыгаруунун айкын себептери белгиленет (эскириши, кайра конструкцияланышы, пайдалануунун кадыресе шартын бузуу, авариялар жана башкалар); г) негизги каражаттын пайдалануудан мезгилсиз чыгып калышына күнөөлүү адамдарды табат, ошол адамдарды колдонуудагы мыйзамдарда белгиленген жоопкерчиликке тартуу жөнүндө сунуш киргизет; д) эсептен чыгарылуучу объектинин түйүндөрүн, тетиктерин, материалдарын пайдалануу мүмкүнчүлүгүн аныктайт жана аларды баалоону жүргүзөт; е) эсептен чыгарыла турган негизги каражаттан жарактуу түйүндөрүн, тетиктерин, материалдарын, түстүү жана баалуу металлдарын алууга контролду ишке ашырат, алардын санын, салмагын аныктайт жана тийиштүү кампага тапшырылышын көзөмөлдөйт; ж) негизги каражаттардын айрым объекттерин эсептен чыгаруунун төмөнкүдөй актыларын түзөт: - бюджеттик мекемелерде негизги каражаттарды эсептен чыгаруу жөнүндө акт (форма ОС-4 бюдж.); - бюджеттик мекемелерде транспорт каражаттарын эсептен чыгаруу жөнүндө акт (форма ОС-4а бюдж.); - бюджеттик мекемелерде китепканадан жарактан чыгарылган адабияттарды эсептен чыгаруу жөнүндө акт (форма 444). 225. Комиссия тарабынан түзүлгөн негизги каражаттарды эсептен чыгаруу актысы, мекеменин жетекчиси тарабынан бекитилет. 226. Жабдуу иштеп жаткан объекттердин жаңысын курууга, кеңейтүүгө, кайра конструкциялоого жана техникалык кайра жабдууга байланыштуу эсептен чыгарылган учурда комиссия эсептен чыгарууга көрсөтүлгөн жабдуунун жогору турган уюм тарабынан бекитилген иштеп жаткан объектини кеңейтүү, кайра конструкциялоо жана техникалык кайра жабдуу планында каралган жабдууга шайкештигин текшерүүгө тийиш жана бекитилген пландын пункту менен датасына шилтеме жасап, аларды эсептен чыгаруу актысын түзүүгө тийиш. 227. Эсептен чыгаруу актыларында негизги каражаттын объекттерин мүнөздөөчү төмөнкүдөй маалыматтар көрсөтүлөт: объектини даярдоонун же куруунун жылы, анын мекемеге келип түшкөн датасы, пайдаланууга берүү мезгили, объектинин баштапкы наркы (кайра баалангандар жана калыбына келтириле тургандар үчүн), бухгалтердик эсептин маалыматы боюнча кошуп эсептелген амортизация суммасы, жүргүзүлгөн капиталдык оңдоолордун саны. Ошондой эле негизги каражаттын объектисинин чыгып калуу себептери, анын негизги бөлүктөрүнүн, тетиктеринин, түйүндөрүнүн жана конструктивдик элементтеринин абалы чагылдырылат. 228. Автотранспорт каражаттарын эсептен чыгарууда мындан тышкары, автомобилдин канча жол жүргөндүгү көрсөтүлөт жана автомобилдин агрегаттарына, тетиктерине жана чечилип алынышы мүмкүн болгон негизги тетиктери менен түйүндөрдү андан ары пайдаланууга техникалык мүнөздөмө берилет. 229. Авариянын кесепетинен чыгып калган негизги каражаттарды баланстан чыгарууда эсептен чыгаруу жөнүндө актыга авария жөнүндө актынын көчүрмөсү тиркелет, ошондой эле авариянын болушуна алып келген себептерге түшүндүрмө берилет жана күнөөлүү адамдарга карата кабыл алынган чаралар көрсөтүлөт. 230. Көчүрмөлөөчү, компьютердик техниканы, байланыш каражаттарын баланстан чыгарууда техникалык экспертизанын актыларынын көчүрмөсү тиркелет жана чечилип алынышы мүмкүн болгон негизги тетиктер менен түйүндөрдү андан ары пайдалануу мүмкүнчүлүгү көрсөтүлөт. 231. Чечилип жана кайра ажыратылган жабдуулардын башка машиналарды оңдоого жарактуу бардык тетиктери, түйүндөрү жана агрегаттары, ошондой эле негизги каражаттарды жоюудан алынган башка материалдар тийиштүү эсеп-чотко кириштелет, анда көрсөтүлгөн байлык эсепке алынат, ал эми жараксыз тетиктер менен материалдар экинчи кайталануучу чийки зат катары кириштелет. Мында сынык металлдарды жана кара, түстүү металлдардын калдыктарын ошондой эле таштанды сырьелорду эсепке алуу, сактоо, пайдалануу жана эсептен чыгаруу, баштапкы сырьелор, материалдар жана даяр продукциялар үчүн белгиленген тартипте ишке ашырылат. 232. Баалуу металлдарды колдонуу менен даярдалган тетиктер менен түйүндөр, ошондой эле кара жана түстүү металлдардан даярдалган жана мекеменин муктаждыгы үчүн пайдаланылбаган тетиктер менен түйүндөр ошол иш түрүнө лицензиясы болгон тийиштүү уюмдарга сатылууга тийиш. 233. Эсептен чыгарылган негизги фонддорду чечип бириндетүүдөн алынган экинчи сырье жана кайталанып колдонуу үчүн жараксыздар мекемеде сатып өткөрүлүшү мүмкүн. 234. Негизги каражаттарды баланс эсебинен чыгаруу тартиби бузулган учурда, ошондой эле материалдык байлыктарга карата чарбасыздык мамиле орун алса, буга күнөөлүү адамдар мыйзамда белгиленген тартипте жоопкерчилик тартышат. 235. Бюджеттик мекемелер тарабынан контролдоо максаты үчүн жылына бир жолудан кем эмес негизги каражаттарды инвентарлаштыруу жүргүзүлүүгө тийиш. 236. Негизги фонддорду эсепке алуу үчүн эсеп-чот планында 311 «Негизги фонддор» тобу каралган. Топ топчолорго бөлүштүрүлөт: 3111 «Имараттар жана курулмалар»; 3112 «Машиналар жана жабдуулар»; 3113 «Башка негизги фонддор»; 3114 «Бүткөрүлбөй калган курулуш». 237. 3111 «Имараттар жана курулмалар» топчосу бул эсеп-чотту камтыйт: 31111 «Турак жай имараттары жана курулмалар»; 31112 «Турак жай эмес имараттар жана курулмалар»; 31113 «Курулмалар». 238. 3112 «Машиналар жана жабдуулар» топчосу бул эсеп чотту камтыйт: 31112 «Унаа каражаты»; 31122 «Механизмдер жана өндүрүштүк жабдуулар»; 31123 «Эмерек, кеңсе жабдуусу жана аспаптар»; 31124 «Башка негизги каражаттар». 239. 3113 «Башка негизги фонддор» топчосу бул эсеп чотту камтыйт: 31131 «Өсүмдүктөрдү жана малды кошкондо өстүрүлүүчү активдер»; 31132 «Материалдык эмес активдер»; 31133 «Китепкана фонду». 240. 3114 «Бүткөрүлбөй калган курулуш» топчосу бул эсеп чотту камтыйт «Бүткөрүлбөй калган курулуш». 241. Ар бир эсеп-чот өзүнө элементтерди камтыйт, алар боюнча негизги фонддор менен аткарымдар эсеби жүргүзүлөт. Отчеттук датага калдыктарды түзүү (сальдо) эсеп-чот боюнча жүргүзүлөт. Финансылык маалыматты андан ары агрегаттоо пайдалануучулардын талаптарына жараша жүргүзүлөт. 242. Эсеп-чот 31111 «Турак жай имараттары жана жайлары» имараттардын эсебин алууда таануу үчүн арналган, алар толугу менен же негизинен гаражды жана башка турак жай менен байланышкан курулмаларды кошкондо, турак жай катары пайдаланылат. Ушул эле категорияга сууда калкыма үйлөр, баржалар жана негизги жашаган орун катары пайдалана турган турак жай фургондору менен авто чиркегичтер кирет. Ушул категорияга ошондой эле, аскер кызматчылары үчүн алынган турак жайлар да кошулат. Мейманканалар жана жатаканалар 31112 «Турак жай эмес жайлар» эсеп-чотунда эсепке алынат. Эсеп-чот 31111 «Турак жай имараттары жана жайлары» төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31111 110 «Квартиралар»; - 31111 120 «Үйлөр»; - 31111 190 «Башка турак жай имараттары жана жайлары»; - 31111 910 «Квартираларга топтолгон амортизация»; - 31111 920 «Үйлөргө топтолгон амортизация»; - 31111 990 «Башка турак жай имаратына жана жайларына топтолгон амортизация». Бул элементтер турак жай имараттары менен жайларына карата амортизацияны таануу, таанууну токтотуу жана кошуп эсептөө боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. 243. Негизги фонддор катары турак жай имараттары менен жайларын таануу дебет боюнча - 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот», 31141 110 «Турак жай имараттары менен жайлардын бүткөрүлбөгөн курулушу», 31141 120 «Турак жай эмес имараттардын бүткөрүлбөгөн курулушу» же болбосо 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы» элементтери бар корреспонденцияларда 31111 110 «Квартиралар»; 31111 120 «Үйлөр»; 31111 190 «Башка турак жай имараттары жана жайлары» элементтери чагылдырылат. 244. Бир министрликтин жана ведомствонун ичинде негизги фонддун түшүүсү дебет боюнча - 31111 110 «Квартиралар»; 31111 120 «Үйлөр»; 31111 190 «Башка турак жай имараттары жана жайлары», ал эми кредит боюнча - 33171 130 «Ички ведомстволук эсептөөлөр»: 31111 910 «Квартираларга топтолгон амортизация»; 31111 920 «Үйлөргө топтолгон амортизация»; 31111 990 «Башка турак жай имараттарына жана жайларына топтолгон амортизация» чагылдырылат. 245. Башка бюджеттик мекемеден, башка уюмдардан негизги каражаттын түшүүсү дебет боюнча - 31111 110 «Квартиралар»; 31111 120 «Үйлөр»; 31111 190 «Башка турак жай имараттары жана жайлары» элементтери, ал эми кредит боюнча - 14511 400 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» чагылдырылат. 246. Негизги фонддор катары турак жай имараттарын жана жайларын таанууну (сатуу, башка ведомстволук мекемеге өткөрүү, жараксыз болгон активди эсептен чыгаруу ж.б.) токтотуу, кредит боюнча - 31111 110 «Квартиралар»; 31111 120 «Үйлөр»; 31111 190 «Башка турак жай имараттары жана жайлары»; 14511 600 «Негизги фонддорду чыгаруудан киреше» ал эми дебет боюнча - 31111 910 «Квартираларга топтолгон амортизация»; 31111 920 «Үйлөргө топтолгон амортизация»; 31111 990 «Башка турак жай имараттарына жана жайларына топтолгон амортизация»; акча каражатын эсепке алууга таандык тийиштүү элемент; 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша». 247. Бир министрликтин жана ведомствонун ичинде турак жай имараттарын жана жайларын өткөрүү (алуу) 32171 130 «Ички ведомстволук эсептөөлөр» жана 33171 130 «Ички ведомстволук эсептөөлөр» элементи бар корреспонденцияда чагылдырылат. 248. Башка министрликтер менен ведомстволордун ортосунда турак жай имараттарын жана жайларын өткөрүү (алуу) 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» жана 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» элементи бар корреспонденцияда чагылдырылат. 249. Амортизацияны кошуп эсептөө төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша», кредит боюнча - 31111 910 «Квартираларга топтолгон амортизация»; 31111 920 «Үйлөргө топтолгон амортизация»; 31111 990 «Башка турак жай имараттарына жана жайларына топтолгон амортизация». 250. Эсеп-чот 31112 «Турак жай эмес жайлар» турак жай үйлөрүнөн тышкары бардык имараттардын эсебин алууга арналган. Административдик имараттар, мектептер, ооруканалар, театрлар менен кинотеатрлар, спорт сарайлары, маданият үйлөрү, коомдук көңүл ачуучу башка имараттар, кампалар жана өндүрүштүк имараттар, соода имараттары, мейманканалар, жатаканалар ж.б. ушундай имараттардын мисалы болуп саналат. Аскердик максатта алынган имараттар жана жайлар жарандык имараттар сыяктуу эле өндүрүш максаты үчүн алынган болсо жана ошолор сыяктуу эле пайдаланыла турган болсо ушул категорияга киргизилет. Эсеп-чот 31112 «Турак жай эмес жана жайлар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31112 110 «Өндүрүштүк имарат»; - 31112 120 «Институционалдык имарат»; - 31112 130 «Аскердик имарат»; - 31112 190 «Башка имарат»; - 31112 910 «Өндүрүштүк имаратка топтолгон амортизация»; - 31112 920 «Институционалдык имаратка топтолгон амортизация»; - 31112 930 «Аскердик имаратка топтолгон амортизация»; - 31112 990 «Башка турак жай эмес имараттарга топтолгон амортизация». Бул элементтер турак жай эмес имараттарга жана жайларга карата амортизацияны таануу, таанууну токтотуу жана кошуп эсептөө боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. Турак жай эмес имараттарды жана жайларды эсепке алууда таанууга карата бухгалтердик жазуу турак жай имараттары менен жайларына карата жазууларга окшош. 251. Эсеп-чот 31113 «Курулмалар» имараттардан тышкары бардык курулмаларды эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Аларга төмөнкүлөр таандык: - даңгыр авто жол, жолдор, жер үстүндөгү автомагистралдар, тоннелдер, жер астындагы өтмөктөр, темир жолдор жана аэродромдордун учуучу-конуучу тилкелери; - канализация системасы, суу нуктары, дамбалар жана башка гидротехникалык курулмалар; - шахталар, тоннелдер жана башка жер казына ресурстарын казып алууга байланышкан курулмалар; - байланыш танаптары, электр берүү танаптары жана түтүк өткөргүчтөр; - спортко машыгуу жана ачык асманда эс алуу үчүн курулмалар. Ушул эле эсеп-чотто ошондой эле аскердик максатта алынган курулмалар да эсепке алынат. Эгерде алар жарандык курулмалар сыяктуу болсо, анда алар ушундай эле түрдө пайдаланышы мүмкүн. Тарых жана маданият эстеликтери, ошондой эле тарыхый, маданий мааниси бар имараттар жана жайлар «Маданий мурастын активдери» 31321 өзүнчө айрым эсеп-чотто эсепке алынат. 252. Эсеп-чот 31113 «Курулмалар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31113 110 «Өндүрүштүк курулмалар»; - 31113 120 «Жолдор»; - 31113 130 «Көпүрөлөр»; - 31113 190 «Башка курулмалар»; - 31113 910 «Өндүрүштүк курулмаларга топтолгон амортизация» - 31113 920 «Жолдорго топтолгон амортизация»; - 31113 930 «Көпүрөлөргө топтолгон амортизация»; - 31113 990 «Башка курулмаларга топтолгон амортизация». Бул элементтер өндүрүштүк курулмаларга, жолдорго, көпүрөлөргө жана башка курулмаларга карата амортизацияны таануу, таанууну токтотуу, кошуп эсептөө боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. 253. Негизги фонд катары өндүрүштүк курулмаларды, жолдорду, көпүрөлөрдү жана башка курулмаларды таануу 31113 110 «Өндүрүштүк курулмалар»; 31113 120 «Жолдор»; 31113 130 «Көпүрөлөр»; 31113 190 «Башка курулмалар» элементтери дебет боюнча; 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот»; 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы»; 31141 130 «Курулушу бүтпөй калган курулмалар» же болбосо 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (бир министрликтин же ведомствонун ичинде бюджеттик мекемеден негизги каражат түшкөн учурда) элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 254. Өндүрүш курулмаларын, жолдорду, көпүрөлөрдү жана башка курулмаларды негизги фонд катары таанууну токтотуу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: кредит боюнча - 31113 110 «Өндүрүштүк курулмалар»; 31113 120 «Жолдор»; 31113 130 «Көпүрөлөр»; 31113 190 «Башка курулмалар»; 14511 600 «Негизги фонддорду чыгаруудан киреше»; ал эми дебет боюнча - 31113 910 «Өндүрүштүк курулмаларга топтолгон амортизация»; 31113 920 «Жолдорго топтолгон амортизация»; 31113 930 «Көпүрөлөргө топтолгон амортизация»; 31113 990 «Башка курулмаларга топтолгон амортизация» же болбосо 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (бир министрликтин же ведомствонун ичинде башка бюджеттик мекемеге негизги каражатты өткөргөн учурда) акча каражатына жана элементтерди эсепке алууга таандык тийиштүү элемент, 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан зыян тартуу». 255. Бир министрликтин же ведомствонун ичинде өндүрүштүк курулмаларды, жолдорду, көпүрөлөрдү жана башка курулмаларды өткөрүү (алуу) 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» жана 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 256. Башка министрликтер жана ведомстволор ортосунда өндүрүштүк курулмаларды, жолдорду, көпүрөлөрдү жана башка курулмаларды өткөрүү (алуу) 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» жана 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 257. Амортизацияны кошуп эсептөө төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша», кредит боюнча - 31113 910 «Өндүрүштүк курулмаларга топтолгон амортизация»; 31113 920 «Жолдорго топтолгон амортизация»; 31113 930 «Көпүрөлөргө топтолгон амортизация»; 31113 990 «Башка курулмаларга топтолгон амортизация». 258. Эсеп-чот 31121 «Транспорт каражаттары» адамдардын жана заттардын орун которуштуруусу үчүн ылайыкталган жабдууларды, анын ичинде автотранспорт каражаттарын, чиркегичтерди, жарым чиркегичтерди, деңиз кемелерин, темир жол локомотивдерин жана кыймылдуу составды, аба кемелерин, аскердик багыттагы транспорттук техниканы, мотоциклдерди, мотороллерлерди, ошондой эле ат көлүк транспортун эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 31121 «Транспорттук каражаттар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31121 110 «Жеңил автомобилдер»; - 31121 120 «Автобустар»; - 31121 130 «Жүк ташуучу машиналар»; - 31121 140 «Поезддер»; - 31121 150 «Суу транспорт каражаттары»; - 31121 160 «Аба транспорту»; - 31121 190 «Башка транспорт каражаттары»; - 31121 910 «Жеңил автомобилдерге топтолгон амортизация»; - 31121 920 «Автобустарга топтолгон амортизация»; - 31121 930 «Жүк ташуучу машиналарга топтолгон амортизация»; - 31121 940 «Поезддерге топтолгон амортизация»; - 31121 950 «Суу транспорт каражаттарына топтолгон амортизация»; - 31121 960 «Аба транспортуна топтолгон амортизация»; - 31121 990 «Башка транспорт каражаттарына топтолгон амортизация». Бул элементтер транспорт каражаттарына карата амортизацияны таануу, таанууну токтотуу, кошуп эсептөө аткарымдарын эсепке алууга арналган. 259. Негизги фонддор катары транспорттук каражаттарды таануу төмөнкү элементтердин дебети боюнча чагылдырылат: 31121 110 «Жеңил автомобилдер»; 31121 120 «Автобус»; 31121 130 «Жүк ташуучу машиналар»; 31121 140 «Поезддер»; 31121 150 «Суу транспорт каражаттары»; 31121 160 «Аба транспорту»; 31121 190 «Башка транспорттук каражаттар» төмөнкү элементтер менен корреспонденциялоодо 33174 300 «Негизги фонддорго байланыштуу акы төлөөгө карата эсеп-чот», 33171 110 «Кызматкерлердин кредитордук карызы», же 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүүлөр» (бир министрликтин же ведомствонун ичинде бюджеттик мекемелерден негизги каражаттар түшкөн учурда). 260. Негизги фонддор катары транспорт каражаттарын таанууну токтотуу төмөнкүдөй мазмунда чагылдырылат: кредит боюнча - 31121 110 «Жеңил автомобилдер»; 31121 120 «Автобус»; 31121 130 «Жүк ташуучу машиналар»; 31121 140 «Поезддер»; 31121 150 «Суу транспорт каражаттары»; 31121 160 «Аба транспорту»; 31121 190 «Башка транспорт каражаттары»; 14511 600 «Негизги фонддорду чыгаруудан кирешелер», ал эми дебет боюнча - 31121 110 «Жеңил автомобилдерге топтолгон амортизация»; 31121 120 «Автобустарга топтолгон амортизация»; 31121 130 «Жүк ташуучу машиналарга топтолгон амортизация»; 31121 140 «Поезддерге топтолгон амортизация»; 31121 150 «Суу транспорт каражаттарына топтолгон амортизация»; 31121 160 «Аба транспортуна топтолгон амортизация»; 31121 190 «Башка транспорт каражаттарына топтолгон амортизация»; акча каражатынын эсебине таандык тийиштүү элементтер жана 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан зыян тартуу» элементи. 261. Бир министрликтин жана ведомствонун ичинде транспорт каражаттарын берүү (алуу) төмөнкү элементтер менен корреспонденциялоодо чагылдырылат: 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүүлөр» жана 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүүлөр». 262. Башка министрликтер менен ведомстволордун ортосунда транспорт каражаттарын берүү (алуу) төмөнкү элементтер менен корреспонденциялоодо чагылдырылат: 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» жана 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү». 263. Амортизацияны кошуп эсептөө төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша», кредит боюнча - 31121 110 «Жеңил автомобилдерге топтолгон амортизация»; 31121 120 «Автобустарга топтолгон амортизация»; 31121 130 «Жүк ташуучу машинелерге топтолгон амортизация»; 31121 140 «Поезддерге топтолгон амортизация»; 31121 150 «Суу транспорт каражатына топтолгон амортизация»; 31121 160 «Аба транспортуна топтолгон амортизация»; 31121 190 «Башка транспорт каражаттарына топтолгон амортизация». 264. Эсеп-чот 31122 «Механизмдер жана өндүрүштүк жабдуулар» өнөр жайдын айыл чарбасынын, курулуштун, сооданын бардык тармактарында колдонулган механизмдер менен жабдууларды эсепке алуу үчүн ылайыкталган, атап айтканда: күч машиналары менен жабдуулары, жумушчу машиналар менен жабдуулар, өлчөөчү приборлор, жөндөөчү приборлор жана түзүлүштөр, лабораториялык жабдуулар, эсептөө техникасы, уюштуруу техникасы, медициналык жабдуулар, аскердик багыттагы жабдуулар, машиналар жана механизмдер башка машиналар жана жабдуулар. Имараттардын же курулмалардын ажырагыс бөлүгүн түзгөн механизмдер менен жабдуулар имараттар менен курулмалардын наркына кошулат. Эсеп-чот 31122 «Механизмдер жана өндүрүштүк жабдуулар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31122 110 «Өндүрүштүк механизмдер жана жабдуулар»; - 31122 120 «Айыл чарба механизмдери жана жабдуулар»; - 31122 190 «Башка механизмдер жана жабдуулар»; - 31122 910 «Өндүрүштүк механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация»; - 31122 920 «Айыл чарба механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация»; - 31122 990 «Башка механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация». Бул элементтер механизмдерге жана өндүрүштүк жабдууларга карата амортизацияны таануу, таанууну токтотуу, кошуп эсептөө боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. 265. Механизмдерди жана өндүрүштүк жабдууларды негизги фонд катары таануу дебет боюнча: 31122 110 «Өндүрүштүк механизмдер жана жабдуулар»; 31122 120 «Айыл чарба механизмдери жана жабдуулар»; 31122 190 «Башка механизмдер жана жабдуулар»; 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот»; 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы» элементтери бар корреспонденцияларда же болбосо 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (бир министрликтин же ведомствонун ичинде бюджеттик мекемеден негизги каражат түшкөн учурда) элементинде чагылдырылат. 266. Механизмдерди жана өндүрүштүк жабдууларды негизги фонд катары таанууну токтотуу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: кредит боюнча - 31122 110 «Өндүрүштүк механизмдер жана жабдуулар»; 31122 120 «Айыл чарба механизмдери жана жабдуулар»; 31122 190 «Башка механизмдер жана жабдуулар»; 14511 600 «Негизги фонддорду чыгаруудан киреше», ал эми дебет боюнча - 31122 910 «Өндүрүштүк механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация»; 31122 920 «Айыл чарба механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация»; 31122 990 «Башка механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация» же болбосо 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (бир министрликтин же ведомствонун ичинде башка бюджеттик мекемеге негизги каражатты өткөргөн учурда) акча каражатын жана элементтерди эсепке алууга таандык тийиштүү элемент жана 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан зыян тартуу» элементи. 267. Бир министрликтин же ведомствонун ичинде механизмдерди жана өндүрүштүк жабдууларды өткөрүү (алуу) 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» жана 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 268. Башка министрликтер жана ведомстволор ортосунда механизмдерди жана өндүрүштүк жабдууларды өткөрүү (алуу) 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» жана 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 269. Амортизацияны кошуп эсептөө төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша», кредит боюнча - 31122 910 «Өндүрүштүк механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация»; 31122 920 «Айыл чарба механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация»; 31122 990 «Башка механизмдерге жана жабдууларга топтолгон амортизация». 270. Эсеп-чот 31123 «Эмерек, кеңсе жабдуулары жана шаймандары» негизинен административдик максаттар үчүн ылайыкталган активдерди камтыйт. Аларга эмеректер жана кеңсе үчүн буюмдар, компьютердик техника, уюштуруу техникасы, электр жабдуулар жана радио, теле көрсөтүү жана байланыш менен байланыштуу аппараттар кирет. Ушул эле эсеп-чотто шаймандар да эсепке алынат. Шаймандарга негизги фондду аныктоого жооп берген, бирок негизинен тейлөөдө же болбосо башка негизги фонддор менен эриш-аркак колдонула турган көмөкчү активдер кирет. Эсеп-чот 31123 «Эмерек, кеңсе жабдуулары жана шаймандары» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31123 110 «Эмерек»; - 31123 120 «Кеңсе жабдуулары»; - 31123 130 «Компьютердик жабдуулар»; - 31123 140 «Шаймандар»; - 31123 190 «Башка эмеректер жана жабдуулар»; - 31123 910 «Эмеректерге топтолгон амортизация»; - 31123 920 «Кеңсе жабдууларына топтолгон амортизация»; - 31123 930 «Компьютердик жабдууларга топтолгон амортизация»; - 31123 940 «Шаймандарга топтолгон амортизация»; - 31123 990 «Башка эмеректерге жана жабдууларга топтолгон амортизация». Бул элементтер эмеректерге, кеңсе жабдууларына, компьютердик жабдууларга жана шаймандарга карата амортизацияны таануу, таанууну токтотуу, кошуп эсептөө боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. 271. Эмеректи, кеңсе жабдууларын жана шаймандарды негизги фонд катары таануу дебет боюнча бул элементтерде чагылдырылат 31123 110 «Эмерек»; 31123 120 «Кеңсе жабдуулары»; 31123 130 «Компьютердик жабдуулар»; 31123 140 «Шаймандар»; 31123 190 «Башка эмеректер жана жабдуулар»; 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот»; 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы» элементтери бар корреспонденцияларда же болбосо 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (бир министрликтин же ведомствонун ичинде бюджеттик мекемеден негизги каражат түшкөн учурда) элементинде чагылдырылат. 272. Эмеректи, кеңсе жабдууларын жана шаймандарды негизги фонд катары таанууну токтотуу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: кредит боюнча 31123 110 «Эмерек»; 31123 120 «Кеңсе жабдуулары»; 31123 130 «Компьютердик жабдуулар»; 31123 140 «Шаймандар»; 31123 190 «Башка эмеректер жана жабдуулар»; 14511 600 «Негизги фонддорду чыгаруудан киреше (активдер үчүн)», ал эми дебет боюнча - 31123 910 «Эмеректерге топтолгон амортизация»; 31123 920 «Кеңсе жабдууларына топтолгон амортизация»; 31123 930 «Компьютердик жабдууларга топтолгон амортизация»; 31123 940 «Шаймандарга топтолгон амортизация»; 31123 990 «Башка эмеректерге жана жабдууларга топтолгон амортизация» акча каражаттарын жана элементтерди эсепке алууга таандык тийиштүү элемент; 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан зыян тартуу. 273. Бир министрликтин же ведомствонун ичинде эмеректерди, кеңсе жабдууларды жана шаймандарды өткөрүү (алуу) 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» жана 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 274. Башка министрликтер жана ведомстволор ортосунда эмеректерди, кеңсе жабдууларды жана шаймандарды өткөрүү (алуу) 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» жана 14511 500 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 275. Амортизацияны кошуп эсептөө төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша», кредит боюнча - 31123 910 «Эмеректерге топтолгон амортизация»; 31123 920 «Кеңсе жабдууларына топтолгон амортизация»; 31123 930 «Компьютердик жабдууларга топтолгон амортизация»; 31123 940 «Шаймандарга топтолгон амортизация»; 31123 990 «Башка эмеректерге жана жабдууларга топтолгон амортизация». 276. Эсеп-чот 31124 «Башка негизги фонддор» негизги фонддорду эсепке алуу үчүн ылайыкталган, аларга карата өзүнчө эсеп-чот каралган эмес (мисалы, атайын техника жана курал-жабдыктар). Эсеп-чот төмөнкүдөй элементти камтыйт: - 31124 110 «Башка негизги фонддор»; - 31124 990 «Башка негизги фонддорго топтолгон амортизация». 277. Акысыз негизде алынуучу негизги фонддор өткөрүүчү уюмдун баланстык наркы боюнча, башкача айтканда өткөрүү учуруна чейин топтолгон амортизацияны кемиткенден кийинки баштапкы нарк боюнча эсепке алынат. 278. Эсеп-чот 31131 «Өсүмдүктөрдү жана жаныбарларды кошкондо, өстүрүлүүчү активдер» товарларды өндүрүү же кызмат көрсөтүүлөр үчүн бир жылдан ашык үзгүлтүксүз же көп жолу пайдалана турган жаныбарларды жана өсүмдүктөрдү эсепке алууда таануу үчүн арналган. 279. Жаныбарларга асыл тукум мал, сүт берүүчү мал, койлор жана башка жүн алуу, ат чабыш жана башка тамашалар үчүн колдонулган жаныбарлар, ошондой эле кызматтык милдет аткаруу үчүн пайдалануучу кызматтык иттер менен аттар кирет. 280. Өсүмдүктөргө жашылча-жемиш мөмөлөрдү, жаңгактарды ж.б. алууга өстүрүлгөн өсүмдүктөр кирет. Бир жолку пайдалануу үчүн ылайыкталган жаныбарлар менен өсүмдүктөр (мисалы, союлуучу мал), негизги фонддор катары эмес запастар катары классификацияланат жана 31221 «Чийки заттар жана материалдар» эсеп-чотунда эсепке алынат. Эсеп-чот 31131 «Өсүмдүктөрдү жана жаныбарларды кошкондо өстүрүлүүчү активдер» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31131 110 «Сертификатталган үрөндөр»; - 31131 120 «Өсүмдүктөр»; - 31131 130 «Жаныбарлар»; - 31131 140 «Азык берүүчү мал»; - 31131 150 «Унаамал»; - 31131 190 «Башка өстүрүлүүчү активдер». Бул элементтер өстүрүлүүчү активдерди таанууга жана таанууну токтотууга (чыгаруу) арналган. Өсүтүрүлүүчү активдерге амортизация чегерилбейт. 281. Өстүрүлүүчү активдерди таануу дебет боюнча бул элементтер чагылдырылат: 31131 110 «Сертификатталган үрөндөр»; 31131 120 «Өсүмдүктөр»; 31131 130 «Жаныбарлар»; 31131 140 «Азык берүүчү мал»; 31131 150 «Унаа мал»; 31131 190 «Башка өстүрүлүүчү активдер», кредит боюнча - 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот»; 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы» же болбосо 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (бир министрликтин же ведомствонун ичинде бюджеттик мекемеден өстүрүлүүчү актив түшкөн учурда) элементинде чагылдырылат. 282. Малдын төлү дебет боюнча - 31131 130 «Жаныбарлар»; кредит боюнча - 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» элементтеринде чагылдырылат. 283. Өстүрүлүүчү активдерди таанууну токтотуу кредит боюнча бул элементтерде чагылдырылат: 31131 110 «Сертификатталган үрөндөр»; 31131 120 «Өсүмдүктөр»; 31131 130 «Жаныбарлар»; 31131 140 «Азык берүүчү мал»; 31131 150 «Унаа мал»; 31131 190 «Башка өстүрүлүүчү активдер» 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» элементи бар корреспонденцияларда көрсөтүлөт. 284. 31131 130 «Жаныбарлар» элементи малдын бардык түрлөрүнүн төлүн, бордоп семиртүүдөгү малды, бакма канаттууларды, коендорду, териси баалуу айбанаттарды, бал аарыларын жана башкаларды эсепке алууга арналган. Бул элемент көмөкчү айыл чарбасынын эсебин алууга арналган. 285. Жаш төлдү жана бордоп семиртүүгө коюлган малды сатып алууда дебет боюнча 31131 130 «Жаныбарлар» элементинде жазуу жүргүзүлөт, 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» же 33171 110 «Кызматчынын кредитордук карызы» элементтери бар корреспонденцияларда жазуу жүргүзүлөт. 286. Өз чарбасында төлдөтүүдөн алынган малдын төлү пландуу нарк боюнча туут күнүндө пландуу нарк боюнча төл (музоо, кулун, торопой ж.б.) актысы негизинде кириштелет жана алынган төлдүн наркына дебет боюнча 31131 130 «Жаныбарлар» 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» элементи бар корреспонденцияда жазуу жүргүзүлөт. 287. Малдын төлү жана бордоп семиртүүдөгү мал ай сайын таразага тартылат, буга салмагы эмес, өсүшү эске алынуучу жаш төл кирбейт, жаш төлдүн жана бордоп семиртүүдөгү малдын салмак кошуусу алардын актыга ылайык баштапкы салмагына кошулуп турат. Кошулган салмактын наркы пландуу нарк боюнча отчеттук айда малдын иш жүзүндөгү салмак кошуусуна негизденип кошулган салмактын бирдигине аныкталат. 288. Малдын өсүшү эсепке алына турган төл боюнча чарбада багууда турган күндүн иш жүзүндөгү санына негизденип өсүш наркы эсептелет, ал малдын тийиштүү түрүнө жана тобуна бир тоюттандыруу күнүнө пландуу чыгашалардын эсебинен багып өстүрүүнүн пландуу наркы боюнча бааланат. 289. Алынган кошумча салмак же өсүш наркына дебет боюнча 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» элементи бар корреспонденцияда 31131 130 «Жаныбарлар» элементине жазуу жүргүзүлөт. 290. Бордоп семиртүү аяктагандан кийин союлган малдын наркы 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» элементи бар корреспонденцияда 31131 130 «Жаныбарлар» элементи кредит боюнча эсептен чыгарылат. Мында, алынган азыктын наркы актынын негизинде дебет боюнча запастар эсеби боюнча тийиштүү элемент пландуу наркы боюнча эсепке алынат. 291. Малдын төлүнүн жана бордоп семиртүүдөгү малдын өлүмү өндүрүш чыгымы катары каралат жана алардын наркы өстүрүлгөн малдын санынын наркын көбөйтүүгө кирет. Отчеттук жылдын ичинде бул жоготуулар отчеттук жылдын башталышында эсептелген баада эсептен чыгарылууга тийиш, мында жылдын башынан берки мезгилден малдын өлгөн учуруна чейинки кошкон салмактын же өсүштүн пландуу наркы киргизилет. 292. Материалдык жооптуу адамдын күнөөсү менен малдын өлүмү болгон учурда чарбага келтирилген зыян белгиленген тартипте күнөөлүү адамдардан өндүрүлүүгө тийиш. 293. Жылдын аягында малдын азыктуулугунун пландуу наркы жана малдын төлүнүн кошумча салмагынын наркы алынган үнөмдүн жана ашыкча сарптоонун суммасына оңдолот. Продукциянын пландуу жана иш жүзүндөгү наркынын ортосунда табылган айырмага кирешелердин же чыгашалардын тийиштүү элементтери дебеттелет же кредиттелет. 294. Андан ары багып өстүрүү жана бордоп семиртүү үчүн кийинки жылга өткөрүлгөн малдын жаш төлү, ошондой эле отчеттук жылда негизги бадага которулган малдын төлү иш жүзүндөгү нарк боюнча бааланат. 295. Эсеп-чот 31132 «Материалдык эмес активдер» физикалык формасы болбогон, идентификацияланган акчалай эмес окшош активдерди эсепке алуу үчүн арналган. Аларга пайдалуу кендерди изилдөөгө жана иликтөөгө, компьютерлерди программалык камсыздоого, патенттерге, лицензияларга, көңүл ачуучу жанрдын, адабияттын жана искусствонун ж.б. оригиналдуу чыгармаларына чыгымдар жатат. «Идентификациялануучу» термини актив кийинчирээк сатуу, өткөрүп берүү, лицензиялоо, ижарага тапшыруу, алмашуу үчүн мекемеден ажыратылышы мүмкүн дегенди билдирет же болбосо ал ошол укук өткөрүлүп берилүүчү же ажыратылуучу болуп саналганына карабастан келишимдик же башка юридикалык укуктардан келип чыгат. Эсеп-чот 31132 «Материалдык эмес активдер» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31132 110 «Автордук укуктар жана патенттер»; - 31132 120 «Жер казынасына укук»; - 31132 130 «Жыштыктарды пайдалануу укугу»; - 31132 190 «Башка укуктар жана материалдык эмес активдер»; - 31132 910 «Автордук укукка жана патентке топтолгон амортизация»; - 31132 920 «Жер казынасынын укугуна топтолгон амортизация»; - 31132 930 «Жыштыкты пайдалануу укугуна топтолгон амортизация»; - 31132 990 «Башка укукка жана материалдык эмес активдерге топтолгон амортизация». 296. Негизги фонддордун эсепке алуусу боюнча жазуулар окшош материалдык эмес активдерге карата амортизацияны таануу, таанууну токтотуу, эсептөө боюнча бухгалтердик жазуулар.Мекемелердеги лицензиялардын бланктары, патенттер ж.б.лицензиялоону (патенттөөнү) ишке ашырууда камдык катары эске алынат. 297. Кайра сатуу үчүн мекемелер материалдык эмес активдерди алган учурларда, бул активдер кайра классификацияланышы керек жана тийиштүү элементтерде «Камдык» тобунда эске алынышы керек. 298. 31133 эсебиндеги «Китепкана фонду» китепкана фондун эсепке алуу үчүн арналган, айрым нускадагы китептердин наркынан көз каранды эмес. Китепкана фонду өзүнө камтыйт: илимий, көркөм жана окуу адабияттары, адабияттын атайын түрлөрү жана башка басылыштагы адабияттар. Китептерди оӊдоо (реставрация) китептин башкы наркынан жогору болбойт, мезгилдин(убакыттын) чыгымдары деп эсептелинет. 299. 31133 эсебиндеги «Китепкана фонду» өзүнө төмөнкү элементтерди камтыйт: - 31133 100 «Китепкана фондунун активдери». 300. Китепкана фондунун активдерин таануу дебет боюнча 31133 110 «Китепкана фондунун активдери»; кредит боюнча - 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот»; 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы» же болбосо 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (башка бюджеттик мекемеден китепкана фондусу түшкөн учурда) же болбосо тартууланган учурда 14511 400 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» элементи боюнча чагылдырылат. 301. Китепкана фондусунун активдерин таанууну токтотуу төмөнкүдөй түрдө: кредит боюнча 31133 110 «Китепкана фондусунун активдери», дебет боюнча - 28213 200 «Негизги фонддорду чыгаруудан чыгаша» элементинде чагылдырылат. 302. Китепкана фондусуна амортизация кошуп эсептелбейт. 303. Эсеп-чот 31141 «Бүтпөй калган курулуш» чарбалык ыкма менен имараттарды жана жабдууларды курган учурда чыгымдарды топтоштурууга арналган. Чыгымдардын курамына активди тургузууга таандык тикелей жана кыйыр чыгымдар (жумушчулардын эмгек акысы, материалдарга чыгымдар, өндүрүштүк коштомо чыгаша) кошулат. Эсепке алуу төмөнкүдөй тастыктоочу документтердин негизинде жүргүзүлөт: келишимдер, чыгашалар сметасы, эсеп-чот фактурасы, коштомо кагаз, сатып алуу актысы, материалдык отчеттор, аткарылган иштердин актылары. Курулуш аяктаганда пайдаланууга берүү жөнүндө актынын негизинде топтолгон чыгымдар эсеп-чоттон негизги фонддордун тийиштүү эсеп-чотуна которулат. Эсеп-чот 31141 «Бүтпөй калган курулуш» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31141 110 «Турак жай имараттарынын жана жайларынын бүтпөй калган курулушу»; - 31141 120 «Турак жай эмес имараттардын бүтпөй калган курулушу»; - 31141 130 «Курулмалардын бүтпөй калган курулушу». Бул элементтер турак жай имараттарынын жана курулмалардын бүтпөй калган курулушуна карата чыгымдардын эсебин алууга арналган. Материалдарды сатып алууга, өндүрүштүк жумушчулардын эмгек акысын төлөөгө чыгымдар жана башка коштомо чыгашалар тийиштүү элементте дебет боюнча чагылдырылат: 31141 110 «Турак жай имараттарынын жана жайларынын бүтпөй калган курулушу»; 31141 120 «Турак жай эмес имараттардын бүтпөй калган курулушу»; 31141 130 «Курулмалардын бүтпөй калган курулушу». 304. Негизги фонддорду эсепке алуу боюнча эсеп-чоттордун типтүү корреспонденциясы төмөнкүчө түзүлөт: Аткарымдын аталышы Дебет боюнча элемент Кредит боюнча элемент Бюджеттик мекемеге компьютердик жабдуу жеткирип берүү 31123 130 «Компьютердик жабдуу» 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» Бюджеттик каражаттын эсебинен компьютердик жабдууга акы төлөө 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Отчеттук датага амортизацияны чегерүү 23111 110 «Негизги фонддордун амортизациясы боюнча чыгаша» 31123 930 «Компьютердик жабдууга топтолгон амортизация» Компьютер оңдоо (мисалы, вируска каршы программаны коюу, операциялык системаларды кайра орнотуу ж.б.) 22211 300 «Жабдууну жана шайманды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар» 33174 200 «Кызмат көрсөтүүгө жана ишке карата акы төлөөгө эсеп-чот» Иштебеген абалда турган компьютердин баасын арзандатуу 28213 300 «Активдердин баасынын арзандашынан зыян тартуулар» 31123 130 «Компьютердик жабдуу» Атайын каражаттын эсебинен жеңил автомобиль сатып алуу үчүн алдын ала төлөө 32174 300 «Аванс төлөнгөн негизги фонддор» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин атайын каражаты» Жеңил автомобилди жеткирип берүү 31121 110 «Жеңил автомобиль» 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» Алдын ала төлөөнү жабуу 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» 32174 300 «Аванс төлөнгөн негизги фонддор» Подряд келишими боюнча жол курулушу 31141 130 «Курулманын бүтпөй калган курулушу» 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» Юридикалык жактан курулуш материалдарын алуу 31221 170 «Курулуш материалдары» 33174 100 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» Курулуш материалдары үчүн юридикалык жакка акы төлөө 33174 100 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Жол курулушуна курулуш материалдарын берүү 31141 130 «Курулманын бүтпөй калган курулушу» 31221 170 «Курулуш материалдары» Курулган жолду пайдаланууга берүү 31113 120 «Жолдор» 31141 130 «Курулманын бүтпөй калган курулушу» Мекеменин административдик имаратында жер төлөө жайларын кайра профилдештирүү (чыгымдарды капиталдаштыруу) 31112 120 «Институционалдык имарат» 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» Мекеменин административдик имаратында жылытуунун жана аба алмаштыруунун жаңы системасын орнотуу (чыгымдарды капиталдаштыруу) 31112 120 «Институционалдык имарат» 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» Капиталдык оңдоо боюнча кызмат үчүн юридикалык жакка акы төлөө 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Административдик имаратты учурдагы оңдоого курулуш материалдарын алуу 31221 170 «Курулуш материалдары» 33174 100 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» Курулуш материалдарын сатып алууга акы төлөө 33174 100 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Административдик имаратты учурдагы оңдоо боюнча чыгашаларды таануу 22211 100 «Имараттарды жана жайларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар» 31221 170 «Курулуш материалдары» Малдын төлү 31131 130 «Жаныбарлар» 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» Малдын өлүмү 28213 200 «Негизги фонддордун чыгып калышынан чыгаша» 31131 130 «Жаныбарлар» Лицензиялуу программаны алуу 31132 190 «Башка укуктар менен материалдык эмес активдер» 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» Ведомстволук мекемеден өндүрүштүк имарат алуу 31112 110 «Өндүрүштүк имарат» 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» 31112 910 Топтолгон амортизация» Акысыз негизде эл аралык уюмдан медициналык жабдууларды алуу 31122 110 «Өндүрүштүк механизмдер жана жабдуулар» 14511 400 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» Ведомстволук мекемеге административдик имаратты өткөрүү 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» 31112 920 «Институционалдык имараттарга топтолгон амортизация» 31112 120 «Институционалдык имараттар» Ведомстволук мекемеден компьютердик жабдуу алуу 31123 130 «Компьютердик жабдуу» 31123 930 «Компьютердик жабдууга топтолгон амортизация» 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» Башка министрликтерден жана ведомстволордон компьютердик жабдуу алуу 31123 130 «Компьютердик жабдуу» 31123 930 «Компьютердик жабдууга топтолгон амортизация» 14511 400 «Негизги фонддордун акысыз түшүүсү» Башка министрликтерге жана ведомстволорго административдик имаратты өткөрүү 28213 200 «Негизги фондду чыгарып таштоодон чыгаша» 31112 920 «Институционалдык имараттарга топтолгон амортизация» 31112 120 «Институционалдык имараттар» КР Өкмөтүнүн буйругуна ылайык аба транспортун сатып өткөрүү 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» 31121 960 «Аба транспортуна топтолгон амортизация» 28213 200 «Негизги фондду чыгарып таштоодон чыгаша» 33177 900 «Бюджетке башка төлөмдөр боюнча эсептешүү» 31121 160 «Аба транспорту» Негизги фондду сатып өткөрүүдөн түшкөн акча каражатын бюджет кирешесине которуу 33177 900 «Бюджетке башка төлөмдөр боюнча эсептешүү» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» §4. Запастарга карата бухгалтердик эсептин принциптери 305. Бул параграфта төмөндөгүдөй аныктамалар колдонулат: 1) запастар - бул төмөнкү активдер: - кадыресе иштин жүрүшүндө сатуу үчүн ылайыкталган; - өндүрүш процессинде ушундай сатуу үчүн; же - өндүрүш процессинде же кызмат көрсөтүүдө колдонуу үчүн ылайыкталган чийки зат же материал түрүндөгүлөр; 2) стратегиялык запастар - өлкө үчүн өзгөчө мааниге ээ болгон жана мобилизациялык муктаждыктарды камсыз кылуу, өзгөчө кырдаалдардын жана табигый кырсыктардын кесепеттерин жоюуда биринчи кезектеги иштер үчүн зарыл, экономиканын ар түрдүү тармактарын, ишканаларды, мекемелерди, уюмдарды чийки заттардын жана отун-энергетикалык ресурстардын, азык-түлүктүн эң маанилүү түрлөрү менен жабдуу, убактылуу бузулганда экономиканы турукташтыруу максатында мамлекеттик колдоо көрсөтүү үчүн керектүү, ички базарда суроо-талап менен сунуштун ортосунда оош-кыйыштык келип чыккан учурда, гуманитардык жардам көрсөтүү үчүн стратегиялык максатта сакталуучу товарлар; 3) сатып өткөрүүнүн мүмкүн болуучу таза наркы - иштин кадыресе жүрүшүндө, иш аткарууга кеткен мүмкүн болуучу чыгымдар менен сатып өткөрүүдө мүмкүн болгон чыгымдарды чыгаргандан кийинки сунушталган сатык баа; 4) ордун жабуунун учурдагы чыгымы (орду толтурулуучу нарк) - отчеттук күндө активди алуу үчүн жүргүзүүгө зарыл боло турган чыгымдар. 306. Запастар эки чоңдуктун биринин: өздүк нарктын жана сатып өткөрүүнүн мүмкүн болуучу таза наркынын эң азы боюнча бааланат. 307. Эгерде запастар болочоктогу бекер бөлүштүрүү же өздүк нарк боюнча бөлүштүрүү же болбосо болочокто бекер бөлүштүрүүгө же номиналдык наркы боюнча бөлүштүрүүгө таандык боло турган товарларды өндүрүү процессинде керектөө үчүн сакталса, анда мындай запастар эки чоңдуктун биринин: өздүк нарктын жана ордун толтурууга учурдагы чыгымдардын (орду толтурулуучу нарк) эң азы боюнча бааланат. 308. Өстүрүүлүчү активдерден жыйналган запастар пландуу баа боюнча бааланат. 309. Запастардын өздүк наркына алардын анык жайгашкан ордуна жана абалына чейин запастарды жеткирүү үчүн тарткан башка чыгымдар, алууга, кайра иштетүүгө бардык чыгымдар кошулат. 310. Запастарды алууга чыгымдар сатып алуу баасын, импорттук алымды жана башка салыкты (андан ары салык органдары тарабынан орду толтурулгандан тышкары), транспорттук, транспорттук-экспедитордук жана башка запастарды алууга тикелей таандык болгон чыгымдар кирет. Соода жеңилдиктери, төлөмдөрдү кайтарып берүү жана башка ушул сыяктуу статьялар запастарды алууга чыгымдарды аныктоодо эсептен чыгарылат. 311. Атап айтканда запастардын өздүк наркына төмөнкүлөр кошулат: - келишимге ылайык жеткирип берүүчүгө (сатуучуга) төлөнүүчү сумма, анын ичинде кошумчаланган нарк салыгы; - материалдык байлыкты алуу менен байланышкан маалымат жана консультациялык кызмат көрсөтүүлөр үчүн уюмдарга төлөнгөн сумма; - бажы алымы жана башка төлөмдөр; - далдалчы уюмдарга төлөнүүчү сый акы, эгерде материалдык запастарды алуу ошолор аркылуу өтсө; - материалдык запастарды даярдоо жана камсыздандыруу боюнча чыгашаны кошкондо аларды пайдаланылган жерине чейин материалдык запастарды жеткирүү боюнча чыгаша. Ушул чыгаша, атап айтканда өзүнө материалдык запастарды даярдоо жана жеткирүү боюнча чыгашаларды, материалдык запастарды пайдалануу үчүн жерине чейин жеткирүү боюнча транспорт кызматы үчүн чыгаша жана түздөн-түз материалдык запастарды алуу менен байланышкан башка чыгымдар. 312. Чет өлкөлүк валютада алынуучу материалдык запастар сом түрүндө Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын аткарым жасалган датасындагы курс боюнча чет өлкөлүк валютада кайра эсептөө жолу менен чагылдырылат. 313. Кайра иштетүүгө чыгымдар материалдар боюнча тике чыгымдарды жана тике чыгымдар сыяктуу түздөн-түз продукция бирдиги менен байланыштуу чыгашаны, жана өндүрүштүк коштомо чыгашаны камтыйт. 314. Төмөнкүлөр запастардын өздүк наркына кошулбаган чыгымдар болуп саналат: а) ченемден тышкары чийки зат коромжусу, сарпталган эмгек же башка өндүрүштүк сарптоолор; б) эгерде ал өндүрүш процессинин кийинки этабына өтүү үчүн зарыл болбосо, анын кийинки этабына өтүү үчүн сактоого кеткен сарптоолор; в) ал запастарды алардын учурдагы жайгашуусуна жана абалына чейин жеткирүүгө байланышпаган, административдик кошумча чыгашалар; г) сатуу чыгымдары. 315. Запастардын өздүк наркы орточо өлчөнгөн нарк боюнча аныкталат. 316. Запастардын өздүк наркы орду толгус болуп калышы ыктымал, эгерде ушул запастар бузулса, эгерде алар толук же жарым жартылай эскирсе же болбосо алардын базар наркы төмөндөсө. Мындай болгон учурда запастар сатып өткөрүүнүн мүмкүн болуучу таза наркына чейин статьялар боюнча эсептен чыгарылат. 317. Запастардын наркын сатып өткөрүүнүн мүмкүн болуучу таза наркына чейин жарым-жартылай эсептен чыгаруу чоңдугу запастардын бардык коромжусун эсептен чыгарууну жүргүзүүнүн же коромжу келип чыккан мезгилинде чыгаша катары таанылууга тийиш. 318. Запастарды сатуудан, алмашуудан же бөлүштүрүүдөн кийин, алар боюнча эсепке алынган сумма тийиштүү дүң киреше деп табылган мезгилде чыгаша катары таанылууга тийиш. Эгерде буга байланышкан дүң киреше болбосо, чыгаша товар бөлүштүрүлгөндөн кийин гана таанылат. 319. Чыгаша деп таанылган запастар контролдоо максаты үчүн андан ары бухгалтердик эсептеги эсеп-чотто же атайын ведомостто эске алынат. 320. Бир министрликтин же ведомствонун ичиндеги мекемелер ортосунда берилүүчү запастар чыгаша деп табылбайт, ал ички ведомстволук эсептешүүлөр эсеп-чотун колдонуу менен ички ооштуруу катары эсепке алынат. Бир министрликтин же ведомствонун мекемесинен башка министрликтин же ведомствонун мекемесине берилүүчү запастар чыгаша катары таанылат. 321. Запастарды эсепке алуу материалдардын аталышы жана материалдык жооптуу адамдар боюнча (296-форма) карточкаларда жана (М-44-форма) жүгүртүү ведомостторунда сандык жана суммалык туюнтууда жүргүзүлөт. 322. Чет өлкөлүк валютага алынган запастар Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан белгиленген курс боюнча чет өлкөлүк валютаны кайра эсептөө жолу менен улуттук валютада чагылдырылат. 323. Кампалардагы запастардын эсеби (М-17-форма) материалдардын кампадагы эсебин алуу китебинде аталышы, сорту жана саны боюнча жүргүзүлөт. 324. Мекеменин бухгалтердик кызматы кампада турган материалдык байлыктардын түшүүсүнө жана чыгымдалышына контроль жүргүзөт, ошондой эле кампада алып барган жазуулар менен материалдардын эсебинин маалыматын салыштырып турууну жүргүзөт. 325. Эсептик каттоолордо запастардын түшүү эсеби баштапкы документтердин негизинде (эсеп-чот фактура, коштомо кагаз, акты ж.б.) алардын иш жүзүндө түшкөн учурунда жүргүзүлөт. Баштапкы документтерде милдеттү реквизиттер (аткарымдын аталышы, датасы, документтин номуру, саны, баасы, суммасы, контрагенттин аталышы, ыйгарым укуктуу адамдардын колу) камтылууга тийиш. Иш жүзүндөгү маалымат менен жеткирип берүүчүнүн маалыматы ортосунда айырма чыккан учурда кабыл алуу актысы түзүлөт (429-форма). Акты кампа башчысынын, жеткирип берүүчүнүн же таламдаш уюмдун өкүлүнүн катышуусунда эки нускада комиссия тарабынан түзүлөт. 326. Кампадан запастарды берүү төмөнкүдөй документтердин негизинде жүргүзүлөт: - 434-формасындагы коштомо кагаз (талап кылуу); - аш тизме - тамак аш азыктарын берүүнү талап кылуу, (299-форма). Дарылоо-профилактикалык мекемелерде тамак-аш азыктарын берүү Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен макулдашуу боюнча Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги тарабынан белгиленген тартипте жүргүзүлөт; - тоют жана жем берүүгө ведомосту (397-форма). Тоют менен жем белгиленген норманын чегинде берилүүгө тийиш; - мекеменин муктаждыгына материалдарды берүү ведомосту (410-форма). Ведомостто жазуулар ар бир материалдын түрү боюнча өзүнчө ай сайын жүргүзүлүүгө тийиш. Ай аяктагандан кийин материалдардын ар бири түрү боюнча жана жалпы бүткүл материал боюнча жыйынтык эсептелет; - мекеменин муктаждыгына материалдарды берүү ведомосту (410-форма). Ведомостто жазуулар ар бир материалдын түрү боюнча өзүнчө ай сайын жүргүзүлүүгө тийиш. Ай аяктагандан кийин материалдардын ар бири түрү боюнча жана жалпы бүткүл материал боюнча жыйынтык эсептелет; - забордук карта (431-форма) материалдарды жана отунду берүүдө колдонулат. Документ ар бир алуучуга өзүнчө эки нускада жазылат. Ишеним кат менен забордук картанын бир нускасы кампада, экинчиси алган кишиде сакталат. Материалдарды күн сайын берген учурда забордук карта 15 күндүк мөөнөткө жазылат, мезгил-мезгили менен берген учурда забордук карта бир айлык мөөнөткө жазылат. Белгиленген лимиттен ашыкча материалдарды бергенде (434-форма) коштомо кагаз боюнча жүргүзүлөт, ал эми кампадан отун берүү коштомо кагаз (талап кылуу) же забордук карта боюнча мүмкүн болбогон учурда отундун чыгымдалышын эсептен чыгаруу калган калдыкты ченөө актысы боюнча жүргүзүлөт; - жол баракчасы (3-форма, 3-атайын форма, 4-форма, 4-а-форма, 4-п-форма, 6-атайын-форма) чыгашага отундун бардык түрүн эсептен чыгаруу үчүн колдонулат. Отун иш жүзүндө чыгымдалышы боюнча эсептен чыгарылат, бирок белгиленген тартипте бекитилген автомобиль транспортунда күйүүчү-майлоочу материалдардын чыгымдалышынын ченеминен жогору эмес. Жол баракчасын каттоо жол баракчалар жүгүртүүсүнүн эсеп журналында (8-форма) жүргүзүлөт; - тармактар аралык товардык-транспорттук коштомо кагаз (1-т форма) мекемеде жүктөрдү ташуу жана тариздөө үчүн колдонулат. 327. Запастарга карата чыгашаны таануу аларды алуунун баасы боюнча же ушул сыяктуу запастар ар кандай баалар менен алынган учурда орточо баа боюнча жүргүзүлөт. 328. Пайдаланууга берилген материалдарга жана тамак-аш азыктарына карата чыгашаны таануу белгиленген тартипте бекитилген чыгашалар нормасына ылайык (299-форма, 397-форма, 410-форма, 3-форма, 3-атайын-форма, 4-форма, 40-с-форма, 4-п-форма, 6-атайын-форма) алардын сандык чыгымдалышын тастыктоочу документтердин негизинде (материалдык отчеттор же эсептен чыгаруу жөнүндө акт) жүргүзүлөт. 329. Кайтарылма же алмаштырылуучу идиштер (бочкалар, бидондор, ящиктер, бөтөлкөлөр ж.б.) бошу болобу (куюлбаган) ошондой эле материалдык байлык турганы болобу жеткирип берүүчүнүн эсеп-чотунда көрсөтүлгөн баалар боюнча тийиштүү топ же түрү менен эсепке алынат. Идишти кайтарууда же сатып өткөрүүдө алынган баасы менен идиштин сатылган баасынын ортосундагы айырма кирешелер жана чыгашалар сметасы боюнча башка учурдагы чыгашага жатат. 330. Ички контролдоонун максаты үчүн материалдык байлыктарды сактоо атайын ыңгайлашкан жайларда (кампаларда) жүргүзүлүүгө тийиш. Кампа жайларында материалдык байлыкты жайгаштыруунун тартиби аларды кабыл алуу, берүү жана инвентарлаштырууну жүргүзүү боюнча аткарымдын ыкчамдыгын камсыз кылууга тийиш. Материалдык байлыктардын кабыл алынышына, сакталышына жана берилишине жоопкерчилик мекеменин жетекчисинин буйругу менен дайындалган материалдык жооптуу адамга жүктөлөт. Бул адамдардын алмашуусу кампадагы материалдык запастардын инвентарланышы жана мекеменин жетекчиси бекиткен кабыл алуу-тапшыруу актыларын түзүү менен коштолууга тийиш. 331. Материалдык байлыктарды сактоочу жай керектүү тараза жабдуулары, ченөөчү приборлор, өлчөнүүчү идиштер жана башка контролдоочу көмөкчү шаймандар менен жабдылууга тийиш. 332. Мекемеге таандык болбогон, бирок анын колдонуусунда же тескөөсүндө, сактоо жоопкерчилигинде турган материалдык запастар келишимдин шартына ылайык системалык эсептен тыш эсепке алынат. 333. «Бүтпөй калган өндүрүш» эсеп-чотунда смета боюнча пландалган атайын каражаттын чыгымы, буюмду даярдоого жана өндүрүштүк (окуу) өнөрканаларда, көмөкчү айыл чарба жана окуу-тажрыйба чарбаларында чыгарылган буюмдар, басма продукциясынын басылышы жана кызмат көрсөтүү, эксперименталдык түзүлүштөрдү даярдоо боюнча сарптоолор, ошондой эле материалдарды даярдоо жана кайра иштетүү боюнча чыгымдар эсепке алынат. 334. Бардык чыгымдар тикелей жана коштомо (каймана) чыгашаларга бөлүнөт. Тикелей чыгашаларга: материалдар, өндүрүштүк жумушчулардын, илимий кызматкерлердин жана башкалардын эмгек акысы, электр энергиясы, отчеттук жылдын продукциясынын наркына кирүүчү өткөн жылдагы чыгым жана башка тикелей чыгымдар кирет. Кошумча (кыйыр) чыгашага башкаруу аппаратынын жана тейлөөчү персоналдын эмгек акысы, бөлмөлөрдүн ижарасы, жылытуу, учурдагы оңдоо жана башка кыйыр чыгашалар кирет. Өндүрүштүк (окуу) өнөрканаларда жана басма продукцияларын даярдоодо кыйыр чыгашаларды бөлүштүрүү ай сайын, ал эми көмөкчү айыл жана окуу-тажрыйба чарбаларында жылдын аягында жүргүзүлөт. Кыйыр чыгашалар айкын шартка жараша айрым өзүнчө буюмдар, айыл чарба азыктарынын түрлөрү же өндүрүш тармактары боюнча өндүрүштүк жумушчулардын, илимий кызматкерлердин эмгек акысына же болбосо сарпталган материалдарга же болбосо тикелей чыгымдын жыйындысына пропорционалдуу бөлүштүрүлөт. Нормадан ашыкча чыгым даяр продукциянын өздүк наркына кошулбайт, чыгымдын талдоочулук эсеби (283-форма), (292-а-форма) боюнча карточкаларда даяр продукциялардын ар бир аталышына жүргүзүлүүгө тийиш. 335. Бюджеттик каражаттардын, атайын каражаттардын, максаттуу каражаттардын жана акысыз түшүүлөрдүн эсебинен алынган арзан баалуу буюмдардын эсеби (мындан ары - МБП) карточкаларда (296-форма) жана өзүнчө бөлүнгөн жүгүртүү ведомостторунда (М-44-форма) жүргүзүлөт. 336. Кампада турган МБП эсеби материалдык жооптуу адам тарабынан китепте (М-17-форма) буюмдардын аталышы жана саны боюнча жүргүзүлөт. Эмгек акынын эң аз өлчөмүнүн 1/2 чейинки наркында буюмдарды кампадан пайдаланууга берүү мекеменин муктаждыгына материалдарды берүү ведомостунун негизинде жүргүзүлөт (410-форма), ал эми эмгек акынын эң аз өлчөмүнүн 1/2ден жогоркусу (434-форма) коштомо (талап кылуу) кагазы боюнча жүргүзүлөт, ал эки нускада жазылат. 337. МБПнын талдоо эсеби материалдык жооптуу адам тарабынан (296-форма) карточкаларда буюмдардын аталышы, саны жана наркы боюнча жүргүзүлөт. 338. Пайдаланууга берилген МБПга карата чыгашаларды таануу баалар арзан буюмдарды эсептен чыгаруу жөнүндө актынын негизинде мекеменин жетекчиси тарабынан бекитилген (443-форма) алар толук эскиргенде жүргүзүлөт, эгерде эсептен чыгаруунун башкача тартиби аткаруу бийлигинин тийиштүү мамлекеттик органы же министрлик же ведомство тарабынан башкача белгиленбесе. 339. Сынган идиш аяктарга карата чыгашаларды таануу үчүн сынган идиштерди каттоо китеби (325-форма) жүргүзүлөт. Китептеги жазуу тийиштүү кызмат адамы тарабынан ишке ашырылат. Туруктуу иштөөчү комиссия китептин туура жүргүзүлүшүнө көз салат жана квартал сайын (ай сайын) сынган идиш аяктарды эсептен чыгаруу жөнүндө акты түзөт. Ал мекеменин жетекчиси тарабынан бекитилет. Колдонуудан чыккан жана ооштурулган МБП боюнча аткарымдар эсеби топтоштуруучу ведомостто (438-форма, 10-мемориалдык ордер) жүргүзүлөт. 340. Пайдалануудагы бардык МБП ошол буюмдардын туура пайдаланышы жана сакталышы үчүн жооптуу адамда сакталууда турат. Бул адамдар китепте (М-17-форма) аталышы жана саны боюнча буюмдарды эсепке алууга милдеттүү. 341. Жумшак инвентар буюмдары кампа башчысы, мекеменин жетекчиси жана бухгалтерия кызматкери курамында комиссия тарабынан өчпөгөн боек сыйпалган буюмдун тышкы түрүн булгабастан мекеменин аталышы көрсөтүлүү менен атайын штамп белгиси коюлууга тийиш, ал эми буюмдарды пайдаланууга бергенде аларды кампадан берген жылы жана айы кошумча көрсөтүлөт. Маркировкалоо штампы мекеменин жетекчисинде же анын орун басарында сакталууга тийиш. 342. Жыртылган жана урунууга жараксыз болгон шейшептерди, төшөнчү жууркандарды, кийим кечектерди жана бут кийимдерди эскиргендигине карата чыгашаларды таануу арзан баалуу буюмдарды эсептен чыгаруу жөнүндө (443-форма) мекеменин жетекчиси тарабынан бекитилген актынын негизинде колдонуудагы мыйзамдарда белгиленген тартипте урунуу мөөнөтүн эсепке алуу менен жүргүзүлөт. 343. Запастарды эсепке алуу үчүн эсеп-чот планында 312 «Запастар» тобу каралган, ал төмөнкүдөй топчолордон турат: 3121 «Стратегиялык запастар», 3122 «Башка запастар». Ар бир топчо өзүнө эсеп-чотторду камтыйт, аларда калдыктар (сальдо) калыптанат. Чарбалык аткарымдар боюнча бухгалтердик жазуу элементтер боюнча жүргүзүлөт. 344. Эсеп-чот 31211 «Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастары» Мамлекеттик материалдык резерв запастарынын болушу жана кыймылы жөнүндө маалыматты эсепке алууга жана жалпылоого ылайыкталган. Ушул тайпада Кыргыз Республикасынын мобилизациялык муктаждыктарын камсыздоо үчүн сакталуучу запастар эсепке алынат; өзгөчө кырдаалдардын жана табигый кырсыктардын кесепеттерин жоюуда биринчи кезектеги иштерди камсыз кылуу үчүн; экономиканын түрдүү тармактарына, ишканаларга, мекемелерге, уюмдарга, чийки заттардын жана отун энергетикалык ресурстардын, азык-түлүктөрдүн эң маанилүү түрлөрү менен жабдуу ички базарда суроо-талап менен сунуштун ортосунда оош-кыйыштык келип чыккан учурда убактылуу жабдуулар бузулганда экономиканы турукташтыруу максатында мамлекеттик колдоо көрсөтүү үчүн; гуманитардык жардам көрсөтүү үчүн сакталган запастар эсептелет. Резервдерди түзүү Мамлекеттик материалдык резервге тийиштүү колдонуудагы мыйзамдарга ылайык жүргүзүлөт. Эсеп-чот 31211 «Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастары» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31211 110 «Күйүүчү-майлоочу материалдар»; - 31211 120 «Дан эгиндери»; - 31211 190 «Мамлекеттик материалдык резерв фондунун башка запастары». Бул элементтер мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастарынын кыймылына карата аткарымдарды эсепке алууга арналган. 345. Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастарын активдер катары таануу дебет боюнча 31211 110 «Күйүүчү-майлоочу материалдар», 31211 120 «Дан эгиндери»; 31211 190 «Мамлекеттик материалдык резерв фондунун башка запастары»; ал эми кредит боюнча - 33174 200 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» чагылдырылат. 346. Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастарын ички ооштуруу бир министрликтин жана ведомствонун ичинде 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (өткөрүүдө) же 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (келип түшүүдө) элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 347. Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастарын өткөрүү (алуу) башка министрликтер жана ведомстволор ортосунда чыгашалардын тийиштүү элементтери жана 14511 500 «Запастардын акысыз түшүүсү элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 348. Запастарды сатуудан, алмаштыруудан же бөлүштүрүүдөн кийин алар эсепке алынган сумма тийиштүү дүң киреше таанылган мезгилде чыгаша катары таанылат. Эгерде ушул чыгаша менен байланышкан дүң киреше жок болсо, чыгаша запастар бөлүштүрүлгөн кезде таанылат. 349. Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастарын сатып өткөрүү төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - чыгашалардын тийиштүү элементи же 32171 140 «Негизги каражатты, товарларды жана кызмат көрсөтүүнү сатуудан дебитордук карыз» (бул элемент кредитке запастарды сатып өткөргөн учурда колдонулат), кредит боюнча - 14511 100 «Башка салыктык эмес киреше». 350. Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастарына карата чыгашаларды таануу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - чыгашалардын тийиштүү элементтер; кредит боюнча - 31211 110 «Күйүүчү-майлоочу материалдар», 31211 120 «Дан эгиндери»; 31211 190 «Мамлекеттик материалдык резерв фондунун башка запастары». 351. Мамлекеттик материалдык резерв фондунун запастарынын баасынын арзандашы (мисалы, бузулуунун натыйжасында) төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 28213 300 «Баанын арзандашынан зыян тартуу»; кредит боюнча - 31211 110 «Күйүүчү-майлоочу материалдар», 31211 120 «Дан эгиндери»; 31211 190 «Мамлекеттик материалдык резерв фондунун башка запастары». 352. Эсеп-чот 31221 «Чийки заттар жана материалдар» чийки зат жана материал түрүндө запастардын калдыгы жана кыймылы жөнүндө маалыматты эсепке алууга жана жалпылоого ылайыкталган. Ушул тайпа мекеме өндүрүш процессинде же кызмат көрсөтүүдө аларды ресурстар катары пайдалануу ниетинде сактап келген бардык запастарды камтыйт. Ведомстволук таандыктуулугуна жана иш өзгөчөлүгүнө жараша эсеп-чотто чарбалык товарлар менен кеңсе буюмдары, отун жана күйүүчү-майлоочу материалдар, запастык бөлүктөр, курулуш материалдары, азык-түлүк товарлары, медикаменттер менен таңуучу-ороочу материалдар, аскердик багыттагы запастар, катуу отчеттуулуктагы бланктар, айыл чарба продукциялары ж.б. эсепке алынышы мүмкүн. Эсеп-чот 31221 «Чийки заттар жана материалдар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31221 110 «Тамак-аш азыктары»; - 31221 120 «Медикаменттер жана медициналык багыттагы буюмдар»; - 31221 130 «Отун»; - 31221 140 «Запастык бөлүктөр»; - 31221 150 «Чарба материалдары жана кеңсе товарлары»; - 31221 160 «Идиштер»; - 31221 170 «Курулуш материалдары»; - 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар». Бул элементтер чийки заттар менен материалдардын кыймылы боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. 353. Чийки заттарды жана материалдарды активдер катары таанууну эсепке алууда дебет боюнча: 31221 110 «Тамак-аш азыктары»; 31221 120 «Медикаменттер жана медициналык багыттагы буюмдар»; 31221 130 «Отун . (күйүүчү май)»; 31221 140 «Запастык бөлүктөр»; 31221 150 «Чарба материалдары жана кеңсе товарлары»; 31221 160 «Идиштер»; 31221 170 «Курулуш материалдары»; 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар», ал эми кредит боюнча - 33174 100 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот»; 33171 110 «Кызматчынын кредитордук карызы»; 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» же болбосо 14511 500 «Запастардын акысыз түшүүсү». 354. Чийки заттарды жана материалдарды ички ооштуруу бир министрликтин жана ведомствонун ичинде 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (өткөрүүдө) же 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (келип түшүүдө) элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 355. Чийки заттарды жана материалдарды өткөрүү (алуу) башка министрликтер жана ведомстволор ортосунда чыгашалардын тийиштүү элементтери жана 14511 500 «Запастардын акысыз түшүүсү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 356. Чийки заттарды жана материалдарды сатып өткөрүү төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - акча каражатынын тийиштүү элементи же 32171 140 «Негизги каражатты, товарларды жана кызмат көрсөтүүнү сатуудан дебитордук карыз» (бул элемент кредитке запастарды сатып өткөргөн учурда колдонулат), кредит боюнча - 14511 100 «Башка салыктык эмес киреше». 357. Чийки заттарга жана материалдарга карата чыгашаларды таануу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - чыгашалардын тийиштүү элементи (мисалы, 22181 100 «Тамак-аш азыктарын алуу»; 22171 100 «Медикаменттерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу», 22141 100 «Бензин, дизель жана башка отун», 22141 200 «Запастык бөлүктөрдү алуу» ж.б.); кредит боюнча - 31221 110 «Тамак-аш азыктары»; 31221 120 «Медикаменттер жана медициналык багыттагы буюмдар»; 31221 130 «Отун»; 31221 140 «Запастык бөлүктөр»; 31221 150 «Чарба материалдары жана кеңсе товарлары»; 31221 160 «Идиштер»; 31221 170 «Курулуш материалдары»; 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар». 358. Жооптуу адамга чийки заттарды жана материалдарды берүүдө Бухгалтердик жазуу эсеп каттоосунда жүргүзүлбөйт, бирок запастардын тийиштүү элементинин талдоочулук белгиси (жооптуу адамдын белгиси) алмаштырылат. 359. Эсеп-чот 31222 «Бүтпөй калган өндүрүш» товарларды өндүрүү жана кызмат көрсөтүүлөр боюнча топтомго чыгымдар жөнүндө маалыматты жыйноо үчүн ылайыкталган, аларга карата өндүрүштүк процесс кийинки отчеттук мезгилде аяктайт. Эсеп-чотто эмгектин жана материалдардын тикелей чыгымы, ошондой эле өндүрүштүк коштомо чыгымдар эсепке алынат. Эсеп-чот 31222 «Бүтпөй калган өндүрүш» өзүнө төмөнкүдөй элементти камтыйт: 31222 110 Бүтпөй калган өндүрүш. 360. Эсеп-чот боюнча көбөйүү чийки заттар менен материалдардын өндүрүш процессине түшүү, өндүрүштүк жумушчуларга эмгек акыны кошуп эсептөө жана башка өндүрүштүк коштомо чыгашалардын (коммуналдык чыгаша, техникалык тейлөө, амортизация ж.б.) натыйжасында болуп өтөт. 361. Бухгалтердик жазуу: дебет боюнча - 31222 110 «Бүтпөй калган өндүрүш», кредит боюнча - 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар»; 33172 100 «Эмгек акы жана эмгек үчүн башка сый акы»; 33174 200 «Кызмат көрсөтүүгө жана жумуштарга карата акы төлөөгө эсеп-чот»; топтолгон амортизациянын тийиштүү элементи. 362. Эсеп-чот боюнча азаюу өндүрүш процесси аяктаган учурда жана даяр продукция даярдалганда болуп өтөт. Дебет боюнча 31223 110 «Даяр продукция» элементинде чагылдырылат; кредит боюнча 31222 110 «Бүтпөй калган өндүрүш». 363. Эсеп-чот 31223 «Даяр продукция» өндүрүш процессинин натыйжасын көрсөткөн жана сатыкка же башка уюмдарга жана ишканаларга өткөрүп берүүгө ылайыкталган товарлардын эсебин алууга багытталган. Эсеп-чот 31223 «Даяр продукция» өзүнө 31223 110 «Даяр продукция» элементин камтыйт. 364. Актив катары даяр продукцияны таануу бүтпөй калган өндүрүштө даяр продукцияны өткөрүү учурунда болуп өтөт. Дебет боюнча 31223 110 «Даяр продукция» элементинде чагылдырылат; кредит боюнча 31222 110 «Бүтпөй калган өндүрүш». 365. Даяр продукцияны сатып өткөрүү төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - акча каражатынын тийиштүү элементи же 32171 140 «Негизги каражатты, товарларды жана кызмат көрсөтүүнү сатуудан дебитордук карыз» (бул элемент кредитке запастарды сатып өткөргөн учурда колдонулат), кредит боюнча - 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше». 366. Даяр продукцияга карата чыгашаларды таануу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - чыгашалардын тийиштүү элементи, кредит боюнча 31223 110 «Даяр продукция». 367. Бир министрликтин жана ведомствонун ичинде даяр продукцияны өткөрүү (алуу) 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» жана 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 368. Башка министрликтер жана ведомстволор ортосунда даяр продукцияны өткөрүү (алуу) чыгашалардын тийиштүү элементи жана 14511 500 «Запастардын акысыз түшүүсү» корреспонденцияларда чагылдырылат. 369. Даяр продукциялардын баасынын арзандашы төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 28213 300 «Активдердин баасынын арзандашынан зыян тартуу»; кредит боюнча - 31223 110 «Даяр продукция». 370. Эсеп-чот 31224 «Кайра сатуу үчүн товарлар» кайра сатуу же башка уюмдарга же ишканаларга өткөрүп берүү максатында алынган товарлардын эсебин алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 31224 «Кайра сатуу үчүн ылайыкталган товарлар» өзүнө 31224 110 «Кайра сатуу үчүн ылайыкталган товарлар» элементин камтыйт. 371. Кайра сатуу үчүн товарлар эсеби боюнча бухгалтердик жазуу даяр продукциялардын эсебин алууга окшош. 372. Эсеп-чот 31225 «Арзан баалуу жана тез керектен чыгуучу буюмдар» (мындан ары - МБП) арзан баалуу жана тез керектен чыгуучу буюмдардын эсебин алууга ылайыкталган. Эсеп-чот 31225 «МБП» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31225 100 «Кампадагы МБП»; - 31225 200 «Пайдалануудагы МБП». Бул элементтер арзан баалуу жана тез керектен чыгуучу буюмдардын эсебин алууга арналган. 373. Төмөнкү активдер МБПга кирет: а) наркына карабастан пайдалуу урунуу мөөнөтү 12 айга жетпеген буюмдар; б) наркына жана пайдалуу урунуу мөөнөтүнө карабастан төмөнкү буюмдар: - балык кармоо куралдары (торлор, тралдар жана башкалар); - белгилүү бир буюмду сериялык жана жалпы чыгарууга же жекече заказда даярдоого арналган атайын шаймандар жана атайын урунуучу буюмдар (аспаптар жана максаттуу жасалган көмөкчү куралдар); - сменалык жабдуулар (көп жолу колдонуучу негизги каражатка көмөкчү болгон өндүрүштө жана даярдаган түзүлүштүн өзгөчөлүү шартынан келип чыккан продукциялар); - атайын кийимдер, атайын бут кийимдер, ошондой эле төшөнчү, жууркандар; - формалуу кийим кечек, бут кийим жана мекеменин кызматкерлерине белгиленген тартипте берилүүчү формалуу кийимдер; - убактылуу (титулдук эмес) курулмалар, жайлар жана түзүлүштөр, аларды куруу боюнча чыгашалар коштомо чыгашалардын курамында курулуш иштеринин чыгашаларына кирет; - прокат келишими боюнча ижарага тапшыруу үчүн арналган буюмдар; - көп жылдык көчөттөр жана тигилүүчү материал катары питомниктерде өстүрүлгөн көчөттөр; в) бензомотордуу араалар, бутак кыйгычтар, зритилип-эшилген тростор, сезондуу салынган жолдор, жолчолор жана токой дарактарын ташууга салынган жолдордун убактылуу жолчолору, 24 айга чейинки мөөнөттө пайдалуу урунуудагы токой ичинде салынган убактылуу имарат (көчмө жылыткыч үйлөр, буу казан пункттары, араа курчуткуч өнөрканалар, бензин куюучу жайлар ж.б.) 374. Актив катар МБПны таануу дебет боюнча 31225 100 «Кампадагы МБП» элементи, 33174 100 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» 33171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы» элементтери бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 375. МБПны пайдаланууга берүү дебет боюнча 31225 200 «Пайдалануудагы МБП» элементи, 31225 100 «Кампадагы МБП» элементи бар корреспонденцияда чагылдырылат. 376. МБПны чыгаша деп таануу төмөнкүдөй түрдө чагылдырылат: дебет боюнча - 22221 «Учурдагы чарбалык максат үчүн буюмдарды жана материалдарды алуу» эсебине таандык тийиштүү элементтер 31225 200 "Пайдалануудагы МБП" элементи бар корреспонденцияда чагылдырылат. 377. Запастардын эсеби боюнча эсеп-чоттордун типтүү корреспонденциясы төмөнкүдөй көрүнүштө. Аткарымдын аталышы Дебет боюнча элемент Кредит боюнча элемент Тамак-аш азыктарын кампага жеткирүү 31221 110 «Тамак-аш азыктары» 33174 100 «Запастарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» Бейнакта эсептешүү боюнча жеткирилгенден кийин тамак-аш азыктарына акы төлөө 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Накталай эсептешүүгө тамак-аш азыктарын сатып алуу 31221 110 «Тамак-аш азыктары» 33171 110 «Кызматчынын кредитордук карызы» Керектелген тамак-аш азыктарына карата чыгашаны таануу 22181 100 «Тамак-аш азыктарын алуу» 31221 110 «Тамак-аш азыктары» Чийки заттарды жана материалдарды кампадан өндүрүшкө берүү 31222 110 «Бүтпөй калган өндүрүш» 31221 190 «Башка чийки заттар жана материалдар» Даяр продукциялар кампасына бүтпөй калган өндүрүштөн даяр продукциялардын түшүүсү 31223 110 «Даяр продукция» 31222 110 «Бүтпөй калган өндүрүш» Даяр продукцияларды сатып өткөрүү 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин атайын каражаты» 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» Сатып өткөрүлгөн даяр продукцияларга карата чыгашаны таануу 28213 100 «Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар» 31223 110 «Даяр продукция» Даяр продукцияны кредитке сатып өткөрүү 32171 140 «Негизги каражатты, товарларды жана кызмат көрсөтүүнү сатуудан дебитордук карыз» 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» Акы төлөөнү алуу 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин атайын каражаты» 32171 140 «Негизги каражатты, товарларды жана кызмат көрсөтүүнү сатуудан дебитордук карыз» Мамлекеттик материалдык резерв фондусунан дан эгиндерин кредитке сатып өткөрүү 32171 140 «Негизги каражатты, товарларды жана кызмат көрсөтүүнү сатуудан дебитордук карыз» 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» Сатып өткөрүлгөн дан эгиндерине карата чыгашаны таануу 28213 100 «Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар» 31211 120 «Дан өсүмдүктөрү» Сатып өткөрүлгөн запастар үчүн акы төлөөнүн түшүүсү 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин атайын каражаты» 32171 140 «Негизги каражатты, товарларды жана кызмат көрсөтүүнү сатуудан дебитордук карыз» Тамак-аш азыктарынын бузулушунун натыйжасында арзандашы 28213 300 «Баанын арзандашынан зыян тартуу» 31221 110 «Тамак-аш азыктары» Инвентарлаштыруунун натыйжасында табылган запастык бөлүктөрдү (мисалы, запастык бөлүктөр) кем чыгуу эсебинде таануу 32171 120 «Кем чыгуу, уурдоо, негизсиз пайдалануу» 31221 140 «Запастык бөлүктөр» Инвентарлаштыруунун натыйжасында табылган запастык бөлүктөрдүн артыкбаш эсебин таануу 31221 140 «Запастык бөлүктөр» 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше» Административдик имаратты учурдагы оңдоого курулуш материалдарын жеткирип берүү 31221 170 «Курулуш материалдары» 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту» Курулуш материалдарына акы төлөө 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Пайдаланылган курулуш материалдарына карата чыгашаны таануу 22211 100 «Имараттарды жана курулмаларды учурдагы оңдоого кеткен чыгашалар» 31221 170 «Курулуш материалдары» Отунду жеткирип берүү 31221 130 «Отун» 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту» Отунга акы төлөө 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту» 32121 120 Мекеменин өздүк эсеби - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Керектелген отунга карата чыгашаны таануу 22141 100 «Бензин, дизель жана башка отун» 31221 130 «Отун» Мекеменин кампасына МБПны жеткирип берүү 31225 100 «Кампадагы МБП» 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту» Кампадан керектөөгө МБПны берүү 31225 200 «Керектөөдөгү МБП» 31225 100 «Кампадагы МБП» Жараксыз болгон атайын кийимге карата чыгашаны таануу 22231 100 «Буюм мүлкүнүн жана башка формалуу атайын кийим-кечектерди алуу, тигүү жана оңдоо» 31225 200 «Керектөөдөгү МБП» Ведомстволук мекемеге кеңсе товарларын өткөрүү 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» 31221 150 «Чарбалык материалдар жана кеңсе товарлары» Ведомстволук мекемеден кеңсе товарларынын түшүүсү 31221 150 «Чарбалык материалдар жана кеңсе товарлары» 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» Башка министрликтерге жана ведомстволорго отун берүү 22141 100 «Бензин, дизель жана башка отун» 31221 130 «Отун» Башка министрликтерден жана ведомстволордон отундун түшүүсү 31221 130 «Отун» 14511 500 «Запастардын акысыз түшүүсү» Бухгалтердик отчеттуулукту түзүүдө отчеттук датага ички ведомстволук эсептешүүлөрдү (бир министрликтин жана ведомствонун ичинде) жабуу 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» §5. Баалуулуктар жагында бухгалтердик эсептин принциптери 378. Баалуулуктар - бул кымбат баалуу өндүрүлгөн товарлар, алар баарыдан мурда байлык топтоо каражаты катары алынат жана сакталат жана көбүнчө өндүрүш жана керектөө максатында пайдаланылбайт. 379. Баалуулуктарга төмөнкүлөр кирет: - алмаз, монетардык эмес алтын, платина жана күмүш сыяктуу өндүрүш процессинде ортолук ресурстар катары пайдалануу үчүн ылайыкталбаган баалуу металлдар менен асыл таштар; - живопись, скульптура жана искусство чыгармасы же антиквариат деп таанылган башка объекттер; - асыл таштардан же баалуу металлдардан даярдалган кымбат баалуу зергердик буюмдары, коллекциялар жана башка ар түрдүү баалуулуктар. 380. Эгерде активдер байлык топтоо каражаты катары эмес, музейлерде кызмат көрсөтүүлөр үчүн пайдаланылса, анда мындай активдер бухгалтердик эсептин максаты үчүн баалуулуктар катары эмес башка машиналар менен жабдуулар катары классификацияланууга тийиш. 381. Баалуулуктар мекеменин карамагына алар иш жүзүндө келип түшкөн учурда эсепке алынды деп таанылат жана төлөнгөн баа менчик укугун өткөрүүгө байланышкан ар кандай чыгым тартуулар менен кошо бааланат. 382. Баалуулуктарга амортизация чегерилбейт. 383. Баалуулуктардын эсебин алуу үчүн эсеп-чот планында 313 «Баалуулуктар» тобу каралган, ал төмөнкүдөй топчолордон турат: 3131 «Баалуу металлдар жана асыл таштар», 3132 «Маданий мурас активдери», 3133 «Зергердик буюмдары». Ар бир топчо өзүнө эсеп-чот камтыйт, аларда калдыктар (сальдо) түзүлөт. Чарбалык аткарымдар боюнча бухгалтердик жазуу элементтер боюнча жүргүзүлөт. 384. Эсеп-чот 31311 «Баалуу металлдар жана асыл таштар» алтынды, күмүштү, платинаны жана платина тобундагы металлдарды (палладий, иридий, родий, рутений, осмий) ар кандай түрүндө жана абалында: чийки зат түрүндө, эритме, жарым фабрикат, өнөр жайлык продукту, химиялык кошулма, металл сыныктары жана калдык катары эсепке алуу үчүн, ошондой эле асыл таштарды - алмаздарды, зымыраттарды, рубиндерди, сапфирлерди чийки зат жана (же) иштетилген түрдө эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 31311 «Баалуу металлдар жана асыл таштар» өзүнө 31311 110 «Баалуу металлдар жана асыл таштар» элементин камтыйт. 385. Эсеп-чот 31321 «Маданий мурас активдери» тарых-маданият мурастарынын кыймылдагы жана кыймылсыз объекттери эсепке алынат, анын ичинде: а) кыймылсыз: - тарых эстеликтери: элдин турмушундагы, коомдун жана мамлекеттин, илимдин жана техниканын, маданияттын жана элдердин турмуш тиричилигинин өнүгүшүндөгү эң маанилүү тарыхый окуялар менен байланышкан, ошондой эле республиканын эң көрүнүктүү ишмерлеринин өмүрү менен байланышкан имараттар, жайлар, мемориалдык жерлер, тарыхый күмбөздөр менен мемориалдар; - археологиялык эстеликтер: үңкүрлөр, конуштар, чалдыбарлар, дөбөлөр, төрткүлдөр, байыркы журттун калдыктары, сепилдер, жердин үстүндөгү жана суунун астындагы фортификациялык курулмалар, байыркы устачылык өндүрүш жана кен калдыгы, каналдар жана сугат системалары, жолдор, көпүрөлөр, өзүнчө коргондор жана көрүстөн күмбөздөр, аска бетиндеги сүрөттөр менен аскага чегилген жазмалар; - шаар курулушу жана архитектура эстеликтери: архитектуралык ансамблдер менен комплекстер, тарыхый ордолор, маалелер, аянттар, көчөлөр, байыркы шаарлардын орду жана курулуш калдыктары жана башка калктуу конуштардын чалдыбары, жарандык өнөр жайлык, аскердик, диндик архитектура курулмалары, элдик устачылык өнөрдүн курулушу, ошондой эле алар менен байланышкан мунара, сүрөт, сейил бак, оймо чийме жана башка искусство түрлөрүнүн чыгармалары. б) кыймылдуу: - өзүнчө жалгыз объекттер: археологиялык табылгалар, илгерки буюмдар, тыйындар, бузууга дуушарланган кыймылсыз эстеликтердин элементтери, антропологиялык жана этнологиялык материалдар, тарыхый табериктер, көркөм чыгармалар (живопись, графика, прикладдык искусство, кино жана фотосүрөт өнөрү), улуттук архив фондусунун курамына кирген даректүү эстеликтер - кол жазмалар, машине жазмалар, графикалык, кино-фото документтер, көрмө жана үн жазмалар, ошондой эле сейрек басма сөз басылмалары; - комплекстүү объекттер: тарыхый түзүлгөн комплекстер бир бүтүн катары алынган өзүнчө жалгыз объекттерде көрсөтүлгөн фонддор жана коллекциялар, ошондой эле тарыхый мааниси бар (жалпы бүтүндүк катары) табигый илим баалуулуктагы комплекстер, фонддор жана коллекциялар. 386. Эсеп-чот 31321 «Маданий мурас активдери» өзүнө 31321 110 «Маданий мурас активдери» элементин камтыйт. 387. Эсеп-чот 31331 «Зергердик буюмдар» кооздук жана байлык топтоо каражаты катары колдонулган баалуу металлдардан жана асыл таштардан жасалган буюмдарды эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 31331 «Зергердик буюмдар» өзүнө 31331 110 «Зергердик буюмдар» элементин камтыйт. 388. Активдер катары баалуулуктарды таануу эсебинде 31311 110 «Баалуу металлдар жана асыл таштар», 31321 110 «Маданий мурас активдери», 31331 110 «Зергердик буюмдар» элементтер Казына системасында акча каражатынын эсеби боюнча тийиштүү элементтер 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» же болбосо 14511 200 «Башка салыктык эмес кирешелер» элементи бар корреспонденцияларда дебет боюнча чагылдырылат. 389. Баалуулуктарды эсептен чыгаруу 31311 110 «Баалуу металлдар жана асыл таштар», 31321 110 «Маданий мурас активдери», 31331 110 «Зергердик буюмдар» элементтеринде чыгашалардын тийиштүү элементи бар корреспонденцияларда кредит боюнча чагылдырылат. Эгерде эсептен чыгаруу сатуунун натыйжасында жүргүзүлсө анда кирешелерди таануу жүргүзүлөт: дебет боюнча - Казына системасында акча каражатынын эсеби боюнча тийиштүү элементтер; кредит боюнча - 14511 200 «Башка салыктык эмес кирешелер». 390. Бир эле мезгилде чыгашаларды таануу боюнча бухгалтердик жазуу жүргүзүлөт: дебет боюнча - 28213 100 «Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар», кредит боюнча - 31311 110 «Баалуу металлдар жана асыл таштар», 31321 110 «Маданий мурас активдери», 31331 110 «Зергердик буюмдары». §6. Жерге карата бухгалтердик эсептин принциптери 391. Жер чексиз пайдалануу мөөнөтүнө ээ жана амортизацияланбайт. Жер участкалары жана имараттар бөлүнүүчү активдер болуп саналат жана өзүнчө эсепке алынат. Бухгалтердик эсептин максаты үчүн жер участкасы алынган наркы боюнча эсепке алынат. Эгерде жер участогу мекемеге акысыз негизде бөлүнүп берилсе, анда ал атайын ведомостто эсепке алынат. 392. Жерди жана башка өндүрүлбөгөн активдерди эсепке алуу үчүн эсеп-чот планында 314 «Жер жана башка өндүрүлбөгөн активдер» тобу каралган, ал 3141 «Жер» бир топчосунан турат. Бул топчо өзүнө калдыктар түзүлө турган (сальдо) эсеп-чотту камтыйт. Чарбалык аткарымдар боюнча бухгалтердик жазуу элементтер боюнча жүргүзүлөт. 393. Эсеп-чот 31411 «Айыл чарба жерлери» айыл чарба муктаждыктары үчүн берилген жердин эсебин алуу үчүн ылайыкталган. Бул эсеп-чот өзүнө 31411 110 «Айыл чарба жерлери» элементин камтыйт. 394. Эсеп-чот 31412 «Айыл чарбасына жараксыз жерлер» айыл чарба жерлеринин категориясына кирбеген ар кандай жердин эсебин алуу үчүн арналган. 395. Эсеп-чот 31412 «Айыл чарбасына жараксыз жерлер» элементи төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 31412 110 «Турак жай имараттары менен курулмалары үчүн жерлер»; - 31412 120 «Өндүрүштүк максаттар үчүн жер»; - 31412 130 «Башка максаттар үчүн жер»; - 31412 140 «Жер участкаларын көрктөндүрүү». 396. Актив катары жерди таануу 31411 110 «Айыл чарба жерлери», 31412 120 «Өндүрүштүк максаттар үчүн жер», 31412 130 «Башка максаттар үчүн жер», 31412 140 «Жер участкаларын көрктөндүрүү» элементтер дебет боюнча 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот» элементи бар корреспонденцияларда чагылдырылат. 397. Жерди таанууну токтотуу кредит боюнча 31411 110 «Айыл чарба жерлери», 31412 120 «Өндүрүштүк максаттар үчүн жер», 31412 130 «Башка максаттар үчүн жер», 31412 140 «Жер участкаларын көрктөндүрүү» чыгашалардын тийиштүү элементи бар корреспонденцияларда чагылдырылат. Жерди таануу токтотулганда бухгалтердик жазуу: дебет боюнча - акча каражатынын тийиштүү элементи; 28213 100 «Башка статьяларга таандык болбогон башка чыгашалар», кредит боюнча - 31411 110 «Айыл чарба жерлери», 31412 120 «Өндүрүштүк максаттар үчүн жер», 31412 130 «Башка максаттар үчүн жер», 14511 200 «Башка салыктык эмес киреше». 398. Бир министрликтин жана ведомствонун ичинде ички ооштуруу 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (өткөрүү учурунда) же 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» (түшүүдө) өткөрүү (түшүү) башка министрликтер менен ведомстволор ортосунда чыгашалар менен кирешелердин тийиштүү элементи бар корреспонденцияларда чагылдырылат. §7. Финансылык активдерге карата бухгалтердик эсептин принциптери 399. Бул параграфта төмөнкүдөй аныктамалар колдонулат: - финансылык активдер - активдин ээси (кредитор) болуп саналган бир институционалдык бирдикке эки бирдик ортосунда контрактта каралган шарттарга жана жоболорго ылайык башка бирдиктен (дебитордон) бир же бир нече төлөм алууга укук берүүчү активдер; - дисконт - бул баалуу кагаз алуунун номиналдык наркы менен иш жүзүндөгү наркынын ортосундагы айырма. Мында иш жүзүндөгү наркы номиналдык наркынан төмөн; - сыйлык - бул алуунун номиналдык наркы менен иш жүзүндөгү наркынын ортосундагы айырма. Мында иш жүзүндөгү наркы номиналдык наркынан жогору; - дисконттун амортизациясы же сыйлык - системалуулук негизинде баалуу кагаздар боюнча чыгашаны же кирешени таануу; 400. Акча каражаты белгиленген номиналдык нарк боюнча эсепке алынат. Чет өлкөлүк валютанын наркы аткарым датасына карата эсептик курс боюнча улуттук валютага которулат. 401. Баалуу кагаздар сыйлыкты же дисконтту эсепке алуу менен номиналдык наркы боюнча эсепке алынат. Андан ары сыйлыкты жана дисконтту амортизациялоо жолу менен баалуу кагазга ээлик болуудан киреше же чыгаша таанылат. 402. Мекеменин кредиттери, ссудалары, зайымдар иш жүзүндө берилген сумма боюнча эсепке алынат. 403. Дебитордук карыз адегенде өздүк наркы боюнча эсепке алынат. 404. Кассалык аткарымдарды тариздөө жана эсепке алуу Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан белгиленген Кыргыз Республикасында аткарымдарды жүргүзүү тартибине ылайык ишке ашырылат. 405. Кириш жана чыгыш кассалык ордерлерин (КО-1-форма, КО-2-форма) аларды түзүү үчүн негиз көрсөтүлөт жана ага тиркелген документтер саналып өтөт. 406. КО-3-формасы финансылык активдер кассага аткарууга берилгенге чейин пайдаланылат. Кириш жана чыгыш кассалык ордерлерине же аларды алмаштыруучу документтерге ал боюнча акча алынгандан же берилгенден кийин токтоосуз түрдө кассир кол коюп, аларга тиркелген документтер штамп менен же «Алынды» же «Төлөндү» деген жазуу жазылып датасы көрсөтүлүп (күнү, айы, жылы) тындырылат. Эмгек акы төлөө жана башка ага теңештирилген төлөөлөр ведомостторунда (эсептик-төлөм) таризделген чыгым кассалык ордерлери аларды берилгенден кийин катталат. 407. Юридикалык же жеке жактардан накталай акча каражатын кассага кабыл алуу белгиленген үлгүдөгү кассалык аппарат аркылуу же (10-форма) бекем отчеттуулук дүмүрчөгү (бланка) боюнча жүргүзүлөт. Ыйгарым укуктуу адамдан накталай акча каражаты кабыл алынган учурда алар күн сайын документтерин тапшырууну каттоодо (442-форма) акча каражатын мекеменин кассасына тапшырат, тиркелген дүмүрчөктөрү (көчүрмөлөрү) менен. 408. Кредиттик уюмдардан накталай акча алууга чек эреже катары кассирдин атына же аны алмаштыруучу адамдын атына жазылат. 409. Бөлүмдөрү саны көп же борборлоштурулган бухгалтерия тарабынан тейленген мекемелерде эмгек акыны жана убактылуу эмгекке жарамсыздык боюнча жөлөкпулду, стипендияны жана башкаларды берүү мекеменин жетекчисинин жазуу жүзүндөгү буйругу боюнча кассирден башка адамдар менен жүргүзүлүшү мүмкүн, алар менен толук материалдык жоопкерчилик жөнүндө жазуу жүзүндөгү келишим түзүлөт. Кассадан жооптуу адамга накталай акчаны берүүдө мындай берүүлөрдүн эсеби кассир тарабынан эмгек акыны жана стипендияны төлөөгө (320-форма) берилген акча таратуучулардын эсеп китебинде жүргүзүлөт. 410. Тейленүүчү мекеменин алыстыгынан төлөм же эсептик-төлөм ведомосту үч күндүн ичинде борборлоштурулган бухгалтериянын кассасына ишеним берген адам тарабынан кайтарылышы мүмкүн болбой калган учурларда, эмгек акыны төлөө жооптуу адам аркылуу жүргүзүлүүгө тийиш. 411. Кассадан акча бир нече жооптуу адамдарга берилгенде жекече чыгым кассалык ордерлеринин ордуна (317-форма) жооптуу адамдарга кассадан акча берүү ведомосту колдонулат. 412. Штат боюнча кассирдин кызматы каралбаган мекемелерде жана борборлоштурулган бухгалтерияларда кассалык аткарымдарды жүргүзүү мекеменин жетекчисинин буйругу менен таризделген адамга жүктөлөт. Кредиттик уюмдардан накталай акчаны алууга чек ушул адамдардын атына жазылат. 413. Кыргыз Республикасынын валютасында болсун (сом), ошондой эле чет өлкөлүк валютада да болсун мекемелердеги кассалык аткарымдардын эсеби (440-форма) касса китебинде жүргүзүлөт. 414. Кассалык аткарымдарды жүргүзүү автоматташтырылган ыкмада болсо, кассалык китепти жүргүзүүнүн белгиленген эрежесин сактоо камсыз болууга тийиш. 415. Кассалык китеп көктөлүп сүргүч мөөрү басылып бекитилүүгө тийиш, ал эми андагы барактардын саны мекеменин жетекчиси жана башкы бухгалтердин колу менен күбөлөндүрүлүүгө тийиш. 416. Накталай чет өлкөлүк валютада түшүүлөр жана чыгымдар (440-форма) кассалык китептин өзүнчө барактарында чет өлкөлүк валюталардын түрлөрү боюнча жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын курсу боюнча сомдо жүргүзүлөт. 417. Кассалык китепте жазуулар кассир тарабынан ар бир кассалык ордер боюнча же аны алмаштырган документтер боюнча акча алынганда же таркатылганда дароо жүргүзүлөт. 418. Күн сайын жумуш күнүнүн акырында кассир ошол күндүн ичиндеги аткарымдардын жыйынтыгын эсептеп чыгарат, кийинки күнгө кассадагы акчанын калдыгын чыгарат жана экинчи айрылма барактарды кассирдин отчету катары (бир күндөгү кассалык китептеги жазуулар көчүрмөсү) Кыргыз Республикасынын валютасында (сом) болсун, ошондой эле чет өлкөлүк валюталардын түрлөрү боюнча болсун кассалык китептеги тил кат алдында кириш жана чыгыш документтери менен биргеликте бухгалтерияга өткөрөт. 419. Тапшырылган кассалык отчет бухгалтерия тарабынан текшерилет жана анын негизинде күн сайын (381-форма) кассалык аткарымдар боюнча топтоочу ведомостко (1-мемориалдык ордер) жана башка бухгалтердик эсептин каттоолоруна жазуу жүргүзүлөт. 420. Отчетко жооптуу акча каражатын берүү (кызматчынын дебитордук карызы) ошол мекемеде иштеген адамдардын дарегине жүргүзүлөт. Акча каражаты аванстын жумшалышын жана мөөнөтүн көрсөтүү менен алуучу тарабынан жазуу жүзүндөгү арыздын негизинде мекеменин жетекчисинин буйрутмасы боюнча берилет. Бухгалтерия кызматкерлери тарабынан отчетко жооптуу сумманы берүү жөнүндө арызга Кыргыз Республикасынын бюджеттик классификациясынын бюджеттердин чыгашаларынын экономикалык классификациясынын коду коюлат, чыгаша ага киргизилүүгө тийиш анан мурдагы аванстар боюнча отчетко жооптуу адамдын карызы болбогондугу тууралуу белги коюлат. 421. Отчетко жооптуу берилген акча аны бергенде көрсөтүлгөн максатка гана чыгымдалышы мүмкүн. Чыгымдалган авансанын суммалары жөнүндө отчетко жооптуу адам жүргүзүлгөн чыгашаларды тастыктаган үч жумушчу күндөн кеч эмес документтерди тиркөө менен (286-форма) авансалык отчетту тапшырат. Авансалык отчетко тиркелген документтерге отчетто алар жазылган тартипте отчетко жооптуу адам тарабынан номер коюлат. 422. Бухгалтерияда авансалык отчеттор арифметикалык түрдө текшерилет, ошондой эле документтердин туура таризделиши жана максаты боюнча каражаттын чыгымдалышы текшерилет. Текшерилген авансалык отчеттор мекеменин жетекчиси тарабынан бекитилет. 423. Белгиленген мөөнөттө отчетко жооптуу сумманын чыгымдалгандыгы жөнүндө авансалык отчет берилбей же пайдаланылбай калган авансанын калдыгы кассага кайтарылбаган учурда мекеме аванс алган адамдын эмгек акысынан, колдонуудагы мыйзамдарда белгиленген талаптарды сактоо менен карызды кармап калууну жүргүзүүгө укуктуу. 424. Отчетко жооптуу адам менен эсептешүүлөрдүн талдоо эсеби (386-форма) (8-мемориалдык ордер) отчетко жооптуу адам менен эсептешүүлөр боюнча топтоочу ведомостто жүргүзүлөт. Бул ведомостто эсеп позициялык ыкма менен жүргүзүлөт. Ар бир сап боюнча отчетко жооптуу адамдын аты-жөнү, берилген аванстын суммасы жана жүргүзүлгөн чыгашалардын суммасы, ошондой эле пайдаланылбай калган аванстын түшкөн суммасы жазылат. Отчетко жооптуу адамдардын саны аз болгон мекемелерде эсептешүүлөрдүн талдоо эсеби (292-форманын) карточкасында отчетко жооптуу адамдын ар бири менен жүргүзүлөт. 425. Ишкердик ишинен алынган каражаттардын максаттуу каражат жана акысыз түшүүлөрдүн эсебинен жүргүзүлүүчү отчетко жооптуу адам менен эсептешүүлөр боюнча аткарымдар көрсөтүлгөн каттоолордо өзүнчө жүргүзүлөт. 426. Дебитордук жана кредитордук карыздын суммаларынын баланс эсебинен чыгаруу төмөнкүдөй тартипте ишке ашырылат: доо коюу мөөнөтүнүн узактыгы өтүп кеткен дебитордук карыз, өндүрүп алууга мүмкүн болбогон башка карыздар ар бир милдеттенме боюнча жүргүзүлгөн инвентарлаштыруунун маалыматы, жазуу жүзүндөгү негиздеменин жана мекеменин жетекчисинин буйругунун негизинде эсептен чыгарылат. 427. Доо коюу мөөнөтүнүн узактыгын өткөрүүгө күнөөлүү кызмат адамы колдонуудагы мыйзамдарга ылайык тартиптик жоопкерчиликке тартылат. 428. Текшерүүнүн же ревизиянын актысында көрсөтүлгөн табылган кем чыгуулар менен уурдоолор зыян кылууну тапкан күнгө карата материалдык байлыктын базар наркы боюнча күнөөлүү адамга таандык болот. Кем чыгуулар менен уурдоолор аныкталгандан кийин беш күн ичинде материал жарандык доо коюу үчүн тергөө органдарына берилүүгө тийиш. Соттун чечимин алганда күнөөлүү адамга таандык болгон сумма аткаруу барагына ылайык такталат жана бухгалтердик эсептин каттоолорунда чагылдырылат. 429. Кем чыгуулардын талдоо эсеби (292-форма) карточкада аты-жөнү, атасынын аты, кызматы, карыздын келип чыккан датасы жана кем чыгуу суммасы көрсөтүлгөн ар бир күнөөлүү адам боюнча жүргүзүлөт. 430. Материалдык байлыктар жана акча каражаттарынын кем чыгуулары жана уурдоолор боюнча карыз сот тарабынан өндүрүп алуудан баш тартылса, ошондой эле алууга үмүтсүз деп табылган башка карыздар зыян тартуу деп табылат, андан ары карызкордун мүлктүк абалы өзгөргөн учурда аны өндүрүп алуу мүмкүнчүлүгүнө байкоо салуу үчүн эсептен чыгаруу учурунан беш жыл бою системадан тышкаркы эсепке алынат. 431. 32 «Финансылык активдер» категориясында каралган эсеп-чот планынын финансылык активдерин эсепке алуу үчүн. Бул категория 321 «Ички финансылык активдер» жана 322 «Тышкы финансылык активдер» топторуна бөлүнөт. Кыргыз Республикасынын ичинде болуп жаткан финансылык активдер менен болгон бардык аткарымдар 321 «Ички финансылык активдер» тобунун эсеп-чоту боюнча эсепке алынат, Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары болуп жаткан финансылык активдер менен аткарымдар 322 «Тышкы финансылык активдер» тобунун эсеп-чоту эсебине алынат. 432. Топ топчолорго бөлүнөт: 3212 «Валюта жана депозиттер», 3214 «Кредиттер, ссудалар жана зайымдар», 3215 «Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары», 3217 «Башка ички дебитордук карыз», 3219 «Үмүт үздүргөн карыздарга резерв», 3222 «Чет өлкөлөрдөгү КР Өкмөтүнүн депозиттери», 3223 «Акциялардан тышкары баалуу кагаздар», 3224 «Кредиттер жана зайымдар», 3225 «Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары», 3227 «Башка тышкы дебитордук карыз». 433. Топчолор калдык (сальдо) түзүүчү эсеп-чотко бөлүнөт. Бугалтердик жазуулар элементтер боюнча жүргүзүлөт. 434. Эсеп-чот 32121 «Кыргыз Республикасынын Казыналык системасындагы эсеп-чот» мекемелердин өздүк эсеп-чоту боюнча Казыналыктын борбордук жана регионалдык бөлүмдөрүнүн эсеп-чотунда республикалык жана жергиликтүү бюджеттердин акча каражаттарынын калдыктары жана жүгүртүлүшү тууралуу маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 32121 «Кыргыз Республикасынын Казыналык системасындагы эсеп-чот» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32121 110 «Республикалык бюджеттин бөлүштүрүлбөгөн ресурсу»; - 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты»; - 32121 130 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин атайын каражаты»; - 32121 140 «Мекеменин депозиттик эсеп-чоту - республикалык бюджеттин депозиттик каражаты»; - 32121 150 «Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн депозиттик эсеп-чоту (улуттук валютада)»; - 32121 160 «Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн депозиттик эсеп-чоту (чет өлкөлүк валютада)»; - 32121 170 «Мамлекеттик инвестициялар программасы боюнча эсеп-чот»; - 32121 180 «Эсеп-кысап чоту»; - 32121 190 «Казыналыктын регионалдык бөлүмдөрүндөгү транзиттик эсеп-чот»; - 32121 210 «Жергиликтүү бюджеттин бөлүштүрүлбөгөн ресурстары»; - 32121 220 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - жергиликтүү бюджеттин бюджеттик каражаты»; - 32121 230 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - жергиликтүү бюджеттин атайын каражаты»; - 32121 240 «Мекеменин депозиттик эсеп-чоту - жергиликтүү бюджеттин депозиттик каражаты»; - 32121 250 «Жергиликтүү аткаруу бийлик органдарынын депозиттик эсеп-чоту». 435. Эсеп-чот 32122 «Коммерциялык банктардагы жана чет өлкөлөрдөгү эсеп-чот» коммерциялык банктардагы бюджеттик мекемелердин акча каражаттарынын калдыктарын жана жүгүртүлүшүн эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Мындай эсеп-чотторду ачуу жана жабуу Казыналыктын уруксаты менен жүргүзүлөт. Эсеп-чот негизинен бюджеттик мекеме тарабынан чет өлкөлүк донорлордон гранттарды, демөөрчүлүк жана гуманитардык жардамдарды алуу үчүн, биргелешкен программаларга катышуу үчүн Эл аралык финансы институттарынан акысыз каржылоо үчүн колдонулат. Эсеп-чот 32122 «Коммерциялык банктардагы жана чет өлкөлөрдөгү эсеп-чот» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32122 110 «Мекеменин банктагы улуттук валютада эсеп-чоту»; - 32122 120 «Мекеменин банктагы чет өлкөлүк валютада эсеп-чоту». 436. Эсеп-чот 32123 «Мекемелердин кассасындагы накталай акча каражаты» бюджеттик мекемелердин кассасындагы улуттук жана чет өлкөлүк валютадагы накталай акча каражатынын калдыктары жана кыймылы тууралуу маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Отчеттук күндө чет өлкөлүк валютадагы акча каражатынын калдыгы Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын эсептик курсу боюнча улуттук валютага кайра эсептелип чыгышы тийиш. 437. Эсеп-чот 32123 «Мекемелердин кассасындагы накталай акча каражаты» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32123 110 «Кассадагы бюджеттик каражат - улуттук валютада»; - 32123 120 «Кассадагы атайын каражат - улуттук валютада»; - 32123 130 «Кассадагы бюджеттик каражат - чет өлкөлүк валютада»; - 32123 140 «Кассадагы атайын каражат - чет өлкөлүк валютада». 438. Бул элементтер акча каражаттарынын түшүү жана төлөө эсеби үчүн арналган. 439. Акча каражатынын түшүүсү кирешелер эсеп-чоту менен корреспонденциялоодо акчанын эсебине таандык тийиштүү элементтердин дебети боюнча чагылдырылат. 440. Акча каражатын төлөө чыгаша элементи же милдеттенме менен корреспонденциялоодо акча каражатынын эсебине таандык тийиштүү элементтердин кредити боюнча чагылдырылат. 441. Каттоодогу бухгалтердик жазуулар баштапкы документтердин негизинде ишке ашырылат: киреше касса ордери, чыгаша касса ордери, төлөм тапшырмасы, төлөм ведомосту ж.б. 442. Эсеп-чот 32131 «Акциялардан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар» бир жылга жетпеген тындыруу мөөнөтү бар баалуу кагаздардын калдыктары жана кыймылы тууралуу маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 32131 «Акциялардан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32131 110 «Акциялардан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар»; - 32131 210 «Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар»; - 32131 910 «Кыска мөөнөттүү ички баалуу кагаздарга дисконттор». 442.1 Эсеп-чот 32132 «Акциялардан тышкары узак мөөнөттүү баалуу кагаздар» бир жылдан ашык тындыруу мөөнөтүндөгү баалуу кагаздардын калдыктары жана кыймылы тууралуу маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 32132 «Акциялардан тышкары узак мөөнөттүү баалуу кагаздар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32132 110 «Акциялардан тышкары узак мөөнөттүү баалуу кагаздар»; - 32132 210 «Узак мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар»; - 32132 910 «Узак мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконттор». Бул элементтер баалуу кагаздардын эсебин алууга арналган. Баалуу кагаздарды сатып алуу 32131 110 «Акциялардан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар», 32132 110 «Узак мөөнөттүү баалуу кагаздар» элементтеринин дебети боюнча дисконттордун жана сыйлыктардын эсебине таандык элементтер менен, ошондой эле казыналык системасында акча каражатынын эсебине таандык элементтер менен корреспонденциялоодо номиналдык наркы боюнча чагылдырылат. 443. Алынган баалуу кагаздарга карата сыйлыктардын же дисконттун амортизациясы чыгашаларды азайтуу кирешелердин/чыгашалардын тийиштүү элементтер менен корреспонденцияларда сыйлыкка же дисконтко таандык элементтерди көбөйтүү жолу менен чагылдырылат. Сыйлыктын же дисконттун амортизация суммасы бирдей өлчөмдөгү ыкма менен эсептелип чыгат жана мезгилдүү негизде таанылат. 444. Алынган баалуу кагаздарга карата дисконттун амортизациясы боюнча бухгалтердик жазуу төмөнкүдөй болот: дебет боюнча - 32131 910 «Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконт»; 32132 910 «Узак мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконт», кредит боюнча 14113 100 «Баалуу кагаздар боюнча пайыздык кирешелер». 445. Алынган баалуу кагаздарга карата сыйлыктардын амортизациясы боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүдөй болот: дебет боюнча 24211 100 «Мамлекеттик кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө»; 24211 200 «Мамлекеттик узак мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө», кредит боюнча 32131 210 «Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар»; 32132 210 «Узак мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар». 446. Баалуу кагаздарды тындыруу 32131 110 «Акциялардан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар», 32132 110 «Узак мөөнөттүү баалуу кагаздар» элементтеринин кредити боюнча акча каражатынын эсебине таандык элементтер менен корреспонденциялоодо чагылдырылат. 447. Эсеп-чот 32141 «Мамлекеттик башкаруунун башка деңгээлдерине ссудалар» берилген кредиттер, ссудалар жана зайымдар жөнүндө маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Ушул тайпанын эсеп-чотунда толук тындырылышы шек туудурбаган гана кредиттер, ссудалар жана зайымдар эсепке алынат, тескерисинче болгондо башка мекемелерге берилген кредиттердин, ссудалардын жана зайымдардын негизги суммасы эсепке алынат. Эсеп-чот 32141 «Мамлекеттик башкаруунун башка деңгээлдерине ссудалар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32141 110 «Жергиликтүү башкаруу органдарына бюджеттик ссудалар»; - 32141 120 «Башка мамбашкаруу органдарына бюджеттик ссудалар». 448. Эсеп-чот 32142 «Ишканаларга, финансы мекемелерине жана калкка ссуда» ишканаларга, финансы мекемелерине жана калкка берилген кредиттердин, ссудалардын жана зайымдардын негизги суммасын эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Алар боюнча пайыздар өзүнчө эсеп-чотто кошуп эсептелет. Эсеп-чот 32142 «Ишканаларга, финансы мекемелерине жана калкка ссуда» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32142 110 «Ишканаларга жана уюмдарга ссудалар»; - 32142 120 «Финансылык мекемелерге ссудалар»; - 32142 130 «Калкка ссудалар». 449. Бул элементтер ссудаларды алуунун жана тындыруунун эсебин алууга арналган. 450. Ссудаларды берүү акча каражатынын эсебин алууга таандык элементи бар корреспонденцияларда 32141 110 Жергиликтүү башкаруу органдарына бюджеттик ссудалар», 32141 120 «Башка мамлекеттик башкаруу органдарына бюджеттик ссудалар», 32142 110 «Ишканаларга жана уюмдарга ссудалар», 32142 120 «Финансылык мекемелерге ссудалар», 32142 130 «Калкка ссудалар» элементтер дебети боюнча чагылдырылат. 451. Ссудаларды тындыруу акча каражатынын эсебин алууга таандык элементи бар корреспонденцияларда 32141 110 Жергиликтүү башкаруу органдарына бюджеттик ссудалар», 32141 120 «Башка мамлекеттик башкаруу органдарына бюджеттик ссудалар», 32142 110 «Ишканаларга жана уюмдарга ссудалар», 32142 120 «Финансылык мекемелерге ссудалар», 32142130 «Калкка ссудалар» элементтер кредити боюнча чагылдырылат. 452. Эсеп-чот 32151 «Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары» алынган же башкача түрдө мекеменин карамагына келип түшкөн акциялар, ошондой эле шериктештиктердин, жамааттардын жана башка уюмдардын, анын ичинде чет өлкөлүк (эл аралык) уюмдардын уставдык капиталындагы үлүштөр женүнде маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 32151 «Акциялар жана капиталга катышуунун башка формалары» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32151 110 «Акциялар»; - 32151 190 «Катышуунун башка формалары». 453. Акцияларды алуу, катышуунун башка формалары акча каражатынын эсебин алууга таандык элементи бар корреспонденцияларда 32151 110 «Акциялар», 32151 190 «Катышуунун башка формалары» элементтер дебети боюнча чагылдырылат. 454. Акцияларды сатуу же катышуунун үлүшү акча каражатынын эсебин алууга таандык элементи бар корреспонденцияларда 32151 110 «Акциялар», 32151 190 «Катышуунун башка формалары» элементтер кредити боюнча чагылдырылат. 455. Мекеме тарабынан акцияга ээлик кылуудан же катышуунун башка формасынан иштеп тапкан киреше төмөнкүдөй чагылдырылат: дебет боюнча 32173 300 «Алууга карата дивиденддер», кредит боюнча - 14121 100 «Мамлекеттик акциялар пакетине кошуп эсептелген дивиденддер». 456. Эсеп-чот 32171 «Башка ички дебитордук карыздар» ички дебитордук карыздар жөнүндө маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган, ал үчүн эсеп-чот планында өзүнчө эсеп-чот ачылган эмес. Эсеп-чот 32171 «Башка ички дебитордук карыздар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32171 110 «Кызматчылардын дебитордук карызы»; - 32171 120 «Кем чыгуу, уурдоо, негизсиз сарптоо»; - 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүүлөр»; - 32171 140 «Негизги фонддорду, товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатуудан дебитордук карыз»; - 32171 190 «Башка ички дебитордук карыз». 457. Бул элементтер кызматчылардын дебитордук карызы жетишпей калуулар, уурдап жок кылуулар, кем чыгуулар жөнүндө ички ведомстволук эсеп-чоттор жана башка дебитордук ички карыздар жөнүндө маалыматты эсепке алууга арналган. 458. Кызматчынын дебитордук карызын таануу жана тындыруу үчүн төмөнкү кош элементтер колдонулат: 32171 110 «Кызматчылардын дебитордук карызы» жана 32171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы». 459. Акча каражатын берүү 32171 110 «Кызматчылардын дебитордук карызы» элементи дебет боюнча көрсөтүлөт, жүргүзүлгөн чыгашалар же сатып алууларды (тындырууну) бекитүү 32171 110 «Кызматчылардын кредитордук карызы» элементи кредит боюнча көрсөтүлөт. Ар бир айдын аягында эсепке алууну каттоодо ар бир контр-агент боюнча ушул элементтерде эске алынуучу өз ара талаптарды эсепке кошуу жүргүзүлөт. Эсепке алуунун мындай принциби кызматчылардын дебитордук карызына карата гана колдонулат. 460. Кем чыгууну, уурдоону, негизсиз сарптоону таануу 32171 120 «Кем чыгуу, уурдоо, негизсиз сарптоо» 31123 110 «Улуттук валютада касса - бюджеттик каражат», 31123 120 «Улуттук валютада касса - атайын каражат», 32123 130 «Чет өлкөлүк валютада касса-бюджеттик каражат» 31123 140 «Чет өлкөлүк валютада касса - атайын каражат» жана негизги фонддорду жана запастарды эсепке алууга таандык элементтер менен корреспонденцияларда дебет боюнча көрсөтүлөт. 461. Башка ички дебитордук карызды таануу запастарды жана чыгашаларды эсепке алууга таандык элементтер менен корреспонденцияларда 32171 190 «Башка дебитордук карыз» дебет боюнча көрсөтүлөт. 462. Дебитордук карызды азайтуу (тындыруу) тийиштүү активдер же чыгашалар элементи бар корреспонденцияларда 32171 120 «Кем чыгуу, уурдоо, негизсиз сарптоо», 32171 190 «Башка дебитордук карыз» кредити боюнча көрсөтүлөт. 463. Элемент 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» бир министрликтин же ведомствонун ичинде негизги фонддорду, запастарды, жана кызмат көрсөтүүлөрдү өткөрүү боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. 33 «Милдеттенме» категориясында бир системанын ичиндеги министрликтен же ведомстводон негизги фонддордун, запастардын, жана кызмат көрсөтүүлөрдүн түшүүсүн эсепке алууга арналган 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» элемент бар. Бухгалтердик отчеттуулукту түзгөндө ар бир отчеттук күнгө 33171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» жана 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» элементтери өз ара жокко чыгарылат. 464. Элемент 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүү» министрликтердин жана ведомстволордун карамагында турган бюджеттик мекемелердин дарегине бюджеттен каржылоону эсепке алууга, ошондой эле алуучунун кирешелер жана чыгашалар сметасы боюнча аны каржылоонун кыймылы боюнча аткарымдарды эсепке алууга арналган. Ички ведомстволук эсептешүүлөрдүн талдоого алынган эсеби балансына карата «Бюджеттен каржылоо суммаларынын кыймылы жөнүндө маалыматта» каралган көрсөткүчтөр боюнча (283-форма) карточкаларда жүргүзүлөт. 465. Элемент 32171 140 «Негизги каражаттарды, товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатуудан дебитордук карыз» негизги каражаттарды, товарларды сатуу же кызмат көрсөтүүлөрдү кредитке берүү боюнча аткарымдардын дебитордук карызын эсепке алууга арналган. 466. Эсеп-чот 32172 «Социалдык камсыздандыруу боюнча салыктар менен төгүмдөрдү төлөөнү талап кылуу укугу» Социалдык фондго төгүмдөрдү жана киреше салыгын төлөөчүлөрдөн талап кылуулар жөнүндө маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот кошуп эсептөө ыкмасы боюнча кирешени тааныган учурда гана пайдаланылышы тийиш. 467. Эсеп-чот 32173 «Алына турган пайыздар жана дивиденддер» кошуп эсептелген, бирок зайым алуучу тарабынан али төлөнбөгөн пайыздар жана дивиденддер боюнча кредитордун талап кылуусу жөнүндө маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот кошуп эсептөө ыкмасы боюнча пайыздык кирешени жана дивиденддер боюнча кирешени тааныган учурда гана пайдаланылышы тийиш. Эсеп-чот 32173 «Алынуучу пайыздар жана дивиденддер» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32173 100 «Баалуу кагаздар боюнча алууга карата пайыздар»; - 32173 200 «Кредиттер жана зайымдар боюнча алууга карата пайыздар»; - 32173 300 «Алууга карата пайыздар»; - 32173 400 «Алууга карата КРУБ пайдасынын үлүшү». 468. Элемент 32173 100 «Баалуу кагаздар боюнча алууга карата пайыздар» алынган баалуу кагаздарга карата алууга карата пайыздарды кошуп эсептөө үчүн арналган. Пайыздар мезгилдүү негизде таанылат жана төмөнкүдөй түрдө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 32173 100 «Баалуу кагаздар боюнча алууга карата пайыздар», кредит боюнча - 14113 100 «Баалуу кагаздар боюнча пайыздык кирешелер». 469. Элемент 32173 200 «Кредиттер жана зайымдар боюнча алууга карата пайыздар» берилген кредиттерге жана зайымдарга байланыштуу алууга карата пайыздарды кошуп эсептөөгө арналган. Пайыздар мезгилдүү негизде таанылат жана төмөнкүдөй түрдө көрсөтүлөт: дебет боюнча - 32173 200 «Кредиттер жана зайымдар боюнча алууга карата пайыздар», кредит боюнча - 14112 100 «Берилген бюджеттик ссудалар жана кредиттер боюнча пайыздар». 470. Элемент 32173 300 «Алууга карата дивидендцер» акциялардын мамлекеттик пакетин алууга карата дивиденддерди кошуп эсептөөгө арналган. Дивиденддерди кошуп эсептөө акционердик чогулуштун кабыл алынган чечиминин негизинде жүргүзүлөт. Алууга карата дивиденддерди чагылдыруу боюнча бухгалтердик жазуулар төмөнкүдөй болот: дебет боюнча - 32173 300 «Алууга карата дивиденддер», кредит боюнча - 14121 100 «Акциялардын мамлекеттик пакетине кошуп эсептелген дивиденддер». 471. Элемент 32173 400 «Алууга карата КРУБ пайдасынын үлүшү» жылдын жыйынтыгы боюнча бюджетке которууга таандык КРУБ пайдасынын үлүшүн эсепке алуу үчүн арналган: дебет боюнча - 32173 400 «Алууга карата КРУБ пайдасынын үлүшү», кредит боюнча - 14122 100 «КР Улуттук банкынын пайдасы». 472. Эсеп-чот 32174 «Төлөнгөн ички аванстар» мекемеге башка уюмдар көрсөткөн кызматы, иши жана товары үчүн жүргүзүлгөн авансалык төлөмдөр тууралуу маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. Эсеп-чот 32174 «Төлөнгөн ички аванстар» өзүнө төмөнкүдөй элементтерди камтыйт: - 32174 100 «Аванс менен төлөнгөн запастар»; - 32174 200 «Аванс менен төлөнгөн кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар»; - 32174300 «Аванс менен төлөнгөн негизги фонд»; - 32174900 «Башка авансалык төлөмдөр». Ушул элементтер негизги фонддор, запастар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн алдын ала акы төлөө боюнча аткарымдарды чагылдыруу, ошондой эле башка аванстар үчүн колдонулат. 473. Алдын ала төлөө акча каражаттар элементи бар корреспонденцияларда 32174 100 «Аванс төлөнгөн запастар», 32174 200 «Аванс төлөнгөн кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар», 32174 300 «Аванс төлөнгөн негизги фонддор», 32174 900 «Башка авансалык төлөмдөр» дебет боюнча көрсөтүлөт. 474. Негизги фонддорду, запастарды берүүдө кызмат көрсөтүүдө жана иш аткарууда алдын ала акы төлөөнү жабуу жүргүзүлөт: кредит боюнча 32174 100 «Аванс төлөнгөн запастар», 32174 200 «Аванс төлөнгөн кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар», 32174 300 «Аванс төлөнгөн негизги фонддор», 32174 900 «Башка төлөнгөн аванстар», дебет боюнча - 33174 100 «Запастарга карата акы төлөө эсеп-чот», 33174 200 «Кызмат көрсөтүү жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чоту», 33174 300 «Негизги фонддорго карата акы төлөөгө эсеп-чот», ошондой эле алдын ала төлөө жүргүзүлгөн тийиштүү элементтер. 475. Эсеп-чот 32191 «Үмүт үздүргөн карыздарга резерв» финансылык активдердин баасынын түшүүсү тууралуу, б.а. ушул активдердин адилеттүү базар наркы отчеттук күндө алардын баланстык наркынан төмөн түшүп кетиши жөнүндө маалыматты эсепке алуу үчүн ылайыкталган. 476. Тышкы финансылык активдер жагында эсеп-чот планы ички финансылык активдерге окшон колдонулат. 477. Чет мамлекеттер жана эл аралык уюмдар тарабынан каржылоого байланыштуу күтүлгөн, бирок иш жүзүндө алынбай калган акча каражаты бухгалтердик эсепте активдер катары таанылууга тийиш эмес. 478. Төмөндө финансылык активдерге карата эсеп-чоттун типтүү корреспонденциялары көрсөтүлгөн: Аткарымдардын аталышы Дебет боюнча элемент Кредит боюнча элемент Борбордук казыналык тарабынан мекемени республикалык бюджеттин каражатынын эсебинен каржылоону ачуу 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» 41113 100 «Мамлекеттик бюджеттен каржылоо» Каржылоону жергиликтүү бюджеттин каражатынын эсебинен ачуу 32121 220 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту жергиликтүү бюджеттин бюджеттик каражаты» 41113 100 «Мамлекеттик бюджеттен каржылоо» Мекеменин банктык эсеп-чотунан кассага накталай акча каражатынын (сомдун) келип түшүүсү 32123 110 «Улуттук валютадагы касса - бюджеттик каражаттар» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Акча каражатынын банктык эсеп-чоттон кассага чет өлкөлүк валютада келип түшүүсү 32123 130 «Чет өлкөлүк валютада - бюджеттик каражат кассасы 32122 120 «Мекеменин эсеп-чоту чет өлкөлүк валютада» Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарды (дисконт менен) алуу 32131 110 «Акциялар - дан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» 32132 910 лКыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконттор» Дисконттун амортизациясы 32132 910 «Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга дисконттор» 14113 100 «Пайыздык кирешелер» Сыйлыктар менен кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарды алуу 32131 110 «Акциялар - дан тышкары кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар» 32131 210 «Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Сыйлыктардын амортизациясы Ишканаларга жана уюмдарга ссудаларды берүү 24211 100 «Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөө» 32142 110 «Ишканаларга жана уюмдарга ссудалар» 32131 210 «Кыска мөөнөттүү баалуу кагаздарга сыйлыктар» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Акцияларды алуу 32151 110 «Акциялар» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Мекеменин кызматкерлеринин отчету алдында акча каражатын берүү (мисалы иш сапарына) 32171 110 «Кызмат- керлердин дебитордук карызы» 32123 110 «Касса улуттук валютада бюджеттик каражат» Иш сапарына чыгымдарды таануу 22111 100 «Транспорттук чыгашалар» 22111 200 «Мейманкана чыгашалары» 22111 300 «Суткалык чыгашалар» 33171 110 «Кызматкерлердин кредитордук карызы» Өз ара талаптардын эсеби 33171 110 «Кызматкерлердин кредитордук карызы» 32171 110 «Кызматкерлердин дебитордук карызы» Активдерди инвентаризациялоонун натыйжасында (мисалы отун) кем чыгууларды табуу 32171 120 «Кемчыгуу, уурдоо, ашыкча сарптоо» 31221 130 «Отун» Инвентаризациялоонун натыйжасында ашыкча чыгууларды табуу (мисалы, дары-дармектер жана ороп-таңуучу материалдар) 31221 120 «Дарыдармектер жана ороптаңуучу материалдар» 14511 200 «Башка салыктык эмес кирешелер» Мамлекеттик материалдык резервдер фондунан күйүүчү-майлоочу материалдарды кредитке сатып өткөрүү 32171 140 «Негизги фонддорду, товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатуудан дебитордук карыз» 14511 200 «Башка салыктык эмес кирешелер» Сатылган товар үчүн акы төлөөнүн түшүүсү 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» 32171 140 «Негизги фонддорду, товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатуудан дебитордук карыз» Кошуп эсептөө ыкмасы менен пайдага салыкка карата кирешелерди таануу 32172 100 «Салык төлөө боюнча талап кылуу укугу» 11113 100 «Пайдага салык» Кассалык ыкма боюнча пайдага салыкка карата кирешелерди таануу 32121 110 «Республикалык бюджеттин бөлүштүрүлбөгөн ресурстары» 11113 100 «Пайдага салык» Баалуу кагаздар боюнча алууга карата пайыздарды кошуп эсептөө 32173 100 «Баалуу кагаздар боюнча алууга карата пайыздар» 14113 100 «Баалуу кагаздар боюнча пайыздык кирешелер» Кредиттер жана зайымдар боюнча алууга карата пайыздарды кошуп эсептөө 32173 200 «Кредиттер жана зайымдар боюнча алууга карата пайыздар» 14112 100 «Берилген бюджеттик ссудалар жана кредиттер боюнча пайыздар» Акциялардын мамлекеттик пакетин алууга карата дивиденддерди кошуп эсептөө 32173 300 «Алууга карата дивиденддер» 14121 100 «Акциялардын мамлекеттик пакетин алууга карата чегерилген дивиденддер» Бюджетке алынууга таандык КР Улуттук банкынын пайдасынын үлүшүн кошуп эсептөө 32173 400 «Алууга карата КРУБдун пайдасынын үлүшү» 14122 100 «КР Улуттук банкынын пайдасы» Мекеменин кызматкерлеринин тамак-ашы үчүн чыгашалардын ордун толтуруу Мекеменин кызматкерлеринин уюлдук байланыш кызматы үчүн чыгашалардын ордун толтуруу 32171 190 «Башка ички дебитордук карыз» 32171 190 «Башка ички дебитордук карыз» 22181 100 «Тамак-аш азыктарын алуу» 22122 130 «Уюлдук байланыш кызматы» Бир министрликтин жана ведомствонун ичиндеги отунду берүү 32171 130 «Ички ведомстволук эсептешүүлөр» 31221 130 «Отун» Кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар үчүн алдын ала төлөө 32174 200 «Аванс төлөнгөн кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты Аткарылган жумуштардын актылары боюнча мурда төлөнгөн авансаларга байланыштуу чыгашаларды таануу (мисалы, маалыматтык кызмат көрсөтүү үчүн) 22151 400 «Маалыматтык технологиялар жагында кызмат көрсөтүүлөр» 32174 200 «Кызмат көрсөтүүгө жана жумуштарга карата акы төлөөгө эсеп-чот» Өз ара талап кылууларды эсепке киргизүү 33174 200 «Кызмат көрсөтүүлөргө жана иштерге карата акы төлөөгө эсеп-чоту» 32174 200 «Авансаларга байланыштуу кызмат көрсөтүүлөр жана жумуштар» Запастар үчүн алдын ала төлөө 32174 100 «Аванс төлөнгөн запастар» 32121 120 «Мекеменин өздүк эсеп-чоту - республикалык бюджеттин бюджеттик каражаты» Активдерди таануу (мисалы, курулуш материалдары) 31221 170 «Курулуш материалдары» 32174 100 «Запастарга байланыштуу акы төлөөгө карата эсеп-чот» Өз ара талап кылууларды эсепке киргизүү 33174 100 Запастарга карата акы төлөө эсеп-чоту» --- > Текст кыскартылды: бул жерде документтин 297636 белгисинин алгачкы 249948 белгиси гана. Толук тексти - https://aqlex.ai/kg/doc/9602 барагында