«Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө» Техникалык Регламент» (КР Өкмөтүнүн токтому менен бекитилген)

КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 13-августундагы № 409 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2013-жылдын 18-февралындагы № 84 токтомунун тиркемеси

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" ТЕХНИКАЛЫК РЕГЛАМЕНТ

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 3-декабрындагы № 652 токтомунун редакциясына ылайык)

1. Бул Техникалык регламент "Кыргыз Республикасындагы техникалык жөнгө салуунун негиздери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык сүттү жана анын негизиндеги азыктарды керектөө учурунда адамдардын өмүрүн жана ден соолугун коргоону камсыз кылуу, ошондой эле керектөөчүлөрдү адаштырган аракеттердин алдын алуу максатында колдонулат.

Бул Техникалык регламент төмөнкүлөрдү белгилейт:

1) техникалык жөнгө салуу объекттерин;

2) техникалык жөнгө салуу объекттеринин коопсуздугуна карата талаптарды;

3) бул Техникалык регламентти колдонуу максаттары үчүн техникалык жөнгө салуу объекттерин идентификациялоо эрежелерин;

4) шайкештикти баалоо формаларын;

5) сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын терминологиясына, таңгагына, маркалоосуна талаптарды, анын ичинде бул азыктардын таңгагында жана коштогон документтеринде керектөөчүлөргө берилген аталышы, курамы жана керектөө касиеттери жөнүндө маалыматтарга карата талаптарды;

6) бул Техникалык регламент жөнгө салуучу мамилелерге катышуучулардын укуктарын жана милдеттерин.

2. Бул Техникалык регламенттин техникалык жөнгө салуу объекттерине төмөнкүлөр кирет:

1) Кыргыз Республикасынын аймагында жүгүртүүгө чыгарылган сүт жана аны кайра иштетүүнүн азыктары;

2) сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын өндүрүү, сактоо, ташуу, сатуу жана утилдештирүү процесстери.

3. Техникалык жөнгө салуунун объекттери болуп саналган сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын тизмеси төмөнкүлөрдү камтыйт:

1) чийки сүттү жана кам каймакты;

2) ичилүүчү сүттү жана ичилүүчү каймакты;

3) суюк кычкыл сүт азыктарын;

4) быштакты жана быштак азыктарын;

5) каймакты жана анын негизиндеги азыктарды;

6) уйдун сүтүнөн алынган майды;

7) май пастасын;

8) каймак-өсүмдүк спредин жана каймак-өсүмдүк кайнатылган аралашмасын;

9) сүр быштакты жана сүр быштак азыктарын;

10) сүт консерваларын, сүттү камтыган консерваларды;

11) балмуздакты жана балмуздак үчүн аралашмаларды;

12) функциялык зарыл компоненттерди;

13) сүттөн алынган чийки затты.

4. Бул Техникалык регламенттин максаттары үчүн төмөнкүдөй негизги түшүнүктөр колдонулат:

айран - уютуучу микроорганизмдерди - термофилдик сүт кычкыл стрептококкторун, болгар сүт кычкыл таякчасын жана сууну кошуу менен же кошуусуз ачыткыны пайдалануу менен аралашкан ачытуу (кычкыл сүт жана спирттик) жолу менен өндүрүлгөн кычкыл сүт азыгы; ацидофилин - бирдей катыштагы уютуу микроорганизмдеринин - ацидофилдин кычкыл сүт таякчасы, лактококктор жана уютуунун кефир ачыткысы менен даярдалган кычкыл сүт азыгы; альбумин - сүт сары суусунан алынган жана өзүндө сүттүн сары суу белогунун концентратын камтыган сүттү кайра иштетүүнүн азыгы; биологиялык азык (мындан ары - биоазык) - уютку микроорганизмдерди пайдалануу менен алынган жана ачытуу процессинде жана (же) андан кийин тирүү пробиотикалык микроорганизмдерди (пробиотиктерди) бир түрдүү же ассоциациялоодо жана (же) пребиотиктерди кошуу жолу менен байытылган сүттү кайра иштетүү азыгы. Даяр продуктуну термикалык иштетүүгө жол берилбейт; жуурат - уютуучу микроорганизмдерди - термофилдик кычкыл сүт стрептококкторду органолептикалык мүнөздүү курамга жеткенге чейин пайдалануу менен плюс-минус 2 градус Цельсия менен 97 градус Цельсия температурада божомолдуу түрдө тазаланган же башка бир термикалык иштетилген сүттү жана (же) сүт азыктарын уютуу жолу менен жасалган кычкыл сүт азыгы; сүттүн экинчи чийки заты - кайра иштетилген сүттөн алынган кошумча азык, керектөөчү сапатын же окшоштук белгисин анча-мынча жоготкон сүт азыгы (анын ичинде бул азык-түлүктөр, жарактуу убагы өтүп кеткендиги боюнча алынгандар, бирок чийки затка коюлган коопсуздук талаптарына шайкеш келет), кара иштетилгенден кийин пайдаланылат; сүт азыгын алмаштыруучу - негизинен жана толугу менен сүт эмес компоненттерден алынган жана сүт азыгы сыяктуу максатта пайдаланылган тамак-аш азыгы; сүттү камтыган азыктарды өндүрүү үчүн сүт майын алмаштыруучу - майынын массалык үлүшү кеминде 99,5% болгон, улуттук стандарттарга ылайык табигый өсүмдүк майынан же алардын аралашмасынан жасалган тамак-аш азыгы; дандуу быштак - кам каймакты жана аш тузун кошуу менен дандуу быштактан жасалган чачырама сүт азыгы. Даяр азыкты термикалык иштетип чыгууга жана консистенция стабилизаторлорун кошууга жол берилбейт; жасап чыгаруучу - өзүнүн атынан сүттү жана анын кайра иштетилген азыктарын чыгарган жана саткан, алар ушул Техникалык регламенттин коопсуздук талаптарына шайкеш келиши үчүн жооптуу юридикалык жак же жеке жак. йогурт - уютуу микроорганизмдеринин аралашмасын - термофилдик кычкыл сүт стрептококкторун жана болгар кычкыл сүт таякчасын пайдалануу менен жасалган кургак майсыздандырылган сүттүн көп заттарын камтыган кычкыл сүт азыгы; казеин - майсыз сүттөн алынган жана негизинен сүттүн белокторунун фракциясын камтыган сүттү кайра иштетүүнүн азыгы; каймак - өтө майлуу пастеризацияланган жана нормалдаштырылган кам каймактан өндүрүлгөн, майдын массалык үлүшү кеминде 40 пайыз болгон сүт азыгы; кефир - кефир грибогунда жасалган ачыткыны же кефирге мүнөздүү таза табигый кычкыл сүт микроорганизмдери менен жасалган ачыткыны пайдалануу менен аралашкан ачытуу (кычкыл сүт жана спирт) жолу менен жасалган кычкыл сүт азыгы; кычкыл сүт азыгы - активдүү кычкылдыктын (pH) көрсөткүчүн жана сүттү уютуу белогунун коагуляциясын жана (же) сүт азыктарын жана (же) уютуучу микроорганизмдерди пайдалануу менен алардын аралашмасынан төмөндөтүүгө алып барган жол менен жасалган жана кийинчерээк сүт эмес компоненттерди кошуу менен (сүттүн курамдык бөлүгүн алмаштыруу максатында эмес) же мындай компоненттерди кошуусуз алынган жана ушул Техникалык регламенттин 1-тиркемесинде белгиленген сандагы уютуучу тирүү микроорганизмдерди камтыган сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы; термикалык кычкыл сүт азыгы - ачытуудан кийин термикалык жактан иштетилген сүт азыгы же сүттүн курамдык кычкыл азыгы же кычкыл сүттү камтыган азык; кычкыл-каймак майы - сүт кычкыл микроорганизмдерди пайдалануу менен пастеризацияланган кам каймактан өндүрүлгөн май пастасы; кычкыл кам каймак май пастасы - кычкыл сүт микроорганизмдерин пайдалануу менен пастеризацияланган кам каймактан алынган май пастасы; кычкыл сүт балмуздагы - сүт майынын массалык үлүшү 7,5 пайыздан ашпаган жана ачыткы микроорганизмдерди же кычкыл сүт азыктарын колдонуу менен өндүрүлгөн балмуздак (сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы); концентрацияланган же коюлтулган ынак сүт - сүттөгү кургак заттардын массалык үлүшү 25 пайыздан кем эмес, кургак майсыздандырылган сүттүн заттарында белоктун массалык үлүшү - 34 пайыздан кем эмес жана майдын массалык үлүшү - 7 пайыздан кем болбогон концентрацияланган же коюлтулган сүт азыгы; концентрацияланган же коюлтулган майсыз сүт - сүттөгү кургак заттардын массалык үлүшү 20 пайыздан кем эмести түзгөн, кургак майсыздандырылган сүттүн заттарында белоктун массалык үлүшү - 34 пайыздан кем эмес жана майдын массалык үлүшү - 1,5 пайыздан кем болбогон концентрацияланган же коюлтулган сүт азыгы; кымыз - ачытуу микроорганизмдерин - болгар жана ацидофильдик кычкыл сүт таякчасын жана ачыткыны пайдалануу менен бээ сүтүнөн бышып ачытуу (кычкыл сүт жана спирт) менен жасалган кычкыл сүт азыгы; уй кымыз - кымызды жасоо технологиясына ылайык уйдун сүтүнөн жасалган кычкыл сүт азыгы; курут - кургак сүт азыгы, ал майсыздандырылган же майы боюнча нормалдаштырылган, жылытып иштетилген уйдун сүтүнөн жасалат, ал аны термофилдик жана мезофилдик сүт-кычкыл стрептококктун (Streptococcus thrmophilus, Lactococcus lactis subsp.lactis) болгар таякчасынын (Lactobacillus delbruckil subsp.bulgaricus) таза өсүмдүктөрүнүн аралашмасы менен ачытуу аркылуу алынат; сары суу белокторунун концентраты - концентрациялоо, анын ичинде ультрафильтрация жолу менен сүттүн сары суусунан алынган сары суу белоктору; уйдун сүтүнөн алынган май - сүткө тиешелүү болбогон компоненттердин курамдык бөлүгүн алмаштыруу максатысыз кошуу менен же аларды кошуусуз сүт плазмасындагы май фазасын бөлүү жана бирдей бөлүштүрүү ыкмасы менен сүттү кайра иштетүүнүн кошумча азыктарынан жана (же) сүт азыктарынан, уйдун сүтүнөн жасалган сүт майы негизги бөлүгүн түзгөн эмулсиондук май негизиндеги сүттүн курамдык азыгы же сүт азыгы; май пастасы - майдын массалык үлүшү 39дан 49 пайызга чейинкисин камтыган жана уйдун сүтүнөн алынган, сүт азыктарынан жана (же) сүттү кайра иштетүүнүн кошумча азыктарынан, сүткө тийиштүү болбогон компоненттердин сүт курамдык бөлүгүн алмаштыруу максатысыз же аларды кошуусуз стабилизаторду пайдалануу жолу менен алынган сүт азыгы же эмульсиондук майдын негизиндеги сүттүн курамдык азыгы; меларин - балмуздакты өндүрүү технологиясына ылайык өндүрүлгөн жана өсүмдүк майынын массалык үлүшүнүн же сүт майы менен анын сүттүн майы 2 пайыздан ашык эмести түзгөн аралашмасы сүт белогун алмаштырууну карабаган сүттү камтыган таттуу азык (чалынган, тоңдурулган тоң боюнча керектелүүчү); сүт - бир лактация мезгилинде бир же андан ашык сааган учурда бир же бир нече малдан саалып алынган, айыл-чарба жаныбарларынын сүт эмизген нормалдуу физиологиялык секрециясынын продукту, бул продуктуга эч кандай кошумчалар кошулбайт же андан эч кандай заттар бөлүнүп алынбайт; сүт продукту - сүт эмес майды жана белокту пайдаланбастан сүттөн жана (же) анын курамдык бөлүктөрүнөн өндүрүлгөн, курамында сүттү кайра иштетүү үчүн функциялык жактан зарыл компоненттер камтылышы мүмкүн болгон тамак-аш азыгы; сүттүн курамдык азыктары - сүттүн курамдык бөлүгүн алмаштыруу максатын көздөбөстөн сүттү кайра иштетүүнүн кошумча азыктарын жана сүтсүз компоненттерди кошпостон же кошуу менен сүттөн жана (же) сүт азыктарынан алынган тамак-аш азыгы. Мында даяр азыкта сүттүн курамдык бөлүгү 50%дан ашык болушу керек, ал эми муздатылган жана таттуу азыктарды кайра иштетүүдө сүтү 40%дан ашык болушу керек. сүттү камтыган азык - сүттөн жана (же) сүт азыктарынан жана (же) сүттү жана сүт эмес компоненттерди кайра иштетүүнүн кошумча азыктарынан, анын ичинде сүт эмес майдан жана (же) белоктон өндүрүлгөн, даяр продуктунун кургак заттарында сүттүн кургак заттарынын массалык үлүшү кеминде 20 пайыз болгон тамак-аш азыгы; калыбына келтирилген сүт - концентрацияланган жана коюлтулган же болбосо кургатылган ынак сүттөн же кургатылган майсыз сүттөн жана суудан жасалган сүт азыгы; байытылган ичүүчү сүт - белок, витаминдер, микро жана макро элементтер, азыктык кошулмалар, толук камтылган май кычкылдыгы, фосфолипиддер, пробиотиктер, пребиотиктер сыяктуу заттар кошумча, өзүнчө же комплекстүү түрдө киргизилген ичүүчү сүт; мечников катыгы - уютуу микроорганизмдерин - термофилдик кычкыл сүт стрептококкторун жана болгар кычкыл сүт таякчасын пайдалануу менен жасалган кычкыл сүт азыгы; сүт, сүт курамы, сүттү камтыган консервалар - кургак же концентрацияланган, идишке салынган сүттүн курамы, сүттү камтыган азыктар; балмуздак - чалынган, тоңдурулган же тоңгон түрдө керектелүүчү таттуу сүт азыгы, сүттүн курамдык азыгы; сүт балмуздагы - балмуздак (сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы), анда сүт майынын үлүшү 7,5 пайыздан ашпайт; сүт майы - майдын массалык үлүшү 99,8 пайыздан кем эмесин түзгөн, нейтралдуу даамы жана жыты болгон жана сүт плазмасын жок кылуу жолу менен сүттөн жана (же) сүт азыктарынан даярдалган сүт азыгы; жумшак балмуздак - минус 5 градустан минус 7 градус Цельсияга чейинки температурадагы жана керектөөчүлөргө фриздерден түздөн-түз сатылуучу балмуздак; катуу балмуздак - фриздерде болгондон кийин минус 18 градус Цельсиядан ашпаган температурага чейин тоңдурулган жана сактоодо, ташууда жана сатууда көрсөтүлгөн температураны сактаган балмуздак; сүттүн сары суусу (сүр быштак сыяктуу, быштак же казеиндик сары суу) - сүр быштакты (сүр быштактын сары суусу); быштакты (быштак сары суусу) жана казеинди (казеин сары суусу) өндүрүүдө алынган сүттү кайра иштетүүнүн кошумча азыгы; сүт плазмасы - суу фазасындагы сүттүн белогунун, сүт шекеринин (лактоза), минералдык заттардын, ферменттердин жана витаминдердин коллоиддик системасы; сүт эмес компоненттер - сүттү кайра иштетүүдөгү азыктарга кошула турган тамак-аш азыктары (козу карын: колбаса азыктары жана эт азыктары, деңиз азыктары; бал, жашылчалар, жаңгактар, жемиштер, жумуртка, джем, повидло, шоколад жана башка кондитердик азыктар; кофе, чай, ликер, ром, шекер, туз, кошулмалар; башка тамак-аш азыктары; азыктык кошулмалар, витаминдер; микро жана макро элементтер; сүттөн тышкары алынган белоктор; майлар, көмүр кычкылдар); пастеризацияланган сүт, стеризицияланган сүт, ультрапастеризацияланган (ультра жогорку температурада иштетилген) сүт - коопсуздуктун микробиологиялык көрсөткүчтөрүнө коюлган талаптарды сактоо максатында термикалык сыноодон өткөрүлгөн ичүүчү сүт; зыгыр - уйдун сүтүнөн майды өндүрүүдө алынган сүттү кайра иштетүүнүн кошумча азыгы; ичүүгө жарактуу сүт - майдын массалык үлүшү 9 пайыздан ашпаган, чийки сүттөн жана (же) сүт азыктарынан, негизги бөлүктөрүн жөнгө салуу максатында термикалык иштетилген же башкача иштетилген сүт; ичүүчү кам каймак - термикалык иштетилген (пастеризациянын минимуму катары) жана керектөө идишине расфасовкаланган кам каймак; эритилген сүр быштак - сүткө тийиштүү болбогон компоненттердин курамдык бөлүгүн алмаштыруу максатында же аларды кошуусуз эритүү үчүн майдалоо, аралаштыруу, эритүү жана эмульгациялоо жолу менен сүт азыктарын жана (же) сүттү кайра иштетүүнү кошумча азыктарын, эмульгациялоочу туздарды же түзүүчүлөрдү пайдалануу менен сүр быштактан жана (же) быштактан алынган сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы; эритилген сүр быштак азыгы - эритилген сүр быштакты өндүрүү технологиясына ылайык жасалган сүттү камтыган азык; пломбир - сүт майынын массалык үлүшү 12 пайыздан 20 пайызга чейинкисин түзгөн балмуздак (сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы); кайра иштетилген сүттүн кошумча азыгы - сүттү кайра иштетүүнүн продуктуларын өндүрүү процессинде алынган кошумча азык; сүр быштак сыяктуу май пастасы - сүр быштакты өндүрүүдө алынган кам каймактан жасалган май пастасы; сүттү кайра иштетүү продуктулары - сүт продуктусун, сүттүн курамдык продуктусун, сүттү камтыган продуктуну, сүттү кайра иштетүүнүн кошумча продуктуларын камтыган продуктулар; катык - уютуу микроорганизмдерин - лактококтор жана (же) термофилдик кычкыл сүт стрептококкторун пайдалануу менен жасалган кычкыл сүт азыгы; нормалдуу сүттү кайра иштетүүнүн азыгы - сүттүн майынын, белогунун жана (же) кургак майсыздандырылган заттарынын массалык үлүшүнүн көрсөткүчү же алардын катышы аларга ылайык продукция өндүрүлгөн тиешелүү ченемдик документтерде белгиленген сүттү кайра иштетүүнүн азыгы; майсыз сүт - массалык бөлүктөрүнүн майы 0,5 пайыздан аз, сүттөн майды бөлүүнүн натыйжасында алынган сүт; ряженка - сүт азыктарын кошуу менен же уютуу микроорганизмдерин пайдалануу менен аларды кошуусуз - термофилдик кычкыл сүт стрептококкторун болгар кычкыл сүт таякчасын кошуу менен же кошуусуз кайнатылган сүттөн ачытуу жолу менен даярдалган кычкыл сүт азыгы; менеджмент системасынын сертификаты - тамак-аш азыктарынын сапат менеджментинин системасына жана коопсуздук менеджментинин системасына бөлүнгөн өздөштүрүлгөн менеджмент системасынын шайкештигинин жана натыйжалуулугунун даражасын ырастаган документ (ИСО 9000 жана ИСО 22000 эл аралык стандарттарынын серияларына шайкеш); шекери бар коюлтулган сүт - сүттүн кургак майсыз заттарындагы белоктун массалык үлүшү 34 пайыздан кем эмести түзгөн, шекери бар концентрацияланган же коюлтулган сүт азыгы; каймак - сүт азыктарын кошуу менен же аларды кошпостон, ачыткы микроорганизмдерди - мезофильных лактококкторду же мезофилдик жана термофилдик лактококктордун аралашмасын пайдалануу менен кам каймакты ачытуу аркылуу өндүрүлгөн жана анда майдын массалык үлүшү кеминде 9 пайызды түзгөн кычкыл сүт азыгы; таттуу каймак май - пастеризацияланган кам каймактан алынган каймак майы; таттуу-кам каймак паста майы - пастеризацияланган майдан алынган май пастасы; кам каймак - сүттөн жана (же) сүт азыктарынан жасалган сүт азыгы, ал майдын эмульсиясын жана сүт плазмасын билдирет жана анда майдын массалык үлүшү кеминде 9 пайызды түзөт; каймак майы - майдын массалык үлүшү 50дөн 85 пайызга чейин камтылган уйдун сүтүнөн жасалган май; сүр быштак сыяктуу каймак майы - сүр быштактын сары суусун сепарациялоодо алынган кам каймактан жасалган каймак майы; кам каймак-өсүмдүк спреди - майдын массалык үлүшү 39дан 95 пайызга чейинкини түзгөн жана сүт майынын массалык үлүшү май фазасында 50дөн 95 пайызга чейинкини түзгөн эмулсиондук май негизиндеги сүттү кайра иштетүүнүн азыгы; кайнатылган май-өсүмдүк аралашмасы - 99 пайыздан кем эмесин майдын массалык үлүшү түзгөн жана май фазасын эритип кайнатуу жолу менен же башка технологиялык ыкмаларды пайдалануу менен каймак-өсүмдүк спрединен өндүрүлгөн сүттөн алынган май; каймак май балмуздагы - сүт майынын массалык үлүшү 8 пайыздан 11,5 пайызга чейинкини түзгөн балмуздак (сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы); балмуздак үчүн суюк аралашма - балмуздакты өндүрүү үчүн керек болгон бардык компоненттерди камтыган суюк сүт азыгы, сүттүн курамдык азыгы; балмуздак үчүн кургак аралашма - балмуздак үчүн суюк аралашманы кургатуу жолу менен өндүрүлгөн же керектүү кургак компоненттерди аралаштыруу жана суу, сүт, кам каймак жана (же) шире менен калыбына келтирилгенден кийин балмуздакты өндүрүүгө арналган кургак сүт азыгы, кургак сүттүн курамдык азыгы; сүттүн курамдык бөлүгү - кургак заттар (сүт майы, сүт белогу, сүт шекери (лактоза), ферменттер, витаминдер, минералдык заттар), суу; кургак сүт калдыгы - сууну кошпогондо, сүттүн курамдык бөлүгү; кургак майсыз сүт калдыгы - майды жана сууну кошпогондо, сүттүн курамдык бөлүгү; кургак ынак сүт - сүттүн кургак заттарынын массалык үлүшү кеминде 95 пайызды түзгөн, сүттүн майсыз кургак заттарындагы белоктун массалык үлүшү 34 пайыздан кем эмесин түзгөн жана майдын массалык үлүшү - 20 пайыздан кем болбогон кургак сүт азыгы; майсыз кургак сүт - кургак сүт азыгы, андагы сүттүн кургак заттары кеминде 95 пайыз, сүттүн майсыз кургак заттарындагы белоктун массалык үлүшү 34 пайыздан кем эмес жана майдын массалык үлүшү - 1,5 пайыздан ашпайт; чийки сүт - 40 градус Цельсиядан ашык температурада термикалык иштетүүдөн өтпөгөн же иштетүүнүн натыйжасында курамдык бөлүктөрү өзгөрө турган иштетүүдөн өтпөгөн сүт; сүр быштак - сүттү коюлтуучу ферменттердин жардамы менен же аларды пайдалануусуз сүт белокторунун коагуляциясынан камсыздаган атайын уюткуну, технологияны пайдалануу менен сүттөн, сүт азыктарынан жана (же) сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынан алынган же сары суудан сүр быштак массасын бөлүү менен кычкылдык же термокычкылдык ыкма менен аны формага салып, ныктап, туздап, сүткө тийиштүү болбогон компоненттердин сүтүнүн курамдык бөлүгүн алмаштыруу максатында же аларды кошуусуз даярдалган сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы; сүр быштак азыгы - сүр быштакты өндүрүү технологиясына ылайык өндүрүлгөн сүттү камтыган азык; сүр быштак, туздалган сүр быштак азыгы - туздардын аралашмасында даярдалган жана (же) сакталган сүр быштак, сүр быштак азыгы; сүр быштак, жумшак, жарым-жартылай жумшак, катуу, өтө катуу сүр быштак азыктары - ушул Техникалык регламенттин 2-тиркемесине ылайык келген атайын органолептикалык жана физикалык-химиялык курамы бар сүр быштак, сүр быштак азыгы; сүр быштак, көгү бар сүр быштак азыгы - даяр сүр быштактын, сүр быштак азыгынын үстүндө жана (же) ичинде бар болгон грибдерин пайдалануу менен жасалган сүр быштак, сүр быштак азыгы; сүр быштак, илээшме сүр быштак азыгы - даяр сүр быштактын, сүр быштак азыгынын үстүнө өөрчүп чыккан илээшме микроорганизмдерди пайдалануу менен өндүрүлгөн сүр быштак, сүр быштак азыктары; сүр быштак, эритилген сүр быштак, сүр быштак азыгы, сүрсүтүлгөн сүр быштак азыгы - ышталган тамак-аш азыктарына тиешелүү болгон атайын органолептикалык курамы үчүн мүнөздүү болгон жана ышталган сүр быштак, эритилген сүр быштак, сүр быштак азыгы, эритилип, сүрсүтүлгөн сүр быштак азыгы; сары суу белоктору - казеинди тундургандан кийин сүт сары суусунда калган сүттүн белогу; чийки кам каймак - 45 градус Цельсиядан ашык температурада термикалык кайра иштетилбеген кам каймак; сырок - формага салынган, тамак-аш азыктарынын глазуру менен капталган же 150 граммдан ашпаган массадагы бул глазурь менен капталбаган быштак азыгы; сүзмө - улуттук кычкыл сүт паста түрүндөгү азык, ал майсыздандырылган же майы боюнча нормалдаштырылган, жылытып иштетилген уйдун сүтүнөн жасалат, ал аны термофилдик жана мезофилдик сүт-кычкыл стрептококктун (Streptococcus thermophilus lactis, subtilus lactis) сүт-кычкыл болгар таякчасынын (Lactobacillus delbruccki subs. Bulgaricus) таза өсүмдүктөрүнүн симбиотикага каршы аралашмасы менен ачытуу аркылуу алынат, андан соң уютулган аралашма нымдын стандарттык курамына чейин суусу чыгарылат жана азыктын даамын чыгаруучу кошумча кошулат (же кошулбайт); быштак - уютуу микроорганизмдерин - мезофилдик лактококкторду же мезофилдик жана термофилдик лактококкоктордун аралашмасын пайдалануу менен жана кычкыл ыкма же кычкыл-сычуждук белоктун коагуляциясынан өзүн-өзү ныктоо жолу менен сары суусун агызуу, ныктоо, центрифугага салуу жана (же) ультрафильтрациялоо менен жасалган кычкыл сүт азыгы; быштак массасы - кам каймак майын, каймакты, шекери бар коюлтулган сүттү кошуу менен, шекерди жана (же) тузду же сүт эмес компоненттердин курамдык бөлүгүн алмаштыруу максатынан тышкары же кошуусуз быштактан жасалган сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы. Бул даяр азыктарды термикалык иштетип чыгууга жана консистенциянын стабилизаторлорун кошууга жол берилбейт; быштак азыгы - быштактан жана (же) сүттү кайра иштетүү азыктарынан быштакты жасоо технологиясына ылайык сүт азыктарын кошуу менен же аларды кошуусуз, сүт эмес компоненттерди кошуу менен, анын ичинде сүт эмес майларды жана (же) белокторду кошуу менен же кошуусуз кийинки термикалык иштелип чыккан же ансыз жасалган сүт азыгы, сүттүн курамдык азыгы же сүттү камтыган азык. Эгерде даяр сүт же сүттүн курамдык быштак азыгында 75 пайыздан кем болбогон сүттүн курамдык бөлүгүнүн массалык үлүшү камтылып жана мындай азыктар термикалык иштетилбеген болсо жана органолептикалык жана физикалык-химиялык курамдарга жетүү максатында бышырылбаса, мындай азыктар жагынан "быштак сүр быштагы" деген түшүнүк колдонулат; быштак сырогу - формага салынган, тамак-аш азыгынын глазуру менен капталган же 150 граммдан ашпаган массадагы глазурь менен капталбаган быштак массасынан жасалган сүт азыгы же сүттүн курамдык азыгы; бышырылган сүт - 95тен 99га чейинки градус Цельсия температурада термикалык иштетилген, атайын органолептикалык касиетке жеткенге чейин кеминде үч саат бою сакталган ичүүчү сүт; сары май - май фазасын эритип кайнатуу жолу менен жана атайын органолептикалык курамы болгон кам каймак майдан жасалган, 99 пайыздан кем эмесин майдын массалык үлүшү түзгөн уйдун сүтүнөн алынган май; ынак сүт - курамдык бөлүктөрү жөнгө салуу жолу менен таасирге дуушарланбаган сүт; чалап - сүзмөдөн же айрандан аларды ичүүчү же минералдык суу жана ашкана тузунун эритиндиси менен аралаштыруу аркылуу жасалуучу же айран же сүзмө үчүн уютку менен ачытылган майсыздандырылган же майы нормалдаштырылган уй сүтүнөн жасалган, андан соң алынган аралашманы ичүүчү же минералдык сууга жана сиңирип же сиңирбестен ашкана тузуна аралаштыруу аркылуу алынган улуттук кычкыл сүт азыгы; продукцияны кайра алуу - ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкеш келбеген продукцияны товардык жүгүртүүдөн алып салуу.

5. Чийки сүттү жана аны кайра иштетүү продуктуларын өндүрүү процесстери жагында төмөнкү талаптар белгиленет:

1) чийки сүттү тазалоо - чийки сүттү механикалык аралашмалардан жана (же) микроорганизмдерден арылтуу процесси. Чийки сүттү тазалоону чийки сүттүн анын тазалык талаптарына шайкештигин камсыз кылуу максатында борбордон оолактатуучу күчтү колдонбостон же чийки сүттүн анын тазалык жана анын микроорганизмдерден арылтуу талаптарына шайкештигин камсыз кылуу максатында борбордон оолактатуучу күчтү колдонуу менен чийки сүттү даярдоочу же сүттү кайра иштетүү азыктарын даярдоочу жүзөгө ашырат;

2) чыпкалоо - чийки сүттү жана сүттү кайра иштетүү азыктарын механикалык аралашмалардан бошотуу процесси. Чыпкалоо борбордон оолактатуучу күчтү колдонбостон жүргүзүлөт;

3) сүт тартуу - чийки сүттү жана сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын майдын курамы аз жана көп болгон эки фракцияга бөлүү процесси;

4) нормалдаштыруу - мамлекеттик аткаруу бийлик органдарынын стандарттарында, ченемдик документтеринде, эрежелеринин жыйнагында жана (же) техникалык документтерде белгиленген көрсөткүчтөргө жетишүү үчүн чийки сүттө жана сүттү кайра иштетүү азыктарында сүттүн камтылышын жана курамдык бөлүгүнүн катышын жөнгө салуу процесси. Нормалдаштыруу майдын массалык үлүшүнүн, белоктун массалык үлүшүнүн жана (же) кургак заттардын массалык үлүшүнүн санын азайтуу же көбөйтүү максатында сүттүн, сүт азыктарынын курамдык бөлүктөрүн жана (же) алардын айрым курамдык бөлүктөрүн продуктудан алып салуу же продуктуга кошуу аркылуу жүргүзүлөт;

5) термизациялоо - чийки сүттү же сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын термикалык кайра иштетүү процесси. Термизация 30 секундага чейин сактоо менен 60 градус Цельсиядан 68 градус Цельсияга чейинки температурада жүргүзүлөт, мында сүттүн щелочтук фосфатазасынын активдүүлүгү сакталат;

6) пастеризациялоо - чийки сүттү же аны кайра иштетүүнүн продуктуларын термикалык иштетүү процесси. Пастеризация чийки сүттө жана аны кайра иштетүү продуктуларында ар кандай патогендүү микроорганизмдердин санын азайтууну камсыз кылат, мында бул микроорганизмдер адамдын ден соолугуна олуттуу зыян келтирбеген убакыт бою сактап туруу менен 63 градус Цельсиядан 120 градус Цельсияга чейинки температурада ар кандай режимдерде (температура, убакыт) жүргүзүлөт. Температурасы төмөн пастеризация 76 градус Цельсиядан ашык температурада жүргүзүлөт жана щелочтук фосфатазанын инактивациясы менен коштолот. Жогорку температурадагы пастеризация 77 градус Цельсиядан 100 градус Цельсияга чейинки температурада ар кандай режимдерде (температура, убакыт) жүргүзүлөт жана фосфатазанын, ошондой эле пероксидазанын инактивациясы менен коштолот. Пастеризациянын натыйжалуулугуна контролдук кылуу төмөнкү ыкмалардын бири менен жүргүзүлөт:

а) сүттүн же аны кайра иштетүү продуктуларынын сынамыктарын сыноо аркылуу биохимиялык ыкма менен (фосфатазага сынамыкты же пероксидазага сынамыкты, ферменттик сынамыкты пастеризациялоонун температурасына жараша). Мындай сынамыктарды тандоо ар бир резервуар пастеризацияланган продукту менен толтурулгандан кийин жүргүзүлөт;

б) санитардык-индикатордук микроорганизмдер бар же жоктугуна сүттүн же аны кайра иштетүүнүн продуктуларынын сынамыктарын сыноо аркылуу микробиологиялык ыкма менен. Мындай сынамыктарды тандоо термикалык иштетүүдөн өткөн продуктулар муздатылгандан кийин жүргүзүлөт. Пастеризациялоонун натыйжалуулугуна контролдук кылуунун мезгилдүүлүгү өндүрүштүк контролдун программасы менен белгиленет;

7) стерилизациялоо - чийки сүттү же аны кайра иштетүүнүн продуктуларын термикалык иштетүү процесси. Стерилдөө сүттү кайра иштетүүнүн даяр продукциясынын өнөр жайлык стерилдүүлүктүн талаптарына шайкештигин камсыз кылгыдай убакыт сактоо менен 100 градус Цельсиядан ашык температурада жүзөгө ашырылат. Стерилдөөнүн натыйжалуулугуна контролдук кылуу сүттүн же аны кайра иштетүүнүн продуктуларынын сынамыктарынын өнөр жайлык стерилдүүлүктүн талаптарына шайкештигин текшерүү максатында аларды сыноо аркылуу жүргүзүлөт. Стерилдөөдүн жана ультрапастеризациялоонун натыйжалуулугуна контролдук кылуунун мезгилдүүлүгү өндүрүштүк контролдун программасы менен белгиленет;

8) ультрапастеризациялоо - чийки сүттү же аны кайра иштетүүнүн продуктуларын термикалык иштетүү процесси. Ультрапастеризациялоо кеминде эки секунда кармоо менен жабык системадагы агымда төмөнкүдөй ыкмалардын бири менен жүргүзүлөт:

а) үстүнкү бети 125 градус Цельсиядан 140 градус Цельсияга чейинки температурада ысытылган иштетилип жаткан продуктунун контакты аркылуу;

б) стерилдик бууну иштетилип жаткан продукт менен 135 градус Цельсиядан 140 градус Цельсияга чейинки температурада тикелей аралаштыруу аркылуу. Ультрапастеризациялоо, андан соң асептикалык таңгактоо продуктунун ушул Техникалык регламенттин 1-тиркемесинде белгиленген өнөр жайлык стерилдүүлүктүн талаптарына шайкештигин камсыз кылат. Ультрапастеризациялоонун натыйжалуулугун контролдоо сүттүн же аны кайра иштетүүнүн продуктуларынын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин текшерүү максатында аларды сыноо аркылуу жүргүзүлөт. Ультрапастеризациялоонун натыйжалуулугун контролдоонун мезгилдүүлүгү өндүрүштүк контролдун программасы менен белгиленет;

9) бышыруу-жетилтүү - сүттү, ошондой эле кам каймакты, сүттү кайра иштетүүнүн башка продуктуларын же алардын аралашмаларын айрым режимдерде сактап туруу процесси. Бышыруу-жетилтүү ачык-айкын продуктуга мүнөздүү болгон органолептикалык, микробиологиялык, физикалык-химиялык же структуралык-механикалык касиеттерге жетишүү максатында жүргүзүлөт;

10) уютуу - уютуучу микроорганизмдердин таасири астында сүттө же аны кайра иштетүүнүн продуктуларында сүттүн уютмасынын пайда болуу процесси. Уютуу активдүү кычкылдуулуктун (pH) көрсөткүчүнүн төмөндөшү жана сүт кислотасынын курамынын жогорулашы менен коштолот;

11) уюп калуу - сүттө же аны кайра иштетүүнүн продуктуларында белоктун коагуляция процесси. Уюп калуу сүттү уютуучу ферменттик препараттардын жана белоктун коагуляциясына түрткү берген башка заттар менен факторлордун таасири астында жүзөгө ашырылат;

12) бышыруу - сүттү же аны кайра иштетүүнүн продуктуларын мүнөздүү органолептикалык касиеттерге - күрөң же ачык-күрөң түскө жана спецификалык даамга жана жытка жеткирүү максатында аларды жогорку температурада кайра иштетүү процесси. Сүттү кайра иштетүүнүн продуктуларын бышыруу (буга май, бышырылган аралашма кирбейт) кеминде үч саат сактоо менен 85 градус Цельсиядан 99 градус Цельсияга чейинки температурада же кеминде 15 мүнөт 105 градус Цельсиядан ашык температурада жүргүзүлөт;

13) өтө майлуу кам каймактарды өзгөртүү - эмульсиянын тибин "сүт плазмасындагы майдан" "майдагы сүт плазмасына" өзгөртүү аркылуу кам каймакты алуу процесси. Өтө майлуу кам каймактарды өзгөртүү өтө майлуу кам каймактарга интенсивдүү термодинамикалык же термомеханикалык таасир менен жүзөгө ашырылат;

14) майды чалуу - кам каймактан май даны түрүндөгү май фазасын бөлүү аркылуу каймак майды алуу процесси. Майды чалуу 7 градус Цельсиядан 16 градус Цельсияга чейинки температурада андан соң аны умачтоо жана пластификациялоо менен, интенсивдүү механикалык таасир этүү аркылуу жүргүзүлөт;

15) өз алдынча ныкталуу - сүттү кайра иштетүүнүн продуктусу конфигурациясын өзгөртүшүнүн процесси. Өз алдынча ныкталуу продуктунун өз салмагынын таасири астында болуп өткөн суюк фазанын жок кылуу аркылуу жүзөгө ашырылат;

16) ныктоо - сүттү кайра иштетүүнүн продуктусу конфигурациясын өзгөртүшүнүн процесси. Ныктоо продуктуга тышкы физикалык таасир этүү астында болуп өткөн суюк фазаны бөлүү аркылуу жүзөгө ашырылат;

17) эритүү - сүттү кайра иштетүүнүн продуктусуна термикалык таасир этүү процесси, ал анын катуу абалдан суюк абалга өтүшү менен коштолот. Эритилген сүр быштактарды, эритилген сүр быштак азыктарын өндүрүү үчүн баштапкы продуктунун аралашмасын эритүү өндүрүштүн технологиялык нускамаларында белгиленген режимдерде, 83 градус Цельсиядан төмөн болбогон температурада жүргүзүлөт;

18) сүр быштактарды ыштоо - сүр быштактарды, эритилген сүр быштактарды, сүр быштак азыктарын, эритилген сүр быштак азыктарын бактын чайыры жок кургак түрлөрүнөн алынган түтүн менен иштетүү процесси. Ыштоо атайын камераларда жүргүзүлөт, аларда өндүрүштүн технологиялык нускамаларында белгиленген температуралык-ным режими сакталат. Ыштоонун ароматизаторлорун пайдаланууга жол берилбейт;

19) байытуу - сүткө же аны кайра иштетүүнүн продуктуларына витаминдерди, микро- жана макроэлементтерди, пребиотикалык заттарды, белокту, тамак-аш булаларын, көп каныктырылбаган май кислоталарын, фосфолипиддерди, пробиотикалык микроорганизмдерди кошуу процесси;

20) муздатуу - сүттүн же аны кайра иштетүүнүн продуктуларынын температурасын аларда микроорганизмдердин жана кычкылдантуучу процесстердин өнүгүшү убактылуу токтотулган деңгээлге чейин төмөндөтүү процесси. Термикалык жактан иштетилген сүттү же аны кайра иштетүүнүн продуктуларын (буга балмуздак, сүр быштак, сүр быштак продуктулары, сүттү кайра иштетүүнүн кургак, концентрацияланган, коюлтулган, стерилизацияланган продуктулары кирбейт) муздатуу 6 градус Цельсиядан ашпаган температурада эки сааттын ичинде жүргүзүлөт. Кычкыл сүт азыктарын өндүрүүдө пастеризациялоодон кийин сүттүн, кам каймактын же сүттү кайра иштетүүнүн баштапкы продуктуларынын нормалдашкан аралашмасынын температурасы уютуу температурасына чейин төмөндөтүлүүгө тийиш. Пастеризацияланган сүттү, кам каймакты же сүттү кайра иштетүүнүн баштапкы продуктуларынын нормалдашкан аралашмасын уюткусу жок уютуу температурасында сактоого жол берилбейт. Балмуздак үчүн аралашмаларды эки сааттан ашпаган убакыт бою 3 градус Цельсия температурага чейин плюс-минус 3 градус Цельсияда муздатылат. Балмуздак үчүн муздатылган аралашмаларды сактоонун узактыгы төмөнкүлөрдөн ашууга тийиш эмес:

а) 0дөн 2 градус Цельсияга чейинки температурада 48 саат;

б) 2ден 4 градус Цельсияга чейинки температурада 36 саат;

в) 4төн 6 градус Цельсияга чейинки температурада 24 саат;

21) фризерлөө - балмуздак үчүн аралашманы бир эле учурда чалуу жана тоңдуруу процесси;

22) концентрациялоо (коюулантуу) - сүттү кайра иштетүүнүн концентрацияланган жана коюулантылган продуктуларын өндүрүүдө колдонулган процесс. Концентрациялоо (коюулантуу) кургак заттардын массалык үлүшүнүн саны 20дан 90 пайызга жеткенге чейин сүттү кайра иштетүүнүн продуктусунан сууну жарым-жартылай чыгарып салуу аркылуу жүргүзүлөт;

23) кургатуу - сүттү кайра иштетүүнүн кургак продуктуларын өндүрүүдө колдонулуучу процесс. Кургатуу сүттү кайра иштетүүнүн продуктусунан нымды кургак заттардын массалык үлүшүнүн саны 90 жана андан ашык пайызга жеткенге чейин жок кылуу аркылуу жүргүзүлөт;

24) сублимация - сүттү кайра иштетүүнүн сублимирленген продуктуларын өндүрүүдө колдонулган процесс. Сублимация сүттү кайра иштетүүнүн тоңдурулган продуктусунан нымды вакуумдун жардамы менен жок кылуу аркылуу жүзөгө ашырылат, андан соң, кургак заттардын массалык үлүшүнүн саны 95 жана андан ашык пайызга жеткенге чейин 45 градус Цельсиядан ашпаган температурада жеткире кургатылат;

25) калыбына келтирүү - сүттү кайра иштетүүнүн калыбына келтирилген продуктусун өндүрүүдө колдонулган процесс. Калыбына келтирүү концентрацияланбаган, коюлтулбаган же кургатылбаган продукт тиешелүү органолептикалык жана физикалык-химиялык касиеттерге жеткенге чейин сүттү кайра иштетүүнүн концентрацияланган, коюлтулган же кургак продуктусуна ичүүчү сууну кошуу жолу менен жүзөгө ашырылат;

26) рекомбинирлөө - сүттүн же сүт продуктусунун курамдык бөлүктөрүнөн, сүт курамдык продуктусунан, сүттү камтыган продуктудан жана суудан сүттү кайра иштетүүнүн продуктусун өндүрүү процесси;

27) чалуу - сүттү кайра иштетүүнүн чалынган продуктусун өндүрүүдө колдонулган процесс. Чалуу продуктуну интенсивдүү аралаштыруу жолу менен жүзөгө ашырылат жана анын көлөмү көбөйүшү менен коштолот;

28) чеддеризациялоо - уютку кычкыл сүт микрофлорасынын жардамы менен сүт канты (лактоза) ачыганда пайда болгон сүт кислотасынын таасири астында же сүт түздөн-түз ачыганда органикалык (уксус, сүт, лимон) кислотанын таасири астында сүттүн жана (же) сүр быштак массасынын казеин-кальций-фосфат комплекси кыйла деминералдашуусунун процесси. Чеддеризациялоо жарым-жартылай катуу жана жумшак сүр быштактарды спецификалык органолептикалык касиеттерге жеткирүү максатында аларды өндүрүүдө колдонулат;

29) сүттү кайра иштетүүнүн продуктулары жасап чыгаруучу белгилеген жана мында ушул Техникалык регламенттин 27-35-пункттарында белгиленген коопсуздук көрсөткүчтөрүнө ылайык продуктулардын сакталышы камсыз кылынган шарттарда жарактуулук мөөнөтүнүн ичинде сакталат;

30) сүттү кайра иштетүүнүн продуктуларын ташуу жана сатуу жасап чыгаруучу белгилеген режимдерде жана тамак-аш азыктарынын сапатын жана коопсуздугун камсыз кылуу жагынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык жүргүзүлөт.

6. Айыл чарба малынан сүт алуунун, чийки сүттү жана кам каймакты, өнөр жайлык өндүрүштөн алынган сүт азыктарын ташуу, сактоо, сатуу жана утилдештирүү шарттары ветеринария жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына шайкеш келүүгө тийиш.

7. Чийки сүт адам жана жаныбарлар үчүн инфекциялык жана башка жалпы оорулар жагынан таза аймактагы дени сак айыл чарба малынан алынууга тийиш, бул ветеринардык-коштогон документтер менен ырасталат.

8. Мал туугандан кийин алгачкы жети күндүн ичинде жана алар кое берилгенге чейин (туут алдында) беш күндүн ичинде жана (же) карантининдеги оорулуу малдан алынган чийки сүттү пайдаланууга жол берилбейт.

9. Даярдоочу чийки сүттө ингибирлөөчү, жуугуч, дезинфициялоочу жана нейтралдаштыруучу заттардын, малды семиртүү, малдын өсүшүнүн стимуляторлорунун (анын ичинде гормоналдык препараттардын), дарылоо жана (же) анын ооруларынын алдын алуу максатында мал чарбачылыгында колдонулуучу дары-дармек каражаттарын зыянсыздоо максатында чийки заттын коопсуздугун камсыз кылууга тийиш.

10. Уйдун сүтүн кошпогондо, айыл чарба малынын ар кандай түрлөрүнөн алынган сүт ушул Техникалык регламентте белгиленген көрсөткүчтөргө шайкеш келүүгө тийиш.

11. Уйдун чийки сүтүндө майсыздандырылган кургак заттардын массалык үлүшү кеминде 8,2 пайызды түзүүгө тийиш. Майдын массалык үлүшү 3,5 пайызды түзгөн уй сүтүнүн тыгыздыгы 20 градус Цельсия температурада куб метрге кеминде 1027 килограмм болууга же майынын массалык үлүшү башкача болгон сүт үчүн эквиваленттик сандан кем эмес болууга тийиш.

12. Белгилүү бир керектөө касиеттерине ээ болгон тамак-аш азыктарын өндүрүү үчүн колдонулуучу чийки сүткө төмөнкүдөй кошумча талаптар коюлушу мүмкүн:

1) стерилизацияланган, анын ичинде концентрацияланган сүттү же коюлтулган сүттү өндүрүүгө арналган чийки уй сүтү ушул Техникалык регламенттин 7-15-пункттарынын талаптарына жана продукция өндүрүлгөн техникалык документтин талаптарына ылайык үчүнчү топтон төмөн эмес алкоголдук сынак боюнча жылуулукка байымдуулук көрсөткүчүнө шайкеш келүүгө тийиш;

2) сүр быштакты өндүрүүгө арналган чийки уй сүтү төмөнкүдөй талаптарга шайкеш келүүгө тийиш:

а) I жана II класстардагы сычуждук-ачытуу сынагы;

б) I жана II класстардагы редуктаздык сынак боюнча бактериялык урук чачуу деңгээли, мезофилдик аэробдук микроорганизмдердин жана факультативдик анаэробдук микроорганизмдердин колонияларынын саны куб сантиметрде 1*10^(6) ашпаган колония түзүүчү бирдикти түзөт;

в) мезофилдик анаэробдук лактат ачытуу май кычкыл микроорганизмдердин спораларынын саны төмөнкүлөрдү түзөт:

экинчи жолу ысытканда температурасы төмөн сүр быштак үчүн куб дециметрде 13000ден ашпаган спорасы бар; экинчи жолу ысытканда температурасы жогору сүр быштак үчүн куб дециметрде 2500дөн ашпаган спорасы бар;

г) кычкылдыгы Тернердин 19 градусунан ашык эмес;

д) белоктун массалык үлүшү 2,8 пайыздан кем эмес;

4) диеталык тамак-аш азыктарын өндүрүүгө арналган чийки уй сүтү төмөнкүдөй талаптарга шайкеш келүүгө тийиш:

а) мезофилдик аэробдук микроорганизмдердин жана факультативдик анаэробдук микроорганизмдердин колонияларынын саны куб. сантиметрде 1*10^(5) ашпаган колония түзүүчү бирдикти түзөт;

б) соматикалык клеткалардын саны куб. сантиметрде 1*10^(5) ашык эмести түзөт;

в) продукция өндүрүлгөн техникалык документтин талаптарына ылайык экинчи топтон төмөн эмес алкоголдук сынак боюнча жылуулукка байымдуулук көрсөткүчү.

13. Чийки уй сүтүнүн, майсыздандырылган сүттүн жана быштак каймактарынын химиялык жана радиологиялык көрсөткүчтөрү ушул Техникалык регламенттин 3-тиркемесинде белгиленген жол берилген деңгээлден ашууга тийиш эмес. Быштак каймактарынын идентификациялык көрсөткүчтөрү ушул Техникалык регламенттин 3-тиркемесинин 2-бөлүмүндө баяндалган талаптарга шайкеш келүүгө тийиш.

14. Чийки уй сүтүнүн жана кам каймактын микробиологиялык коопсуздугунун жана соматикалык клеткалардын курамынын көрсөткүчтөрү ушул Техникалык регламенттин 4-тиркемесинде белгиленген жол берилген деңгээлден ашууга тийиш эмес.

15. Потенциалдуу коркунучтуу заттарды, микроорганизмдерди жана соматикалык клеткаларды камтуунун жол берилген деңгээлдерине коопсуздук талаптарына шайкеш келбеген чийки сүттү жана кам каймакты пайдалануу жөнүндө чечимди ветеринария жөнүндө Кыргыз Республикасынын Мыйзамына, коомдук саламаттык сактоо жагынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана экологиялык коопсуздук жагынан мыйзамдарга ылайык даярдоочу кабыл алат.

16. Чийки сүттү өндүрүүдө колдонулуучу атайын технологиялык процесстер, айыл чарба малын багуу, тоюттандыруу, саап туруу шарттары, чийки сүттү жана кам каймакты чогултуу, муздатуу жана сактоо шарттары ветеринария жөнүндө Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын талаптарына шайкеш келүүгө тийиш.

17. Айыл чарба малын саагандан кийин чийки сүт тазаланууга жана 2 саат бою плюс-минус 2 градус Цельсияда 4 градус Цельсия температурага чейин муздатылууга тийиш.

18. Даярдоочу чийки сүттү ташуу убактысын эске алуу менен 24 сааттан ашпаган убакытта плюс-минус 2 градус Цельсияда 4 градус Цельсия температурада сактоого, кам каймакты ташуу убактысын эске алуу менен 36 сааттан ашпаган убакытта 8 градус Цельсиядан ашпаган температурада сакташына жол берилет.

19. Төмөнкүдөй учурларда даярдоочу чийки сүттү алдын ала термикалык иштетишине, анын ичинде пастеризациялашына жол берилет:

1) Тернердин 19 градустан 21 градуска чейин чийки сүттүн кычкылдыгы;

2) чийки сүттү 6 сааттан ашык сактоо;

3) узактыгы муздатылган чийки сүттү сактоонун жол берилген мезгилинен ашкан, бирок 25 пайыздан ашпаган чийки сүттү ташуу.

20. Чийки сүттү алдын ала термикалык иштетүүнү колдонууда, анын ичинде пастеризациялоодо термикалык иштетүүнүн режимдери (температура, жүргүзүү мезгили) коштогон документтерде көрсөтүлөт.

21. Чийки сүттү жана кам каймакты өндүрүүдө айыл чарбалык товар өндүрүүчүлөр сүт азыктары менен контакт үчүн саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган уруксат берген жабдууларды жана материалдарды пайдаланууга тийиш.

22. Муздатылган чийки сүттү же кам каймакты кайра иштетүү жерине ташуу учурунда аларды дээрлик кайра иштетүү башталганга чейин мындай азыктардын температурасы 10 градус Цельсиядан ашууга тийиш эмес. Температурасы белгиленген талаптарга шайкеш келбеген чийки сүт жана кам каймак тез арада кайра иштетилүүгө тийиш.

23. Чийки сүт жана кам каймак капкагы тыгыз жабылган, уруксат берилген материалдардан жасалган, саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте берген шайкештикти ырастоо жөнүндө документи бар сыйымдуулуктар менен ташылат.

24. Чийки сүттү жана кам каймакты сактоо жана ташуу алардын коопсуздугун ырастаган документтер жана ушул Техникалык регламенттин 73 жана 74-пункттарында каралган маалымат менен коштолот.

25. Даярдоочу чийки сүттү, термикалык жактан иштетилген сүттү, кайра иштетүү башталганга чейин сүттү кайра иштетүү продуктуларынан алынган кам каймакты азыктын жарактуулук мөөнөтүнүн ичинде плюс-минус 2 градус Цельсияда кармоо менен 4 градус Цельсия температурада өз өзүнчө маркаланган сыйымдуулуктарда сактайт.

26. Ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкеш келбеген чийки сүттү же кам каймакты утилдештирүүнү даярдоочу же сатуучу ветеринария жөнүндө, коомдук саламаттык сактоо жана экологиялык коопсуздук жагынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүргүзөт.

27. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктары ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкеш келишин камсыз кылуу максатында сүттү кайра иштетүүнүн азыктары ушул Техникалык регламентте белгиленген коопсуздук талаптарына шайкеш келген жана термикалык иштетилген сүттөн алынууга тийиш.

28. Сатууга арналган сүттү кайра иштетүүнүн азыктарында токсиндүү элементтердин, микотоксиндердин, антибиотиктердин, пестициддердин, радионуклиддердин, микроорганизмдердин курамы жана ачып бузулуу көрсөткүчтөрүнүн саны ушул Техникалык регламентте белгиленген ченемден ашууга тийиш эмес.

29. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын химиялык жана радиологиялык көрсөткүчтөрү ушул Техникалык регламенттин 5-тиркемесинде белгиленген, жол берилген деңгээлден ашууга тийиш эмес.

30. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын микробиологиялык коопсуздугунун көрсөткүчтөрү ушул Техникалык регламенттин 6-тиркемесинде белгиленген, жол берилген деңгээлден ашууга тийиш эмес.

31. Сүттү кайра иштетүүнүн жаңы азыктарын иштеп чыгуу жана өндүрүү эл аралык стандарттарга, же улуттук стандарттарга, же уюмдардын стандарттарына ылайык жүргүзүлөт. Мындай азыктарга же аны менен байланышкан өндүрүү, сактоо, ташуу, сатуу жана утилдештирүү процесстерине көрсөтүлгөн стандарттардын талаптары ушул Техникалык регламентте белгиленген талаптарга шайкеш келүүгө тийиш. Кыргыз Республикасынын аймагында биринчи жолу өндүрүлүп жаткан же Кыргыз Республикасынын аймагына алып келинип жаткан азыктар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик каттоодон өтүүгө тийиш.

32. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүүдө колдонулган сүт эмес компоненттер тамак-аш азыктарынын сапатын жана коопсуздугун камсыз кылуу жагынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына шайкеш келүүгө тийиш.

33. Диеталык тамак-аш азыктарын жана улуттук сүт азыктарын өндүрүүдө функциялык жактан зарыл компоненттерди кошпогондо, тамак-аш кошумчаларын жана ароматизаторлорду колдонууга жол берилбейт.

34. Сүттү кайра иштетүүнүн байытылган азыктарында пробиотиктердин жана пребиотиктердин курамынын деңгээлине контролдук кылуу бул компоненттердин курамынын деңгээлине контролдук кылуу үчүн колдонулуучу ыкмалар менен жүргүзүлөт.

35. Ушул главада баяндалган талаптарга шайкеш келбеген сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын пайдалануу жөнүндө чечимди даярдоочу же сатуучу калктын санитардык-эпидемиологиялык коопсуздугун камсыз кылуу жагынан, ветеринария жана экологиялык коопсуздук жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык кабыл алат.

36. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүүгө коюлган талаптар Кыргыз Республикасынын аймагында сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүү жана (же) сатуу чөйрөсүндө иштеген юридикалык жана жеке жактарга жайылтылат.

37. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүү жагындагы, ошондой эле сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүү, пайдалануу, ташуу, сатуу, сүттү кайра иштетүүнүн коркунучтуу азыктарын жана пайда болгон калдыктарды пайдалануу, кайра иштетүү, утилдештирүү менен байланышкан технологиялык процесстер, өндүрүштүк процесстин этаптары саламаттык сактоо жагынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын, ветеринария жагынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана экологиялык коопсуздук жагынан мыйзамдардын талаптарына шайкеш келүүгө тийиш.

38. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүүдө, сактоодо, ташууда жана сатууда аны менен түздөн түз контактта болгон жабдуулар, шаймандар идиштер жана таңгактар продукциянын сакталышын жана коопсуздугун камсыз кылган материалдардан жасалууга тийиш.

39. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүүнүн жана сатуунун технологиялык процесстеринин коопсуздугуна талаптардын шайкештигин баалоо аларды долбоорлоо учурунда жүргүзүлөт. Мындай талаптардын сакталышына өндүрүштү уюштуруу учурунда, ошондой эле өндүрүштүк процесстин бардык этаптарында (сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүү, сактоо, ташуу, сатуу, белгиленген талаптарга шайкеш келбеген сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын жана пайда болгон калдыктарды пайдалануу, кайра иштетүү же утилдештирүү) жасап чыгаруучу жүргүзөт.

40. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын даяр продукцияга карата белгиленген талаптарга шайкештигин камсыз кылуу максатында аларды өндүрүү учурунда бактофугирлөө, ачытуу, чалуу, калыбына келтирүү, жылытуу, гидролиз, глазирлөө, гомогенизациялоо, деаэрациялоо, деминералдаштыруу, компоненттерди кошуу, тоңдурулганын бекемдөө, тоңдуруу, изомеризациялоо, коагуляциялоо, концентрациялоо, ыштоо, мембрандык байытуу, нормалдаштыруу, байытуу, муздатуу, тазалоо, пастеризациялоо, ташуу, эритүү, өтө майлуу кам каймакты өзгөртүү, ныктоо, резервге салуу, кайра аралаштыруу, өз алдынча ныктоо, чалуу, уютуу, коюуландыруу, сепарациялоо, ачытуу, аралаштыруу, бышыруу, стабилдештирүү, стерилизациялоо, кургатуу, термизациялоо, кайнатуу, ультрапастеризациялоо, таңгактоо, фасовкалоо, чыпкалоо, формага салуу, фризерлөө, сактоо, чеддеризациялоо, эмульгирлөө (диспергирлөө) процесстери, мындай продукцияны өндүрүүнүн башка процесстери колдонулат.

41. Өндүрүштүк жайларды, жабдууларды, шаймандарды, идиштерди, транспорт каражаттарын жууп-тазалоо жана дезинфекциялоо сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын коопсуздугун камсыз кылууга, алардын кайрадан булганышынын мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарууга тийиш жана уюмдун жетекчиси, жеке ишкер же анын ыйгарым укуктуу адамы белгиленген тартипте бекиткен мезгилдүүлүктө, өндүрүштүк контролдун белгиленген программасы менен жүргүзүлүүгө тийиш.

42. Жууп-тазалоо жана дезинфекциялоо үчүн колдонулган каражаттар экологиялык жактан коопсуз болууга жана продукциянын коопсуздугун камсыз кылууга тийиш.

43. Сүттү жана аны кайра иштетүүнүн азыктарын жууп-тазалоо жана дезинфекциялоо тиешелүү санитардык-гигиеналык шарттарды жана өндүрүлүп жаткан продукциянын коопсуздугун камсыз кыла турган мезгилдүүлүктө жүргүзүлөт.

Жабдуу 2 сааттан ашык токтоп калган учурда пастеризацияланган сүт же аны кайра иштетүүнүн баштапкы продуктуларынын нормалдашкан аралашмалары кайрадан пастеризациялоого жөнөтүлүүгө, түтүктөр менен жабдуулар жууп-тазаланууга жана дезинфекцияланууга тийиш. Жууп-тазалоонун жана дезинфекциялоонун натыйжалуулугу уюмдун жетекчиси, жеке ишкер же анын ыйгарым укуктуу адамы белгиленген тартипте бекиткен өндүрүштүк контролдун программасында белгиленген көлөмдө жана мезгилдүүлүктө лабораториялык сыноо аркылуу аныкталат.

44. Сатууга арналган сүт жана аны кайра иштетүү азыктары продукция үчүн белгиленген сактоо жана ташуу мөөнөттөрү менен шарттары сакталган учурда аны менен иштөөнүн бардык этаптарында анын сакталышын жана коопсуздугун камсыз кылган идиштерге жана (же) таңгактарга бөлүп салынууга жана таңгакталууга тийиш.

45. Кенже курактагы балдар үчүн сүттүн негизиндеги балдар тамак-аш азыктары төмөнкүдөй көлөмдөн ашпаган жылчыксыз майда даана таңгакка бөлүп салынган жана таңгакталган түрдө гана чыгарылууга тийиш:

1) 1 килограмм - кургатылган азык (ылайыкталган сүт кошундусу, кийинки кошунду, кошумча азыктар, тез даярдалуучу азыктар, сүттүн негизиндеги ботко);

2) 0,2 литр - суюк ылайыкталган, толук эмес ылайыкталган кошунду, кийинки кошундулар;

3) 0,25 литр - ичүүгө жарактуу сүт, ичүүгө жарактуу каймактар, кычкыл сүттү азыктар;

4) 0,1 килограмм - сүттүн негизинде жасалган балдардын пастага окшош азыктары.

46. Сүттүн негизинде чыгарылган жаш балдардын азыктары мектепке чейинки балдарга жана мектеп жашындагы балдар үчүн гана жылчыксыз таңгакта чыгарылышы керек. Балдар үчүн сүттүн негизинде чыгарылган суюк азыктар мектепке чейинки балдарга жана мектеп жашындагы балдар үчүн чыгарылып, көлөмдүк таңгагы 0,2 литр же 2 литрден ашпоосу керек, жаш балдардын пастага окшош тамагы 200 граммдан ашпашы керек.

47. Таңылып даярдалбаган жана таңгакталбаган бачым бузулган сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын сатууда керектөөчүнүн (сатуучунун) идишин пайдаланууга уруксат берилбейт.

48. Сүттү кайра иштетүүнүн кесилген азыктарын ушул азыктардын коопсуздугун жана органолептикалык касиетинин сакталышын камсыз кылган шарттарда чыгаруучу же сатуучу таңгактайт.

49. Ар бир таңгак сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын да маркалоосу, этикеткасы жана керек болсо (таңгакта орун болбогон же жетишсиз болгон учурда) кошумча баракчасы же жарлыгы болот, алар ушул Техникалык регламенттин 51-82-пункттарына ылайык керектөөчүлөр үчүн маалыматтарды камтыйт.

50. Бузулган идиштеги жана (же) таңгактагы сүттү кайра иштетүүнүн азыктары кайра кайтарылат.

51. Сүт жана аны кайра иштетүүнүн азыктары «Тамак-аш азыктарын маркалоо жөнүндө» Техникалык регламент» тууралуу Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын талаптарына жана ушул Техникалык регламентте белгиленген талаптарга ылайык келген, керектөөчүлөргө арналган маалымат менен коштолууга тийиш.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 3-декабрындагы № 652 токтомунун редакциясына ылайык))

52. Керектөөчүлөр үчүн маалыматтар сүттүн, аны кайра иштетүүнүн азыктарынын топтук таңгагынын ар бир бирдигине, мындай продукциянын көп жолу колдонулуучу идишинин же транспорттук идишинин бирдигине, ошондой эле мындай продукциянын керектөө таңгагынын ар бир бирдигине жазылат.

53. Мындай продукциянын топтук таңгагынын ар бир бирдигине, көп жолу колдонулуучу идишинин же транспорттук идишинин бирдигине маркалоо коюлат, ал керектөөчүлөр үчүн төмөнкүдөй маалыматтарды камтыйт:

1) ушул Техникалык регламенттин талаптарына ылайык сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарынын аталышы;

2) мындай продукцияны чыгаруучунун аталышы жана турган жери;

3) мындай азыкты чыгаруучунун товардык белгиси;

4) мындай продукциянын топтук таңгагынын, көп жолу колдонулуучу идишинин же транспорттук идишинин нетто массасы жана брутто массасы;

5) топтук таңгактагы, көп жолу колдонулуучу идиштеги же транспорттук идиштеги мындай продукциянын керектөө таңгагынын бирдиктеринин саны;

6) мындай продукциянын жарактуулук мөөнөтү;

7) мындай продукцияны өндүрүү датасы;

8) мындай продукцияны сактоо шарттары;

9) мындай продукциянын керектөө таңгагынын нетто массасы;

10) мындай продукция аларга ылайык өндүрүлгөн стандарттын, ченемдик же техникалык документтин белгиси;

11) мындай продукциянын партиясынын номери;

12) мындай продукциянын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин ырастоо жөнүндө маалымат;

13) "Күндүн нурунан сактан", "Температураны чектөө", "Нымдан сакта" деген зарыл эскерткич жазуулар жана манипулятордук белгилер.

54. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын топтук таңгагын же транспорттук идишин коргоочу тунук полимер материалдары менен орогондо аларга маркалоону жазбоого жол берилет. Мындай учурда этикеткадагы маалымат керектөөчүлөр үчүн маалымат болуп саналат, мында этикеткада керектөө таңгактарындагы орундардын саны жана ушундай продукциянын топтук таңгагындагы же транспорттук идишиндеги ушундай продукциянын массасы жөнүндө кошумча маалыматтар жайгашууга тийиш. Көрүнбөгөн жазуулар, анын ичинде манипулятордук белгилер кошумча барактарга жазылат же керектөөчүлөргө ар кандай башка жеткиликтүү ыкма менен берилет.

55. Сүттүн, сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын топтук таңгагына же транспорттук идишине же болбосо керектөө идишине маркалоо типографиялык ыкма менен же алардын так окулушун камсыз кылган башка ыкма менен даярдалган этикеткаларды чаптоо аркылуу жазылат.

56. Сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарынын аталышы ушул Техникалык регламенттин 4-пунктунда белгиленген түшүнүктөргө шайкеш келүүгө тийиш. Мындай продукциянын аталышы ассортименттик белгилер же жасап чыгаруучунун фирмалык аталышы менен толукталышы мүмкүн.

57. Сүт алынган уйларды кошпогондо, айыл чарба малынын түрүн көрсөтүү таңгактардын этикеткаларында "сүт" деген түшүнүктөн алдында же бул түшүнүктөн кийин жайгашууга тийиш.

58. Сүттү жана аны кайра иштетүүнүн азыктарын термикалык иштетүү ыкмасына тиешелүү түшүнүктөр мындай продукциянын аталышынын алдында жайгашат, мисалы, "пастеризацияланган сүт", "стерилизацияланган кам каймак".

59. Сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарынын аталышынан кийин мындай продукцияны термикалык иштетүү ыкмасына тиешелүү түшүнүк менен катар мындай продукцияга тиешелүү башка маалыматтар жайгашышы мүмкүн, мисалы, "пастеризацияланган ароматташтырылган (ароматы бар) сүт".

60. Сүттүн кошунду азыктарынын аталышы сүт азыктары үчүн белгиленген түшүнүктөргө шайкеш келүүгө тийиш жана бул түшүнүктөргө түздөн түз жакын болгон, ушундай продуктуну мүнөздөгөн башка компоненттердин так сүрөттөмөсүн камтууга тийиш, мисалы, "жемиштердин бөлүкчөлөрү бар быштак", "жемиш кефири", "чочко эти бар эритилген сүр быштак".

61. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын таңгактарындагы этикеткаларда "биопродукт" түшүнүгү бир сөз түрүндө же татаал сөздөрдүн "био..." деген баштапкы бөлүгүн жана мындай продукциянын мисалы, "биокефир", "биоряженка" деген аталышын колдонуу менен ар кандай ылайыктуу жерге жайгашат.

62. Мындай продуктуну өндүрүү ыкмаларынын же чийки заттын курамынын же ачыткынын курамынын өзгөчөлүктөрүн мүнөздөө үчүн колдонулган түшүнүктөр анын аталышында көрсөтүлөт - "сүт суусундугу", "ынак сүт", "рекомбинирленген кам каймак", "кычкыл сүт суусундугу".

63. Нормалдаштыруу максатында кургак сүт азыктарын колдонгон учурларды кошпогондо, кургак сүт азыктарын жарым-жартылай колдонуу жөнүндө маалымат даяр продуктунун компоненттери жөнүндө маалымат менен бирдикте "Кургак сүттү (кам каймакты, сары сууну) колдонуу менен жасалды" деген жазуу түрүндө жайгашат.

64. Ушул Техникалык регламентте белгиленген кычкыл сүт азыктары түшүнүктөрүн кычкыл сүттү камтыган жана ачытылган азыктардын аталышын маркалоодо колдонууга жол берилбейт, алардын аталышында "кычкыл сүттү камтыган" деген түшүнүк же "ачытылган" деген түшүнүк мындай продуктуларды өндүрүү технологиясын мүнөздөгөн төмөнкүдөй түшүнүктөр менен алмаштырылууга тийиш, мисалы, "кефирдик", "кефирдик термизирленген", "йогурттук", "йогурттук термизирленген".

65. Сүттү камтыган продуктулардын аталышында же сүт курамындагы продуктулардын аталышында "продукт" түшүнүгү тиешелүү түрдө продуктунун консистенциясын же формасын (желе, кисель, коктейль, крем, мусс, суусундук, паста, рулет, соус, суфле, торт) мүнөздөгөн түшүнүк менен толукталган, мисалы, "сүт-шире коктейли", "кам каймак соусу", "сүт кисели", "жаңгагы бар быштак суфле", "татымы бар сүр быштак рулети".

66. Сүр быштактардын түрлөрүнүн жана типтеринин (катуу, жарым-жартылай катуу, жумшак, жаңы (быша элек), тилинген, паста түрүндөгү) түшүнүктөрүнүн аныктамалары аларды чыгаруучулардын чечими боюнча сүр быштактардын аталыштарында колдонулат.

67. "Байытылган" түшүнүгү тиешелүү азыктардын аталышы менен айкалышта колдонулат жана кошумча заттар бар экендиги жана саны жөнүндө, анын ичинде аларды керектөөнүн сунуш кылынган суткалык ченеми жөнүндө маалымат менен, ошондой эле мындай азыктарды колдонуу боюнча сунуштар менен коштолот.

68. Ушул Техникалык регламенттин 4-пунктунда белгиленген түшүнүктөр сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарынын ассортименттик белгилеринде жана башка кошумча аталыштарында, эгерде мындай азыктар ушул Техникалык регламентте белгиленген идентификациялык көрсөткүчтөргө шайкеш келбесе, колдонулууга тийиш эмес.

69. Ушул Техникалык регламенттин 4-пунктунда белгиленген сүттүн же аны кайра иштетүүнүн азыктарынын аталыштарынын бөлүктөрүн керектөө идишинин ошол эле бирдиктеринде ушундай продукциянын толук аталышын жазган учурда ушундай продукциянын таңгактарынын алдыңкы бетине жазууга жол берилет.

70. Сүт же сүт азыктары же болбосо, сүттүн курамдык продуктусу болуп саналбаган продуктулардын аталыштарында ушул Техникалык регламентте белгиленген түшүнүктөрдү, анын ичинде бул аталыштардын курамына кирген сөздөрдү, алардын ар кандай айкаштарын мындай продуктуларды маркалоо учурунда даярдоочулардын фирмалык аталыштарында, алардын этикеткаларында, керектөөчүлөрдү адаштыра турган рекламалык же башка максаттарда колдонууга жол берилбейт.

71. "Май" түшүнүгүн колдонууга, анын ичинде даярдоочулардын фирмалык аталыштарында, май пастаны жана кам каймак-өсүмдүк спредин маркалоодо, мындай азыктардын этикеткаларында, керектөөчүлөрдү адаштыра турган рекламалык же башка максаттарда колдонууга жол берилбейт. "Сызгырылган май" колдонууга, анын ичинде даярдоочулардын фирмалык аталыштарында, сызгырылган май-өсүмдүк аралашмасын маркалоодо, мындай азыктардын этикеткаларында, керектөөчүлөрдү адаштыра турган рекламалык же башка максаттарда колдонууга жол берилбейт.

72. Курамына өсүмдүк майы кирген балмуздакты маркалоодо "сүт", "каймак май", "пломбир" түшүнүктөрүн колдонууга жол берилбейт.

73. Кайра иштетүү үчүн юридикалык же жеке жактар саткан чийки сүттүн, чийки каймактын транспорттук идишке жазылган маркалоосу болууга жана төмөнкүдөй маалыматтарды камтыган товардык-транспорттук документтер менен коштолууга тийиш:

1) мындай продуктулардын аталышы;

2) мындай продуктуларды идентификациялоо көрсөткүчтөрү (буга сүттүн кургак заттарынын массалык үлүшү кирбейт);

3) мындай азыктарды даярдоочунун - жеке жактын, анын ичинде жеке ишкердин аталышы (фамилиясы, аты-жөнү), мындай азыктарды даярдоочунун юридикалык (айыл чарба уюмунун, дыйкан (фермер) чарбанын) аталышы;

4) мындай азыктарды даярдоочунун дареги;

5) мындай азыктардын көлөмү (литр менен) же мындай азыктардын массасы (килограмм менен);

6) мындай азыктарды жөнөтүү датасы жана убактысы (саат, мүнөт);

7) мындай азыктарды жөнөтүү учурундагы температура;

8) мындай азыктардын партиясынын номери.

74. Базарларда, анын ичинде айыл чарба базарларында жеке жактар, анын ичинде жеке ишкерлер сатып-өткөрүп жаткан чийки сүт, чийки каймак, сүттү өнөр жайлык эмес кайра иштетүүнүн азыктары мындай азыктарды өндүрүү орду (дареги), мындай азыктардын аталыштары жана аларды өндүрүү датасы жөнүндө маалымат менен коштолууга тийиш.

75. Керектөө идишине бөлүп салынган жана Кыргыз Республикасынын аймагында дүң жана чекене соодада сатылып жаткан сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарынын төмөнкүдөй маалыматтарды камтыган маркалоосу болууга тийиш:

1) ушул Техникалык регламентте белгиленген түшүнүктөрдү колдонуу менен ушундай азыктардын аталышы;

2) майдын массалык үлүшү пайыз менен;

3) майдын массалык үлүшү тоң май фазасындагы пайыз менен (сүттү камтыган азыктар үчүн);

4) Кыргыз Республикасынын аймагында керектөөчүлөрдөн сүткө жана аны кайра иштетүүнүн азыктарына тиешелүү дооматтарды кабыл алууга (эгерде мындай дооматтар бар болсо) даярдоочу ыйгарым укук берген Кыргыз Республикасындагы даярдоочунун жана уюмдун аталышы жана чыгарылган жери (анын ичинде өлкө жана (же) мындай азыктар турган жер);

5) сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын даярдоочунун товардык белгиси (товардык белгиси бар болсо);

6) мындай азыктардын нетто массасы же көлөмү. Нетто массасы мындай товарларга карата, эгерде алардын чубурма, катуу, паста түрүндөгү же илээшчээк-ийилчээк консистенциясы бар болсо же алар үчүн тыгыздыгын өлчөөнү аткаруу ыкмасы жок болсо, көрсөтүлөт. Көлөм же нетто массасы (даярдоочунун каалоосу боюнча) суюк консистенциясы бар продуктулар үчүн, эгерде мындай продуктулар үчүн тыгыздыгын өлчөөнү аткаруу ыкмасы жана (же) дозалоо жабдуусу бар болсо, көрсөтүлөт;

7) мындай азыктардын курамы аларга кирген компоненттерди көрсөтүү менен.

Мындай азыктардын курамына кирген компоненттердин тизмеси ушундай даяр продуктуларды өндүрүү учуруна карата алардын массалык үлүшү азайышынын тартибинде түзүлөт. Эгерде компонент эки жана андан ашык компоненттерден турган тамак-аш азыгын билдирсе, бул тамак-аш азыгы сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын курамына өзүнүн аталышы менен киргизилиши мүмкүн. Сүт курамындагы продуктунун же сүттү камтыган азыктын курамына кирген сүт азыктары компоненттердин тизмесинде өзүнүн аталышы менен көрсөтүлөт. Өндүрүштүк процесс үчүн функциялык жактан зарыл болгон жана даяр продуктунун курамына кирбеген компоненттер "пайдалануу менен" деген сөздөрдөн мурда көрсөтүлөт. Мындай продукциянын курамында демейдегиден башкача курамы бар тамак-аш азыктарынын, тамак-аш кошумчаларынын, ароматизаторлордун, компоненттердин аталыштары көрсөтүлөт. Катуу сүр быштактын курамына кирген компоненттер өзүнчө көрсөтүлөт;

8) мындай азыктардын тамак-аштык баалуулугу (даяр продуктудагы майдын, белоктордун, көмүр кычкылдын, анын ичинде сахарозанын курамы) пайыз менен же мындай азыктардын 100 граммына эсептегенде грамм менен, энергетикалык баалуулугу калория же килокалория менен;

9) даяр кычкыл сүт же ачытылган продуктудагы микроорганизмдердин (сүт кычкылынын, бифидобактериялардын жана башка пробиотикалык микроорганизмдердин, ошондой эле ачыткынын - мындай азыктын граммындагы колония түзүүчү бирдиктердин) курамы;

10) байытылган даяр продуктудагы микро- жана макроэлементтердин, витаминдердин, ушундай продуктуну байытуу үчүн колдонулуучу башка заттардын курамы, мында ушул продуктуларды керектөөнүн суткалык дозасына карата ушундай продуктуга кошулган заттардын санынын катышы жана ушундай продуктуну керектөөнүн өзгөчөлүктөрү көрсөтүлөт;

11) гендик-инженердик-өзгөртүлгөн организмдерди колдонуу менен алынган компоненттердин бар экендиги жөнүндө маалымат (эгерде алар 0,9 пайыздан ашык санда болсо);

12) сүттү жана аны кайра иштетүүнүн азыктарын сактоо шарттары (анын ичинде сүттүн негизиндеги балдар тамак-аш азыктарынын продуктуларынын таңгагын ачканга чейин ачылган таңгактарды сактаган учурда жана жарактуулук мөөнөтү 30 күнгө чейинки тез бузулуучу продуктулар үчүн сөзсүз түрдө бул таңгактарды ачкандан кийин - мындай продуктуларды ачылбаган таңгактарда жана ачылган таңгактарда сактоо шарттары айырмаланган учурда);

13) сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүү датасы жана таңгактоо датасы (бул даталар дал келбеген учурда), эки орундуу сандар менен белгиленген, - сааты, числосу, айы (жарактуулук мөөнөтү саат менен эсептелген сүттү кайра иштетүүнүн тез бузулуучу азыктары үчүн), числосу, айы, жылы (жарактуулук мөөнөтү 30 күнгө чейин болгон сүттү кайра иштетүүнүн тез бузулуучу азыктары үчүн), айы, жылы (сүттү кайра иштетүүнүн тез бузулбай турган азыктары, анын ичинде консервалар үчүн);

14) жарактуулук датасы, ал эки орундуу сандар менен белгиленген сааты, числосу, айы (жарактуулук мөөнөтү саат менен эсептелген сүттү кайра иштетүүнүн тез бузулуучу азыктары үчүн), числосу, айы, жылы (жарактуулук мөөнөтү 30 күнгө чейин болгон сүттү кайра иштетүүнүн тез бузулуучу азыктары үчүн), айы, жылы (сүттү кайра иштетүүнүн тез бузулбай турган азыктары, анын ичинде консервалар үчүн). Жарактуулук мөөнөтү "чейин жарактуу", "чейин керектөө зарыл" же "чейин колдонулат" деген сөздөрдөн мурда көрсөтүлөт. Жарактуулук мөөнөттөрүн саат, күн, ай менен көрсөтүүгө жол берилет ("Жарактуулук мөөнөтү 36 саат", "Жарактуулук мөөнөтү 14 күн (сутка)", "Жарактуулук мөөнөтү 6 ай", "14 сутка жарактуу", "6 ай жарактуу");

15) сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын керектөө ыкмалары жана шарттары (зарылчылык болгон учурда);

16) мындай продукция ага ылайык өндүрүлгөн жана идентификацияланышы мүмкүн болгон документ;

17) мындай продукциянын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин ырастоо жөнүндө маалымат;

18) ушул Техникалык регламенттин 4-пунктунда белгиленген негизги түшүнүктөргө ылайык сүттү кайра иштетүү азыктарын өндүрүү учурунда кургак ынак сүттү же кургак майсыздандырылган сүттү пайдалануу жөнүндө маалымат керектөө идишинин алдыңкы бетинде сүттү кайра иштетүү азыгынын тиешелүү түрүнүн аталышы менен бирге бирдей арип менен жайгашат. Кургак ынак сүттү, кургак майсыздандырылган сүттү пайдаланган учурда сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын керектөө идишинде "сүт" түшүнүгүн колдонууга жол берилбейт.

76. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын, сүттү кайра иштетүүнүн концентрацияланган (коюлтулган) жана кургак азыктарынын маркалоосу төмөнкүдөй кошумча маалыматтарды камтууга тийиш:

1) мындай азыктарды даярдоо датасы жана жарактуулук мөөнөтү банканын, же пачканын капкагына же таманына жазылат. "чейин жарактуу", "чейин колдонулат" деген сөздөрдү пайдалануу менен жарактуулук мөөнөтүн көрсөткөн учурда алар менен катар "Биринчи же экинчи катардагы банканын капкагын же таманын караңыз" же "Пачканын капкагын же таманын караңыз" деген сөздөрдү пайдалануу менен мындай маалымат жазылуучу орун көрсөтүлөт. "... ичинде жарактуу" же "... ичинде сатуу керек" деген сөздөрдү пайдалануу менен жарактуулук мөөнөтүн көрсөткөн учурда алар менен катар айы менен жарактуулук мөөнөтү жана "Өндүрүү мөөнөтү биринчи же экинчи катардагы банканын капкагында же таманында көрсөтүлгөн" же "Өндүрүү мөөнөтү пачканын капкагында же таманында көрсөтүлгөн" деген сөздөрдү пайдалануу менен жазуу жазылат;

2) канты бар концентрацияланган (коюлтулган) сүттү кайра иштетүү азыктары үчүн канттын түрү (сахароза, фруктоза, глюкоза, лактоза).

77. Сүр быштак үчүн чел кабыкка же сүр быштак үчүн жабууга маалыматты жуулбай турган зыянсыз боекту же өзү чапталган жана белгиленген тартипте сүттү азыктары менен контакт үчүн уруксат берилген этикеткаларды пайдалануу менен жазууга же башка жеткиликтүү ыкма менен жазууга жол берилет. Сүр быштактын, сур быштак азыктарынын төмөнкүдөй кошумча маалыматтарды камтыган маркалоосу болууга тийиш:

1) сүр быштактын ассортименттик белгилери же аталышы ("Российский", "Угличский", "Сулугуни" жана ушул сыяктуу аталыштар);

2) майдын массалык үлүшү (кургак затка кайра эсептегенде) пайыз менен;

3) негизги ачыткы микрофлоранын түрү жана сүттү коюуландыруучу ферменттик препараттардын келип чыгышынын табияты;

4) жумшак, туздуу жана эритилген сүр быштактын жарактуулук мөөнөтү;

5) өтө катуу, жарым-жартылай катуу, катуу жана кургак сүр быштактардын жарактуулук мөөнөтү жана сактоо мөөнөтү (жарактуулук мөөнөтүнүн чегинде).

78. Кенже курактагы балдардын тамак-ашына арналган сүттүн негизиндеги балдар тамак-аш азыктарынын төмөнкүдөй кошумча маалыматтарды камтыган маркалоосу болууга тийиш:

1) бул азыктарды пайдалануу боюнча сунуштар;

2) бул азыктарды жасоо шарттары (зарылчылык болгон учурда), бул азыктардын таңгагын ачкандан кийин аларды сактоо жана пайдалануу шарттары;

3) бал азыктар арналган балдардын курагын көрсөтүү:

а) төрөлгөндөн тартып - адаптацияланган аралашмалар;

б) алты айдан ашкан - кийинки аралашмалар;

в) алты айдан ашкан - быштак жана анын негизиндеги азыктар;

г) сегиз айдан ашкан - адаптацияланбаган сүт азыктары.

79. Сүттүн негизиндеги балдар тамак-аш азыктарынын этикеткаларында "Балдар тамак-ашы үчүн" деген жазуу болууга тийиш. Мындай жазуунун арибинин өлчөмү негизги колдонулган арип өлчөмүнөн кичине болушу мүмкүн эмес. Адаптацияланган сүт аралашмаларынын жана кийинки аралашмалардын таңгактарында "Наристе балдарга эмчек эмизүү артык" эскертүүчү жазуу болууга тийиш.

80. Ушул Техникалык регламенттин 78-пунктунда көрсөтүлгөн продуктуларды кошпогондо, наристе балдардын, мектепке чейинки балдардын же мектеп курагындагы балдардын тамак-ашына арналган башка сүт азыктары, курамдык сүт азыктары, сүттү камтыган азыктар жөнүндө маалыматтар ушул Техникалык регламенттин талаптарына жана сүттү кайра иштетүүнүн ушундай азыктары аларга ылайык өндүрүлгөн ченемдик жана (же) техникалык документтердин талаптарына шайкеш келүүгө тийиш.

81. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын аштык баалуулугунун маркалануучу көрсөткүчтөрү белгилүү сандардын же орточо таразаланган сандардын негизинде эсептик ыкма менен алынган, сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын жасап чыгаруучу изилдешинин (сыноосунун) учурунда же таблицалык сандардын негизинде эсептик ыкма менен алынган, ченемдик жана (же) техникалык документтерден алынган, же болбосо колдонулуучу компоненттердин аштык баалуулугунун көрсөткүчтөрүн талдоо учурунда эсептик ыкма менен алынган орточо таразаланган сандардын негизинде белгиленүүгө тийиш.

82. Сүттү кайра иштетүүнүн байытылган азыктарына киргизилген заттардын саны алардын жарактуулук мөөнөтүнүн аягында ушундай азыктардагы алардын курамын эске алуу менен көрсөтүлөт. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарында мындай азыктарды өндүрүүдө алардын жарактуулук мөөнөтүнүн ичинде витаминдердин санынын табигый төмөндөшүнө байланыштуу аларда витаминдердин курамы көбөйтүүгө, бирок майда эрүүчү витаминдер үчүн 50 пайыздан ашык эмес жана ченемдик жана (же) техникалык документтерде декларацияланган көрсөткүчтөргө карата сууда эрүүчү витаминдер үчүн 100 пайыздан ашык эмес көбөйтүүгө жол берилет.

83. Этикеткалар керектөө жана (же) транспорттук идиштин ар бир бирдигине коюлат жана окуу үчүн бир эле ыңгайлуу жерге жайгашат. Этикеткадагы маалымат мамлекеттик жана расмий тилдерде баяндалууга тийиш. Кошумча маалымат чет тилдерде баяндалышы мүмкүн. Сүттү кайра иштетүүнүн азыгы жөнүндө башка тилдерде баяндалган маалымат мамлекеттик жана расмий тилдерде баяндалган маалыматтарга окшош болууга тийиш.

84. Этикеткадагы маалымат ушул Техникалык регламенттин 51-82-пункттардын талаптарына шайкеш келүүгө тийиш. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын аталышы керектөө идишинин алдыңкы бетинде жайгашуучу этикеткага жазылат, мында өлчөмү кеминде 9,5 кегль болууга тийиш болгон арип колдонулат, көлөмү же салмагы 100 миллилитр (грамм) болгон керектөө идишинде арибинин өлчөмү кеминде 8,5 кеглди түзгөн арип колдонулат. Зарыл маалыматтын бүткүл көлөмүн этикеткага жайгаштыруу мүмкүн болбогон учурда, жасап чыгаруучунун аталышын, сүттү кайра иштетүүнүн азыктарынын аталышын, нетто массасынын же көлөмүнүн санын, курамын, азыктык баалуулугун, өндүрүү датасын, жарактуулук же сактоо мөөнөтүн, мындай сактоонун шарттарын, ушундай азык ага ылайык өндүрүлгөн документтин аталышын жана шайкештик белгисин кошпогондо, маалыматтардын бир бөлүгү кошумча баракта жайгашышы мүмкүн. Мында ушундай азыктын этикеткасында "Кошумча маалыматты кошумча барактан караңыз" деген жазуу жайгашууга тийиш.

85. Соода уюмдары же коомдук тамактануу уюмдары сүттү жана аны кайра иштетүүнүн азыктарын керектөөчүлөргө саткан учурда чоң өлчөмдөгү транспорттук жана (же) топтук идиштин этикеткалары кошумча барактар менен алмаштырылышы мүмкүн, алар бөлүп куюлган сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарынын ар бир бирдигине тиркелет жана ушул Техникалык регламенттин 51-82-пункттарынын талаптарына ылайык керектөөчүлөр үчүн маалыматтарды камтыйт.

86. Микроорганизмдер, анын ичинде моно өсүмдүктөрдө же сүттү иштетүү азыктарын өндүрүү үчүн ачыткынын курамындагы пробиотиктер идентификацияланган, патогендик эмес, токсикалык эмес болушу керек жана сүттү иштетүү азыктарын өндүрүүгө керектүү ушул Техникалык регламенттин тийиштүү талаптарына жооп берген касиеттерге ээ болушу зарыл.

87. Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын өндүрүү үчүн колдонулган ферменттик препараттар конкреттүү технологиялык процесске керектүү активдүүлүккө жана спецификалыкка ээ болушу жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылык документтеринде, стандарттарында белгиленген талаптарга, Кыргыз Республикасынын аймагында колдонуудагы эрежелердин жыйындысына жана (же) техникалык документтердин талаптарына жооп бериши керек.

88. Ачыткылардын, ферменттик препараттардын, ачыткыларды жана пробиотикалык микроорганизмдерди өндүрүү чөйрөсүнүн микробиологиялык коопсуздугунун көрсөткүчтөрү ушул Техникалык регламенттин 1-тиркемесиндеги жол берилген деңгээлден ашпаш керек.

89. Ачыткылардын, ферменттик препараттардын, ачыткыларды жана пробиотикалык микроорганизмдерди өндүрүү чөйрөсүнүн микробиологиялык коопсуздугунун башка көрсөткүчтөрү тамак-аш азыктарынын коопсуздугун камсыз кылуу тармагындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына жана ушул Техникалык регламенттин талаптарына ылайык келиши керек.

90. Колдонууга даяр ачыткылар жана пробиотикалык микроорганизмдер уюмдарда же аймагы боюнча бири биринен алыс турган өндүрүштүк жайларында өндүрүлүшү керек. Колдонууга даяр ачыткылардан өндүрүштүк ачыткыларды жана пробиотикалык микроорганизмдерди даярдоо сүттү иштетүү азыктарын даярдоочу тарабынан аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдарынын ченемдик документтеринде, стандарттарында белгиленген, жыйынды эрежелердин жана (же) техникалык документтердин талаптарына жооп берген өндүрүштүк жайларда ишке ашырылышы керек.

91. Сүт азыктарын иштетүүнү даярдоочу ачыткылардын, пробиотикалык микрорганизмдердин, аларды өндүрүү процесстеринин, өндүрүштүк ачыткыларын өндүрүүнүн коопсуздугун, конструкциялык өзгөчөлүктөрдү (жайлардын жайгашышы жана саны, алардын абалы), уюштуруучулук иш-чараларды, микроорганизмдер менен иштөөнүн шарттарынын санитардык-эпидемиологиялык талаптарын жана жабдуулардын техникалык абалын сактоо менен камсыз кылышы керек.

92. Өндүрүштүк ачыткылар жана (же) пробиотикалык микроорганизмдер сүттү иштетүү азыктарын даярдоочу тарабынан төмөндөгү талаптарга жооп берген атайын өндүрүштүк жайларда даярдалышы керек:

1) өндүрүштүк ачыткылар жана (же) биотикалык микрорганизмдер колдонулган негизги өндүрүштүк жайлар менен бирге өндүрүштүк имаратта жайгаштыруу, бирок аларды өзүнчө бөлүп;

2) ачыткыларды жана (же) пробиотикалык микроорганизмдерди жагымсыз микроорганизмдерден, бактериофагдардан жана ушуларга окшош тышкы агенттерден сактоо үчүн түзүлгөн жана кармалып турган бир нече өндүрүштүк жайлардын болушу;

3) сордуруп-үйлөтүүчү желдөөсүнүн жана абаны тазалоо жана иштетүүнүн эффективдүү системасынын болушу.

93. Сүт азыктарын иштетүүнү даярдоочу ачыткыларды жана (же) пробиотикалык микроорганизмдерди өндүрүүдө жана алардан өндүрүштүк ачыткыларды жана активдештирилген бактериалдык концентраттарды даярдоодогу коопсуздукту контролдоону өндүрүштүк процесстин бардык этаптарында атайын даярдыктан, ошондой эле аттестациядан өткөн кызматчылар ишке ашырышат.

94. Өндүрүштүк ачыткыларды жана (же) пробиотикалык микрорганизмдерди даярдоонун бардык процесси (анын ичинде кургак тамак-аш чөйрөсүн же кургак сүттү калыбына келтирүү, ачыткыларды пастирлөө жана же (стерилдештирүү), муздатуу, ачыткылоо, культивациялоо жана муздатуу) жабык системада ишке ашырылат.

95. Өндүрүштүк жайларды, жайдагы ушул Техникалык регламенттин 92-пунктунда көрсөтүлгөн жабдууларды жана инвентарды жууп-тазалоонун жана дезинфекциялоонун режимдери ушул Техникалык регламенттин 41-43-пункттарынын талаптарына жооп бериши керек жана уюмдун жетекчиси, жеке ишкер же анын ыйгарым укуктуу адамынын белгиленген тартиптеги өндүрүштүк контролунун программасында каралышы зарыл.

96. Ушул Техникалык регламенттин талаптарына жооп бербеген, ачылган кутулардан толугу менен пайдаланылбаган жана пайдалануу мөөнөтү өтүп кеткен өндүрүштүк ачыткыларды жана (же) пробиотикалык микроорганизмдерди пайдаланууга жол берилбейт.

97. Ушул Техникалык регламенттин 92-пунктунда көрсөтүлгөн жайдан башка өндүрүштүк жайга берилүүчү өндүрүштүк ачыткылардын жана (же) пробиотикалык микроорганизмдердин ар бир партиясы аларды өндүрүүнүн сааты жана датасы, курамы, дайындалышы, көлөмү, активдүүлүк жөнүндө көрсөткүчү менен коштолушу керек.

97. Тамак-аш продуктыларынын коопсуздугун камсыз кылуу тармагындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана ушул Техникалык регламенттин талаптарына жооп берген сүттү иштетүү азыктары сатылууга тийиш.

98. Даярдоочу же чет өлкөлүк даярдоочунун функциясын аткарган адам тарабынан сүттү иштетүү азыктарын сатуучуга берүүдө бир эле убакта бул азыктардын ушул Техникалык регламенттин талаптарына ылайыктуулугун тактаган документтердин көчүрмөсү берилүүсү керек.

99. Сүттү иштетүү азыктарын сатууга чейин сатуучу ушул Техникалык регламентте көрсөтүлгөн азыктар жөнүндө маалыматты жана ушул маалымат даярдоочунун документтериндеги маалымат менен шайкеш келгендигин текшерүүгө милдеттүү.

100. Сүттү иштетүү азыктарын сатууда көрсөтүлгөн азыктардын таңгагынын чаптоо-баракчаларына жайгаштырылган маалыматтын бир бөлүгүн сатуучу керектөөчүгө жеткирүүгө милдеттүү.

101. Сүттү иштетүү азыктарын сатуучуда сактоо жана аларды сатуу даярдоочу тарабынан белгиленген шарттарды сактоо менен ишке ашырылышы керек.

102. Даярдоочу белгилеген ушул азыктарды сактоонун шарттарын камсыз кылууга мүмкүнчүлүгү жок сатуучуга сүттү иштетүү азыктарын сатууга жол берилбейт.

103. Сүттү иштетүү азыктарын сатуучу даярдоочу белгилеген жарактуулук мөөнөтүнөн ашкан сатуу мөөнөтүн белгилөөгө укуксуз. Жарактуулук мөөнөтү өтүп кеткен сүттү иштетүү азыктарын сатууга жол берилбейт.

104. Жеке адамдар, анын ичинде жеке ишкерлер өнөр жайлык эмес өндүрүштө чыгарган сүттү иштетүү азыктарын базарларда, айыл чарба базарларында сатууда алар бул азыктардын ушул Техникалык регламенттин коопсуздук жана идентификациялык көрсөткүчтөрү боюнча талаптарга ылайыктуулугун камсыз кылууга, ошондой эле бул азыктардын өндүрүлгөн жери (дареги), алардын аталышы жана өндүрүү датасы жөнүндө маалыматты керектөөчүгө жеткирүүгө милдеттүү.

105. Айыл чарба базарларында чийки сүттү сатууда сатуучулар керектөөчүгө Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын сертификациялоо органынын чийки сүттүн коопсуздугун тактаган документтерин көрсөтүүгө, ошондой эле чийки сүттү сөзсүз кайнатуунун зарылчылыгы жөнүндө маалыматты жеткирүүгө милдеттүү.

106. Сүттү иштетүү азыктарын кайра алуу бул азыктарды даярдоочу же сатуучу тарабынан өз алдынча же соттун чечими боюнча, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын продукцияны мажбурлап кайра алуу жөнүндө милдеттендирүү каты менен ишке ашырылат.

107. Тамак-аш азыктарынын коопсуздугун камсыз кылуу тармагындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына, керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана ушул Техникалык регламенттин талаптарына ылайык келбеген жана жарандардын ден соолугуна же жашоо турмушуна, курчап турган чөйрөгө коркунуч алып келген сүттү иштетүү азыктарын өндүрүүнү жана сатууну токтотуу бул азыктарды даярдоочу же сатуучу тарабынан өз алдынча же Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган керектөөчүлөрдүн укугун коргоо, көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын милдеттендирүү каты же Кыргыз Республикасынын мыйзамында белгиленген тартипте жана мөөнөттө соттун чечими менен ишке ашырылат.

108. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган сүттүн жана аны иштетүү азыктарынын ушул Техникалык регламенттин талаптарына ылайык келбегендиги жөнүндө маалыматты алгандан кийин аккредиттелген сыноо лабораториясында бул азыктарды сыноонун протоколдорун алуу үчүн керектүү мөөнөттөргө сатууну токтотууга милдеттендирүү катын берүүгө укуктуу.

109. Ушул Техникалык регламенттин талаптарына жооп бербеген сүттү жана аны иштетүүнүн азыктарын утилдештирүү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 1997-жылдын 9-июлундагы № 407 токтому менен бекитилген сатууга жараксыз деп табылган продукцияларды (товарларды) жок кылуунун (кайра иштетүүнүн) тартиби жөнүндө Жобого ылайык бул азыктарды даярдоочу же сатуучу тарабынан ишке ашырылат.

110. Сүттү жана анын азыктарын утилдештирүү ыкмасы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган, ветеринария тармагындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жана (же) экологиялык коопсуздук чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган менен макулдашылат.

111. Сүттү иштетүүнүн кайра алынган азыктарын мажбурлап утилдештирүү жөнүндө токтом кабыл алган Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган көзөмөлдөө жана контролдоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган, ветеринария тармагындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жана (же) экологиялык коопсуздук чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктук мамлекеттик орган оору-сыркоонун пайда болуусун жана жайылуусун, алардын кесепети жарандардын же малдын жашоосуна же ден соолугуна зыян келтирүүсүн болтурбоо, ошондой эле курчап турган чөйрөнү булгашын болтурбоо максатында контроль жүргүзүүгө милдеттүү.

112. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын сактоо, ташып жеткирүү, сатуу жана утилдештирүү өндүрүштүк процесстеринде иштеген кызматчылар төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) ишке киришкенде алдын ала медициналык кароодон (текшерүүдөн) жана мезгил-мезгили менен медициналык кароодон (текшерүүдөн) өтүү;

2) ишке киришүүнүн алдында гигиеналык окутуудан жана белгиленген тартипте аттестациядан өтүү;

3) белгиленген үлгүдөгү жеке медициналык китепчеси болушу;

4) кесипкөйлүк даярдыгынын болушу жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилеген тартипте бекитилген квалификациялык маалымдамалардагы көрсөтүлгөн кызматтардын, кесиптердин, адистиктердин квалификациялык талаптарына ылайык келүүсү;

5) тамак-аш азыктарынын сапатына жана коопсуздугуна талаптарды койгон санитардык жана ветеринардык эрежелерди жана ченемдерди, кызматтык нускамаларды, технологиялык нускамаларды билиши жана сакташы;

6) сүттү жана аны иштетүүнүн азыктарын даярдоого жумшалуучу жабдууларды пайдалануунун эрежелерин сактоо;

7) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жарандардын өмүрүнө жана ден соолугуна, курчап турган чөйрөгө, малга жана өсүмдүктөргө келтире турган зыяндардын алдын алуу максатындагы чараларды көрүү.

113. Сүттү жана аны кайра иштетүүнүн азыктарын идентификациялоо табыштамачы тарабынан алардын ушул Техникалык регламенттин иш-аракети чөйрөсүнө таандыгын аныктоо максатында жүргүзүлөт жана ушул Техникалык регламенттин сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын мүнөздөгөн 4-пунктунда жана 2-тиркемесинде белгиленген белгилери аркылуу жүзөгө ашырылат.

114. Сүт жана аны кайра иштетүү азыктары, аларды коштогон документтерде жана этикеткаларында алар жөнүндө маалымат алардын аталыштарына жана (же) ушул Техникалык регламенттин 4-пункту жана 2-тиркемеси менен белгиленген идентификациялык көрсөткүчтөргө шайкеш келбеген же анык болбогон учурда, фальсификацияланган деп табылып, мажбурлап кайра алынууга жатат.

115. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын идентификациялоо табыштамачы тарабынан конкреттүү азыкты ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин тастыктоо жана баалоо үчүн, ошондой эле конкреттүү азык жөнүндө маалыматта анын толук эмес сүрөттөлүшү камтылган учурда жүргүзүлөт.

116. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын идентификациялоо демилгелүү тартипте юридикалык жана жеке жактар тарабынан ошол азыктардын алар жөнүндө берилген маалыматка шайкештигин аныктоо зарылчылыгы болгондо, ошондой эле ал маалыматтын ишенимдүүлүгү шек туудурганда же ал азыктарды алдын ала баалоо максатында ишке ашырылат.

117. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын идентификациялоо ушул Техникалык регламенттин 2- жана 6-тиркемелеринде көрсөтүлгөн белгилерди эске алуу менен, ошондой эле даярдоочу же сатуучу берген ошол азыктардын сүрөттөлүшү боюнча жүргүзүлөт.

118. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарды сүрөттөөдө аткаруучу бийликтин мамлекеттик органдарынын ченемдик актылары, эл аралык стандарттар, улуттук стандарттар же уюмдардын стандарттары, ошол азыктарды коштоочу документтер, жөнөтүү келишимдери, контракттар, ал азыктарга спецификациялар, керектөөчү таңгактардын этикеткаларындагы маалымат жана бул азыктардын сүрөттөлүшүн камтыган башка документтер пайдаланылышы мүмкүн.

119. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын идентификациялоонун милдеттерине жана спецификасына жараша идентификациянын төмөнкү жол жоболору колдонулат:

1) ачык-айкын азык ылайыктуу чыгарылган документтердин экспертизасы;

2) ал азыктын сыноосу;

3) ушул пункттун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн документтердин жана бул азыктын сыноонун натыйжаларынын экспертизасы.

120. Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктардын идентификациялоосу ушул Техникалык регламенттин 119-пунктунун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн документтердин конкреттүү азыктын түрүнө, конкреттүү партиясына шайкештигин аныктоо, ал азыктын партиянын бир түптүүлүгүнө таандыгын тастыктоо максатында экспертиза жолу менен жүргүзүүдө сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коштоочу документтерине жана керектөөчү таңгактоонун маркалоосуна жана ташылган тарасына, идентификациялануучу азыктын тышкы түрүнө жана таңгактоонун шайкештигине иликтөө жүргүзүлөт.

121. Ушул Техникалык регламенттин 119-пунктунун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн документтердин экспертизасынан алынган маалымат жетишсиз же так эмес болгондо, ошондой эле сүт жана аны кайра иштетүүнүн азыктары ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештиги тастыкталганда ушул Техникалык регламенттин 124-130-пункттарында белгиленген көрсөткүчтөрдөгү азыктарды изилдөө (сыноо) жүргүзүлөт.

122. Сүттү жана аны кайра иштетүүнүн азыктарын бурмалоо фактыларын ырастоо зарыл болгондо ушул Техникалык регламентте белгиленген идентификациялоо көрсөткүчтөрүн жана башка көрсөткүчтөрү бөлүгүндө, аларды аккредиттелген сыноо лабораторияларында изилдөө (сыноо) жүргүзүлөт:

1) сүттү иштетүүнүн даяр азыгында, сүт азыктардагы курамында же сүт аралашкан азыктарда кургак сүттүн болушу (кургак сүт калдыгы), ушундай даяр азыкта алардын массасынын жалпы үлүшү пайыздарда (каймак май аралашкан сүттү иштетүү азыктарынан башкалары);

2) сүттөн пайда болбогон майлардын болушу жана аралашышы, алардын сүт жана аны иштетүү азыктарындагы жалпы үлүшү пайыздарда;

3) сүттү кайра иштетүү азыктарынын май кислоталык курамы (майдын массалык үлүшү кеминде 1,5 пайызды түзгөн сүттү иштетүү азыктарын, майдын массалык үлүшү 8 пайыздан ашпаган бал муздактарды кошпогондо);

4) сүт консерваларында жана сүт аралашкан консерваларда майы калпынган кургак сүт калдыгында белоктун болушу, мындай азыктардагы анын массалык үлүшү пайыздарда;

5) сүт консерваларындагы жана сүт аралашкан консервалардагы ачыткы белоктор менен казеиндин катышы.

Сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарын идентификациялоонун көрсөткүчтөрүн аныктоодо, бул азыктарды изилдөөнүн (сыноонун) объективдүүлүгүн жана тактыгын камсыз кылган өлчөөлөрдү аткаруунун аттестацияланган ыкмалары колдонулушу керек.

123. Сүттү иштетүүнүн конкреттүү азыгын идентификациялоону жүргүзүүнүн жыйынтыгы идентификациялоо жүргүзүүнүн протоколу түрүндө анализделет жана калыпталат, алардын мазмуну төмөндөгүлөрдү камтууга тийиш:

1) сүттү же аны кайра иштетүүнүн азыктарын идентификациялоону жүргүзгөн уюм тууралу маалыматтар;

2) сүттү же аны кайра иштетүү азыктарын даярдоочу тууралу маалымат, юридикалык жактын турган жерин (дарегин), жеке адамдын, анын ичинде жеке ишкердин дарегин, фамилиясын, атын, атасынын атын көрсөтүү менен;

3) ушул азыктын аталышы, ушул азыктын классификациялык белгилеринин аталышы;

4) идентификацияны жүргүзүү үчүн керектүү сүт жана сүттү иштетүүнүн азыктары жөнүндө маалымат;

5) сүттү же аны кайра иштетүү азыктарын өндүрүү датасы, жарамдуулук мөөнөтү, сактоо мөөнөтү (сактоо мөөнөтү бар болгондо), сатуу мөөнөтү (сатуу мөөнөтү бар болгондо), аларды сактоонун шарттарын, конкреттүү маркалоону, атайын маркалоону (атайын маркалоосу болсо) көрсөтүү;

6) бул азыкты аккредиттелген сыноо лабораториясында (борборунда) (аларды жүргүзүү зарылчылыгы болгондо) изилдөөнүн, анын ичинде органолептикалык көрсөткүчтөрдү изилдөөлөрдүн (сыноолордун) натыйжалары;

7) таңгактоо тууралуу маалыматтар, анын ичинде таңгактоонун түрү, керектөө таңгагындагы же транспорттук идиштеги бул азыктын нетто массасы же көлөмү;

8) бул азыктын партиясынын көлөмү;

9) ушул Техникалык регламенттин талаптарына маркалоонун шайкеш келиши жөнүндө маалыматтар;

10) бул азыктар ылайыкталып өндүрүлгөн стандарттардын, ченемдик жана (же) техникалык документтердин аталышы (алар болгондо), же бул азыктын жазылышы камтылган башка документтер Кыргыз Республикасынын аймагына алынып келинген азыктар кошулат, (аны жөнөтүү контракты, гигиеналык сертификат, бул азыктын чыгышынын сертификаты, бул азыктын коопсуздук көрсөткүчүн тактаган документ, бул азыктын сапатынын сертификаты, бул азыктын өзгөчөлүктөрү);

11) кошумча изилдөөлөр (сыноолор) жүргүзүлгөндүгү (эгер талап кылынган учурлар болсо) жөнүндө корутунду;

12) бул азыктын аталган аталышына жана (же) бул азыктын конкреттүү партиясына жана анын декларацияланган көрсөткүчтөрүнө ылайык келиши жөнүндө корутунду.

124. Сүттү, аны кайра иштетүү азыктарын, ачыткыларды, пробиотикалык микроорганизмдерди жана ферменттик препараттарды идентификациялоо максатында алардын касиеттеринин көрсөткүчтөрүнүн төмөнкү топтору колдонулат:

1) органолептикалык - сырткы түрү, консистенция, даамы, жыты, конкреттүү азыкты өндүрүү стандарттарында, ченемдик жана (же) техникалык документтерде (алар болсо) жана (же) ушундай азыктардын сыпаттамасы камтылган башка документтерде көрсөтүлгөн башка органолептикалык көрсөткүчтөр;

2) физикалык-химиялык - сүттөгү жана аны иштетүү азыктарындагы сүттүн курамдык бөлүктөрүнүн массалык үлүштөрү, конкреттүү азыкты өндүрүү стандарттарында, ченемдик жана (же) техникалык документтердеги физикалык-химиялык көрсөткүчтөр же башка бул азык жазылган документтерде көрсөтүлгөн кычкылдуулук, тыгыздык, температура, эрүү индекси, илеешчектик жана башка физикалык-химиялык көрсөткүчтөр;

3) микробиологиялык - микроорганизмдердин түрдүк же түркүмдүк курамы, белгилүү түрдөгү же түркүмдөгү микроорганизмдердин саны масса бирдигиндеги же ушул Техникалык регламенттин талаптарына, конкреттүү азыктарды өндүрүүгө карата стандарттарга, ченемдик жана (же) техникалык документтерге (мындай документтер бар болгондо) жана (же) бул азыктын сыпаттамасын камтыган документтерге ылайык конкреттүү бул азыктын көлөмү.

125. Чийки сүттү жана чийки кам каймакты идентификациялоодо төмөнкү көрсөткүчтөр колдонулат:

1) ушул Техникалык регламенттин 7-тиркемесинин 2-таблицасында көрсөтүлгөн айыл чарба малдардын ар түрдүү түрлөрүнөн алынган сүттүн жана анын аталышын аныктаганга мүмкүнчүлүк берген идентификациялоо көрсөткүчтөрү (уйдун сүтү, эчкинин сүтү, бээнин сүтү, топоздун сүтү, буйволдун сүтү, төөнүн сүтү);

2) ушул Техникалык регламенттин 7-тиркемесинин 1, 3-таблицаларында көрсөтүлгөн органолептикалык жана физикалык-химиялык көрсөткүчтөрү, алар боюнча уйдун чийки сүтүн, кам каймакты идентификациялоо жүргүзүлөт;

3) айыл чарба малдардын башка түрлөрүнөн алынган сүттүн идентификациясы жүргүзүлө турган стардарттарда, ченемдик жана (же) техникалык документтерде көрсөтүлгөн көрсөткүчтөр.

126. Сүттү кайра иштеп чыгуу азыктарынын идентификациясын жүргүзүүдө төмөнкү көрсөткүчтөрү колдонулат:

1) ушул Техникалык регламенттин 2-тиркемесинде келтирилген параметрлерди эске алуу менен, 124-пункттун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн органолептикалык көрсөткүчтөр;

2) ушул Техникалык регламенттин 6-тиркемесинде келтирилген параметрлерди эске алуу менен, 124-пункттун 2-пунктчасында көрсөтүлгөн физикалык-химиялык жана микробиологиялык көрсөткүчтөр.

127. Сүттү кайра иштетүүнүн глазурланган жана декорлонгон азыктарын идентификациялоону жүргүзүүдө декор үчүн колдонулган тамак-аш азыктардын жана глазурдун болушунун көрсөткүчтөрү эске алынбайт: (вафли, шоколад, сүттү же жашылча глазуру, карамель, жаңгактар, печенье, жашылча, цукаттар, шоколад, сүттүн кайра иштетүү азыктарынын курамына кирбеген башка тамак-аш азыктары).

128. Сүттүн кайра иштетүүнүн байытылган азыктарын идентификациялоону жүргүзүүдө ошол азыктарга кошулган заттардын бар болушу жана алардын деңгээли, заттардын этикеткадагы же таңгактоодогу камтылган маалыматта көрсөтүлгөн деңгээлге шайкештиги аныкталат.

129. Ферменттик препаратты идентификациялоо ушул Техникалык регламенттин 119-пункттун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн аларды даярдоочунун документтеринин экспертизасында төмөнкү көрсөткүчтөр боюнча жүргүзүлөт:

1) субстраттардын өзгөчөлүгү;

2) ферменттик препараттардын активдүүлүгү;

3) ферменттердин пайда болушунун табияты.

130. Ачыткылардын жана пробиотикалык микроорганизмдердин (пробиотиктердин) идентификациясы ушул Техникалык регламенттин 119-пунктунун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн аларды даярдоочунун документтеринин экспертизасында төмөнкү көрсөткүчтөр боюнча жүргүзүлөт:

1) микроорганизмдердин пайда болушунун табияты;

2) микроорганизмдердин түркүмдүк жана түрдүк курамдары;

3) ачыткынын активдүүлүгүнүн бирдигиндеги же бир граммдагы жандуу клеткалардын саны.

131. Сүт жана аны кайра иштетүү азыктары, тыштан алып келгендерди кошуп алганда, ички рынокко аларды ушул Техникалык регламентте каралган талаптарга шайкеш келген шартында гана жайгаштырууга жол берилет.

132. Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын жана алар менен байланышкан процесстердин ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин баалоо төмөнкү формада жүргүзүлөт:

- чийки сүттүн ветеринардык-санитардык экспертизасы;

- өндүрүш контролу;

- сүттү кайра иштетүү азыктарынын шайкештигин шайкештикти декларациялоо формасында тастыктоо;

- мамлекеттик көзөмөл.

133. Тамак-аш азыктарын өндүрүү үчүн чийки сүттүн шайкештигин баалоо милдеттүү ветеринардык-санитардык экспертиза формасында менчик фомасына карабастан аккредиттелинген ветеринардык лабораторияларда (борборлордо) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

134. Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарын даярдоочулары ушул Техникалык регламенттин талаптарын өндүрүш-технологиялык процесстин ар бир баскычында коркунучтуу тобокелдерди жана контролдук кризистик точкаларды талдоо системаларынын же белгиленген тартипте сертификацияланууга тийиш болгон тамак-аш азыктарынын коопсуздугунун менеджментинин системасынын негизинде сакталышына өндүрүш контролун уюштурушат.

135. Өндүрүштүк контроль уюмдун жетекчиси, жеке ишкер же анын ыйгарым укуктуу өкүлү тарабынан белгиленген тартипте бекитилген программага ылайык ишке ашырылат.

136. Өндүрүштүк контролдун программасы төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:

1) технологиялык процесстин контролдонгон параметрлеринин тизмеги;

2) сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын даярдоодо колдонулуучу негизги чийки затты, көмөкчү материалдарды контролдоонун белгиленген мезгилдүүлүгүнүн ушул Техникалык регламентте белгиленген коопсуздук талаптарына шайкештигин;

3) өндүрүш жайларын, кампаларды, технологиялык жабдууларды, түтүктөрдүн, инвентарды тазалоонун, дезинфекциялоонун, санитардык тазалоонун графиктери жана тартиптери;

4) технологиялык жабдууларды, инвентарды техникалык тейлөөнүн графиктери жана тартиптери;

5) өндүрүш процессти уюштурууда жана өткөрүүдө укук бузуулардын алдын алуу жана ачуу боюнча иш-чаралардын тизмеги;

6) продукциянын коопсуздугуна таасир эткен кризистик контролдук чекиттердин тизмеги;

7) өндүрүштүн жана персоналдын гигиенасын камсыз кылуу боюнча иш чаралардын тизмеги;

8) колдонуудан продукцияны кайра алуу жол жоболору;

9) адамдардын өмүрүнө жана ден соолугуна, жеке жана юридикалык жактардын мүлкүнө, мамлекеттик же муниципалдык мүлккө, айлана-чөйрөгө, жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн жашоосуна жана ден соолугуна зыян келтирүүнү болтурбоо боюнча иш-чаралардын тизмеги;

10) өндүрүш контролу программасын аткаруу үчүн жеке жоопкерчиликтүү кызматтык адамдардын тизмеси;

11) продукциянын коопсуздугун камсыздоого таасир эткен башка иш-чаралардын тизмеги.

137. Өндүрүш контролунун программасына өзгөртүүлөрдү киргизүү уюмдун жетекчиси, жеке ишкер же анын ыйгарым укуктуу өкүлү тарабынан өндүрүш шарттары, технологиялык процесстери уюштуруучулук, инженердик же техникалык жактан өзгөрүлгөн же даярдалуучу продукциянын сатуу шарттары өзгөргөн учурларда ишке ашырылат.

138. Өндүрүш контролу сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын сыноолорду жүргүзүү менен коштолууга тийиш. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарынын даярдоочу тарабынан талаптагыдай түрдө идентифицикацияланышынын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин сыноо менчик формасына карабастан аккредиттелинген сыноо лабораториясында (борбордо) жүргүзүлөт. Сыноонун натыйжалары боюнча аккредиттелинген сыноо лабораториясы (борбору) белгиленген формадагы сыноонун протоколун берет.

139. Сүттү жана аны кайра иштетүү азыктарын сыноо (ченөө) эрежелери жана методдору, анын ичинде ушул Техникалык регламенттин жоболоруна шайкештигин баалоо жол жоболорунда колдонулган сынамыктарды тандоо ыкмалары Кыргыз Республикасынын аймагындагы колдонуудагы улуттук, аймактык стандарттарга, уюмдардын стандарттарына, технологиялык жана башка документтерге ылайык келүүгө тийиш.

Сыноолорду (ченөөлөрдү) жүргүзүүдө Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген тартипте метрологиялык аттестациядан жана текшерүүдөн өткөн белгиленген типтеги өлчө каражаттары колдонууга тийиш. Сынамыктарды тандап алуу ыкмалары боюнча улуттук, региондук стандарттардын, уюмдардын стандарттарынын, технологиялык жана башка документтердин жоболору ушул Техникалык регламенттин жоболоруна карама-каршы болбоого тийиш.

140. Сүттүн кайра иштетүү азыктарынын коопсуздук талаптарына шайкештик формасында декларациялоонун шайкештигин тастыктоо сүттү кайра иштетүү азыктарын чыгарган ишканада тамак-аш азыктарын коопсуздук менеджментинин системасын тастыктоо жана даярдоочу тарабынан киргизүү учуруна чейин ишке ашырылат.

141. Сүттүн кайра иштетүү азыктарынын шайкештигин декларациялоо даярдоочу тарабынан анын өз далилдеринин негизинде жана (же) үчүнчү тараптын катышуусунда алынган далилдеринин негизинде декларацияны кабыл алуу жолу аркылуу ишке ашырылат.

142. Даярдоочу шайкештик жөнүндө декларацияны сүттүн кайра иштетүү азыктарынын шайкештигин тастыктаган милдеттүү талаптар менен белгиленген документтердин негизинде кабыл алат.

Даярдоочу шайкештик декларациясын төмөнкү схемалардын бири боюнча ишке ашырууга укуктуу:

1) схема Д 1 - Сүттүн кайра иштетүү азыктарын шайкештиги жөнүндө декларацияны өз далилдеринин негизинде кабыл алууда колдонууга сунушталат. Мында декларацияны кабыл алуучу даярдоочу сүттүн кайра иштетүү азыктарын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин тастыктоо максатында далилдөөчү базаны өз алдынча түзөт;

2) Д 2 схемасы - Д 1 схема шарттарында да колдонууга сунушталат, бирок өз далилдерине кошумча техникалык документтердин комплектине даярдоочу үчүнчү тараптын аккредиттелинген текшерүү лабораториясында өткөрүлгөн декларацияланган продукциянын текшерүү протоколдорун киргизет;

3) Д 2а схемасы - Д 2 схема шарттарында да колдонууга сунушталат, бирок даярдоочу өз далилдерине кошумча өзү өндүргөн сүттүн кайра иштетүү азыктарынын же аны кураган бөлүктөрүнүн менеджментинин сапаты системасына карата сертификат берет.

143. Сапат менеджменти системасынын сертификаты сүттү кайра иштетүү азыктарын шайкештигин декларациялоонун кандай схемасына болсун далил базасынын курамында пайдаланылышы мүмкүн.

144. Далил базасы ушул Техникалык регламенттин талаптарынын жана сүттү кайра иштетүү азыктарынын коопсуздук чөйрөсүндөгү башка техникалык регламенттердин талаптарынын аткарылышын ырастоочу сыноолордун натыйжаларын камтууга тийиш. Мындай изилдөөлөр (сыноолор) аккредиттелинген сыноо лабораториясында (борбордо) менчик формасына карабастан өткөрүлүшү мүмкүн.

145. Далил базасы катары төмөнкүлөр да пайдаланылышы мүмкүн:

1) техникалык документтер;

2) өз сыноолорунун жана ченөөлөрүнүн натыйжалары;

3) шайкештик сертификаттары же чийки затты, материалдарды, компоненттерди сыноолордун протоколдору;

4) сүттү кайра иштетүү азыктары үчүн укуктук ченемдик актыларда каралган жана ага ыйгарым укуктуу органдар жана уюмдар берген документтер (гигиеналык корутундулар, ветеринардык күбөлүктөр, сертификаттар жана өрт коопсуздугунун корутундулары ж.б.);

5) декларацияланган сүттү кайра иштетүү азыктарынын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештиги жөнүндө арыз үчүн негиз болгон башка документтер.

146. Шайкештик жөнүндө декларация даярдоочу тарабынан белгиленген мөөнөткө, сүттү кайра иштетүү азыктарынын ошол чыгарылышы пландаштырылган мезгилге же сүттү кайра иштетүү азыктарынын партиясын сатуу мөөнөтүнө жараша кабыл алынат.

Сүттү кайра иштетүү азыктарын өндүрүүдө шайкештик жөнүндө декларация 3 жылдан ашык эмес мөөнөткө кабыл алынат. Сүттү кайра иштетүү азыктарынын партиясын сатууда шайкештик жөнүндө декларация декларацияда көрсөтүлгөн, партиянын жарактуулук мөөнөтүнөн ашпаган мөөнөткө кабыл алынат.

147. Шайкештик жөнүндө декларация бир даярдоочу тарабынан чыгарылган жана ушул Техникалык регламенттин коопсуздук талаптары боюнча декларацияланган сүттү кайра иштетүү азыктарынын конкреттүү түрүнө же сүттүн кайра иштетүү азыктарынын бир кылка түрүнүн тобуна карата кабыл алынат. Мында сүттү кайра иштетүү азыктарынын бир кылка түрүнүн тобуна шайкештик жөнүндө декларацияга тиркеме таризделет, анда анын колдонулушу жайылтылган продукциянын тизмеги жана (же) шайкештик жөнүндө декларацияга киргизилбеген кошумча маалыматтар камтылат.

148. Кабыл алынган сүттү кайра иштетүү азыктарынын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештиги жөнүндө декларация Кыргыз Республикасын Өкмөтү тарабынан аныкталган, мамлекеттик көзөмөл жана контроль боюнча атайын ыйгарым укуктуу органда үч күндүн ичинде белгиленген тартипте катталышы керек.

149. Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарына, аларды өндүрүү, ташуу, сатуу жана утилдештирүү процесстерине карата ушул Техникалык регламенттин талаптарынын сакталышына мамлекеттик көзөмөлдү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу тамак-аш коопсуздугу боюнча ыйгарым укуктуу орган Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык өз компетенциясынын чегинде ишке ашырат.

150. Эл аралык стандарттарга же улуттук стандарттарга ылайык өндүрүлгөн, эл аралык стандарттарга шайкеш келтирилген жана ал стандарттарга жооп берген сүт жана аны кайра иштетүү азыктары, ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкеш келет деп эсептелинет.

151. Ушул Техникалык регламенттин талаптарынын бузулушуна жол берген даярдоочу, сатуучу болуп саналган жеке жана юридикалык жактар, ошондой эле жөнөтүлүүчү продукциянын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин камсыздоо бөлүгүндө чет өлкөлүк даярдоочу менен келишимдин негизинде анын функциясын аткаруучу адам жана даярдоочунун кызматкерлери (сатуучулар, жөнөтүлүүчү продукциянын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин камсыздоо бөлүгүндө келишимдин негизинде чет өлкөлүк даярдоочунун функциясын аткаруучу адамдар) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчиликке тартылат.

152. Ушул Техникалык регламенттин талаптары аткарылбагандыгына байланыштуу жарандардын өмүрүнө жана ден соолугуна, жеке жана юридикалык жактардын мүлкүнө, мамлекеттик жана муниципалдык мүлккө, айлана-чөйрөгө, жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн жашоосуна жана ден соолугуна келтирилген зыяндын ордун толтуруу даярдоочу тарабынан (сатуучу, ташып келген продукциянын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин камсыздоо бөлүгүндө келишимдин негизинде чет өлкөлүк даярдоочунун функциясын аткаруучу адам) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ишке ашырылат.

153. Сүттү кайра иштетүү азыктарынын кемчиликтерин жоюу, аларды кемчиликтерди жоюу жерине жеткирүү, аларды өндүрүүчүлөргө кайтарып берүү, сапатсыз жана ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкеш келбегендерди утилдештирүү даярдоочу, сатуучу тарабынан (жөнөтүлүүчү продукциянын ушул Техникалык регламенттин талаптарына шайкештигин камсыздоо бөлүгүндө келишимдин негизинде чет өлкөлүк даярдоочунун функциясын аткаруучу адам) анын эсебинен жүргүзүлөт.

154. Ушул Техникалык регламенттин талаптарынын сакталышына мамлекеттик көзөмөл боюнча иш-чараларды өткөрүү боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталган, атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын көзөмөл жана контроль боюнча кызмат адамдары ушул Техникалык регламенттин талаптарын бузуу үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген негизде жана тартипте жоопкерчиликтүү болушат.

155. Ушул Техникалык регламент күчүнө киргенге чейин алынган шайкештикти тастыктаган документтер аларды колдонуу мөөнөтү аяктаганга чейин жарактуу деп саналат.

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" Техникалык регламенттин 1-тиркемеси

Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарын жүгүртүүгө чыгарууда алардагы микроорганизмдердин курамынын жол берилген деңгээли

(*) КМАФАнМ - мезофилдик аэробдук жана факультативдик-анаэробдук микроорганизмдердин саны. (**) КОЕ - колония түзүүчү бирдиктер. (***) БГКП - ичеги таякчаларынын тобунун бактериялары. (****) - жарактуулук мөөнөтүнүн аягына карата ачыткынын болушу, айран жана кефир үчүн кеминде 1*10^(4), кымыз үчүн кеминде 1*10^(5), ачыткыда аларды пайдалануу менен жасалуучу продуктуларда ачыткынын болушуна жол берилет.

Эскертүүлөр:

1. Коопсуздуктун микробиологиялык көрсөткүчтөрү жана тамак-аштын азыктык баалуулугу боюнча гигиеналык ченемдер өзүнө төмөнкүдөй микрорганизмдердин топторун камтыйт:

1) санитардык-көрсөтмөлүү, мезофилдик аэробдук жана факультативдик-анаэробдук микроорганизмдердин (КМАФАнМ) саны, ичеги таякчаларынын тобунун бактериясы - БГКП (колиформдор), E№terobacteriaceae тобундагы бактериялар, энтерококктор;

2) шарттуу-патогендик микроорганизмдер, аларга төмөнкүлөр кирет: E.coli, Staphylococcus aureus, Proteus түрүндөгү бактерия, B.cereus жана сульфитредуцирлөөчү клостриддер, Vibrio parahaemolyticus;

3) патогендик микроорганизмдер, анын ичинде сальмонеллалар жана Listeria mo№ocytoge№es, Yersi№ia түрүндөгү бактерия;

4) бузуучу микроорганизмдер - ачыткылар, көк дат, кычкыл сүттүү микроорганизмдер;

5) ачыткыч микрофлора микроорганизмдери жана пробиотикалык микроорганизмдер (кычкыл сүттүү микроорганизмдер, пропион кычкыл микроорганизмдери, ачыткычтар, бифидобактериялар, ацифофилдик бактериялар ж.б.) биотехнологиялык микрофлоранын өлчөөчү чеги бар продуктуларда жана пробиотикалык продуктуларда.

2. Тамак-аш азыктарынын коопсуздугунун микробиологиялык көрсөткүчтөрүн ченемдөө микроорганизмдин көп топторуна альтернативдик негизде жүргүзүлөт - продуктунун массасы ченемделет, ага ичеги таякчалардын бактерия тобуна, шарттуу-патогендик микроорганизмдердин көпчүлүгүнө, ошондой эле патогендик микроорганизмдерге жол берилбейт, анын ичинде сальмонеллалар жана Listeria mo№ocytoge№es. Башка учурда ченемдер колония түзүүчү түзүүчү бирдиктин санын чагылдырат 1 г (мл) азыкта (КОЕ/г, мл).

3. Кыска мөөнөттө жетилүүчү сүр быштакты өндүрүүдө Staphylococcus aureus энтеротоксиндердин жоктугу текшерилет.

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө"Техникалык регламенттин 2-тиркемеси

Сүттү кайра иштетүү азыктарын идентификациялоонун органолептикалык көрсөткүчтөрү

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" Техникалык регламенттин 3-тиркемеси

1-таблица

Чийки сүттө, майсыз чийки сүттө жана чийки кам каймакта потенциалдуу коркунучтуу заттардын курамынын жол берилген деңгээлдери

(*) ДДТ - дихлордифенил-трихлорэтан, инсектицид. (**) мамлекеттик бийлик же аткаруу бийлик органдары айлана-чөйрөгө диоксиндердин түшүшүнө алып келген табигый жана техногендик мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдар менен байланышкан экологиялык кырдаалдын начарлашын расмий белгилеген учурда контролдонот. (***) 01.01.2015-ж. тартып күчүнө кирет.

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" Техникалык регламенттин 4-тиркемеси

Чийки сүттө жана чийки кам каймакта микроорганизмдердин жана соматикалык клеткалардын болушунун жол берилген деңгээли

(*) КМАФАнМ - мезофилдик аэробдук микроорганизмдердин жана факультативдик-анаэробдук микроорганизмдердин саны. (**) КОЕ - колония түзүүчү бирдиктер. (***) БГКП - ичеги таякчаларынын тобунун бактериялары.

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" Техникалык регламенттин 5-тиркемеси

Сүттү кайра иштетүүнүн азыктарында потенциалдуу коркунучтуу заттардын курамынын жол берилген деңгээлдери

(*) ДДТ - дихлордифенил-трихлорэтан, инсектицид. (**) мамлекеттик бийлик же аткаруу бийлик органдары айлана-чөйрөгө диоксиндердин түшүшүнө алып келген табигый жана техногендик мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдар менен байланышкан экологиялык кырдаалдын начарлашын расмий белгилеген учурда контролдонот. (***) 01.01.2015-ж. тартып күчүнө кирет.

Эскертүү.

1. Пестициддердин, антибиотиктердин, сульфаниламиддердин жана антибиотикалык касиеттери бар тамак-аш кошумчаларынын ушул "Сүттүн жана аны кайра иштетүүнүн азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" Техникалык регламентте каралбаган курамынын жол берилген деңгээлдери тамак-аш азыктарынын сапатын жана коопсуздугун камсыз кылуу жагынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте контролдонот.

2. Бул топтогу пенициллинди, стрептомицинди жана антибиотиктерди, тетрациклин тобундагы антибиотиктерди аныктоонун химиялык ыкмаларын колдонууда граммдагы бирдикте алардын иш жүзүндөгү курамын кайрадан эсептөө стандартынын активдүүлүгү боюнча жүргүзүлөт.

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" Техникалык регламенттин 6-тиркемеси

Сүттү кайра иштетүү азыктарын идентификациялоонун физикалык-химиялык жана микробиологиялык көрсөткүчтөрү

1-таблица

Ичүүчү сүт, кам каймак, кычкыл сүт азыктары, сүттү кайра иштетүүнүн коюу азыктары, сүттү кайра иштетүүнүн кургак азыктары

(*) МКСК - майсыз кургак сүт калдыгы. (**) Идентификациялоонун көрсөткүчтөрү ченемдик же техникалык документтерде же уюмдун стандарттарында жөнгө салынат.

2-таблица

Уйдун сүтүнөн алынган май жана май пастасы

3-таблица

Кам каймак-өсүмдүк спреди, кайнатылган кам каймак-өсүмдүк аралашмасы

4-таблица

Сүр быштак, сүр быштак азыгы(*)

(*) Майдын массалык үлүшү 36 пайыздан ашыкты түзгөн сүр быштактарда белоктун массалык үлүшү кеминде 16 пайызды түзүүгө тийиш.

5-таблица

Эритилген сүр быштак(*)

6-таблица

Балмуздак

(*) МКСК - майсыз кургак сүт калдыгы. (**) Сүт жана өсүмдүк майынын аралашмасы. (***) Крем-брюле, шоколад, жумуртка, жумуртканын агы, жумуртканын сарысы азыктарынын тамак-аш даамы бар балмуздактын кычкылдыгы пломбир үчүн - Тернердин 24 градусунан ашык эмес, каймактан жасалганы үчүн Тернердин 25 градусунан ашык эмес, сүттөн жасалганы үчүн - Тернердин 26 градусунан ашык эмес болууга тийиш. Кычкыл сүт балмуздагында сүт-кычкыл микроорганизмдердин курамынын деңгээли кеминде 1*10^(6) КОЕ түзөт.

Эскертүүлөр:

1. Сүттү кайра иштетүүнүн курамында сүтү бар жана сүттү камтыган азыктарды идентификациялоонун көрсөткүчтөрү улуттук стандарттар, техникалык документтер же уюмдун стандарттары менен белгиленет.

2. "МКСКнын массалык үлүшү, %" көрсөткүчү сөзсүз түрдө ченемделүүчү жана контролдонуучу көрсөткүч болуп саналат жана даярдоочунун каалоосу боюнча белгиленет.

"Сүттүн жана аны кайра иштетүү азыктарынын коопсуздугу жөнүндө" Техникалык регламенттин 7-тиркемеси

1-таблица

Уйдун кургак сүтүн идентификациялоонун көрсөткүчтөрү

2-таблица

Партиядагы айыл чарба малынын чийки сүтүн идентификациялоонун көрсөткүчтөрү

(*) Жеке сааганда алынган сүттү идентификациялоонун көрсөткүчтөрүнүн саны алда канча кеңири чектерде өзгөрүшү мүмкүн. (**) Сүттүн негизги физикалык көрсөткүчтөрүнүн эсеби төмөнкүдөй формула боюнча жүргүзүлөт: МКСК = 0,25 * А + 0,225 *Ж + 0,5, мында А - лакто денситометрдин тыгыздыгы; Ж - чийки сүттүн майынын массалык үлүшү, %.

3-таблица

Сүр быштак кам каймагын идентификациялоонун көрсөткүчтөрү