# Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 "Кыргыз Республикасында жогорку кесиптик билим берүүнүн эки деңгээлдүү түзүмүн белгилөө жөнүндө" токтому

- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 "Кыргыз Республикасында жогорку кесиптик билим берүүнүн эки деңгээлдүү түзүмүн белгилөө жөнүндө" токтому
- Актынын түрү: Постановление
- Номери: 496
- Кабыл алынган күнү: 23.08.2011
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 08.07.2024
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/92802>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/7-14864/edition/1260077/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/92802.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 08.07.2024 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 "Кыргыз Республикасында жогорку кесиптик билим берүүнүн эки деңгээлдүү түзүмүн белгилөө жөнүндө" токтому (08.07.2024 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/92802

---

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ ТОКТОМ 2011-жылдын 23-августу № 496 Кыргыз Республикасында жогорку кесиптик билим берүүнүн эки деңгээлдүү түзүмүн белгилөө жөнүндө (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472, 2014-жылдын 22-июлундагы № 405, 2018-жылдын 16-июлундагы № 323, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2021-жылдын 25-ноябрындагы № 278, 2023-жылдын 29-майындагы № 290, 2024-жылдын 5-февралындагы № 45, 2024-жылдын 12-апрелиндеги № 166 , 2024-жылдын 8-июлундагы № 371 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

"Билим берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык, кесиптик жогорку билим берүүнү эл аралык билим берүү мейкиндигине интеграциялоо жана бюджеттик каражаттарды пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатуу максатында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Кыргыз Республикасында 2011-2012-окуу жылынан тартып айрым адистиктерди кошпогондо "бакалавр", "магистр" академиялык даражаларын ыйгаруу менен жогорку кесиптик билим берүүнүн эки деңгээлдүү түзүмү белгиленсин.

2. Төмөнкү тиркелгендер бекитилсин.

- (абзац КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 8-июлундагы № 371 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

- (абзац КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 8-июлундагы № 371 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

- (абзац КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 8-июлундагы № 371 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

- Бүтүрүүчүгө "бакалавр" квалификациясын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн даярдоо багыттарынын тизмеги;

- Бүтүрүүчүгө "магистр" квалификациясын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн даярдоо багыттарынын тизмеги;

- Бүтүрүүчүгө "адис" квалификациясын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн адистиктеринин тизмеги.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 8-июлундагы № 371 токтомдорунун редакцияларына ылайык )

3. Бул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Аппаратынын билим берүү жана маданият бөлүмүнө жүктөлсүн.

4. Бул токтом расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Премьер-министри

Ө. Бабанов

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 токтому менен бекитилген

Кыргыз Республикасынын жогорку кесиптик билим берүүсүнүн мамлекеттик билим берүү стандартынын "бакалаврды" даярдоо багыты боюнча МАКЕТИ (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1. Жалпы жоболор

1.1. Жогорку кесиптик билим берүүнүн

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) багыты боюнча ушул Мамлекеттик билим берүү стандарты "Билим берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү билим берүү жаатындагы аныктаган тартипте башка ченемдик укуктук актыларына ылайык, Кыргыз Республикасынын билим берүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан иштелип чыккан жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган тартипте бекитилген. Бул Мамлекеттик билим берүү стандартын аткаруу бакалаврларды даярдоо боюнча кесиптик билим берүү программаларды ишке ашыруучу бардык жождор үчүн менчигинин түрүнө жана ведомстволук таандыктыгына карабастан милдеттүү болуп эсептелет. Өзгөчө статуска ээ мамлекеттик жогорку окуу жайлары мамлекеттик билим берүү стандарттарына теңештирилген билим берүү стандарттарын өз алдынча иштеп чыгууга жана бекитүүгө укуктуу. (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомунун редакциясына ылайык)

1.2. Ушул Жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик билим берүү стандартында "Билим берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасы тарабынан белгиленген тартипте кабыл алынган жогорку кесиптик билим берүү жаатындагы эл аралык документтерге ылайык терминдер жана аныктамалар пайдаланылат:

- негизги билим берүү программасы - максаттарды, күтүлүүчү натыйжаларды, даярдоонун тийиштүү багыты боюнча билим берүү процессин ишке ашыруунун мазмунун жана уюштурулушун регламенттөөчү окуу-методикалык документтердин жыйындысы;

- даярдоонун багыты - ар түрдүү профилдеги, фундаменталдуу жалпы даярдоо негизиндеги интеграцияланган жогорку кесиптик билимдүү кадрларды (адистерди, бакалаврларды жана магистрлерди) даярдоо үчүн билим берүү программаларынын жыйындысы;

- профиль - негизги билим берүү программасынын конкреттүү бир түргө багытталышы жана (же) кесиптик иш объекти;

- компетенция - окуучунун аныкталган бир чөйрөдө майнаптуу жана жемиштүү иштөөсү үчүн зарыл болгон билими жагынан даярдоого карата алдын ала коюлган социалдык талап (ченем);

- бакалавр - магистратурага кирүүгө жана кесиптик иш менен алектенүүгө укук берген жогорку кесиптик билимдин квалификациялык деңгээли;

- магистр - аспирантурага жана (же) базалык докторантурага (PhD/профили боюнча) жана кесиптик иш менен алектенүүгө укук берген жогорку кесиптик билимдин квалификациялык деңгээли;

- кредит (зачеттук бирдик) - негизги кесиптик билим берүү программасынын эмгек сыйымдуулугунун шарттуу өлчөмү;

- окутуунун натыйжалары - негизги билим берүү программасы/модулу боюнча окуунун натыйжасында ээ болгон компетенциялар;

- жалпы илимий компетенциялар - кесиптик иштин бардык түрлөрү (же көпчүлүгү) үчүн жалпы болуп саналган мүнөздөмөлөрдү билдирет: окуу, талдоо жана синтез кылуу ж.б. жөндөмдүүлүк;

- инструменттик компетенция - когнитивдик жөндөмдү, идеяларды жана ойлорду түшүнүү жана пайдалана билүү жөндөмдөрүн камтыйт; методологиялык жөндөм, айлана-чөйрөнү түшүнүү жана башкаруу, убакытты уюштуруу, окуунун стратегияларын түзүү, чечимдерди кабыл алуу жана проблемаларды чече билүү жөндөмү; технологиялык жөндөм, техниканы пайдалана билүүгө, компьютерди билүүгө жана маалыматтык башкарууга байланышкан жөндөмдөр; лингвистикалык жөндөмдөр, коммуникациялык компетенция;

- социалдык-инсандык жана жалпы маданий компетенциялар - ой-сезимдерин жана мамилесин билдирүүгө, сын көз менен ой жүгүртүүгө жана өзүнө баа бере билүүгө байланышкан жеке сапаттар, ошондой эле социалдык өз ара байланыш жана кызматташуу процесстерине, топтор менен иштеше билүүгө, социалдык жана этикалык милдеттенмелерди кабыл алууга байланышкан жөндөмдөр;

- кесиптик стандарт - кесиптик иштин конкреттүү түрүнүн чегинде анын мазмунуна жана сапатына карата талаптарды белгилөөчү, кызматкер кайсы иште болсо да, кайсыл уюмда болсо да өзүнүн ордун татыктуу ээлеши үчүн кызматкерде болушу милдеттүү болгон квалификациянын сапаттык деңгээлин баяндаган негиз түзүүчү документ.

1.3. Кыскартуулар жана белгилөөлөр (Жогорку кесиптик билим берүүнүн ушул мамлекеттик билим берүү стандартында колдонулган негизги кыскартуулар көрсөтүлөт).

Ушул Мамлекеттик билим берүү стандартында төмөндөгү кыскартуулар колдонулат: МББС - Мамлекеттик билим берүү стандарты; ЖКББ - жогорку кесиптик билим берүү; НББП - негизги билим берүү программасы; ОМБ - окуу-методикалык бирикме; НББП ДЦ - негизги билим берүү программасынын дисциплиналарынын цикли; ЖИК - жалпы илимий компетенциялар; ИК - инструменталдык компетенциялар; КК - кесиптик компетенциялар; СИЖМК - социалдык-инсандык жана жалпы маданий компетенциялар.

2. Колдонуу тармагы

(ББС аныктамасы берилет, милдеттүү аткаруу көрсөтүлөт).

2.1. Ушул Жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик билим берүү стандарты

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) бакалаврларды даярдоо багыты боюнча негизги билим берүү программаларын ишке ашыруудагы милдеттүү ченемдердин, эрежелердин жана талаптардын жыйындысын туюндурат жана окутуу, уюштуруу-методикалык документтерди иштеп чыгуу Кыргыз Республикасынын аймагында бакалаврларды даярдоонун тийиштүү багыты боюнча лицензиясы бар менчигинин түрүнө жана ведомстволук таандыктыгына карабастан бардык жогорку кесиптик билим берүү уюмдарынын (мындан ары - жождор) жогорку кесиптик билим берүүнүн негизги билим берүү программаларын өздөштүрүү сапатын баалоо үчүн негиз болуп эсептелет.

2.2. (ЖКББМББСын негизги пайдалануучулар көрсөтүлөт).

Ушул ЖКББ МББСын \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) Багыты боюнча негизги пайдалануучулар төмөнкүлөр болуп саналат:

- жождордун администрациясы жана илимий-педагогикалык курамы (профессордук-окутуучулук курам, илимий кызматкерлер), өздөрүнүн жождорундагы ошол багыт жана даярдоонун деңгээли боюнча илимдин, техниканын жана социалдык чөйрөнүн жетишкендиктерин эсепке алып, негизги кесиптик билим берүү программаларын иштеп чыгуу, натыйжалуу ишке киргизүү жана жаңылоо үчүн жооптуу адамдар;

- жождун даярдоонун ошол багытындагы негизги билим берүү программасын өздөштүрүү боюнча өзүнүн окуу ишин натыйжалуу ишке ашыруу үчүн жооптуу студенттер;

- тийиштүү кесиптик иш чөйрөсүндөгү адистердин жана иш берүүчүлөрдүн бирикмелери;

- Кыргыз Республикасынын билим берүү чөйрөсүндөгү аткаруу бийлигинин борбордук мамлекеттик органынын тапшыруусу боюнча негизги билим берүү программаларын иштеп чыгууну камсыз кылуучу окуу-методикалык бирикмелер жана кеңештер;

- жогорку кесиптик билим берүүнү каржылоону камсыз кылуучу аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдары;

- аткаруу бийлигинин жогорку кесиптик билим берүү системасында мыйзамдардын сакталышына контролду камсыз кылуучу, жогорку кесиптик билим берүү чөйрөсүндө сапатка контролду жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары;

- билим берүү программаларын жана уюмдарын аккредитациялоочу агенттиктер.

2.3. Абитуриенттердин даярдыгынын деңгээлине талаптар.

2.3.1. "Бакалавр" квалификациясын алуу менен жогорку кесиптик билим алууга талапкер абитуриенттин билим деңгээли - жалпы орто билим же кесиптик орто (же кесиптик жогорку) билим.

2.3.2. Абитуриенттин жалпы орто билими же кесиптик орто (же кесиптик жогорку) билими тууралуу мамлекеттик үлгүдөгү документи болушу керек.

2.3.3. Искусство жана дене тарбия жаатындагы бакалаврларды даярдоого кабыл алууда жогорку окуу жайы кесиптик багыттагы кошумча кирүү сынактарын өткөрүү укугуна ээ.

3. Даярдоонун багыттарынын жалпы мүнөздөмөсү

(Ушул багытта жогорку билим берүүнүн кайсы деңгээли (бакалавр, магистр, адис) ишке ашырылары, окууну бүтүшү менен аларга кайсы квалификация ыйгарылары көрсөтүлөт).

3.1. Кыргыз Республикасында

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) даярдоо багыты боюнча төмөнкүлөр ишке ашырылат:

- бакалаврларды даярдоо боюнча ЖКББ НББП;

- магистрлерди даярдоо боюнча ЖКББ НББП.

Бакалаврларды даярдоо боюнча ЖКББ НББПны толугу менен өздөштүргөн жана белгиленген тартипте мамлекеттик жыйынтык аттестациясынан ийгиликтүү өткөн жождордун бүтүрүүчүлөрүнө "бакалавр" квалификациясын ыйгаруу менен жогорку билими тууралуу диплом берилет. Магистрлерди даярдоо боюнча ЖКББ НББПны толугу менен өздөштүргөн жана белгиленген тартипте мамлекеттик жыйынтык аттестациясынан ийгиликтүү өткөн жождордун бүтүрүүчүлөрүнө "магистр" квалификациясын ыйгаруу менен жогорку билими тууралуу диплом берилет. Бакалаврларды даярдоо багытынын алкагында ЖКББ НББП профилдери жож тарабынан квалификациянын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарынын негизинде аныкталат.

3.2. (Окуунун ченемдик мөөнөттөрү, ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн кредиттердеги жалпы эмгек сыйымдуулугу көрсөтүлөт).

Жалпы орто билимдин базасында күндүзгү окутуу формасында бакалаврларды \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча код - багыттын толук аталышы) даярдоо боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн ченемдик мөөнөтү 4 жылдан кем эмес убакытты түзөт. Окутуунун күндүзгү-сырткы (кечки) жана сырткы формалары боюнча, ошондой эле окутуунун ар кандай формалары айкалыштырылган учурларда бакалаврларды даярдоо боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүү мөөнөттөрү жож тарабынан күндүзгү окутуу формасында белгиленген ченемдик мөөнөткө карата алты айдан бир жылга чейин көбөйтүлөт. Тийиштүү профилдеги орто кесиптик билими же жогорку кесиптик билими бар адамдарга бакалаврларды даярдоо боюнча ЖКББ НББП тездетилген программасы боюнча өздөштүрүүгө укук берилет. Тездетилген программаларды ишке ашырууда окуунун мөөнөтү студент билим берүүнүн башка программасы боюнча орто кесиптик билимди жана (же) жогорку билимди алып жаткан учурда айрым Дисциплиналар (модулдар) жана (же) айрым практикалар боюнча окутуунун натыйжалары боюнча толук же жарым-жартылай кайра аттестациялоонун (кайра зачет тапшыруунун) жыйынтыгы менен аныкталат. Орто кесиптик билим берүү профилинин жогорку кесиптик билим берүү профилине шайкештиги жож тарабынан өз алдынча аныкталат. Күндүзгү окутуу формасында орто кесиптик билимдин базасында бакалаврларды даярдоо боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүү мөөнөтү тездетилген программаларды ишке ашыруунун алкагында 3 жылдан кем эмес убакытты түзөт. Билим алуунун формасына карабастан жеке окуу планы боюнча окутууда окуунун мөөнөтүн жож өз алдынча аныктайт. Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдарды жеке окуу планы боюнча окутууда жож мөөнөттүү билим алуунун тийиштүү формасы боюнча аныкталган убакытка салыштырмалуу узартууга укуктуу. Бакалаврларды жана магистрлерди даярдоо багыты боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн башка ченемдик мөөнөттөрүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилейт.

3.3. Бакалаврларды даярдоонун ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн жалпы эмгек сыйымдуулугу 240тан кем эмес кредитке барабар.

Күндүзгү окуу формасы боюнча окуу жылындагы ЖКББ НББПнын эмгек сыйымдуулугу 60тан кем эмес кредитке барабар. Бир окуу семестринин эмгек сыйымдуулугу 30дан кем эмес кредитке барабар (окуу процесси эки семестрлик болуп курулган учурда). Бир кредит студенттин окуу ишинин 30 саатына эквиваленттүү (анын ичинде анын аудиториялык, өз алдынча иштери жана аттестациянын бардык түрлөрү). Күндүзгү-сырттан (кечки) жана сырттан окуу формалары боюнча НББПнын, ошондой эле окутуунун ар түрдүү формалары айкалышкан учурдагы эмгек сыйымдуулугу окуу жылында 48ден кем эмес кредитти түзөт.

3.4. ЖКББ НББПнын инсанды окутуу жана тарбиялоо жаатындагы даярдоонун \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ багыттары боюнча максаттары.

3.4.1. ЖКББ НББПнын окутуу жаатындагы даярдоонун багыты боюнча максаты болуп \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ эсептелинет:

(ЖКББ НББПнын окутуу жаатындагы максаттары түзүлөт. Мисалы: "Гуманитардык, социалдык, экономикалык, математикалык жана табигый илимий билимдердин негиздери жаатында даярдоо, бүтүрүүчүгө тандап алган иш чөйрөсүндө ийгиликтүү иштөөгө мүмкүндүк берүүчү жогорку кесиптик жактан адистешкен (бакалаврдын деңгээлинде), тереңдетилген кесиптик (магистр деңгээлинде), атайын кесиптик (адистин деңгээлинде) билим алуу, анын социалдык мобилдүүлүгүнө жана эмгек рыногундагы туруктуулугуна өбөлгө түзүүчү универсалдуу жана предметтик-адистешкен компетенцияларга ээ болуу").

3.4.2. ЖКББ НББПнын инсанды тарбиялоо жаатындагы даярдоонун багыты боюнча максаты болуп \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ эсептелинет:

(ЖКББ НББПнын студенттердин социалдык-инсандык сапаттарын калыптандыруу жаатындагы максаттары түзүлөт: максатка умтулгандык, уюшкандык, эмгекчилдик, жоопкерчиликтүүлүк, жарандуулук, коммуникативдүүлүк, толеранттуулук, алардын жалпы маданиятын жогорулатуу ж.б.).

3.5. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш чөйрөсү.

Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш чөйрөсү даярдоо багыты боюнча төмөнкүлөрдү камтыйт: \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Кесиптик стандартты жана квалификациянын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарын эске алуу менен бакалаврлар даярдалуучу кесиптик иш чөйрөсү тизмеленет). Бүтүрүүчүлөрдүн билиминин жана алынган компетенцияларынын деңгээли кызматкердин квалификациясынын талаптарына ылайык келген шартта алар кесиптик иштин башка тармактарында жана (же) чөйрөлөрүндө кесиптик ишти жүзөгө ашыра алат.

3.6. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш объектилери.

Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин багыты \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ боюнча \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ объектилерден болуп төмөнкүлөр эсептелишет: \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин объектилери көрсөтүлөт)

3.7. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин түрлөрү:

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин түрлөрү көрсөтүлөт. Мисалы: илимий-изилдөөчүлүк; өндүрүштүк-технологиялык;, уюштуруучулук-башкаруучулук; долбоорлук ж.б.). Негизинен бүтүрүүчү даярдалып жаткан кесиптик иштин конкреттүү түрлөрү кызыкдар иш берүүчүлөр менен бирдикте тийиштүү кесиптик стандарттын (эгер болсо) негизинде же жогорку окуу жайы тарабынан иштелип чыгылчу анын билим берүү программасынын мазмунун аныкташы керек.

3.8. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин милдеттери (кызыкдар иш берүүчүлөрдүн катышуусу менен иштелип чыгылат)(\*).

Бакалаврдын кесиптик ишинин милдеттери. (Милдеттер 3.7-пунктта саналып өтүлгөн кесиптик иштин түрлөрүнө ылайык көрсөтүлөт). (\*) Даярдоонун багыты боюнча бүтүрүүчү даярдала турган кесиптик иштин милдеттеринин тизмеги негизинен кесиптик иштин тийиштүү тармагындагы жана кесиптик стандарттын (эгер болсо) квалификациялуу талаптардан келип чыгуусу керек. Эгер ал жок болсо, кесиптик иштин милдеттеринин тизмеги иш берүүчүлөрдүн сөзсүз катышуусу менен ЖКББ МББС долбоорун иштеп чыгуучулар тарабынан түзүлүүсү зарыл.

4. НББПны ишке ашыруунун шарттарына карата жалпы талаптар

Жождун НББПны ишке ашыруудагы укуктарына жана милдеттүүлүктөрүнө карата жалпы талаптар.

4.1.1. Жождор даярдоонун багыты боюнча НББПны өз алдынча иштеп чыгышат. НББП Кыргыз Республикасынын даярдоо багыттары боюнча тийиштүү мамлекеттик билим берүү стандартынын негизинде иштелип чыгат жана жождун окумуштуулар кеңеши тарабынан бекитилет.

Жождор НББПны илимдин, маданияттын, экономиканын, техниканын, технологиялардын жана социалдык чөйрөнүн өнүгүүсүн эсепке алып, жождо билим берүүнүн сапатынын кепилдигин камсыз кылуу боюнча төмөндөгүлөрдө камтылган сунуш-көрсөтмөлөрдү кармануу менен 5 жылда бир жолудан кем эмес жаңылап турууга милдеттүү:

- бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын камсыз кылуу боюнча стратегиялардын иштелмесинде;

- билим берүү программаларын мезгил-мезгили менен рецензиялоонун мониторингинде;

- так макулдашылган критерийлердин негизинде студенттердин билимдеринин жана билгичтиктеринин, бүтүрүүчүлөрдүн компетенцияларынын деңгээлин баалоонун объективдүү өтүү тартиптеринин иштелмелеринде;

- окутуучулук курамдын сапатын жана компетенттүүлүгүн камсыз кылууда;

- бардык ишке ашырылуучу билим берүү программаларын жетиштүү ресурстар менен камсыз кылууда, аларды колдонуунун натыйжалуулугун көзөмөлүндө, мунун ичинде окуп жаткандарды сурап билүү жолу менен;

- өзүнүн ишин (стратегиясын) баалоо жана башка билим берүү мекемелери менен катар коюп салыштыруу үчүн макулдашылган критерийлер боюнча өзүн өзү изилдөөнү үзгүлтүксүз жүргүзүүдө;

- коомчулукту өзүнүн изилдөөлөрүнүн жыйынтыктары, пландары, жаңылоолору тууралуу маалымдоодо.

4.1.2. Студенттерди жана бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын баалоо алардын учурдагы, орто аралык жана жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациясын камтышы керек. Баалоочу каражаттардын базасы жож тарабынан иштелип чыгат жана бекитилет.

Студенттерди жана бүтүрүүчүлөрдү аттестациялоого, бүтүрүүчү квалификациялык иштердин мазмунуна, көлөмүнө жана түзүмүнө коюлуучу талаптар жождун бүтүрүүчүлөрүн жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациялоо жөнүндө жобону эске алуу менен аныкталат.

4.1.3. НББПны иштеп чыгууда жожду бүтүрүүчүлөрдүн социалдык-инсандык компетенцияларын (мисалы, социалдык өз ара аракеттенүү компетенцияларын, өзүн өзү уюштурууну жана системалык-ишмердик мүнөздөгү өз алдынча башкарууну) түзүү мүмкүнчүлүктөрү аныкталуусу керек. Жож жождун социалдык-маданий чөйрөсүн түзүп калыптандырууга, инсандын ар тараптуу өнүгүүсү үчүн зарыл шарттарды түзүүгө милдеттүү.

Жож окуу процессинин социалдык-тарбиялык компонентин студенттик өз алдынча башкарууну өнүктүрүүнү, студенттердин коомдук уюмдардын ишине катышуусун, спорттук жана чыгармачылык клубдарды, илимий студенттик коомдорду кошуп, өнүктүрүүгө көмөктөш болууга милдеттүү.

4.1.4. Жогорку окуу жайынын НББПсы студенттин тандоосу боюнча дисциплинаны түзүүсү керек. Студенттин каалоосу боюнча дисциплиналарды түзүүнүн тартибин жождун окумуштуулар кеңеши аныктайт.

4.1.5. Жож студенттердин өзүнүн окуу программасын түзүүгө катышуусунун реалдуу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга милдеттүү.

4.1.6. Жож НББПны түзүүдө студенттерди алардын укуктары жана милдеттүүлүктөрү менен тааныштырууга, студенттер тандап алган дисциплиналар алар үчүн милдеттүү болуп эсептелинерин, ал эми алардын суммалык эмгек сыйымдуулугу окуу планында каралгандан кем болбошу керектигин түшүндүрүүгө милдеттүү.

4.2. Студенттин НББПны ишке ашыруудагы укуктарына жана милдеттүүлүктөрүнө карата жалпы талаптар.

4.2.1. Студенттер студенттин тандоосу боюнча окуу дисциплиналарын өздөштүрүүгө бөлүнгөн окуу убактысынын көлөмүнүн чектеринде НББПда алдын ала каралган конкреттүү дисциплинаны тандап алууга укуктуу.

4.2.2. Студент өзүнүн жекече билим берүү траекториясын түзүүдө дисциплинаны тандоо боюнча жождо консультация алуу жана алардын даярдоонун (адистештирүүнүн) болочок профилине таасир этүү укугуна ээ.

4.2.3. НББПны өздөштүрүүдө натыйжалуулукка жетишүү максатында СИЖМКны өнүктүрүү бөлүгүндө студенттер студенттик өз алдынча башкарууну өнүктүрүүгө, коомдук уюмдардын, спорттук жана чыгармачылык клубдардын, илимий студенттик коомдордун ишине катышууга милдеттүү.

4.2.4. Студенттер жождун НББПсында алдын ала каралган бардык тапшырмаларды аныкталып белгиленген мөөнөттөрдө аткарууга милдеттүү.

4.3. Студенттин окуу жүгүнүн максималдуу көлөмү анын аудиториялык жана аудиториядан тышкаркы (өз алдынча) окуу ишинин бардык түрлөрүн камтуу менен, жумасына 45 саат болуп белгиленет.

Жумасына аудиториялык сабактардын күндүзгү окуу формасындагы көлөмү ЖКББнын деңгээлин жана даярдоонун багытынын спецификасын эсепке алуу менен мамлекеттик билим берүү стандартына ылайык аныкталат жана ар бир окуу дисциплинасын үйрөнүүгө бөлүнгөн жалпы көлөмдөн 35тен кем эмес пайызды түзөт. Окуу сабагы боюнча өз алдынча иштөөгө бөлүнүүчү сааттарга ошол дисциплина (модуль) боюнча экзаменге даярданууга каралган убакыт кирет.

4.4. Күндүзгү-сырттан (кечки) окуу формасында аудитордук сабактардын көлөмү жумасына 16 сааттан аз болбошу керек.

4.5. Сырттан окуу формасында окутуучу менен сабак окуу мүмкүнчүлүгү студентке жылына 160 сааттан аз эмес көлөмдө камсыз кылынуусу керек.

4.6. Окуу жылындагы каникулдук убакыттын жалпы көлөмү 7-10 жуманы түзүүсү керек, мунун ичинде кыш мезгилинде 2 жумадан кем эмес.

5. Бакалаврларды даярдоонун НББПсынын талаптары

5.1. Бакалаврды даярдоонун НББПсын өздөштүрүүнүн натыйжаларына коюлуучу талаптар.

Даярдоонун \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ багыты боюнча бүтүрүүчү НББПнын максаттарына жана ушул ЖКББнын мамлекеттик билим берүү стандартынын 3.4 жана 3.8-пункттарында көрсөтүлгөн кесиптик иштин милдеттерине ылайык төмөндөгү компетенцияларга ээ болушу керек:

а) универсалдык:

- жалпы илимий (ЖИК);

(жалпы илимий компетенциялардын тизмеги келтирилет);

- инструменталдык (ИК):

(конкреттүү компетенциялардын тизмеги келтирилет);

- социалдык-инсандык жана жалпы маданий (СИЖМК):

(гуманитардык, социалдык жана экономикалык дисциплиналарды үйрөнүүнүн натыйжалары, ошондой эле окуп жаткандарга жождун социалдык-тарбиялык ишинин таасир этүүсүнүн натыйжалары болуп саналган компетенциялардын тизмеги келтирилет);

б) кесиптик (КК):

(3.7-пунктунда көрсөтүлгөн иштин түрлөрү боюнча компетенциялар көрсөтүлөт). Компетенциялардын тизмеги улуттук квалификациянын алкагынын, квалификациянын жана кесиптик стандарттын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарынын негизинде аныкталат.

5.2. Бакалаврларды даярдоонун НББПнын түзүмүнө талаптар.

Бакалаврларды даярдоонун НББПнын түзүмү төмөнкүдөй блокторду камтыйт: 1-блок "Дисциплиналар (модулдар)"; 2-блок "Практика"; 3-блок "Мамлекеттик жыйынтыктоочу аттестация".

Бакалаврларды даярдоодогу НББПнын түзүмү

Бакалаврларды даярдоодогу НББПнын жана анын блокторунун кредиттердеги көлөмү

1-блок

I. Гуманитардык, социалдык жана экономикалык цикл

II. Математикалык жана табигый илимий цикл III. Кесиптик цикл

165-215

2-блок

Практика

15-60

3-блок

Жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестация

10-15

Бакалаврларды даярдоодогу ЖКББ НББПнын көлөмү

240

Жож мамлекеттик билим берүү стандартынын талаптарына ылайык бакалаврды даярдоодогу НББПны иштеп чыгат жана улуттук квалификациянын алкактарына ылайык окутуунун натыйжаларына жетүүгө жоопкерчилик тартат. Дисциплиналардын (модулдардын) топтомун жана алардын бакалаврды даярдоодогу НББПнын ар бир блогуна тиешелүү эмгек сыйымдуулугун жож улуттук квалификациянын алкактарында каралган окутуунун натыйжаларынын жыйындысы түрүндө аны өздөштүрүүнүн талаптарын эске алуу менен ушул блок үчүн белгиленген көлөмдө өз алдынча аныктайт.

5.2.1. Бакалаврды даярдоодогу НББП төмөнкүлөрдү ишке ашырууну камсыздашы керек:

- гуманитардык, социалдык жана экономикалык циклдин милдеттүү дисциплиналарын, алардын тизмеги жана эмгек сыйымдуулугу Кыргыз Республикасынын билим берүү жана илим жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан (өзгөчө статуска ээ мамлекеттик жогорку окуу жайларын кошпогондо) аныкталат. Өзгөчө статуска ээ мамлекеттик жогорку окуу жайлары гуманитардык, социалдык жана экономикалык циклдин дисциплиналарын өз алдынча аныктайт. Аталган дисциплиналардын мазмуну жана ишке ашыруу тартиби тиешелүү бакалавр даярдоо багыты боюнча ЖКББ мамлекеттик билим берүү стандарты менен белгиленет;

- кеминде 360 саат көлөмүндө дене тарбия жана спорт боюнча дисциплиналарды, алар өздөштүрүү үчүн милдеттүү болуп саналат, бирок кредиттерге которулбайт жана бакалаврды даярдоодогу НББПнын көлөмүнө киргизилбейт.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомунун редакциясына ылайык)

5.2.2. "Практика" 2-блогу окуу практикасын (таанышуучу, технологиялык, илимий-изилдөө иштери) жана өндүрүш практикасын (долбоордук, эксплуатациялык, педагогикалык, илимий-изилдөө иштери) камтыйт.

Жож бир же бир нече типтеги практиканы тандоого укуктуу, ошондой эле белгиленген кредиттердин чегинде кошумча типтеги практиканы белгилей алат.

5.2.3. "Мамлекеттик аттестация" 3-блогу мамлекеттик экзаменди тапшырууга даярдыкты жана тапшырууну, бүтүрүүчү квалификациялык ишти аткарууну жана аны жактоону (эгерде жож бүтүрүүчү квалификациялык ишти жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациянын курамына киргизген болсо) камтыйт.

5.2.4. Бакалаврды даярдоодогу НББПнын алкагында милдеттүү жана элективдүү бөлүк болот.

Бакалаврды даярдоодогу НББПнын милдеттүү бөлүгүнө улуттук квалификациянын алкактарынын деңгээлдерин эске алуу менен жалпы илимий, универсалдуу, социалдык-инсандык жана жалпы маданий жана кесиптик компетенциялардын калыптанышын камсыз кылуучу дисциплиналар жана практикалар кирет. Мамлекеттик аттестациянын көлөмүн эске албаганда милдеттүү бөлүктүн көлөмү бакалаврды даярдоодогу НББПнын жалпы көлөмүнөн 50 пайыздан ашпоого тийиш. Бакалаврды даярдоодогу НББПнын элективдүү бөлүгүндө студенттер тиешелүү багыт боюнча дисциплиналарды тандай алышат, ошондой эле башка багыттагы бакалаврларды даярдоодогу НББПнын дисциплиналарын тандоого жол берилет.

5.2.5. Жож ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдарга (алардын арызы боюнча) ден соолугунун абалы боюнча окууга каршы көрсөтмөлөр каралган НББПдан тышкары, бакалаврды даярдоодогу НББП боюнча окууга мүмкүнчүлүк берүүгө тийиш, анда алардын психофизикалык өнүгүүсүнүн өзгөчөлүгү, жеке мүмкүнчүлүктөрү эске алынат жана зарыл болгон учурда аталган адамдардын өнүгүүсүнүн бузулушун түзөтүүнү жана социалдык көнүгүүсүн камсыз кылат.

5.3. Бакалаврларды даярдоонун НББПсын ишке ашыруунун шарттарына карата талаптар.

5.3.1. Окуу процессин кадрдык камсыз кылуу.

Бакалаврларды даярдоонун НББПсын ишке ашыруу, окутулуп жаткан дисциплинанын профилине ылайык келүүчү базалык билими бар жана илимий жана (же) илимий-методикалык иш менен системалуу алектенген педагогикалык кадрлар менен камсыз кылынышы керек. Кесиптик циклдин окутуучуларынын илимдин кандидаты, доктору окумуштуулук даражасы жана (же) тийиштүү кесиптик чөйрөдө иш тажрыйбасы болушу керек. Илимдин кандидаты же доктору деген окумуштуулук даражасы бар окутуучулар берген сабактардын, окуган лекциялардын үлүшү жалпы сабактардын санынан \_\_\_\_\_ пайызын түзүшү керек.

5.3.2. Окуу процессин окуу-методикалык жана маалыматтык камсыз кылуу.

Бакалаврларды даярдоонун НББПсын ишке ашыруу ар бир студенттин маалыматтар базасына жана негизги билим берүү программасынын дисциплиналарынын толук тизмеги боюнча түзүлгөн китепканалык фонддорго жол алуусу менен камсыз кылынуусу керек. Жождун билим берүү программасы лабораториялык практикумдарды жана практикалык сабактарды (түзүлүүчү компетенцияларды эсепке алуу менен аныкталат) камтуусу зарыл. (Абзац КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

5.3.3. Окуу процессин материалдык-техникалык жактан камсыздоо.

Бакалаврларды даярдоонун негизги билим берүү программасын ишке ашыруучу жождун лабораториялык, дисциплиналык жана дисциплиналар аралык даярдоонун, студенттердин жождун окуу планында алдын ала каралган жана да аракеттеги санитардык жана өрткө каршы эрежелер менен нормаларга ылайык келчү практикалык жана илимий-изилдөөчүлүк иштеринин бардык түрлөрүн жүргүзүүнү камсыз кылуучу материалдык-техникалык базасы болуусу керек. (Бакалаврларды даярдоодогу НББПны ишке ашырууга мүмкүндүк берүүчү зарыл болгон материалдык-техникалык камсыздоонун төмөнкүдөй тизмеси көрсөтүлөт:

- окуу кабинеттерин, компьютердик класстарды, практикалык жана лабораториялык сабактарды өткөрүү үчүн объекттерди жабдууга талаптар;

- полигондор, технологиялык лабораториялар, студиялар;

- маалыматтык жана телекоммуникациялык технологияларга жана тиешелүү технологиялык каражаттарга талаптар;

- зарылдыгына жараша ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү окуп жаткандардын билим алышы үчүн атайын шарттар;

- бакалаврларды даярдоодогу ишке ашырылып жаткан НББПнын өзгөчөлүгүн эске алуу менен башка талаптар).

5.3.4. Бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын баалоо. (Окуунун жыйынтыктарын текшерүүнүн формалары (кесиптик экзамен, квалификациялык иш ж.б.) жана аларга карата талаптар белгиленет).

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 токтому менен бекитилген

Кыргыз Республикасынын жогорку кесиптик билим берүүсүнүн мамлекеттик билим берүү стандартынын "магистрди" даярдоо багыты боюнча МАКЕТИ (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1. Жалпы жоболор

1.1. Жогорку кесиптик билим берүүнүн

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) багыты боюнча ушул Мамлекеттик билим берүү стандарты "Билим берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү билим берүү жаатындагы аныктаган тартипте башка ченемдик укуктук актыларына ылайык, Кыргыз Республикасынын билим берүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан иштелип чыккан жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган тартипте бекитилген. Бул Мамлекеттик билим берүү стандартын аткаруу бакалаврларды даярдоо боюнча кесиптик билим берүү программаларды ишке ашыруучу бардык жождор үчүн менчигинин түрүнө жана ведомстволук таандыктыгына карабастан милдеттүү болуп эсептелет. Өзгөчө статуска ээ мамлекеттик жогорку окуу жайлары мамлекеттик билим берүү стандарттарына теңештирилген билим берүү стандарттарын өз алдынча иштеп чыгууга жана бекитүүгө укуктуу. (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомунун редакциясына ылайык)

1.2. Ушул Жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик билим берүү стандартында "Билим берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасы тарабынан белгиленген тартипте кабыл алынган жогорку кесиптик билим берүү жаатындагы эл аралык документтерге ылайык терминдер жана аныктамалар пайдаланылат:

- негизги билим берүү программасы - максаттарды, күтүлүүчү натыйжаларды, даярдоонун тийиштүү багыты боюнча билим берүү процессин ишке ашыруунун мазмунун жана уюштурулушун регламенттөөчү окуу-методикалык документтердин жыйындысы;

- даярдоонун багыты - ар түрдүү профилдеги, фундаменталдуу жалпы даярдоо негизиндеги интеграцияланган жогорку кесиптик билимдүү кадрларды (адистерди, бакалаврларды жана магистрлерди) даярдоо үчүн билим берүү программаларынын жыйындысы;

- профиль - негизги билим берүү программасынын конкреттүү бир түргө багытталышы жана (же) кесиптик иш объекти;

- компетенция - окуучунун аныкталган бир чөйрөдө майнаптуу жана жемиштүү иштөөсү үчүн зарыл болгон билими жагынан даярдоого карата алдын ала коюлган социалдык талап (ченем);

- бакалавр - магистратурага кирүүгө жана кесиптик иш менен алектенүүгө укук берген жогорку кесиптик билимдин квалификациялык деңгээли;

- магистр - аспирантурага жана (же) базалык докторантурага (PhD/профили боюнча) жана кесиптик иш менен алектенүүгө укук берген жогорку кесиптик билимдин квалификациялык деңгээли;

- кредит (зачеттук бирдик) - негизги кесиптик билим берүү программасынын эмгек сыйымдуулугунун шарттуу өлчөмү;

- окутуунун натыйжалары - негизги билим берүү программасы/модулу боюнча окуунун натыйжасында ээ болгон компетенциялар;

- теңдөөчү курстар - тиешелүү багыт (адистик) боюнча базалык билими жок студент-магистрант тарабынан биринчи окуу жылында базалык кесиптик билим алуу жана багыттар боюнча магистрлерди даярдоонун негизги билим берүүчү программаларын өздөштүрүүгө талап кылынган компетенцияларга ээ болуу үчүн өздөштүрүлүүчү дисциплина;

- жалпы илимий компетенциялар - кесиптик иштин бардык түрлөрү (же көпчүлүгү) үчүн жалпы болуп саналган мүнөздөмөлөрдү билдирет: окуу, талдоо жана синтез кылуу ж.б. жөндөмдүүлүк;

- инструменттик компетенция - когнитивдик жөндөмдү, идеяларды жана ойлорду түшүнүү жана пайдалана билүү жөндөмдөрүн камтыйт; методологиялык жөндөм, айлана-чөйрөнү түшүнүү жана башкаруу, убакытты уюштуруу, окуунун стратегияларын түзүү, чечимдерди кабыл алуу жана проблемаларды чече билүү жөндөмү; технологиялык жөндөм, техниканы пайдалана билүүгө, компьютерди билүүгө жана маалыматтык башкарууга байланышкан жөндөмдөр; лингвистикалык жөндөмдөр, коммуникациялык компетенция;

- социалдык-инсандык жана жалпы маданий компетенциялар - ой-сезимдерин жана мамилесин билдирүүгө, сын көз менен ой жүгүртүүгө жана өзүнө баа бере билүүгө байланышкан жеке сапаттар, ошондой эле социалдык өз ара байланыш жана кызматташуу процесстерине, топтор менен иштеше билүүгө, социалдык жана этикалык милдеттенмелерди кабыл алууга байланышкан жөндөмдөр;

- кесиптик стандарт - кесиптик иштин конкреттүү түрүнүн чегинде анын мазмунуна жана сапатына карата талаптарды белгилөөчү, кызматкер кайсы иште болсо да, кайсыл уюмда болсо да өзүнүн ордун татыктуу ээлеши үчүн кызматкерде болушу милдеттүү болгон квалификациянын сапаттык деңгээлин баяндаган негиз түзүүчү документ.

1.3. Кыскартуулар жана белгилөөлөр (Жогорку кесиптик билим берүүнүн ушул мамлекеттик билим берүү стандартында колдонулган негизги кыскартуулар көрсөтүлөт).

Ушул Мамлекеттик билим берүү стандартында төмөндөгү кыскартуулар колдонулат: МББС - Мамлекеттик билим берүү стандарты; ЖКББ - жогорку кесиптик билим берүү; НББП - негизги билим берүү программасы; ОМБ - окуу-методикалык бирикме; НББП ДЦ - негизги билим берүү программасынын дисциплиналарынын цикли; ЖИК - жалпы илимий компетенциялар; ИК - инструменталдык компетенциялар; КК - кесиптик компетенциялар; СИЖМК - социалдык-инсандык жана жалпы маданий компетенциялар.

2. Колдонуу тармагы

(ББС аныктамасы берилет, милдеттүү аткаруу көрсөтүлөт).

2.1. Ушул Жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик билим берүү стандарты

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) агистрлерди даярдоо багыты боюнча негизги билим берүү программаларын ишке ашыруудагы милдеттүү ченемдердин, эрежелердин жана талаптардын жыйындысын туюндурат жана окутуу, уюштуруу-методикалык документтерди иштеп чыгуу Кыргыз Республикасынын аймагында магистрлерди даярдоонун тийиштүү багыты боюнча лицензиясы бар менчигинин түрүнө жана ведомстволук таандыктыгына карабастан бардык жогорку кесиптик билим берүү уюмдарынын (мындан ары - жождор) жогорку кесиптик билим берүүнүн негизги билим берүү программаларын өздөштүрүү сапатын баалоо үчүн негиз болуп эсептелет.

2.2. (ЖКББ МББСын негизги пайдалануучулар көрсөтүлөт).

Ушул ЖКББ МББСын \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) Багыты боюнча негизги пайдалануучулар төмөнкүлөр болуп саналат:

- жождордун администрациясы жана илимий-педагогикалык курамы (профессордук-окутуучулук курам, илимий кызматкерлер), өздөрүнүн жождорундагы ошол багыт жана даярдоонун деңгээли боюнча илимдин, техниканын жана социалдык чөйрөнүн жетишкендиктерин эсепке алып, негизги кесиптик билим берүү программаларын иштеп чыгуу, натыйжалуу ишке киргизүү жана жаңылоо үчүн жооптуу адамдар;

- жождун даярдоонун ошол багытындагы негизги билим берүү программасын өздөштүрүү боюнча өзүнүн окуу ишин натыйжалуу ишке ашыруу үчүн жооптуу студенттер;

- тийиштүү кесиптик иш чөйрөсүндөгү адистердин жана иш берүүчүлөрдүн бирикмелери;

- Кыргыз Республикасынын билим берүү чөйрөсүндөгү аткаруу бийлигинин борбордук мамлекеттик органынын тапшыруусу боюнча негизги билим берүү программаларын иштеп чыгууну камсыз кылуучу окуу-методикалык бирикмелер жана кеңештер;

- жогорку кесиптик билим берүүнү каржылоону камсыз кылуучу аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдары;

- аткаруу бийлигинин жогорку кесиптик билим берүү системасында мыйзамдардын сакталышына контролду камсыз кылуучу, жогорку кесиптик билим берүү чөйрөсүндө сапатка контролду жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары.

- билим берүү программаларын жана уюмдарын аккредитациялоочу агенттиктер.

2.3. Абитуриенттердин даярдыгынын деңгээлине талаптар.

2.3.1. "Магистр" академиялык даражасын ыйгаруу менен жогорку кесиптик билим алууга талапкер абитуриенттин билим деңгээли "бакалавр" квалификациясын ыйгарылган же "адис" квалификациясы ыйгарылган жогорку кесиптик билим.

2.3.2. Абитуриенттин "бакалавр" квалификациясы ыйгарылган жогорку кесиптик билими же "адис" квалификациясы ыйгарылган жогорку кесиптик билими тууралуу мамлекеттик үлгүдөгү документи болушу керек.

3. Даярдоонун багыттарынын жалпы мүнөздөмөсү

(Ушул багытта жогорку билим берүүнүн кайсы деңгээли (бакалавр, магистр, адис) ишке ашырылары, окууну бүтүшү менен аларга кайсы квалификация ыйгарылары көрсөтүлөт).

3.1. Кыргыз Республикасында даярдоо багыты боюнча

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) даярдоо багыты боюнча төмөнкүлөр ишке ашырылат:

- бакалаврларды даярдоо боюнча ЖКББ НББП;

- магистрлерди даярдоо боюнча ЖКББ НББП.

Бакалаврларды даярдоо боюнча ЖКББ НББПны толугу менен өздөштүргөн жана белгиленген тартипте мамлекеттик жыйынтыктоо аттестациясынан ийгиликтүү өткөн жождордун бүтүрүүчүлөрүнө "бакалавр" квалификациясы ыйгарылуу менен жогорку билими тууралуу диплом берилет. Магистрлерди даярдоо боюнча ЖКББ НББПны толугу менен өздөштүргөн жана белгиленген тартипте мамлекеттик жыйынтыктоо аттестациясынан ийгиликтүү өткөн жождордун бүтүрүүчүлөрүнө "магистр" квалификациясы ыйгарылуу менен жогорку билими тууралуу диплом берилет. Магистрлерди даярдоо багытынын алкагында ЖКББ НББП профилдери жож тарабынан квалификациянын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарынын негизинде аныкталат.

3.2. (Окуунун ченемдик мөөнөттөрү, ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн кредиттердеги жалпы эмгек сыйымдуулугу көрсөтүлөт).

Жалпы орто же кесиптик орто билимдин базасында күндүзгү окутуу формасында багыттар боюнча магистрлерди \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча код - багыттын толук аталышы) даярдоо боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн ченемдик мөөнөтү 6 жылдан кем эмес убакытты түзөт, "бакалавр" академиялык даражасы ыйгарылган жогорку кесиптик билим берүү базасында - 2 жылдан кем эмес убакытты түзөт. Окутуунун күндүзгү-сырткы (кечки) жана сырткы формалары боюнча, ошондой эле окутуунун ар кандай формалары айкалыштырылган учурларда "бакалавр" академиялык даражасы ыйгарылган жогорку кесиптик билим берүү базасында магистрлерди даярдоо боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүү мөөнөттөрү жож тарабынан күндүзгү окутуу формасында белгиленген ченемдик мөөнөткө карата жарым жылга чейин көбөйтүлөт. "Адис" квалификациясын ыйгаруу менен толук жогорку кесиптик билим берүү базасында магистрлерди даярдоо боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүү мөөнөттөрү бир жылдан кем эмес убакытты түзөт. Бакалаврларды даярдоонун ар башка багыттары жана адистиктери боюнча жогорку кесиптик билими бар абитуриенттер үчүн билим берүү программасын өздөштүрүү мөөнөтү тиешелүү багыттагы магистрлерди даярдоо боюнча ЖКББ НББПнын базалык кесиптик билимдерин жана компетенцияларын түзүүчү теңдөөчү курстарды өздөштүрүүнүн эсебинен көбөйтүлөт. Билим алуунун формасына карабастан жеке окуу планы боюнча окутууда окуунун мөөнөтүн жож өз алдынча аныктайт. Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдарды жеке окуу планы боюнча окутууда жож мөөнөттүү билим алуунун тийиштүү формасы боюнча аныкталган убакытка салыштырмалуу узартууга укуктуу. Магистрлерди даярдоо багыты боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн башка ченемдик мөөнөттөрүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилейт.

3.3. Жалпы орто же орто кесиптик билимдин базасында күндүзгү окуу формасында магистрлерди даярдоодогу НББПны өздөштүрүүнүн жалпы эмгек сыйымдуулугу 360тан кем эмес кредитти түзөт жана "бакалавр" квалификациясын ыйгаруу менен тастыкталган жогорку кесиптик билимдин базасында 120дан кем эмес кредитти түзөт.

Күндүзгү окуу формасы боюнча окуу жылындагы ЖКББ НББПнын эмгек сыйымдуулугу 60тан кем эмес кредитке барабар. Бир окуу семестринин эмгек сыйымдуулугу 30дан кем эмес кредитке барабар (окуу процесси эки семестрлик болуп курулган учурда). Бир кредит студенттин окуу ишинин 30 саатына эквиваленттүү (анын ичинде анын аудиториялык, өз алдынча иштери жана аттестациянын бардык түрлөрү). Күндүзгү-сырттан (кечки) жана сырттан окуу формалары боюнча НББПнын, ошондой эле окутуунун ар түрдүү формалары айкалышкан учурдагы эмгек сыйымдуулугу окуу жылында 48ден кем эмес кредитти түзөт. (КР Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472 токтомунун редакциясына ылайык)

3.4. ЖКББ НББПнын инсанды окутуу жана тарбиялоо жаатындагы даярдоонун \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ багыттары боюнча максаттары.

3.4.1. ЖКББ НББПнын окутуу жаатындагы даярдоонун багыты боюнча максаты болуп

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ эсептелинет: (ЖКББ НББПнын окутуу жаатындагы максаттары түзүлөт. Мисалы: "Гуманитардык, социалдык, экономикалык, математикалык жана табигый илимий билимдердин негиздери жаатында даярдоо, бүтүрүүчүгө тандап алган иш чөйрөсүндө ийгиликтүү иштөөгө мүмкүндүк берүүчү жогорку кесиптик жактан адистешкен (магистрдын деңгээлинде), тереңдетилген кесиптик (магистр деңгээлинде), атайын кесиптик (адистин деңгээлинде) билим алуу, анын социалдык мобилдүүлүгүнө жана эмгек рыногундагы туруктуулугуна өбөлгө түзүүчү универсалдуу жана предметтик-адистешкен компетенцияларга ээ болуу").

3.4.2. ЖКББ НББПнын инсанды тарбиялоо жаатындагы даярдоонун багыты боюнча максаты болуп

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ эсептелинет: (ЖКББ НББПнын студенттердин социалдык-инсандык сапаттарын калыптандыруу жаатындагы максаттары түзүлөт: максатка умтулгандык, уюшкандык, эмгекчилдик, жоопкерчиликтүүлүк, жарандуулук, коммуникативдүүлүк, толеранттуулук, алардын жалпы маданиятын жогорулатуу ж.б.).

3.5. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш чөйрөсү.

Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш чөйрөсү даярдоо багыты боюнча төмөнкүлөрдү камтыйт: \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Кесиптик стандартты жана квалификациянын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарын эске алуу менен магистрлер даярдалуучу кесиптик иш чөйрөсү тизмеленет). Бүтүрүүчүлөрдүн билиминин жана алынган компетенцияларынын деңгээли кызматкердин квалификациясынын талаптарына ылайык келген шартта алар кесиптик иштин башка тармактарында жана (же) чөйрөлөрүндө кесиптик ишти жүзөгө ашыра алат.

3.6. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш объектилери.

Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин багыты \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ боюнча объектилерден болуп төмөнкүлөр эсептелишет: \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш объектилери көрсөтүлөт)

3.7. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иштеринин түрлөрү:

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин түрлөрү көрсөтүлөт. Мисалы: илимий-изилдөөчүлүк, өндүрүштүк-технологиялык, уюштуруучулук-башкаруучулук, долбоорлук ж.б.). Негизинен бүтүрүүчү даярдалып жаткан кесиптик иштин конкреттүү түрлөрү кызыкдар иш берүүчүлөр менен бирдикте тийиштүү кесиптик стандарттын (эгер болсо) негизинде же жогорку окуу жайы тарабынан иштелип чыгылчу анын билим берүү программасынын мазмунун аныкташы керек.

3.8. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин милдеттери.

(кызыкдар иш берүүчүлөрдүн катышуусу менен иштелип чыгылат)(\*). Магистрдын кесиптик ишинин милдеттери. \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Милдеттер 3.7-пунктта саналып өтүлгөн кесиптик иштин түрлөрүнө ылайык көрсөтүлөт). (\*) Даярдоонун багыты боюнча бүтүрүүчү даярдала турган кесиптик иштин милдеттеринин тизмеги негизинен кесиптик иштин тийиштүү аймагындагы жана кесиптик стандарттын (эгер болсо) квалификациялуу талаптардан келип чыгуусу керек. Эгер ал жок болсо, кесиптик иштин милдеттеринин тизмеги иш берүүчүлөрдүн сөзсүз катышуусу менен ЖКББ МББС долбоорунун иштеп чыгуучулары тарабынан түзүлүүсү зарыл.

4. НББПны ишке ашыруунун шарттарына карата жалпы талаптар

Жождун НББПны ишке ашыруудагы укуктарына жана милдеттүүлүктөрүнө жалпы талаптар.

4.1.1. Жождор даярдоонун багыты боюнча НББПны өз алдынча иштеп чыгышат. НББП Кыргыз Республикасынын даярдоо багыттары боюнча тийиштүү мамлекеттик билим берүү стандартынын негизинде иштелип чыгат жана жождун окумуштуулар кеңеши тарабынан бекитилет.

Жождор НББПны илимдин, маданияттын, экономиканын, техниканын, технологиялардын жана социалдык чөйрөнүн өнүгүүсүн эсепке алып, Жождо билим берүүнүн сапатынын кепилдигин камсыз кылуу боюнча төмөндөгүлөрдө камтылган сунуш-көрсөтмөлөрдү кармануу менен 5 жылда бир жолудан кем эмес жаңылап турууга милдеттүү:

- бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын камсыз кылуу боюнча стратегиялардын иштелмесинде;

- билим берүү программаларын мезгил-мезгили менен рецензиялоонун мониторингинде;

- так макулдашылган критерийлердин негизинде студенттердин билимдеринин жана билгичтиктеринин, бүтүрүүчүлөрдүн компетенцияларынын деңгээлин баалоонун объективдүү өтүү тартиптеринин иштелмелеринде;

- окутуучулук курамдын сапатын жана компетенттүүлүгн камсыз кылууда;

- бардык ишке ашырылуучу билим берүү программаларын жетиштүү ресурстар менен камсыз кылууда, аларды колдонуунун натыйжалуулугун көзөмөлүндө, мунун ичинде окуп жаткандарды сурап билүү жолу менен;

- өзүнүн ишинде (стратегиясында) баалоо жана башка билим берүү мекемелери менен катар коюп салыштыруу үчүн макулдашылган критерийлер боюнча өзүн өзү изилдөөнү үзгүлтүксүз жүргүзүүдө;

- коомчулукту өзүнүн изилдөөлөрүнүн жыйынтыктары, пландары, жаңылоолору тууралуу маалымдоодо.

4.1.2. Студенттерди жана бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын баалоо алардын учурдагы, орто аралык жана жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациясын камтышы керек. Баалоочу каражаттардын базасы жож тарабынан иштелип чыгат жана бекитилет.

Студенттерди жана бүтүрүүчүлөрдү аттестациялоого, бүтүрүүчү квалификациялык иштердин мазмунуна, көлөмүнө жана түзүмүнө коюлуучу талаптар жождун бүтүрүүчүлөрүн жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациялоо жөнүндө жобону эске алуу менен аныкталат.

4.1.3. НББПны иштеп чыгууда жождун бүтүрүүчүлөрдү социалдык-инсандык компетенцияларын (мисалы, социалдык өз ара аракеттенүү компетенцияларын, өзүн өзү уюштурууну жана системалык-ишмердик мүнөздөгү өз алдынча башкарууну) түзүп мүмкүнчүлүктөрү аныкталуусу керек. Жож жождун социо-маданий чөйрөсүн түзүп калыптандырууга, инсандын ар тараптуу өнүгүүсү үчүн зарыл шарттарды түзүүгө милдеттүү.

Жож окуу процессинин социалдык-тарбиялык компонентин студенттик өз алдынча башкарууну өнүктүрүүнү, студенттердин коомдук уюмдардын ишине катышуусун, спорттук жана чыгармачылык клубдарды, илимий студенттик коомдорду кошуп, өнүктүрүүгө көмөктөш болууга милдеттүү.

4.1.4. Жождун НББПсы студенттин тандоосу боюнча дисциплинаны түзүүсү керек. Студенттин каалоосу боюнча дисциплиналарды түзүүнүн тартибин Жождун окумуштуулар кеңеши аныктайт.

4.1.5. Жож студенттердин өзүнүн окуу программасын түзүүгө катышуусунун реалдуу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга милдеттүү.

4.1.6. Жож НББПны түзүүдө студенттерди алардын укуктары жана милдеттүүлүктөрү менен тааныштырууга, студенттер тандап алган дисциплиналар алар үчүн милдеттүү болуп эсептелинерин, ал эми алардын суммалык эмгек сыйымдуулугу окуу планында каралгандан кем болбошу керектигин түшүндүрүүгө милдеттүү.

4.2. Студенттин НББПны ишке ашыруудагы укуктарына жана милдеттүүлүктөрүнө карата жалпы талаптар.

4.2.1. Студенттер студенттин тандоосу боюнча окуу дисциплиналарын өздөштүрүүгө бөлүнгөн окуу убактысынын көлөмүнүн чектеринде НББПда алдын ала каралган конкреттүү дисциплинаны тандап алууга укуктуу.

4.2.2. Студент өзүнүн жекече билим берүү траекториясын түзүүдө дисциплинаны тандоо боюнча жождо консультация алуу жана алардын даярдоонун (адистештирүүнүн) болочок профилине таасир этүү укугуна ээ.

4.2.3. НББПны өздөштүрүүдө натыйжалуулукка жетишүү максатында СИЖМКны өнүктүрүү бөлүгүндө студенттер студенттик өз алдынча башкарууну өнүктүрүүгө, коомдук уюмдардын, спорттук жана чыгармачылык клубдардын, илимий студенттик коомдордун ишине катышууга милдеттүү.

4.2.4. Студенттер жождун НББПсында алдын ала каралган бардык тапшырмаларды аныкталып белгиленген мөөнөттөрдө аткарууга милдеттүү.

4.3. Студенттин окуу жүгүнүн максималдуу көлөмү анын аудиториялык жана аудиториядан тышкаркы (өз алдынча) окуу ишинин бардык түрлөрүн камтуу менен, жумасына 45 саат болуп белгиленет.

Жумасына аудиториялык сабактардын күндүзгү окуу формасындагы көлөмү ЖКББнын деңгээлин жана даярдоонун багытынын спецификасын эсепке алуу менен мамлекеттик билим берүү стандартына ылайык аныкталат жана ар бир окуу дисциплинасын үйрөнүүгө бөлүнгөн жалпы көлөмдөн 35тен кем эмес пайызды түзөт.

4.4. Күндүзгү-сырттан (кечки) окуу формасында аудитордук сабактардын көлөмү жумасына 16 сааттан аз болбошу керек.

4.5. Сырттан окуу формасында окутуучу менен сабак окуу мүмкүнчүлүгү студентке жылына 160 сааттан аз эмес көлөмдө камсыз кылынуусу керек.

4.6. Окуу жылындагы каникулдук убакыттын жалпы көлөмү 7-10 жуманы түзүүсү керек, мунун ичинде кыш мезгилинде 2 жумадан кем эмес жана дипломдон кийинки 4 жумалык өргүү.

5. Магистрлерди даярдоонун НББПсынын талаптары

5.1. Магистрлерди даярдоо боюнча НББПны өздөштүрүүнүн натыйжаларына коюлуучу талаптар.

Даярдоонун \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ багыты боюнча бүтүрүүчү НББПнын максаттарына жана ушул ЖКББнын мамлекеттик билим берүү стандартынын 3.4 жана 3.8-пункттарында көрсөтүлгөн кесиптик иштин милдеттерине ылайык төмөндөгү компетенцияларга ээ болушу керек:

а) универсалдык:

- жалпы илимий (ЖИК):

(жалпы илимий компетенциялардын тизмеги келтирилет);

- инструменталдык (ИК):

(конкреттүү компетенциялардын тизмеги келтирилет);

- социалдык-инсандык жана жалпы маданий (СИЖМК):

(гуманитардык, социалдык жана экономикалык дисциплиналарды үйрөнүүнүн натыйжалары, ошондой эле окуп жаткандарга жождун социалдык-тарбиялык ишинин таасир этүүсүнүн натыйжалары болуп саналган компетенциялардын тизмеги келтирилет);

б) кесиптик (КК):

(3.7-пунктунда көрсөтүлгөн иштин түрлөрү боюнча компетенциялар көрсөтүлөт). Компетенциялардын тизмеги улуттук квалификациянын алкагынын, квалификациянын жана кесиптик стандарттын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарынын негизинде аныкталат.

5.2. Магистрлерди даярдоонун НББПнын түзүмүнө талаптар.

Магистрлерди даярдоонун НББПнын түзүмү төмөнкүдөй блокторду камтыйт: 1-блок "Дисциплиналар (модулдар)"; 2-блок "Практика"; 3-блок "Мамлекеттик жыйынтыктоочу аттестация".

Магистрлерди даярдоодогу НББПнын түзүмү

Магистрлерди даярдоодогу НББПнын жана анын блокторунун кредиттердеги көлөмү

1-блок

Дисциплиналар (модулдар)

60-90

2-блок

Практика

20-40

3-блок

Жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестация

10-20

Магистрлерди даярдоодогу ЖКББ НББПнын көлөмү

120

Жож мамлекеттик билим берүү стандартынын талаптарына ылайык магистрлерди даярдоодогу НББПны иштеп чыгат жана улуттук квалификациянын алкактарына ылайык окутуунун натыйжаларына жетүүгө жоопкерчилик тартат. Дисциплиналардын (модулдардын) топтомун жана алардын магистрлерди даярдоодогу НББПнын ар бир блогуна тиешелүү эмгек сыйымдуулугун жож улуттук квалификациянын алкактарында каралган окутуунун натыйжаларынын жыйындысы түрүндө аны өздөштүрүүнүн талаптарын эске алуу менен ушул блок үчүн белгиленген көлөмдө өз алдынча аныктайт.

5.2.1. "Практика" 2-блогу окуу практикасын (тааныштыруу, технологиялык, илимий-изилдөө иштери) жана өндүрүштүк (долбоордук, эксплуатациялык, педагогикалык, илимий-изилдөө иштери) практиканы камтыйт.

Жож бир же бир нече типтеги практиканы тандоого укуктуу, ошондой эле белгиленген кредиттердин чегинде кошумча типтеги практиканы белгилей алышат.

5.2.2. "Мамлекеттик аттестация" 3-блогу мамлекеттик экзаменди тапшырууга даярдыкты жана тапшырууну, бүтүрүүчү квалификациялык ишти аткарууну жана аны жактоону (жож бүтүрүүчү квалификациялык ишти жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациянын курамына киргизген учурда) камтыйт.

5.2.3. Магистрлерди даярдоодогу НББПнын алкагында милдеттүү жана элективдүү бөлүк болот.

Магистрлерди даярдоодогу НББПнын милдеттүү бөлүгүнө жалпы илимий, универсалдуу, социалдык-инсандык жана жалпы маданий жана кесиптик компетенциялардын калыптанышын камсыз кылуучу дисциплиналар жана практикалар кирет. Мамлекеттик аттестациянын көлөмүн эске албаганда милдеттүү бөлүктүн көлөмү магистрлерди даярдоодогу НББПнын жалпы көлөмүнүн 50%нан ашпоого тийиш. Магистрлерди даярдоодогу НББПнын элективдүү бөлүгүндө студенттер тиешелүү багыт боюнча дисциплиналарды тандай алышат, ошондой эле башка багыттагы магистрлерди даярдоодогу НББПнын дисциплиналарын тандоого жол берилет.

5.2.4. ЖОЖдор ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдарга (алардын арызы боюнча) магистрлерди даярдоодогу НББП боюнча окууга мүмкүнчүлүк берүүгө тийиш, анда алардын психофизикалык өнүгүүсүнүн өзгөчөлүгү, жеке мүмкүнчүлүктөрү эске алынат жана зарыл болгон учурда аталган адамдардын өнүгүүсүнүн бузулушун түзөтүүнү жана социалдык көнүгүүсүн камсыз кылат.

5.3. Магистрлерди даярдоонун НББПсын ишке ашыруунун шарттарына карата талаптар.

5.3.1. Окуу процессин кадрдык камсыз кылуу.

Магистрлерди даярдоонун негизги билим берүү программасын ишке ашыруу квалификациялуу педагогикалык кадрлар менен камсыз кылынышы керек, мында илимдин кандидаты же доктору окумуштуулук даражасы бар окутуучулар тарабынан берилген дисциплиналардын, лекциялардын үлүшү дисциплиналардын жалпы санынын \_\_\_\_\_ пайызын түзүшү керек. Магистрдик программанын илимий мазмуну жана билим берүүчү бөлүгүнүн жалпы жетекчилигин профессор же илимдин доктору жүзөгө ашырышы керек; бир профессор же илимдин доктору мындай жетекчиликти эки магистрдик программанын алкагында жүзөгө ашыра алат; жождун окумуштуулар кеңешинин чечими менен магистрдик программага жетекчиликти доценттик наамы бар илимдин кандидаты да жүзөгө ашыруусу толук ыктымал. Студент-магистрантка түздөн-түз жетекчиликти окумуштуулук даражасы жана илимий наамы же бул жагынан жетекчилик кылуу тажрыйбасы бар илимий жетекчилер жүзөгө ашырышат, бир илимий жетекчи \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ көп эмес студент-магистрантка жетекчилик кыла алат (муну жождун окумуштуулар кеңеши аныктайт).

5.3.2. Окуу процессин окуу-методикалык жана маалыматтык камсыз кылуу.

Магистрларды даярдоонун НББПсын ишке ашыруу ар бир студенттин маалыматтар базасына жана негизги билим берүү программасынын дисциплиналарынын (модулдарынын) толук тизмеги боюнча түзүлгөн китепканалык фонддорго жол алуусу менен камсыз кылынуусу керек. Студенттер үчүн ата мекендик жана чет өлкөлүк жождор, ишканалар жана мекемелер менен оперативдүү маалымат алмашуу мүмкүнчүлүгү камсыз кылынуусу керек. Жождун билим берүү программасы лабораториялык практикумдарды жана практикалык сабактарды (түзүлүүчү компетенцияларды эсепке алуу менен аныкталат) камтуусу зарыл. Библиотекалык фонддун комплекттерине жол алуу төмөнкү тизмедеги ата мекендик аталыштардын \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ кем эмесине, чет өлкөлүк журналдардын аталыштарынын \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ кем эмесине камсыз кылынганы ылайык.

5.3.3. Окуу процессин материалдык-техникалык жактан камсыздоо.

(Магистрлерди даярдоодогу НББПга төмөнкүлөрдү ишке ашырууга мүмкүндүк берүүчү зарыл болгон материалдык-техникалык камсыздоонун тизмеси көрсөтүлөт:

- практикалык жана лабораториялык сабактарды өткөрүү үчүн окуу кабинеттерин, компьютердик класстарды, объекттерди жабдууга талаптар;

- полигондор, технологиялык лабораториялар, студиялар;

- маалыматтык жана телекоммуникациялык технологияларга жана тиешелүү технологиялык каражаттарга талаптар;

- зарыл болгон учурда ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү окуп жаткандардын билим алышы үчүн атайын шарттар;

- магистрлерди даярдоодогу ишке ашырылып жаткан НББПнын өзгөчөлүгүн эске алуу менен башка талаптар).

(Магистрларды даярдоонун негизги билим берүү программасын материалдык-техникалык жактан камсыз кылуунун маанилүүлүгү көрсөтүлөт, мисалы: полигондор, бизнес-инкубаторлор, студиялар ж.б.).

5.3.4. Бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын баалоо. (Окуунун жыйынтыктарын текшерүүнүн формалары (кесиптик экзамен, квалификациялык иш ж.б.) жана аларга карата талаптар белгиленет).

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 токтому менен бекитилген

Кыргыз Республикасынын жогорку кесиптик билим берүүсүнүн мамлекеттик билим берүү стандартынын \_\_\_\_\_\_ адистиги боюнча МАКЕТИ (КР Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1. Жалпы жоболор

1.1. Жогорку кесиптик билим берүүнүн

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) багыты боюнча ушул Мамлекеттик билим берүү стандарты "Билим берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү билим берүү жаатындагы аныктаган тартипте башка ченемдик укуктук актыларына ылайык, Кыргыз Республикасынын билим берүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан иштелип чыккан жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктаган тартипте бекитилген. Бул Мамлекеттик билим берүү стандартын аткаруу адистерди даярдоо боюнча кесиптик билим берүү программаларын ишке ашыруучу бардык жождор үчүн менчигинин түрүнө жана ведомстволук таандыктыгына карабастан милдеттүү болуп эсептелет. Өзгөчө статуска ээ мамлекеттик жогорку окуу жайлары мамлекеттик билим берүү стандарттарына теңештирилген билим берүү стандарттарын өз алдынча иштеп чыгууга жана бекитүүгө укуктуу. (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомунун редакциясына ылайык)

1.2. Ушул Жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик билим берүү стандартында "Билим берүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасы тарабынан белгиленген тартипте кабыл алынган жогорку кесиптик билим берүү жаатындагы эл аралык документтерге ылайык терминдер жана аныктамалар пайдаланылат:

- негизги билим берүү программасы - максаттарды, күтүлүүчү натыйжаларды, даярдоонун тийиштүү багыты боюнча билим берүү процессин ишке ашыруунун мазмунун жана уюштурулушун регламенттөөчү окуу-методикалык документтердин жыйындысы;

- даярдоонун багыты - ар түрдүү профилдеги, фундаменталдуу жалпы даярдоо негизиндеги интеграцияланган жогорку кесиптик билимдүү кадрларды (адистерди, бакалаврларды жана магистрлерди) даярдоо үчүн билим берүү программаларынын жыйындысы;

- профиль - негизги билим берүү программасынын конкреттүү бир түргө багытталышы жана (же) кесиптик иш объекти;

- компетенция - окуучунун аныкталган бир чөйрөдө майнаптуу жана жемиштүү иштөөсү үчүн зарыл болгон билими жагынан даярдоого карата алдын ала коюлган социалдык талап (ченем);

- кредит (зачеттук бирдик) - негизги кесиптик билим берүү программасынын эмгек сыйымдуулугунун шарттуу өлчөмү;

- окутуунун натыйжалары - негизги билим берүү программасы/модулу боюнча окуунун натыйжасында ээ болгон компетенциялар;

- жалпы илимий компетенциялар - кесиптик иштин бардык түрлөрү (же көпчүлүгү) үчүн жалпы болуп саналган мүнөздөмөлөрдү билдирет: окуу, талдоо жана синтез кылуу ж.б. жөндөмдүүлүк;

- инструменттик компетенция - когнитивдик жөндөмдү, идеяларды жана ойлорду түшүнүү жана пайдалана билүү жөндөмдөрүн камтыйт; методологиялык жөндөм, айлана-чөйрөнү түшүнүү жана башкаруу, убакытты уюштуруу, окуунун стратегияларын түзүү, чечимдерди кабыл алуу жана проблемаларды чече билүү жөндөмү; технологиялык жөндөм, техниканы пайдалана билүүгө, компьютерди билүүгө жана маалыматтык башкарууга байланышкан жөндөмдөр; лингвистикалык жөндөмдөр, коммуникациялык компетенция;

- социалдык-инсандык жана жалпы маданий компетенциялар - ой-сезимдерин жана мамилесин билдирүүгө, сын кез менен ой жүгүртүүгө жана өзүнө баа бере билүүгө байланышкан жеке сапаттар, ошондой эле социалдык өз ара байланыш жана кызматташуу процесстерине, топтор менен иштеше билүүгө, социалдык жана этикалык милдеттенмелерди кабыл алууга байланышкан жөндөмдөр;

- кесиптик стандарт - кесиптик иштин конкреттүү түрүнүн чегинде анын мазмунуна жана сапатына карата талаптарды белгилөөчү, кызматкер кайсы иште болсо да, кайсыл уюмда болсо да өзүнүн ордун татыктуу ээлеши үчүн кызматкерде болушу милдеттүү болгон квалификациянын сапаттык деңгээлин баяндаган негиз түзүүчү документ.

1.3. Кыскартуулар жана белгилөөлөр (Жогорку кесиптик билим берүүнүн ушул Мамлекеттик билим берүү стандартында колдонулган негизги кыскартуулар көрсөтүлөт).

Ушул Мамлекеттик билим берүү стандартында төмөндөгү кыскартуулар колдонулат: МББС - Мамлекеттик билим берүү стандарты; ЖКББ - жогорку кесиптик билим берүү; НББП - негизги билим берүү программасы; ОМБ - окуу-методикалык бирикме; НББП ДЦ - негизги билим берүү программасынын дисциплиналарынын цикли; ЖИК - жалпы илимий компетенциялар; ИК - инструменталдык компетенциялар; КК - кесиптик компетенциялар; СИЖМК - социалдык-инсандык жана жалпы маданий компетенциялар.

2. Колдонуу тармагы

(ББС аныктамасы берилет, милдеттүү аткаруу көрсөтүлөт).

2.1. Ушул Жогорку кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик билим берүү стандарты

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) адистиги боюнча негизги билим берүү программаларын ишке ашыруудагы милдеттүү ченемдердин, эрежелердин жана талаптардын жыйындысын туюндурат жана окутуу, уюштуруу-методикалык документтерди иштеп чыгуу Кыргыз Республикасынын аймагында тийиштүү адистик боюнча лицензиясы бар менчигинин түрүнө жана ведомстволук таандыктыгына карабастан бардык жогорку кесиптик билим берүү уюмдарынын (мындан ары - жождор) жогорку кесиптик билим берүүнүн негизги билим берүү программаларын өздөштүрүү сапатын баалоо үчүн негиз болуп эсептелет.

2.2. (ЖКББ МББСын негизги пайдалануучулар көрсөтүлөт).

Ушул ЖКББ МББСын \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - багыттын толук аталышы) Багыты боюнча негизги пайдалануучулар төмөнкүлөр болуп саналат:

- жождордун администрациясы жана илимий-педагогикалык курамы (профессордук-окутуучулук курам, илимий кызматкерлер), өздөрүнүн жождорундагы ошол багыт жана даярдоонун деңгээли боюнча илимдин, техниканын жана социалдык чөйрөнүн жетишкендиктерин эсепке алып, негизги кесиптик билим берүү программаларын иштеп чыгуу, натыйжалуу ишке киргизүү жана жаңылоо үчүн жооптуу адамдар;

- жождун даярдоонун ошол багытындагы негизги билим берүү программасын өздөштүрүү боюнча өзүнүн окуу ишин натыйжалуу ишке ашыруу үчүн жооптуу студенттер;

- тийиштүү кесиптик иш чөйрөсүндөгү адистердин жана иш берүүчүлөрдүн бирикмелери;

- Кыргыз Республикасынын билим берүү чөйрөсүндөгү аткаруу бийлигинин борбордук мамлекеттик органынын тапшыруусу боюнча негизги билим берүү программаларын иштеп чыгууну камсыз кылуучу окуу-методикалык бирикмелер жана кеңештер;

- жогорку кесиптик билим берүүнү каржылоону камсыз кылуучу аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдары;

- аткаруу бийлигинин жогорку кесиптик билим берүү системасында мыйзамдардын сакталышына контролду камсыз кылуучу, жогорку кесиптик билим берүү чөйрөсүндө сапатка контролду жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар;

- билим берүү программаларын жана уюмдарын аккредитациялоочу агенттиктер.

2.3. Абитуриенттердин даярдыгынын деңгээлине талаптар.

2.3.1. "Адис" квалификациясынын ыйгарылышы менен жогорку кесиптик билим алууга талаптанган абитуриенттин билим деңгээли - жалпы орто билим же кесиптик орто (же кесиптик жогорку) билим.

2.3.2. Абитуриенттин жалпы орто билими же кесиптик орто (же кесиптик жогорку) билими тууралуу мамлекеттик үлгүдөгү документи болушу керек.

3. Адистиктин жалпы мүнөздөмөсү

(Ушул адистикте (адис) жогорку билим берүүнүн кайсы деңгээли ишке ашырылары, окууну бүтүшү менен аларга кайсы квалификация ыйгарылары көрсөтүлөт).

3.1. Кыргыз Республикасында айрым адистиктерди даярдоо боюнча

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча коду - адистиктин толук аталышы) ЖКББ НББП ишке ашырылат; ЖКББ НББПны толугу менен өздөштүргөн жана белгиленген тартипте мамлекеттик жыйынтыктоо аттестациясынан ийгиликтүү өткөн жождордун бүтүрүүчүлөрүнө "адис" квалификациясы ыйгарылып, жогорку билими тууралуу диплом берилет. Адистиктин алкагында ЖКББ НББП профилдери жож тарабынан квалификациянын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарынын негизинде аныкталат.

3.2. (Окуунун ченемдик мөөнөттөрү, ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн кредиттердеги жалпы эмгек сыйымдуулугу көрсөтүлөт).

Жалпы орто же кесиптик орто билимдин базасында күндүзгү окутуу формасында \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (тизме боюнча код - багыттын толук аталышы) адистиги боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн ченемдик мөөнөтү 5 жылдан кем эмес убакытты түзөт. Окутуунун күндүзгү-сырткы (кечки) жана сырткы формалары боюнча, ошондой эле окутуунун ар кандай формалары айкалыштырылган учурларда адистик боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүү мөөнөттөрү жож тарабынан күндүзгү окутуу формасында белгиленген ченемдик мөөнөткө карата алты айдан бир жылга чейин көбөйтүлөт. Тиешелүү профилдеги кесиптик орто билими же жогорку кесиптик билими бар адамдарга адистик боюнча тездетилген программалар менен ЖКББ НББПны өздөштүрүүгө укук берилет. Тездетилген программаларды ишке ашырууда окуу мөөнөтү башка билим берүү программасы боюнча кесиптик орто билим жана (же) жогорку билим алууда студент өздөштүргөн (өткөн) өзүнчө дисциплиналар (модулдар) жана (же) өзүнчө практикалар боюнча окутуунун натыйжаларын толук же жарым-жартылай кайра аттестациялоонун (кайра зачет тапшыруунун) жыйынтыгы менен аныкталат. Орто кесиптик билим берүү профилинин жогорку кесиптик билим берүү профилине шайкештиги жож тарабынан өз алдынча аныкталат. Орто кесиптик билим берүү базасында адистик боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүү мөөнөттөрү күндүзгү окутуу формасында тездетилген программаларды ишке ашыруунун алкагында 5 жылдан кем эмес убакытты түзөт. Билим алуунун формасына карабастан жеке окуу планы боюнча окутууда окуунун мөөнөтүн жож өз алдынча аныктайт. Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдарды жеке окуу планы боюнча окутууда жож мөөнөттүү билим алуунун тийиштүү формасы боюнча аныкталган убакытка салыштырмалуу узартууга укуктуу. Адистик боюнча ЖКББ НББП өздөштүрүүнүн башка ченемдик мөөнөттөрүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилейт.

3.3. Жалпы орто же орто кесиптик билимдин базасында күндүзгү окуу формасында адистик боюнча НББПны өздөштүрүүнүн жалпы эмгек сыйымдуулугу 300дөн кем эмес кредитти түзөт.

Күндүзгү окуу формасы боюнча окуу жылындагы ЖКББ НББПнын эмгек сыйымдуулугу 60тан кем эмес кредитке барабар. Бир окуу семестринин эмгек сыйымдуулугу 30дан кем эмес кредитке барабар (окуу процесси эки семестрлик болуп курулган учурда). Бир кредит студенттин окуу ишинин 30 саатына эквиваленттүү (анын ичинде анын аудиториялык, өз алдынча иштери жана аттестациянын бардык түрлөрү). Күндүзгү-сырттан (кечки) жана сырттан окуу формалары боюнча НББПнын, ошондой эле окутуунун ар түрдүү формалары айкалышкан учурдагы эмгек сыйымдуулугу окуу жылында 48ден кем эмес кредитти түзөт.

3.4. ЖКББ НББПнын инсанды окутуу жана тарбиялоо жаатындагы даярдоонун \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ адистиктери боюнча максаттары.

3.4.1. ЖКББ НББПнын окутуу жаатындагы даярдоонун адистиктер боюнча максаты болуп

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ эсептелинет: (ЖКББ НББПнын окутуу жаатындагы максаттары түзүлөт. Мисалы: "Гуманитардык, социалдык, экономикалык, математикалык жана табигый илимий билимдердин негиздери жаатында даярдоо, бүтүрүүчүгө тандап алган иш чөйрөсүндө ийгиликтүү иштөөгө мүмкүндүк берүүчү атайын кесиптик (адистин деңгээлинде) билим алуу, анын социалдык мобилдүүлүгүнө жана эмгек рыногундагы туруктуулугуна өбөлгө түзүүчү универсалдуу жана предметтик-адистешкен компетенцияларга ээ болуу").

3.4.2. ЖКББ НББПнын инсанды тарбиялоо жаатындагы даярдоонун багыты боюнча максаты болуп

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ эсептелинет: (ЖКББ НББПнын студенттердин социалдык-инсандык сапаттарын калыптандыруу жаатындагы максаттары түзүлөт: максатка умтулгандык, уюшкандык, эмгекчилдик, жоопкерчиликтүүлүк, жарандуулук, коммуникативдүүлүк, толеранттуулук, алардын жалпы маданиятын жогорулатуу ж.б.).

3.5. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш чөйрөсү.

Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш чөйрөсү адистиги боюнча төмөнкүлөрдү камтыйт: \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (кесиптик стандартты жана квалификациянын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарын эске алуу менен адистер даярдалуучу кесиптик иш чөйрөсү тизмеленет). Бүтүрүүчүлөрдүн билиминин жана алынган компетенцияларынын деңгээли кызматкердин квалификациясынын талаптарына ылайык келген шартта алар кесиптик иштин башка тармактарында жана (же) чөйрөлөрүндө кесиптик ишти жүзөгө ашыра алат.

3.6. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш объектилери.

Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик ишинин багыты \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ боюнча объектилерден болуп эсептелишет: \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш объектилери көрсөтүлөт)

3.7. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иштеринин түрлөрү:

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш түрлөрү көрсөтүлөт. Мисалы: илимий-изилдөөчүлүк, өндүрүштүк-технологиялык, уюштуруучулук-башкаруучулук, долбоорлук ж.б.). Негизинен бүтүрүүчү даярдалып жаткан кесиптик иштин конкреттүү түрлөрү кызыкдар иш берүүчүлөр менен бирдикте тийиштүү кесиптик стандарттын (эгер болсо) негизинде же жогорку окуу жайы тарабынан иштелип чыгылчу билим берүү программасынын мазмунун аныкташы керек.

3.8. Бүтүрүүчүлөрдүн кесиптик иш милдеттери (кызыкдар иш берүүчүлөрдүн катышуусу менен иштелип чыгылат)(\*).

Адистин кесиптик иш милдеттери \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (Милдеттер 3.7-пунктта саналып өтүлгөн кесиптик иштин түрлөрүнө ылайык көрсөтүлөт). (\*) Бүтүрүүчү даярдала турган кесиптик иштин милдеттеринин тизмеги негизинен кесиптик иштин тийиштүү тармагындагы жана кесиптик стандарттын (эгер болсо) квалификациялуу талаптардан келип чыгуусу керек. Эгер ал жок болсо, кесиптик иш милдеттеринин тизмеги иш берүүчүлөрдүн сөзсүз катышуусу менен ЖКББ МББС долбоорунун иштеп чыгуучулар тарабынан түзүлүүсү зарыл.

4. НББПны ишке ашыруунун шарттарына карата жалпы талаптар

Жождун НББПны ишке ашыруудагы укуктарына жана милдеттүүлүктөрүнө жалпы талаптар.

4.1.1. Жождор адистик боюнча НББПны өз алдынча иштеп чыгышат. НББП Кыргыз Республикасынын адистик боюнча тийиштүү мамлекеттик билим берүү стандартынын негизинде иштелип чыгат жана жождун окумуштуулар кеңеши тарабынан бекитилет.

Жождор НББПны илимдин, маданияттын, экономиканын, техниканын, технологиялардын жана социалдык чөйрөнүн өнүгүүсүн эсепке алып, жождо билим берүүнүн сапатынын кепилдигин камсыз кылуу боюнча төмөндөгүлөрдө камтылган сунуш-көрсөтмөлөрдү кармануу менен 5 жылда бир жолудан кем эмес жаңылап турууга милдеттүү:

- бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын камсыз кылуу боюнча стратегиялардын иштелмесинде;

- билим берүү программаларын мезгил-мезгили менен рецензиялоонун мониторингинде;

- так макулдашылган критерийлердин негизинде студенттердин билимдеринин жана билгичтиктеринин, бүтүрүүчүлөрдүн компетенцияларынын деңгээлин баалоонун объективдүү өтүү тартиптеринин иштелмелеринде;

- окутуучулук курамдын сапатын жана компетенттүүлүгүн камсыз кылууда;

- бардык ишке ашырылуучу билим берүү программаларын жетиштүү ресурстар менен камсыз кылууда, аларды колдонуунун натыйжалуулугун көзөмөлүндө, мунун ичинде окуп жаткандарды сурап билүү жолу менен;

- өзүнүн ишин (стратегияларын) баалоо жана башка билим берүү мекемелери менен катар коюп салыштыруу үчүн макулдашылган критерийлер боюнча өзүн өзү изилдөөнү үзгүлтүксүз жүргүзүүдө;

- коомчулукту өзүнүн изилдөөлөрүнүн жыйынтыктары, пландары, жаңылоолору тууралуу маалымдоодо.

4.1.2. Студенттерди жана бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын баалоо алардын учурдагы, орто аралык жана жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациясын камтышы керек. Баалоочу каражаттардын базасы жож тарабынан иштелип чыгат жана бекитилет.

Студенттерди жана бүтүрүүчүлөрдү аттестациялоого, бүтүрүүчү квалификациялык иштердин мазмунуна, көлөмүнө жана түзүмүнө коюлуучу талаптар жождун бүтүрүүчүлөрүн жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациялоо жөнүндө жобону эске алуу менен аныкталат.

4.1.3. НББПны иштеп чыгууда жожду бүтүрүүчүлөрдүн социалдык-инсандык компетенцияларын (мисалы, социалдык өз ара аракеттенүү компетенцияларын, өзүн өзү уюштурууну жана системалык-иш мүнөзүндөгү өз алдынча башкарууну) түзүү мүмкүнчүлүктөрү аныкталуусу керек. Жож жождун социалдык-маданий чөйрөсүн түзүп калыптандырууга, инсандын ар тараптуу өнүгүүсү үчүн зарыл шарттарды түзүүгө милдеттүү.

Жож окуу процессинин социалдык-тарбиялык компонентин студенттик өз алдынча башкарууну өнүктүрүүнү, студенттердин коомдук уюмдардын ишине катышуусун, спорттук жана чыгармачылык клубдарды, илимий студенттик коомдорду кошуп, өнүктүрүүгө көмөктөш болууга милдеттүү.

4.1.4. Жогорку окуу жайларынын НББПсы студенттин тандоосу боюнча дисциплинаны түзүүсү керек. Студенттин каалоосу боюнча дисциплиналарды түзүүнүн тартибин жождун окумуштуулар кеңеши аныктайт.

4.1.5. Жож студенттердин өзүнүн окуу программасын түзүүгө катышуусунун реалдуу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга милдеттүү.

4.1.6. Жож НББПны түзүүдө студенттерди алардын укуктары жана милдеттүүлүктөрү менен тааныштырууга, студенттер тандап алган дисциплиналар алар үчүн милдеттүү болуп эсептелинерин, ал эми алардын суммалык эмгек сыйымдуулугу окуу планында каралгандан кем болбошу керектигин түшүндүрүүгө милдеттүү.

4.2. Студенттин НББПны ишке ашыруудагы укуктарына жана милдеттүүлүктөрүнө карата жалпы талаптар.

4.2.1. Студенттер студенттин тандоосу боюнча окуу дисциплиналарын өздөштүрүүгө бөлүнгөн окуу убактысынын көлөмүнүн чектеринде НББПда алдын ала каралган конкреттүү дисциплинаны тандап алууга укуктуу.

4.2.2. Студент өзүнүн жекече билим берүү траекториясын түзүүдө дисциплинаны тандоо боюнча жождо консультация алуу жана алардын даярдоонун (адистештирүүнүн) болочок профилине таасир этүү укугуна ээ.

4.2.3. НББПны өздөштүрүүдө натыйжалуулукка жетишүү максатында СИЖМКны өнүктүрүү бөлүгүндө студенттер студенттик өз алдынча башкарууну өнүктүрүүгө, коомдук уюмдардын, спорттук жана чыгармачылык клубдардын, илимий студенттик коомдордун ишине катышууга милдеттүү.

4.2.4. Студенттер жождун НББПсында алдын ала каралган бардык тапшырмаларды белгиленген мөөнөттөрдө аткарууга милдеттүү.

4.3. Студенттин окуу жүгүнүн максималдуу көлөмү анын аудиториялык жана аудиториядан тышкаркы (өз алдынча) окуу ишинин бардык түрлөрүн камтуу менен, жумасына 45 саат болуп белгиленет.

Күндүзгү окуу формасында жумасына аудиториялык сабактардын көлөмү ЖКББнын деңгээлин жана даярдоонун багытынын өзгөчөлүгүн эске алып мамлекеттик билим берүү стандарты менен аныкталат жана ар бир окуу дисциплинасын үйрөнүүгө бөлүнгөн жалпы көлөмдүн кеминде 50 пайызын түзөт. Окуу дисциплинасы боюнча өз алдынча иштөөгө бөлүнгөн сааттарга ушул окуу дисциплинасы (модуль) боюнча экзаменге даярданууга каралган убакыт кошулат.

4.4. Күндүзгү-сырттан (кечки) окуу формасында аудитордук сабактардын көлөмү жумасына 16 сааттан аз болбошу керек.

4.5. Сырттан окуу формасында окутуучу менен сабак окуу мүмкүнчүлүгү студентке жылына 160 сааттан аз эмес көлөмдө камсыз кылынуусу керек.

4.6. Окуу жылындагы каникулдук убакыттын жалпы көлөмү 7-10 жуманы түзүүсү керек, мунун ичинде кыш мезгилинде 2 жумадан кем эмес.

5. Адистик боюнча НББПсынын талаптары

5.1. Адистик боюнча НББПны өздөштүрүүнүн натыйжаларына коюлуучу талаптар.

\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ адистиги боюнча бүтүрүүчү НББПнын максаттарына жана ушул ЖКББнын мамлекеттик билим берүү стандартынын 3.4 жана 3.8-пункттарында көрсөтүлгөн кесиптик иштин милдеттерине ылайык "адис" квалификациясын ыйгаруу менен төмөндөгү компетенцияларга ээ болушу керек:

а) универсалдык:

- жалпы илимий (ЖИК):

(жалпы илимий компетенциялардын тизмеги келтирилет);

- инструменталдык (ИК):

(конкреттүү компетенциялардын тизмеги келтирилет);

- социалдык-инсандык жана жалпы маданий (СИЖМК):

(гуманитардык, социалдык жана экономикалык дисциплиналарды үйрөнүүнүн натыйжалары, ошондой эле окуп жаткандарга жождун социалдык-тарбиялык ишинин таасир этүүсүнүн натыйжалары болуп саналган компетенциялардын тизмеги келтирилет);

б) кесиптик (КК):

(3.7-пунктунда көрсөтүлгөн иштин түрлөрү боюнча компетенциялар көрсөтүлөт). Компетенциялардын тизмеги улуттук квалификациянын алкагынын, квалификациянын жана кесиптик стандарттын (эгер болсо) тармактык/сектордук алкактарынын негизинде аныкталат.

5.2. Адистик боюнча НББПнын түзүмүнө талаптар.

Адистик боюнча НББПнын түзүмү төмөнкүдөй блокторду камтыйт: 1-блок "Дисциплиналар (модулдар)"; 2-блок "Практика"; 3-блок "Мамлекеттик жыйынтыктоочу аттестация".

Адистик боюнча НББПнын түзүмү

Адистик боюнча НББПнын жана анын блокторунун кредиттердеги көлөмү

1-блок

I. Гуманитардык, социалдык жана экономикалык цикл

II. Математикалык жана табигый илимий цикл III. Кесиптик цикл

185-260

2-блок

Практика

25-90

3-блок

Жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестация

10-25

Адистик боюнча НББПнын көлөмү

300

Жож мамлекеттик билим берүү стандартынын талаптарына ылайык адистик боюнча НББПны иштеп чыгат жана улуттук квалификациянын алкактарына ылайык окутуунун натыйжаларына жетүүгө жоопкерчилик тартат. Дисциплиналардын (модулдардын) топтомун жана алардын адистик НББПнын ар бир блогуна тиешелүү эмгек сыйымдуулугун жож улуттук квалификациянын алкактарында каралган окутуунун натыйжаларынын жыйындысы түрүндө аны өздөштүрүүнүн талаптарын эске алуу менен ушул блок үчүн белгиленген көлөмдө өз алдынча аныктайт.

5.2.1. Адистик НББП төмөнкүлөрдү ишке ашырууну камсыздашы керек:

- гуманитардык, социалдык жана экономикалык циклдин милдеттүү дисциплиналарын, алардын тизмеги жана эмгек сыйымдуулугу Кыргыз Республикасынын билим берүү жана илим жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан (өзгөчө статуска ээ мамлекеттик жогорку окуу жайларын кошпогондо) аныкталат. Өзгөчө статуска ээ мамлекеттик жогорку окуу жайлары гуманитардык, социалдык жана экономикалык циклдин дисциплиналарын өз алдынча аныктайт. Аталган дисциплиналардын мазмуну жана ишке ашыруу тартиби тиешелүү адистик боюнча ЖКББ мамлекеттик билим берүү стандарты менен белгиленет;

- кеминде 360 саат көлөмүндө дене тарбия жана спорт боюнча дисциплиналарды, алар өздөштүрүү үчүн милдеттүү болуп саналат, бирок кредиттерге которулбайт жана адистик боюнча НББПнын көлөмүнө киргизилбейт.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 5-февралындагы № 45 токтомунун редакциясына ылайык)

5.2.2. "Практика" 2-блогу окуу практикасын (таанышуучу, технологиялык, илимий-изилдөө иштери) жана өндүрүш практикасын (долбоордук, эксплуатациялык, педагогикалык, илимий-изилдөө иштери) камтыйт.

Жож бир же бир нече типтеги практиканы тандоого укуктуу, ошондой эле белгиленген кредиттердин чегинде кошумча типтеги практиканы белгилей алат.

5.2.3. "Мамлекеттик аттестация" 3-блогу мамлекеттик экзаменди тапшырууга даярдыкты жана тапшырууну, бүтүрүүчү квалификациялык ишти аткарууну жана аны жактоону (эгерде жож бүтүрүүчү квалификациялык ишти жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестациянын курамына киргизген болсо) камтыйт.

5.2.4. Адистик боюнча НББПнын алкагында милдеттүү жана элективдүү бөлүк болот.

Адистик боюнча НББПнын милдеттүү бөлүгүнө улуттук квалификациянын алкактарынын деңгээлдерин эске алуу менен жалпы илимий, универсалдуу, социалдык-инсандык жана жалпы маданий жана кесиптик компетенциялардын калыптанышын камсыз кылуучу дисциплиналар жана практикалар кирет. Мамлекеттик аттестациянын көлөмүн эске албаганда милдеттүү бөлүктүн көлөмү адистик боюнча НББПнын жалпы көлөмүнөн 50 пайыздан ашпоого тийиш. Адистик боюнча НББПнын элективдүү бөлүгүндө студенттер тиешелүү багыт боюнча дисциплиналарды тандай алышат, ошондой эле башка адистик боюнча НББПнын дисциплиналарын тандоого жол берилет.

5.2.5. Жож ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдарга (алардын арызы боюнча) ден соолугунун абалы боюнча окууга каршы көрсөтмөлөр каралган НББПдан тышкары, адистерди даярдоонун негизги билим берүү программасы боюнча окууга мүмкүнчүлүк берүүгө тийиш, анда алардын психофизикалык өнүгүүсүнүн өзгөчөлүгү, жеке мүмкүнчүлүктөрү эске алынат жана зарыл болгон учурда аталган адамдардын өнүгүүсүнүн бузулушун түзөтүүнү жана социалдык көнүгүүсүн камсыз кылат.

5.3. Адистик боюнча НББПны ишке ашыруунун шарттарына талаптар.

5.3.1. Окуу процессин кадрдык камсыз кылуу.

Адистерди даярдоонун негизги билим берүү программасын ишке ашыруу окуткан дисциплинанын профилине ылайык базалык билими бар, илимий жана (же) илимий-методикалык иш менен системалык түрдө алектенген педагогикалык кадрлар тарабынан камсыз кылынышы керек, мында илимдин кандидаты же доктору окумуштуулук даражасы бар окутуучулар тарабынан берилген дисциплиналардын, лекциялардын үлүшү дисциплиналардын жалпы санынын \_\_\_\_\_\_ пайызын түзүшү керек. Атайын дисциплиналардын окутуучуларынын, илимдин кандидаты, доктору окумуштуулук даражасы жана (же) тийиштүү кесиптик чөйрөдө иш тажрыйбасы болушу керек.

5.3.2. Окуу процессин окуу-методикалык жана маалыматтык камсыз кылуу.

Адистерди даярдоонун НББПсын ишке ашыруу ар бир студенттин маалыматтар базасына жана негизги билим берүү программасынын дисциплиналарынын толук тизмеги боюнча түзүлгөн китепканалык фонддорго бир студентке \_\_\_\_\_\_\_\_\_ нускадан кем эмес окуу китептери жана окуу-методикалык колдонмолор менен камсыз кылуу эсебинде жол алуусу камсыз кылынуусу керек. Жогорку курстардын студенттери үчүн ата мекендик жана чет өлкөлүк жождор, ишканалар жана мекемелер менен оперативдүү маалымат алмашуу мүмкүнчүлүгү камсыз кылынуусу керек. Жождун билим берүү программасы лабораториялык практикумдарды жана практикалык сабактарды (түзүлүүчү компетенцияларды эсепке алуу менен аныкталат) камтуусу зарыл. (Абзац КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

5.3.3. Окуу процессин материалдык-техникалык жактан камсыздоо.

(Адистик боюнча НББПны ишке ашырууга мүмкүндүк берүүчү зарыл болгон материалдык-техникалык камсыздоонун төмөнкүдөй тизмеси көрсөтүлөт:

- окуу кабинеттерин, компьютердик класстарды, практикалык жана лабораториялык сабактарды өткөрүү үчүн объекттерди жабдууга талаптар;

- полигондор, технологиялык лабораториялар, студиялар;

- маалыматтык жана телекоммуникациялык технологияларга жана тиешелүү технологиялык каражаттарга талаптар;

- зарылдыгына жараша ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү окуп жаткандардын билим алышы үчүн атайын шарттар;

- адистик боюнча ишке ашырылып жаткан НББПнын өзгөчөлүгүн эске алуу менен башка талаптар).

(Негизги билим берүү программасын материалдык-техникалык жактан камсыз кылуунун маанилүүлүгү көрсөтүлөт, мисалы: полигондор, технологиялык лабораториялар, студиялар ж.б.).

5.3.4. Бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун сапатын баалоо.

(Окуунун жыйынтыктарын текшерүүнүн формалары (кесиптик экзамен, квалификациялык иш ж.б.) жана аларга карата талаптар белгиленет).

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 токтому менен бекитилген

Бүтүрүүчүгө "бакалавр" квалификациясын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн даярдоо багыттарынын ТИЗМЕГИ (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472, 2014-жылдын 22-июлундагы № 405, 2018-жылдын 16-июлундагы № 323, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 29-майындагы № 290 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

Коду

Бакалаврларды даярдоо багыттарынын аталышы

Квалификациянын аталышы

510000

Физика-математика илимдери жана фундаменталдык информатика

510100

Математика

Бакалавр

510200

Колдонмо математика жана информатика

Бакалавр

510300

Маалымат технологиялары

Бакалавр

510400

Физика

Бакалавр

510500

Радиофизика

Бакалавр

510600

Фундаменталдык информатика жана информациялык технологиялар

Бакалавр

510700

Информациялык системаларды математикалык камсыздоо жана администрациялоо

Бакалавр

520000

Табият таануу илимдери

520100

Химия

Бакалавр

520200

Биология

Бакалавр

520300

Геология

Бакалавр

520400

География

Бакалавр

520500

Картография жана геоинформатика

Бакалавр

520600

Гидрометеорология

Бакалавр

520700

Жер кыртышынын билими

Бакалавр

520800

Жаратылышты колдонуу жана экология

Бакалавр

520900

Биоэкология

Бакалавр

530000

Гуманитардык илимдер

530100

Философия

Бакалавр

530200

Политология

Бакалавр

530300

Психология

Бакалавр

530400

Тарых

Бакалавр

530500

Юриспруденция

Бакалавр

530600

Журналистика

Бакалавр

530700

Реклама жана коом менен байланыштар

Бакалавр

530800

Эл аралык мамилелер

Бакалавр

530900

Чыгыш таануу, африка таануу

Бакалавр

531000

Филология

Бакалавр

531100

Лингвистика

Бакалавр

531300

Маданият таануу

Бакалавр

531400

Диндерди таануу

Бакалавр

531500

Аймак таануу (Регионоведение)

Бакалавр

531600

Теология

Бакалавр

531700

Америка таануу

Бакалавр

531800

Европа таануу

Бакалавр

531900

Антропология

Бакалавр

532000

Дене тарбия жана спорт

Бакалавр

532100

Спорттун, ден-соолуктун туризми жана рекреация

Бакалавр

532200

Укук коргоо иши

Бакалавр

532300

Кытай таануу

Бакалавр

532400

Эркин искусство жана илимдер

Бакалавр

532500

Ден соолугунда мандеми бар адамдар үчүн дене тарбия (адаптивдүү дене тарбия)

Бакалавр

540000

Социалдык илимдер

540100

Социология

Бакалавр

540200

Социалдык иштер

Бакалавр

540300

Жаштар менен иштөөнү уюштуруу

Бакалавр

550000

Педагогикалык билим берүү

550100

Табигый-илимий билим берүү

Бакалавр

550200

Физика-математикалык билим берүү

Бакалавр

550300

Филологиялык билим берүү

Бакалавр

550400

Социалдык-экономикалык билим берүү

Бакалавр

550500

Технологиялык билим берүү

Бакалавр

550600

Көркөмдүк билим берүү

Бакалавр

550700

Педагогика

Бакалавр

550800

Кесиптик билим берүү

Бакалавр

560000

Саламаттыкты сактоо

560100

Коомдук саламаттыкты сактоо

Бакалавр

560200

Медайымдык иш

Бакалавр

560300

Акушердик иш

Бакалавр

570000

Маданият жана искусство

570100

Искусствонун тарыхы жана теориясы

Бакалавр

570200

Музыкалык искусство

Бакалавр

570300

Театралдык искусство

Бакалавр

570400

Дизайн

Бакалавр

570500

Көркөм сүрөт искусствосу

Бакалавр

570600

Китепкана таануу жана документ жүргүзүү

Бакалавр

570700

Текстиль жана костюм искусствосу

Бакалавр

570800

Басып чыгаруу иштери

Бакалавр

570900

Реставрация

Бакалавр

571000

Элдик көркөм маданияты

Бакалавр

571100

Телевидение

Бакалавр

571200

Музеология жана маданий, тарыхый мурастын объекттерин коргоо

Бакалавр

580000

Экономика жана башкаруу

580100

Экономика

Бакалавр

580200

Менеджмент

Бакалавр

580300

Коммерция

Бакалавр

580400

Соода иши

Бакалавр

580500

Бизнес-информатика

Бакалавр

580600

Логистика

Бакалавр

580700

Бизнес башкаруу

Бакалавр

580800

Персоналдарды башкаруу

Бакалавр

580900

Мамлекеттик жана муниципалдык башкаруу

Бакалавр

581000

Маркетинг

Бакалавр

581100

Товар таануу

Бакалавр

590000

Маалымат коопсуздугу

590100

Маалымат коопсуздугу

Бакалавр

600000

Тейлөө сферасы

600100

Сервис

Бакалавр

600200

Туризм

Бакалавр

600300

Мейманкана иши

Бакалавр

610000

Айыл чарба жана айыл чарба илимдери

610100

Агрохимия жана агрожер кыртышын таануу

Бакалавр

610200

Агрономия

Бакалавр

610300

Агроинженерия

Бакалавр

610400

Зоотехния

Бакалавр

610500

Ветеринардык-санитардык экспертиза

Бакалавр

610600

Айыл чарба продукцияларын өндүрүүнүн жана кайра иштетүүнүн технологиясы

Бакалавр

610800

Балык уулоо жана аквакультура

Бакалавр

610900

Айыл чарба илимдери

Бакалавр

611000

Бак өстүрүүчүлүк

Бакалавр

611100

Жайыттарды башкаруу

Бакалавр

620000

Геодезия жана жерге жайгаштыруу

620100

Геодезия жана аралыктык байкаштыруу

Бакалавр

620200

Жерге жайгаштыруу жана кадастрлар

Бакалавр

630000

Геология, чалгындоо жана кендерди иштетүү

630100

Колдонмо геология

Бакалавр

630200

Геологиялык чалгындоонун технологиясы

Бакалавр

630300

Тоо иштери

Бакалавр

630400

Нефти, газ иштери

Бакалавр

640000

Энергетика жана электротехника

640100

Жылуулук энергетикасы жана жылуулук техникасы

Бакалавр

640200

Электроэнергетика жана электротехника

Бакалавр

650000

Материал таануу, металлургия жана машина куруу

650100

Материал таануу жана материалдардын технологиясы

Бакалавр

650200

Металлургия

Бакалавр

650300

Машина куруу

Бакалавр

650400

Технологиялык машиналар жана жабдуулар

Бакалавр

650500

Колдонмо механика

Бакалавр

660000

Курал-жарак жана куралдануу системасы

660100

Курал-жарак жана куралдануу системасы

Бакалавр

670000

Транспорттук техника жана технология

670100

Жер үстүндөгү транспорттук-технологиялык машиналар жана комплекстер

Бакалавр

670200

Транспорттук-технологиялык машиналарды жана комплекстерди эксплуатациялоо

Бакалавр

670300

Транспорттук процесстердин технологиясы

Бакалавр

670400

Транспорттук-технологиялык машиналар жана аба транспортунун системалары

Бакалавр

670500

Транспорттук-технологиялык машиналарды, аба транспортунун комплекстерин жана системаларын эксплуатациялоо

Бакалавр

670600

Аба транспортундагы транспорттук процесстердин технологиясы

Бакалавр

670700

Учуучу аппараттарды жана кыймылдаткычтарды техникалык эксплуатациялоо

Бакалавр

670800

Авиациялык электр системаларын жана пилотаждык-навигациялык комплекстерди техникалык эксплуатациялоо

Бакалавр

680000

Приборкуруу

680100

Приборкуруу

Бакалавр

680200

Биотехникалык системалар жана технологиялар

Бакалавр

690000

Электротехника, радиотехника жана байланыш

690100

Электроника жана наноэлектроника

Бакалавр

690200

Радиотехника

Бакалавр

690300

Инфокоммуникациялык технологиялар жана байланыш системасы

Бакалавр

690400

Электрондук каражаттардын технологиясы жана конструкциялоосу

Бакалавр

690500

Транспорттук радиожабдууларды техникалык жактан колдонуу жана тейлөө

Бакалавр

700000

Автоматташтыруу жана башкаруу

700100

Системалык талдоо жана башкаруу

Бакалавр

700200

Техникалык системаны башкаруу

Бакалавр

700300

Технологиялык процесстерди жана өндүрүштү автоматташтыруу

Бакалавр

700400

Сапатты башкаруу (тармактар боюнча)

Бакалавр

700500

Мехатроника жана робототехника

Бакалавр

700600

Стандартташтыруу жана метрология (тармактар боюнча)

Бакалавр

700700

Инноватика

Бакалавр

700800

Техникалык физика

Бакалавр

710000

Эсептөө техникасы жана информациялык технологиялар

710100

Информатика жана эсептөө техникасы

Бакалавр

710200

Информациялык система жана технологиялар

Бакалавр

710300

Колдонмо информатика

Бакалавр

710400

Программалык инженерия

Бакалавр

710500

Интернет технологиялар жана башкаруу

Бакалавр

710600

Компьютердик лингвистика

Бакалавр

720000

Химиялык технология жана биотехнология

720100

Химиялык технология

Бакалавр

720200

Биотехнология

Бакалавр

720300

Химия технологиясында, нефтьхимияда жана биотехнологияда энергия жана ресурс үнөмдөөчү процесстер

Бакалавр

730000

Токой ресурстарын кайталап өндүрүү жана кайра иштетүү

730100

Токой иштери жана ландшафтык курулуш

Бакалавр

730200

Жыгач даярдоо жана жыгачты кайра иштетүү өндүрүшүнүн технологиясы

Бакалавр

740000

Азык-түлүк жана керектелүүчү товарлардын технологиясы жана өндүрүшү

740100

Өсүмдүктөрдөн жасалуучу азык-түлүктөрдүн технологиясы жана өндүрүшү

Бакалавр

740200

Жаныбарлардан жасалуучу азык-түлүктөрдүн технологиясы жана өндүрүшү

Бакалавр

740300

Коомдук тамактанууну уюштуруу жана продукциянын технологиясы

Бакалавр

740400

Текстиль өндүрүшүндөгү буюмдардын долбоору жана технологиясы

Бакалавр

740500

Материалдарды көркөмдөп жасалгалоонун технологиясы

Бакалавр

740600

Полиграфиялык жана таңгактоо өндүрүшүнүн технологиясы

Бакалавр

740700

Жеңил өнөр жай буюмдарынын технологиясы жана конструкциялоо

Бакалавр

750000

Архитектура жана курулуш

750100

Архитектура

Бакалавр

750200

Архитектуралык чөйрөнүн дизайны

Бакалавр

750300

Реставрация жана архитектуралык чөйрөнү реконструкциялоо

Бакалавр

750400

Шаар курулушу

Бакалавр

750500

Курулуш

Бакалавр

750600

Гидротехникалык курулуш

Бакалавр

760000

Техносфералык коопсуздук, жаратылышты жайгаштыруу жана гидрометеорология

760100

Жаратылышты жайгаштыруу жана суу колдонуу

Бакалавр

760200

Колдонмо гидрометеорология

Бакалавр

760300

Техносфералык коопсуздук

Бакалавр

770000

Аскердик билим берүү

770100

Мотоаткыч аскердин командалык тактикалык

Бакалавр

770200

Чек ара иши

Бакалавр

770300

Жарандык коргонуунун командалык тактикалык аскери

Бакалавр

Эскертүү.

1. Бүтүрүүчүгө "бакалавр" академиялык даражасын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн даярдоо багыттарынын тизмегине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү боюнча сунуштар билим берүү жана илим жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга жиберилет. Сунуштарга негиз катары төмөнкү материалдар тиркелет:

- даярдоо багытынын илимий жана практикалык маанилүүлүгүн негиздөө;

- даярдоо багытынын айырмалоочу белгилери;

- жаңы даярдоо багытынын өнүгүү келечектери жана эмгек рыногунда болжолдонгон керектөөсү;

- мамлекеттик билим берүү стандартынын жана болжолдуу окуу планынын долбоорлору;

- Кыргыз Республикасынын жогорку кесиптик билим берүүсүнүн тиешелүү окуу-методикалык бирикмесинин корутундусу.

2. Негиздемеде сунушталган даярдоо багытын колдонуудагы даярдоо багыттарынын алкагында ишке ашыруу мүмкүн эместигинин себептери көрсөтүлөт.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 токтому менен бекитилген

Бүтүрүүчүгө "магистр" квалификациясын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн даярдоо багыттарынын ТИЗМЕГИ (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472, 2014-жылдын 22-июлундагы № 405, 2018-жылдын 16-июлундагы № 323, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2021-жылдын 25-ноябрындагы № 278, 2023-жылдын 29-майындагы № 290 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

Коду

Магистрлерди даярдоо багыттарынын аталышы

Квалификациянын аталышы

510000

Физика-математика илимдери жана фундаменталдык информатика

510100

Математика

Магистр

510200

Колдонмо математика жана информатика

Магистр

510300

Информациялык технологиялар

Магистр

510400

Физика

Магистр

510500

Радиофизика

Магистр

510600

Фундаменталдык информатика жана информациялык технологиялар

Магистр

510700

Информациялык системаларды математикалык камсыздоо жана администрациялоо

Магистр

520000

Табият таануу илимдери

520100

Химия

Магистр

520200

Биология

Магистр

520300

Геология

Магистр

520400

География

Магистр

520500

Картография жана геоинформатика

Магистр

520600

Гидрометеорология

Магистр

520700

Жер кыртышынын билими

Магистр

520800

Жаратылышты колдонуу жана экология

Магистр

530000

Гуманитардык илимдер

530100

Философия

Магистр

530200

Саясат таануу

Магистр

530300

Психология

Магистр

530400

Тарых

Магистр

530500

Юриспруденция

Магистр

530600

Журналистика

Магистр

530700

Реклама жана коом менен байланыштар

Магистр

530800

Эл аралык мамилелер

Магистр

530900

Чыгыш таануу, африка таануу

Магистр

531000

Филология

Магистр

531100

Лингвистика

Магистр

531300

Маданият таануу

Магистр

531400

Диндерди таануу

Магистр

531500

Теология

Магистр

531600

Чөлкөм таануу (регионоведение)

Магистр

531700

Америка таануу

Магистр

531800

Европа таануу

Магистр

531900

Антропология

Магистр

532000

Дене тарбия жана спорт

Магистр

532100

Рекреация жана спорттук-ден соолукту чыңдоочу туризм

Магистр

532300

Кытай таануу

Магистр

532400

Эркин искусство жана илимдер

Магистр

532200

Укук коргоо иши

Магистр

532500

Ден соолугунда мандеми бар адамдар үчүн дене тарбия (адаптивдүү дене тарбия)

Магистр

532600

Кыргыз таануу

Магистр

532700

Манас таануу

Магистр

540000

Социалдык илимдер

540100

Социология

Магистр

540200

Социалдык иштер

Магистр

540300

Жаштар менен иштөөнү уюштуруу

Магистр

550000

Педагогикалык билим берүү

550100

Табигый-илимий билим берүү

Магистр

550200

Физика-математикалык билим берүү

Магистр

550300

Филологиялык билим берүү

Магистр

550400

Социалдык-экономикалык билим берүү

Магистр

550500

Технологиялык билим берүү

Магистр

550600

Көркөмдүк билим берүү

Магистр

550700

Педагогика

Магистр

550800

Кесиптик билим берүү

Магистр

560000

Саламаттыкты сактоо

560100

Коомдук саламаттыкты сактоо

Магистр

560200

Медайымдык иш

Магистр

560300

Акушердик иш

Магистр

570000

Маданият жана искусство

570100

Искусствонун тарыхы жана теориясы

Магистр

570200

Музыкалык искусство

Магистр

570300

Театралдык искусство

Магистр

570400

Дизайн

Магистр

570500

Көркөм сүрөт искусствосу

Магистр

570600

Китепкана таануу жана документ жүргүзүү

Магистр

570700

Текстиль жана костюм искусствосу

Магистр

570800

Басып чыгаруу иштери

Магистр

570900

Реставрация

Магистр

571000

Элдик көркөм маданияты

Магистр

571100

Телевидение

Магистр

571200

Музеология жана маданий, тарыхый мурастын объекттерин коргоо

Магистр

580000

Экономика жана башкаруу

580100

Экономика

Магистр

580200

Менеджмент

Магистр

580300

Коммерция

Магистр

580400

Соода иши

Магистр

580500

Бизнес-информатика

Магистр

580600

Логистика

Магистр

580700

Бизнести башкаруу

Магистр

580800

Ишкердик администрациялоо (тармактар боюнча)

Магистр

580900

Мамлекеттик жана муниципалдык башкаруу

Магистр

581000

Маркетинг

Магистр

581100

Товар таануу

Магистр

581200

Адам ресурстарын башкаруу

Магистр

590000

Маалымат коопсуздугу

590100

Маалымат коопсуздугу

Магистр

600000

Тейлөө сферасы

600100

Сервис

Магистр

600200

Туризм

Магистр

600300

Мейманкана иши

Магистр

610000

Айыл чарба жана айыл чарба илимдери

610100

Агрохимия жана агрожер кыртышын таануу

Магистр

610200

Агрономия

Магистр

610300

Агроинженерия

Магистр

610400

Зоотехния

Магистр

610500

Ветеринардык-санитардык экспертиза

Магистр

610600

Айыл чарба продукцияларын өндүрүүнүн жана кайра иштетүүнүн технологиясы

Магистр

610800

Балык уулоо жана аквакультура

Магистр

610900

Айыл чарба илимдери

Магистр

611000

Бак өстүрүүчүлүк

Магистр

611100

Жайыттарды башкаруу

Магистр

620000

Геодезия жана жерге жайгаштыруу

620100

Геодезия жана аралыктык байкаштыруу

Магистр

620200

Жерге жайгаштыруу жана кадастрлар

Магистр

630000

Геология, чалгындоо жана кендерди иштетүү

630100

Колдонмо геология

Магистр

630200

Геологиялык чалгындоонун технологиясы

Магастр

630300

Тоо иштери

Магистр

630400

Нефтигаз иштери

Магистр

640000

Энергетика жана электротехника

640100

Жылуулук энергетикасы жана жылуулук техникасы

Магистр

640200

Электроэнергетика жана электротехника

Магистр

650000

Материал таануу, металлургия жана машина куруу

650100

Материал таануу жала материалдардын технологиясы

Магистр

650200

Металлургия

Магистр

650300

Машина куруу

Магистр

650400

Технологиялык машиналар жана жабдуулар

Магистр

650500

Колдонмо механика

Магистр

660000

Курал-жарак жана куралдануу системасы

660100

Курал-жарак жана куралдануу системасы

Магистр

670000

Транспорттук техника жана технология

670100

Жер үстүндөгү транспорттук-технологиялык машиналар жана комплекстер

Магистр

670200

Транспорттук-технологиялык машиналарды жана комплекстерди эксплуатациялоо

Магистр

670300

Транспорттук процесстердин технологиясы

Магистр

670400

Транспорттук-технологиялык машиналар жана аба транспортунун системалары

Магистр

670500

Транспорттук-технологиялык машиналарды, аба транспортунун комплекстерин жана системаларын эксплуатациялоо

Магистр

670600

Аба транспортундагы транспорттук процесстердин технологиясы

Магистр

670700

Учуучу аппараттарды жана кыймылдаткычтарды техникалык эксплуатациялоо

Магистр

670800

Авиациялык электр системаларын жана пилотаждык-навигациялык комплекстерди техникалык эксплуатациялоо

Магистр

680000

Приборкуруу

680100

Приборкуруу

Магистр

680200

Биотехникалык системалар жана технологиялар

Магистр

690000

Электротехника, радиотехника жана байланыш

690100

Электроника жана наноэлектроника

Магистр

690200

Радиотехника

Магистр

690300

Инфокоммуникациялык технологиялар жана байланыш системасы

Магистр

690400

Электрондук каражаттардын технологиясы жана конструкциялоосу

Магистр

690500

Транспорттук радиожабдууларды техникалык жактан колдонуу жана тейлөө

Магистр

700000

Автоматташтыруу жана башкаруу

700100

Системалык талдоо жана башкаруу

Магистр

700200

Техникалык системаны башкаруу

Магистр

700300

Технологиялык процесстерди жана өндүрүштү автоматташтыруу

Магистр

700400

Сапатты башкаруу (тармактар боюнча)

Магистр

700500

Мехатроника жана робототехника

Магистр

700600

Стандартташтыруу жана метрология (тармактар боюнча)

Магистр

700700

Инноватика

Магистр

700800

Техникалык физика

Магистр

710000

Эсептөө техникасы жана информациялык технологиялар

710100

Информатика жана эсептөө техникасы

Магистр

710200

Информациялык система жана технологиялар

Магистр

710300

Колдонмо информатика

Магистр

710400

Программалык инженерия

Магистр

710500

Интернет технологиялар жана башкаруу

Магистр

710600

Компьютердик лингвистика

Магистр

720000

Химиялык технология жана биотехнология

720100

Химиялык технология

Магистр

720200

Биотехнология

Магистр

720300

Химия технологиясында, нефтихимияда жана биотехнологияда энергия жана ресурс үнөмдөөчү процесстер

Магистр

730000

Токой ресурстарын кайталап өндүрүү жана кайра иштетүү

730100

Токой иштери жана ландшафтык курулуш

Магистр

730200

Жыгач даярдоо жана жыгачты кайра иштетүү өндүрүшүнүн технологиясы

Магистр

740000

Азык-түлүк жана керектелүүчү товарлардын технологиясы жана өндүрүшү

740100

Өсүмдүктөрдөн жасалуучу азык-түлүктөрдүн технологиясы жана өндүрүшү

Магистр

740200

Жаныбарлардан жасалуучу азык-түлүктөрдүн технологиясы жана өндүрүшү

Магистр

740300

Коомдук тамактанууну уюштуруу жана продукциянын технологиясы

Магистр

740400

Тестиль өндүрүшүндөгү буюмдардын долбоору жана технологиясы

Магистр

740500

Материалдарды көркөмдөп жасалгалоонун технологиясы

Магистр

740600

Полиграфиялык жана таңгактоо өндүрүшүнүн технологиясы

Магистр

740700

Жеңил өнөр жай буюмдарынын технологиясы жана конструкциялоо

Магистр

750000

Архитектура жана курулуш

750100

Архитектура

Магистр

750200

Архитектуралык чөйрөнүн дизайны

Магистр

750300

Реставрация жана архитектуралык чөйрөнү реконструкциялоо

Магистр

750400

Шаар курулушу

Магистр

750500

Курулуш

Магистр

750600

Гидротехникалык курулуш

Магистр

760000

Техносфералык коопсуздук, жаратылышты жайгаштыруу жана гидрометеорология

760100

Жаратылышты жайгаштыруу жана суу колдонуу

Магистр

760200

Колдонмо гидрометеорология

Магистр

760300

Техносфералык коопсуздук

Магистр

770000

Аскердик билим берүү

770100

Мотоаткыч аскердин командалык тактикалык

Магистр

770200

Чек ара иши

Бакалавр

770300

Жарандык коргонуунун командалык тактикалык аскери

Магистр

Эскертүү.

1. Бүтүрүүчүгө "магистр" академиялык даражасын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн даярдоо багыттарынын тизмегине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү боюнча сунуштар билим берүү жана илим жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга жиберилет. Сунуштарга негиз катары төмөнкү материалдар тиркелет:

- даярдоо багытынын илимий жана практикалык маанилүүлүгүн негиздөө;

- даярдоо багытынын айырмалоочу белгилери;

- жаңы даярдоо багытынын өнүгүү келечектери жана эмгек рыногунда болжолдонгон керектөөсү;

- мамлекеттик билим берүү стандартынын жана болжолдуу окуу планынын долбоорлору;

- Кыргыз Республикасынын жогорку кесиптик билим берүүсүнүн тиешелүү окуу-методикалык бирикмесинин корутундусу.

2. Негиздемеде сунушталган даярдоо багытын колдонуудагы даярдоо багыттарынын алкагында ишке ашыруу мүмкүн эместигинин себептери көрсөтүлөт.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 23-августундагы № 496 токтому менен бекитилген

Бүтүрүүчүгө "адис" квалификациясын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн адистиктердин ТИЗМЕГИ (КР Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472, 2014-жылдын 22-июлундагы № 405, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 718, 2024-жылдын 12-апрелиндеги № 166 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

Коду

Адистиктердин аталышы

Адистиктердин квалификациясынын аталышы

530000

Гуманитардык илимдер

530001

Клиникалык психология

Психолог. Клиникалык психолог

530002

Соттук экспертиза

Криминалист эксперт

530003

Котормо жана котормо таануу

Котормочу

530004

Бажы иши

Бажы ишинин адиси

560000

Саламаттыкты сактоо

560001

Дарылоо иши

Врач

560002

Педиатрия

Врач

560003

Медициналык-профилактикалык иши

Врач

560004

Стоматология

Врач

560005

Фармация

Фармацевт

560006

Мээрман-айым иши

Мээрман айым ишинин менеджери жана окутуучусу

570000

Маданият жана искусство

570001

Искусство таануу

Искусствовед

570002

Театр таануу

Театровед

570003

Хореография искусствонун тарыхы жана теориясы

Балетовед

570004

Музыка таануу

Музыковед

570005

Кино таануу

Киновед

570006

Кинооператорлук

Кинооператор

570007

Көркөм сүрөт искусствосунун тарыхы жана теориясы

Искусствовед

570008

Инструменталдык аткаруучулук (инструменттердин түрлөрү боюнча)

Концерттик аткаруучу

570009

Вокалдык искусство (вокалдын түрлөрү боюнча)

Опера ырчысы, концерттик-камералык ырчы, окутуучу

570010

Дирижерлук кылуу (аткаруучу коллективдердин түрлөрү боюнча)

Академиялык хордун дирижеру, опера жана симфониялык оркестрлардын дирижеру, окутуучу

570011

Композиция

Композитор, окутуучу

570012

Музыкалык эстрада искусствосу (түрлөрү боюнча)

Концерттик аткаруучу, ансамблдин солисти, эстрада оркестринин (ансамблинин) жетекчиси (дирижеру), окутуучу, концерттик аткаруучу, ансамблдин солисти

570013

Үн режиссурасы (колдонулуучу багыттары боюнча)

Үн режиссеру

570014

Актердук өнөр

Телеберүү жана кино актеру

570015

Режиссура (колдонулуучу багыттары боюнча)

Драма режиссеру

570016

Театралдык-декорациялык искусство

Театрда сүрөтчү-постановщик

570017

Хореографиялык өнөр

Хореограф

570018

Хореографиялык режиссура

Режиссер-балетмейстр

570019

Хореографиялык педагогика

Хореографиянын педагогу

570020

Дизайн

Дизайнер

570021

Интерьер жана жабдуулар

Чөйрөнү жасалгалоочу-сүрөтчү

570022

Декоративдик-колдонмо искусствосу жана элдик кол өнөрчүлүк

Сүрөтчү-керамист

570023

Монументалдык-декоративдик искусство

Монументалдык-декоративдик искусствонун сүрөтчүсү

570024

Живопись

Живопись-сүрөтчү

570025

Графика

Өндүрүш графикасы боюнча сүрөтчү

570026

Скульптура

Скульптор

570027

Адабият чыгармачылыгы

Адабият чыгармачылыгы боюнча кызматкер

570028

Элдик көркөм чыгармачылыгы

Элдик чыгармачылыктардын жетекчиси

570029

Социалдык-маданият ишмердүүлүгү

Социалдык-маданий ишмердүүлүгүнүн менеджери

570030

Китеп иштери

Китеп иштери боюнча адис

570031

Музей иши жана эстеликтерди коргоо

Музей иши боюнча адис

Техникалык илимдер

590000

Маалымат коопсуздугу

590001

Маалымат коопсуздугу

Инженер

610000

Айыл чарбасы

610001

Ветеринария

Ветеринардык врач

620000

Геодезия жана жерге жайгаштыруу

620001

Колдонмо геодезия

Кен инженери

630000

Геология, чалгындоо жана кендерди иштетүү

630001

Колдонмо геология

Кен инженер-геологу

630002

Геологиялык чалгындоонун технологиясы

Кен инженер-геологу

630003

Кен иши

Кен инженери

630004

Кен же мунай газ өндүрүшүндөгү физикалык процесстер

Кен инженери

750000

Архитектура жана курулуш

750001

Темир жолдорду, көпүрөлөрдү жана транспорттук тоннелдерди куруу жана эксплуатациялоо

Жол каттамдарынын инженери

760000

Техносфералык коопсуздук

760001

Өрт коопсуздугу

Инженер

550000

Педагогикалык билим берүү

550001

Кыргыз тилинде окутулбаган билим берүү мекемелериндеги мамлекеттик тил

Мугалим

770000

(КР Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлундагы № 472 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

770000

Аскердик билим берүү

770101

Улуттук коопсуздукту укуктук жактан камсыз кылуу

Юрист

520000

Дисциплина аралык адистиктер

520001

Тармактык экономика

Инженер-экономист

650000

Материал таануу, металлургия жана машина куруу

650001

Түстүү металлдардын металлургиясы

Инженер-металлург

670000

Транспорттук техника жана технологиялар

670001

Темир жолдорунун кыймылдуу курамы

Жол каттамдарынын инженери

Эскертүү.

1. Бүтүрүүчүгө "адис" квалификациясын ыйгаруу менен ырасталган жогорку кесиптик билим берүүнүн адистиктеринин тизмегине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү боюнча сунуштар билим берүү жана илим жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга жиберилет. Сунуштарга негиз катары төмөнкү материалдар тиркелет:

- адистиктин илимий жана практикалык маанилүүлүгүн негиздөө;

- адистиктин айырмалоочу белгилери;

- жаңы адистиктин өнүгүү келечектери жана эмгек рыногунда болжолдонгон керектөөсү;

- мамлекеттик билим берүү стандартынын жана болжолдуу окуу планынын долбоорлору;

- Кыргыз Республикасынын жогорку кесиптик билим берүүсүнүн тиешелүү окуу-методикалык бирикмесинин корутундусу.

2. Негиздемеде сунушталган адистикти колдонуудагы адистиктердин алкагында ишке ашыруу мүмкүн эместигинин себептери көрсөтүлөт.