# 1-статья. Негизги түшүнүктөр - Документ: [Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жана мамлекеттик эмес карызы жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/916) - Документтеги орду: 1-глава - Толук аталышы: КР 2001-жылдын 21-сентябрындагы № 83 "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жана мамлекеттик эмес карызы жөнүндө" Мыйзамы - Актынын түрү: Закон - Номери: 83 - Кабыл алынган күнү: 21.09.2001 - Статусу: Күчүн жоготкон - Редакциянын күнү: 20.05.2016 - Күчүн жоготуунун негизи: [Закон КР от 16 мая 2016 года № 60 "О введении в действие Бюджетного кодекса Кыргызской Республики"](https://aqlex.ai/kg/doc/111339) - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 20.05.2016 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жана мамлекеттик эмес карызы жөнүндө, 1-статья (20.05.2016 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/916/st-1 --- 1. Мамлекеттик карыз - кредиттик келишим боюнча же мамлекеттин башка карыздык милдеттенмелери боюнча Кыргыз Республикасынын өздөштүрүлгөн жана төлөнбөгөн ички жана тышкы мамлекеттик карызынын белгилүү мезгилдеги жалпы суммасы. 2. Карыздык милдеттенме - белгилүү акча каражаттарын карыз алышынын же тийиштүү сумманы келишимдерде көрсөтүлгөн товарлардын кызмат жана/же кызмат көрсөтүүлөрдүн наркын толук же бир бөлүгүн төлөп берүү милдеттенмеси менен товарларды жана/же кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алгандыгынын фактыларын белгилеген кагаз формасындагы жана/же электрондук түрдө жазылган баалуу кагаздар, кредиттик макулдашуулар, кредиттик келишимдер, макулдашуулар жана башка милдеттенмелер боюнча милдеттенмелердин бардык түрлөрү. 3. Кредиттик макулдашуу - акча каражаты (товар же кызмат көрсөтүүлөр) түрүндө зайым алуу максатында түзүлгөн жана аларды кайтарып берүү, пайыздарына кредиттик макулдашууда каралган башка чыгымдарды төлөө шарттарын камтыган зайымчы менен кредитордун ортосундагы келишим болуп саналган юридикалык документ. 4. Резидент - Кыргыз Республикасынын мыйзамдары толук өлчөмдө жайылтыла турган Кыргыз Республикасында каттоодон өткөн юридикалык же жеке жак. 5. Резидент эмес - туруктуу жашаган жайы же Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары туруктуу жашаган турагы бар, чет мамлекеттердин мыйзамдарына ылайык каттоодон өткөн же түзүлгөн юридикалык же жеке жак. 6. Мамлекеттик ички зайым - кредиттик макулдашуу же башка карыздык милдеттенмелер боюнча мамилелер, буларда кредитор катары Кыргыз Республикасынын резиденти чыгат, ал эми зайымчы катары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Кыргыз Республикасынын атынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жана жергиликтүү бийлик органдары чыгат. 7. Мамлекеттик ички карыз - белгилүү мезгилде Кыргыз Республикасынын кредиторлорунун - резиденттеринин алдында Кыргыз Республикасынын өздөштүрүлгөн жана төлөнбөгөн ички зайымдарынын же башка карыздык милдеттенмелеринин суммасы болуп саналган мамлекеттик карыздын ажырагыс бөлүгү. 8. Мамлекеттик тышкы зайым - кредиттик макулдашуу боюнча же башка карыздык милдеттенмелер боюнча мамилелер, аларда кредитор катары Кыргыз Республикасынын резиденти эмес чыгат, ал эми зайымчы катары Кыргыз Республикасынын атынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтү чыгат. 9. Мамлекеттик тышкы карыз - белгилүү мезгилде Кыргыз Республикасынын резидент эмес - кредиторлорунун алдында Кыргыз Республикасынын өздөштүрүлгөн же төлөнбөгөн мамлекеттик тышкы зайымдарынын же башка карыздык милдеттенмелеринин жалпы суммасы болуп саналган мамлекеттик карыздын ажырагыс бөлүгү. 10. Кепилдик - карыз үчүн же башка жактар тарабынан милдеттенмелерди аткарбагандык үчүн жоопкерчилик тартууга милдеттенме. Кепил негизинен башкы карыз алуучу өкүлдүк кыла турган негизги кепилдиктен айырмаланып, башка жактардын карыз же аракети үчүн экинчилик жоопкерчиликти тартат. 11. Мамлекеттик кепилдик - мыйзамда же келишимде каралган кат жүзүндөгү милдеттенме, мунун натыйжасында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгиленген мөөнөттө зайымчы милдеттенмелерин аткарбаганда же тийиштүү түрдө аткарбаганда карызды толугу менен же бир бөлүгүн төлөп берүүгө кредиторлордун алдында милдеттендирилет. 12. Мамлекет алдында милдеттенмелери бар зайымчы - ар кандай карыздык милдеттенме боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтү менен түзүлгөн кредиттик келишим боюнча зайым алган резидент, бул милдеттенме боюнча ал зайымды пайдалануу жана кайтарып берүү жагынан тиешелүү талаптарга ылайык мамлекет алдында милдеттенмелерди кабыл алат. 13. Ички кредиторлор - кредиттик макулдашуу боюнча же башка карыздык милдеттенмелер боюнча каражат беришкен резиденттер. 14. Чет элдик кредиторлор - макулдашуу же башка карыздык милдеттенмелер боюнча каражат беришкен резидент эместер. 15. Мамлекеттик эмес зайымдар - кредиттик макулдашуу боюнча же башка карыздык милдеттенмелер боюнча ички же чет элдик кредиторлордон резиденттер алган акчалай каражат, баалуулуктар же кызмат көрсөтүүлөр. 16. Кепилге алынган мамлекеттик карыз - белгиленген мезгилде Кыргыз Республикасынын мамлекеттик кепилдиги болгон өздөштүрүлгөн же төлөнбөгөн мамлекеттик эмес зайымдардын суммасы. 17. Мамлекеттик жана мамлекеттик эмес жыйынды карыз - белгилүү ай-күндө кредиттик макулдашуу же башка карыздык милдеттенме боюнча өздөштүрүлгөн жана республиканын төлөнбөгөн мамлекеттик жана мамлекеттик эмес зайымдарынын суммасы. 18. Карыз алуу - зайымдык каражаттарды тартуунун зарылчылыгы жөнүндө чечим кабыл алуу; зайымды алуунун тартибин жана шарттарын аныктоо, зайымды пайдалануу, төлөө жана тейлөө; сүйлөшүүлөрдүн жол-жоболорунун; милдеттенмелерди аткаруу кепилдиктеринин; зайым боюнча тийиштүү документтерди жазып-каттоо жана кол коюу; зайым келишимин ратификациялоо (мамлекеттик тышкы карыз алганда); зайым каражаттарын алуу; пайдалануу; тараптардын милдеттемелерди аткарышын эсепке алуу, контролдоо жана талдоо жол-жоболорун кошуп алганда зайымды тындыруу жана тейлөө процесси. 19. Зайымды тейлөө - зайымдын шарттарына ылайык негизги карызды тындыруунун эсебине төлөмдөрдү, пайыздарды, комиссиялык жана башка төлөөлөрдү жүргүзүүдө зайымчынын эсебиндеги зайымдын каражаттарын пайдаланууну эсепке алуу жана зайымчынын төлөөлөрдү жүзөгө ашырышы боюнча ыйгарым укуктуу органдын же банктын иши. 20. Карызды тындыруу - кредиторлор менен келишимдерди белгиленген тартипте зайымчынын өздөштүргөн карыз суммаларын бара-бара кайтарып берүү, белгиленген тартипте карызды түзгөн милдеттенмелерди аткаруу. 21. Мамлекеттик карызды төлөөнү камсыздандыруу фонду - Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги тарабынан түзүлгөн жана башкарылган фонд, анын эсебинде мамлекеттик карыз боюнча жана мамлекеттик кепилдиктер боюнча милдеттенмелерди аткаруу үчүн каражат топтолот. 22. Улуттук валюта - Кыргыз Республикасынын мыйзамдуу төлөө каражаты болуп саналган кыргыз сому. 23. Чет элдик валюта - ар кандай башка чет элдик мамлекеттин валютасы же карыз алуунун атайын укуктарын (КАУ) камтыган эки же андан ашуун мамлекеттер пайдалануучу валюта. 24. Зайым валютасы - зайымды алуу жана кайтаруу, кредиттик макулдашууда каралган пайыздарды жана башка чыгымдарды төлөө үчүн зайымчы пайдаланган чет элдик же улуттук валюта. 25. Финансылык агент - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн атынан операцияларды жүргүзүүгө Кыргыз Республикасынын Өкмөтү ыйгарым укук берген финансылык уюм. --- Кийинки берене: [2-статья](https://aqlex.ai/kg/doc/916/st-2)