# " Үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм жөнүндө типтүүЖобо" (Кыргыз Республикасынын Окмотунун 2008-жылдын 10-июнунда № 285 Токтому менен бекитилген). - Толук аталышы: " Үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм жөнүндө типтүүЖобо" (Кыргыз Республикасынын Окмотунун 2008-жылдын 10-июнунда № 285 Токтому менен бекитилген). - Актынын түрү: Положение - Номери: 285 - Кабыл алынган күнү: 10.06.2008 - Статусу: Күчүн жоготкон - Редакциянын күнү: 19.04.2011 - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 19.04.2011 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: " Үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм жөнүндө типтүүЖобо" (Кыргыз Республикасынын Окмотунун 2008-жылдын 10-июнунда № 285 Токтому менен бекитилген). (19.04.2011 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/59198 --- КР Өкмөтүнүн 2011-жылдын 19-апрелиндеги №169 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 10-июнундагы № 285 токтому менен бекитилген Үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм жөнүндө типтүү ЖОБО (КР Өкмөтүнүн 2008-жылдын 5-декабрындагы № 674 токтомунун редакциясына ылайык) I. Жалпы жоболор 1.1. Үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм (мындан ары Бө- лүм) ыйгарым укугуна аны түзүү кирген тийиштүү органдын түзүмдүк под- разделениеси болуп эсептелет. 1.2. Бөлүм балдардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын кор- гоо боюнча адистештирилген орган болуп эсептелет жана балдардын укукта- рын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоо боюнча кызмат көрсөтүүчү кыз- маттардын системасын түзгөн органдардын тизмесине кирет. (КР Өкмөтүнүн 2008-жылдын 5-декабрындагы № 674 токтомунун редакци- ясына ылайык) 1.3. Бөлүм укуктарды, балдардын эркиндиктерин жана мыйзамдуу кы- зыкчылыктарын сактоо жаатында мамлекеттик саясатты жүзөгө ашыруу боюнча өзүнүн ишмердигин жүргүзөт. 1.4. Бөлүм өзүнүн ишмердигин Кыргыз Республикасынын Конституциясы- на, "Балдар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын кодексине, Кыргыз Республи- касынын башка ченемдик укуктук актыларына, ошондой эле Типтүү жобого ылайык мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу орган- дары, коомдук бирикмелер жана башка уюмдар менен өз ара аракетте жүргү- зөт. (КР Өкмөтүнүн 2008-жылдын 5-декабрындагы № 674 токтомунун редакци- ясына ылайык) 1.5. Бөлүмдү каржылоо жергиликтүү бюджеттин каражатынын эсебинен жүргүзүлөт. 1.6. Типтүү жобо Бөлүмдүн ишмердигинин негизги багыттарын аныктайт жана балдар укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын сактоо маселеле- ринде аймактык өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен райондук жана шаардык бө- лүмдөрдүн жоболорун иштеп чыгуу үчүн негиз болот. II. Бөлүмдүн негизги максаттары жана милдеттери 2.1. Тиешелүү администрациялык аймактарда балдардын жарандык, эко- номикалык, социалдык жана маданий укуктарын, мыйзамдуу кызыкчылыктарын жана эркиндиктерин коргоону камсыз кылуу. 2.2. Балдардын укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу кызыкчылык- тарын сактоо жаатында жергиликтүү дењгээлде мамлекеттик саясатты иштеп чыгууга жана ишке ашырууга катышуу; үй-бүлөнү жана балдарды колдоо бо- юнча аймактык стратегияларды, пландарды жана өнүктүрүү программаларын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу. 2.3. Балдарды дене тарбиялык, интеллектуалдык, психикалык, рухий жана адеп-ахлактык өнүктүрүүгө, аларда патриоттукту жана жарандыкты тарбиялоого көмөктөшүү. 2.4. Региондордо үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча кызмат көр- сөтүү системаларын координациялоо жана өнүктүрүү жана аларды жергилик- түү дењгээлде киргизүүгө көмөктөшүү. 2.5. Үй-бүлө жана бала маселелери менен иштешкен мамлекеттик меке- мелер жана уюмдардын ишмердигин координациялоо. 2.6. Бөлүмдүн милдеттери: - балдар арасында укук бузууларды эскертүү жана алдын алуу жана үй-бүлөдө жана балдар мекемелеринде балдарга зомбулуктун алдын алуу боюнча чараларды киргизүү; - ата-эненин камкордугусуз калган балдарды жана ата-энелери аларды талаптагыдай тарбиялоону жана багууну камсыз кылбаган балдарды табуу; - кризистик кырдаалдарда болушкан балдардын укуктарын жана мыйзам- дуу кызыкчылыктарын коргоо боюнча, анын ичинде алдын алуучу кызматтар, реабилитациялоо жана коомго реинтеграциялоо боюнча кызматтарды көрсө- түү; - эгерде анын эки ата-энеси тењ белгисиз болсо, балага фамилия, ат жана атасынын атын ыйгаруу; - баланын муктаждыктарын баалоонун натыйжасы боюнча ата-энесинин камкордугусуз калган балдарды жайгаштыруунун формаларын тандоо; - камкорчуларды, багып алуучуларды, фостердик жана кабыл алуучу үй-бүлөлөрдү тандоону жүргүзүү; - балдар эмгегин пайдалануунун уруксат берилген формалары жөнүндө балдарга, иш берүүчүлөргө, ата-энелерге жана аларды алмаштыруучу адам- дарга маалымдоо; - тарбия берүүчү мекемелерде, дарылоочу мекемелерде, калкты соци- алдык коргоо мекемелеринде жана башка ушуга окшош мекемелерде толук мамлекеттик камсыздоодо турган балдарды багуу, тарбиялоо жана билим бе- рүү шарттарын контролдоо; - балдардын, ошондой эле баланын укугунун жана мыйзамдуу кызыкчы- лыктарынын бузулушуна тиешеси бар кызмат адамдарынын, уюмдардын жана жарандын кайрылууларын кароо; - тергөө, прокуратура жана сот органдарында балдардын кызыкчылык- тарын көрсөтүү; - ата-энелерди ата-энелик укугунан ажыратуу үчүн же ата-энелик укуктарынан ажыратпастан балдарды алардан алуу жөнүндө сотко кайрылуу; - багып алуу жөнүндө корутунду берүү жолу менен балдарды багып алуу жол жобосуна катышуу. Бөлүмдүн милдеттеринин тизмесине конкреттүү жергиликтүү жамаатта балдардын укуктарын ишке ашырууда региондогу кырдаалдардын абалына жа- раша аныкталуучу кошумча милдеттер киргизилиши мүмкүн. III. Бөлүмдүн функциялары 3.1. Бөлүмдүн функциялары: 3.1.1. Маалыматтар банкын түзүү жана дайыма жањыртуу: - проблемалуу үй-бүлөлөр, анын ичинде мамлекеттик колдоого муктаж- дар жөнүндө; - ата-энесинин камкордугусуз калган балдар жөнүндө; - камкорчулукта жана көзөмөлчүлүктө турган балдар жөнүндө; - багып алууга, фостердик же асыроочу үй-бүлөлөргө тарбияланууга берилген балдар жөнүндө; - тарбия берүүчү мекемелерде, дарылоо-профилактикалык жана калкты социалдык коргоо мекемелердеги балдар жөнүндө; - балдарды багып алууну каалаган Кыргыз Республикасынын жарандары, ошондой эле чет өлкөлүк жарандар жөнүндө. 3.1.2. Үй-бүлө жана балдар (анын ичинде мектепке чейинки жана мек- теп жашындагы балдар, "опурталдуу топтогу", "кризистик үй-бүлөлөрдүн" балдары менен) менен иштери байланышкан өкмөттүк эмес уюмдар жөнүндө маалымат базасын түзүү. 3.1.3. Ден-соолугунун абалы боюнча же соттун чечими боюнча көзө- мөлчүлүккө муктаж жарандарды жана камкорчулук же көзөмөлчүлүк аныктал- ган жарандарды эсепке алуу. 3.2. Үй-бүлөнү колдоо жана балдарды коргоо чөйрөсүндө долбоорлорду талдоо, болжолдоо, пландоо, программаларды, долбоорлорду иштеп чыгуу функциялары: - райондо (шаарда) үй-бүлө менен балдардын абалдарын иликтөө, тал- доо жана баалоо, маалыматтар базасынын, социалдык паспортторунун маалы- матынын негизинде социалдык кызмат көрсөтүүлөрдө алардын муктаждыктарын аныктоо; - Кыргыз Республикасында балдардын укуктарын ишке ашыруу чөйрөсүн- дө улуттук, региондук жана тармактык программалардын жоболорун ишке ашырууга багытталган программаларды, пландарды, долбоорлорду иштеп чы- гуу жана ишке ашыруу; - мүмкүнчүлүктөрү чектелген балдар коомунда социалдык адаптация жана интеграция үчүн шарттарды түзүү менен байланышкан иш-чараларды пландоо жана өткөрүү; - үй-бүлө менен балдардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоого багытталган ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чы- гууга катышуу; - райондун бюджетин түзүү баскычында сунуштарды иштеп чыгуу; - үй-бүлөнү колдоо жана балдардын укуктарын коргоо чөйрөсүндө мам- лекеттик саясатты ишке ашырууга мамлекеттик заказды аткаруучу ведомст- волук балдар мекемелерин жана коомдук уюмдарды өнүктүрүүнү кыска жана орто мөөнөттү божомолдоо; - көзөмөлсүз калуунун жана балдар арасында укук бузуулардын себеп- терин алдын алуу жана четтетүү боюнча иш-чараларды иштеп чыгуу жана жүргүзүү. 3.3. Үй-бүлөнү колдоо, балдар укуктарын ишке ашыруу чөйрөсүндө иш- мердик жүргүзүүчү субъекттердин ишмердигин координациялоо, жөнгө салуу жана контролдоо. 3.4. Камкорчулуктун, көзөмөлчүлүктүн жана багып алуунун функцияла- ры. IV. Бөлүмдүн укуктары 4.1. Бөлүм өзүнө жүктөлгөн милдеттерди жана функцияларды ишке ашы- руу максатында төмөнкүлөргө укуктуу: - баланын укугун, эркиндигин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын кор- гоону жөнгө салуучу ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чы- гууга катышууга; - билим берүү, саламаттык сактоо жана социалдык коргоо жаатында балдардын укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын кор- гоо боюнча мамлекеттик, муниципалдык максаттуу программаларды даярдоого катышууга; - алардын ишмердигин текшерүү максатында балдардын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо жаатында иштеген уюмдарга менчигинин түрүнө ка- рабастан эркин кирүүгө; - менчигинин түрүнө карабастан уюмдардан жана мекемелерден, ошон- дой эле кызмат адамдарынан жана жарандардан балдар укуктарын ишке ашы- руу жана сактоо чөйрөсүндө алардын ишмердигине тиешелүү зарыл болгон документтерди жана башка материалдарды сурап алууга; - баланы үй-бүлөдө калтыруу же болбосо үй-бүлөдөн аны алып коюу, ата-энелик укугунан ажыратуу же болбосо чектөө, камкорчулукту же көзө- мөлчүлүктү аныктоо жөнүндө маселелерди чечүү максатында баланын жаша- ган, тарбияланган жана окуган турак жай шарттарына иликтөө жүргүзүүгө; - балдардын денесине же психикалык ден-соолугуна коркунуч болгон кезде ата-энелеринен же аларды алмаштыруучу адамдардан балдарды убакты- луу алып коюуга; - баланын ата-энесин, камкорчуларды, асыроочуларды, көзөмөлчүлөр- дү, багып алуучуларды жана баланы багуучу башка адамдарды алардын ком- петенциясына кирген маселелер боюнча сүйлөшүү жана түшүндүрүү үчүн ча- кырууга; - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык балдардын укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоо максатында ата-эне- лерди же аларды алмаштыруучу адамдарды жөндөмсүз ден табуу жөнүндө, ата-энелик укуктарынан ажыратуу (чектөө) жөнүндө, ата-энелерден баланы ата-энелик укуктарын ажыратпастан алын коюу жөнүндө, ошондой эле башка учурларда сот органдарына доо арыз берүүгө; - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте укук коргоо жана сот органдарында жана юстиция органдарында балдардын кызык- чылыктарын жактоого; - үй-бүлө менен балдар проблемалары боюнча илимий, координациялык жана эксперттик кењештерди түзүүгө; - Бөлүмдүн компетенциясына караштуу маселелер боюнча конференция- ларды, кењешмелерди, жолугушууларды жана башка иш-чараларды уюштурууга жана өткөрүүгө; балдардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын кор- гоо чөйрөсүндө саясатты ишке ашыруу бөлүгүндө адистештирилген мекеме- лерге, уюмдарга жана билим берүү мекемелерине методологиялык жардамды камсыз кылууга. V. Бөлүмдүн ишин уюштуруу 5.1. Бөлүм тиешелүү түрдө райондук мамлекеттик администрациянын же жергиликтүү өзалдынча башкаруунун аткаруучу-тескөөчү органынын түзүмдүк подразделениеси болуп эсептелет, түздөн-түз алардын жетекчилиги менен өзүнүн ишмердигин жүргүзөт. 5.2. Бөлүмдүн штаттык расписаниеси жана кызматтык милдеттери рай- ондун мамлекеттик администрациясынын токтому менен аныкталат жана беки- тилет. 5.3. (КР Өкмөтүнүн 2008-жылдын 5-декабрындагы № 674 токтомуна ылайык күчүн жоготту) 5.4. Бөлүмдү башчы жетектейт, ал Кыргыз Республикасынын мыйзамда- рынын талаптарына ылайык сынактан өткөн адамдардын ичинен тиешелүү түр- дө райондун мамлекеттик администрациясынын же жергиликтүү өзалдынча башкаруунун аткаруучу-тескөөчү органынын жетекчиси тарабынан кызматка дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат. 5.5. Бөлүмдүн башчысы: - Бөлүмдүн ишмердигине жетекчилик жүргүзөт жана Бөлүмгө жүктөлгөн милдеттерди жана функцияларды тиешелүү түрдө аткарууга жеке жоопкерчи- лик тартат; - Бөлүмдүн ишин пландайт, бюджеттин долбоорун иштеп чыгат жана райондун мамлекеттик администрациясынын кароосуна киргизет жана Бөлүм- дүн чечимдерди аткаруусуна контроль жүргүзөт; - Бөлүмдүн кызматкерлеринин кызматтык милдеттерин аныктайт, берил- ген ыйгарым укуктарынын чектеринде алардын кызматтык милдеттерин аткар- багандыгы үчүн Бөлүмдүн кызматкерлерине карата тартиптик жаза чараларын колдонот; - финансылык, статистикалык жана башка отчетторду даярдайт, аларды тиешелүү органдарга белгиленген мөөнөттө жана бекитилген формада берет жана алардын тактыгы үчүн жоопкерчилик тартат; - Бөлүмдүн адистерин жана социалдык кызматкерлеринин квалификация- ларын жогорулатууну уюштурат; - жарандарды кабыл алууну жүргүзөт, Бөлүмдүн компетенциясы/юрисдикциясы жөнүндө калкка маалымдайт жана балдардын укуктарын колдонууну илгерилетүү боюнча жарандарды мобилизациялоого шарт түзөт. (КР Өкмөтүнүн 2008-жылдын 5-декабрындагы № 674 токтомунун редакци- ясына ылайык) VI. Бөлүмдүн ишмердигин контролдоо 6.1. Бөлүмдүн ишмердигин контролдоону тиешелүү райондун мамлекет- тик администрациясынын, мэриянын Балдар иштери боюнча комиссиясы, Кыр- гыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу балдардын укуктарын жана мыйзам- дуу кызыкчылыктарын коргоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу орган жүргү- зөт.