Кыргыз республикасынын Өкмөтүнүн 2008 - жылдын 25 - марты «Сот арачылары жөнүндө» жана «Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоорлоруна Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн корутундусу тууралуу»токтому

КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 25-мартындагы № 166 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

Бишкек шаары, Өкмөт Үйү

2008-жылдын 25-марты № 100

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНҮН ТОКТОМУ

"Сот арачылары жөнүндө" жана "Кыргыз

Республикасынын айрым мыйзам актыларына

өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү

жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзам

долбоорлоруна Кыргыз Республикасынын

Өкмөтүнүн корутундусу тууралуу

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 65-статьясынын 3-пунктуна

ылайык каржылоо булагын аныктоо максатында Кыргыз Республикасынын Өкмө-

тү токтом кылат:

1. "Сот арачылары жөнүндө" жана "Кыргыз Республикасынын айрым мый-

зам актыларына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыр-

гыз Республикасынын мыйзам долбоорлоруна тиркелген корутунду жактырыл-

сын.

2. Бул токтом Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрация-

сына жиберилсин.

Кыргыз Республикасынын Премьер-министри И.Чудинов

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн

2008-жылдын 25-мартындагы

№ 100 токтомуна

тиркеме

"Сот арачылары жөнүндө" жана "Кыргыз

Республикасынын айрым мыйзам актыларына

өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү

жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзам

долбоорлоруна Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн

КОРУТУНДУСУ

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 65-статьясынын 3-пунктуна

жана "Сот арачылары жөнүндө" жана "Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам

актыларына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз

Республикасынын мыйзам долбоорлоруна корутундуларды берүү тууралуу Кыр-

гыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын 2008-жылдын

12-февралындагы № 15-454 тапшырмасына ылайык Кыргыз Республикасынын Өк-

мөтү төмөнкүлөрдү белгилейт.

1. "Сот арачылары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоору

боюнча.

Сот заседателдери катары сот адилеттигин ишке ашырууга катышууга

жарандардын укугун чектөө аталган долбоор менен гана белгилене турган-

дыгына жана Кыргыз Республикасынын кодекстерине киргизилүүчү түзөтүүлөр

"Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү жана то-

луктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоору

менен көрсөтүлгөн чектөөлөрдүн бөлүгүндө "Сот арачылары жөнүндө" Кыргыз

Республикасынын Мыйзам долбооруна шилтемелер жасалгандыктан долбоордун

1-статьясынын 1-пунктундагы "жана башка мыйзамдар менен" деген сөздөрдү

алып салууну сунуш кылабыз.

Мыйзам долбоорунун 5-статьясынын 2-пункту менен сот заседателдери

катары сот адилеттигин ишке ашырууга катышуучу адамдарга милдеттүү түр-

дө бюджеттен кошумча төлөмдөр жана командировка чыгымдары төлөнөт. Ушу-

га байланыштуу аталган адамдарга компенсациялык жана стимулдоочу мүнөз-

дөгү төлөмдөрдү төлөөгө жумуш берүүчүлөрдү милдеттендирүүчү долбоордун

5-статьясынын 3-пунктун алып салууну сунуштайбыз.

Сот арачысынын антынын текстин Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жа-

за-процесстик кодексине киргизилүүчү "Кыргыз Республикасынын айрым мый-

зам актыларына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыр-

гыз Республикасынын Мыйзам долбоорунан бир эле учурда алып салуу менен

"Сот арачылары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоорунда баян-

доону максатка ылайыктуу деп эсептейбиз.

Мыйзам долбоорунун 8, 10, 11 жана 12-статьялары менен сот адилет-

тигин ишке ашырууга жарандардын катышуу маселелери жана сот адилеттигин

ишке ашырууга катышуудан качуу үчүн жоопкерчилик чаралары жөнгө салы-

нат. Мында жарандардын эркин билдирүүсүн эске албастан сот арачыларына

талапкерлердин тизмесин түзүү каралат.

Ошентсе да Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 82-беренесинин

1-пунктунун экинчи абзацына ылайык мыйзамда каралган учурларда жана

тартипте Кыргыз Республикасынын жараны сот адилеттигин ишке ашырууга

катышууга укуктуу экендигин белгилей кетүү керек.

Мында Кыргыз Республикасынын Конституциясы Кыргыз Республикасынын

жарандарын сот адилеттигин ишке ашырууга катышууга милдеттендирбейт,

бирок укук берет. Ушуга байланыштуу "Сот арачылары жөнүндө" Кыргыз Рес-

публикасынын Мыйзам долбоорунда Кыргыз Республикасынын жарандарын сот

адилеттигин ишке ашырууга катышууга милдеттендирүүчү нормаларды сот

адилеттигин ишке ашыруудан качуу үчүн администрациялык таасир этүү ча-

раларын колдонуу менен бирдей кароо Кыргыз Республикасынын Конституция-

сынын нормаларын бузууга алып келиши мүмкүн.

2. "Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү

жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзам дол-

боору боюнча.

Долбоордун 1-статьясынын 3-пунктундагы Кылмыш-жаза-процесстик ко-

дексинин 31-главасына шилтемени алып салууну сунуштайбыз, анткени анда

сот арачыларынын катышуусу менен кылмыш иштерин кароо эрежелери анык-

талбайт.

Долбоордун 1-статьясынын 5-пунктунда баяндалган аталган Кодекстин

32-1-статьясынын сунушталган редакциясындагы "312-статьянын 4" деген

сандарды жана сөздү "312-статьясынын биринчи бөлүгүнүн 4" деген сандар

жана сөздөр менен алмаштырууну сунуштайбыз.

Долбоордун 1-статьясынын 11-пунктундагы "Биринчи бөлүк" деген сөз-

дөрдү "1-пункт" деген сөз жана сан менен алмаштырууну сунуш кылабыз.

Долбоордун 1-статьясынын 20-пунктунун экинчи абзацын төмөнкүдөй

редакцияда берүүнү сунуштайбыз:

- "биринчи бөлүгүндөгү "экинчи бөлүк" деген сөздөр "экинчи, бешин-

чи бөлүктөр" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

Кылмыш-жаза-процесстик кодексинин 31-статьясынын экинчи бөлүгүн

көњүлгө алсак, ага ылайык жаза чаралары катары өмүр бою эркинен ажыра-

туу колдонулушу мүмкүн болгон кылмыштарды жасоого адамдарды күнөөлөө

боюнча кылмыш иштерин кароо биринчи инстанциядагы сот тарабынан арачы

соттордун катышуусу менен судьянын төрагалыгы астында ишке ашырыла тур-

гандыгын жана Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 294 жана

373-статьяларында каралган кылмыштар үчүн өмүр бою камакта отуруу тү-

рүндө жаза колдонулушу мүмкүн экендигин эске алуу менен Кылмыш-жаза ко-

дексинин аталган статьясынын долбоордун 1-статьясынын 20-пунктунда ба-

яндалган Кылмыш-жаза-процесстик кодексинин 240-статьясынын бешинчи бө-

лүгүнүн сунушталган редакциясына киргизүүнү сунуш кылабыз.

Долбоордун 1-статьясынын 25-пункту боюнча төмөнкүдөй сын-пикирлер-

ди жана сунуштарды көњүлгө алууну сунуштайбыз:

- 331-8-статьянын биринчи бөлүгүнүн 5-пунктунун, 331-8-статьянын

экинчи бөлүгүнүн 1-пунктунун, 331-9-статьянын биринчи бөлүгүнүн сунуш-

талган редакциясында шилтеме жасалган Мыйзамдын аталышындагы "Кыргыз

Республикасынын сотторунда" деген сөздөрдү алып салууну сунуштайбыз,

анткени берилген материалдарга ылайык "Сот арачылары жөнүндө" Кыргыз

Республикасынын Мыйзамын кабыл алуу болжолдонууда;

- 331-8-статьянын он биринчи бөлүгүнүн сунушталган редакциясын

алып салууну сунуш кылабыз, анткени сот арачыларынын коллегиясынын би-

ротоло курамы түзүлгөнгө чейин тараптарда сот арачыларына талапкерлерге

жүйөлүү каршы болуу укуктары бар жана жүйөсүз каршы болуу укуктары жок

бул курамдын бир тараптуулугуна байланыштуу сот арачыларынын коллегия-

сын түзүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарат;

- 331-10-статьясынын сунушталган редакциясынын биринчи бөлүгүнүн

биринчи абзацындагы Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза-процесстик ко-

дексинин 72-статьясына шилтемени алып салууну сунуштайбыз, анткени

аталган статьяда сот арачыларына талапкерлердин эмес, судьялардын каршы

болуусунун тартиби каралат;

- 331-26-статьянын үчүнчү жана төртүнчү бөлүктөрүнүн сунушталган

редакциясындагы жана 331-32-статьянын 2-пунктундагы "331-21" деген сан-

дарды "331-22" деген сандар менен алмаштырууну сунуштайбыз, анткени сот

заседателдери жооп берүүгө тийиш болгон маселелердин тизмеси

331-22-статьянын биринчи бөлүгүндө келтирилген;

- сот арачыларынын коллегиясынын таркашына жана кылмыш ишин жањы

кароого жиберүүгө судьяга укук берген 331-31-статьянын 4-пунктун алып

салууну сунуштайбыз, анткени берилген долбоорго ылайык күнөөлөнүүчү

адамдын күнөөлүү же болбосо күнөөсүздүгү тууралуу вердикти кабыл алуу

сот арачыларынын компетенциясына кирет, мында судьяга айыптоочу вердик-

ти кабыл алуу учурунда жазанын түрүн аныктоо гана берилген. Мындан тыш-

кары, эгерде тараптарда чыгарылган чечимдин мыйзамдуулугуна карата шек-

тенүү пайда болсо, аларга жогоруда турган инстанцияга чечимге карата

даттанууга укук берилген.

Долбоорлордун 3-статьянын биринчи абзацында "Жарандык-процесстик

кодекс" деген сөздү "Жарандык процесстик кодекс" деген сөздөр менен ал-

маштырууну сунуштайбыз.

Долбоордун 3-статьясында баяндалган 258-1-статьянын 1-пунктундагы

аталган Кодекстин 3-главасына шилтемени алып салууну сунуш кылабыз, ан-

ткени анда соттолгондук жөнүндө эреже аныкталбайт.

Долбоордун 3-статьясында баяндалган 258-1-статьянын 2-пунктундагы

"Кыргыз Республикасынын сотторунда" деген сөздөрдү алып салууну сунуш

кылабыз, анткени Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын өзүндө "Сот арачыла-

ры жөнүндө" катары аныкталган.

Долбоордун 4-статьясынын 1-пунктунда баяндалган 422-1 422-4-стать-

яларындагы "бир айлык" деген сөздөрдү алып салууну сунуштайбыз, анткени

Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексинин

30-статьясына ылайык айыптын өлчөмү административдик укук бузуу жасал-

ган учурга белгиленген эсептик көрсөткүчкө жараша аныкталат.

Долбоордун 4-статьясынын 2-пунктун төмөнкүдөй редакцияда берүүнү

сунуштайбыз:

"2. 508-статьянын биринчи бөлүгүндөгү "420-422" деген сандар

"420-422-4" деген сандар менен алмаштырылсын.

Жалпысынан сот адилеттигин ишке ашырууга катышууга жарандардын

укуктарын ишке ашырууну кароочу каралып жаткан мыйзам долбоорлорун жү-

зөгө ашыруу үчүн 48114,4 мињ сом талап кылынат, анын ичинде:

- жыл аралыгында сот арачылары кароого тийиш болгон иштердин санын

эске алуу менен (сот заседаниеси орточо 15 күн өткөрүлөт) сот арачыла-

рын сыйлоого төлөмдөр үчүн 41583,8 мињ сом керек;

- эмеректерди жана компьютердик техникаларды сатып алуу үчүн 930,6

мињ сом керек;

Кыргыз Республикасынын облустук сотторунун сот заседаниелеринин

залдарын кайра профилдештирүү үчүн 5600,0 мињ сом керек.

Ушуга байланыштуу жана "Сот арачылары жөнүндө" Кыргыз Республика-

сынын Мыйзам долбоорунун 2009-жылдан 2011-жылга чейин сот арачыларынын

соттор институтун этап-этабы менен киргизүүнү караган 14-статьясын кө-

њүлгө алуу менен Кыргыз Республикасынын Өкмөтү мыйзамды кабыл алууга

мүмкүн деп эсептейт.

Аталган Мыйзамды ишке ашырууну этап-этабы менен каржылоонун башта-

лышын Кыргыз Республикасынын Өкмөтү кийинки жылга республикалык бюджет-

тин долбоорунда карайт.