# "Милдеттүү камдар жөнүндө" ЖОБО (Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 13-мартындагы № 2019-П-07/10-1-(ДКП) токтому менен бекитилген) - Толук аталышы: "Милдеттүү камдар жөнүндө" ЖОБО (Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 13-мартындагы № 2019-П-07/10-1-(ДКП) токтому менен бекитилген) - Актынын түрү: Положение - Номери: 2019-П-07/10-1-(ДКП) - Кабыл алынган күнү: 13.03.2019 - Статусу: Күчүндө - Редакциянын күнү: 13.03.2019 - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 13.03.2019 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: "Милдеттүү камдар жөнүндө" ЖОБО (Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 13-мартындагы № 2019-П-07/10-1-(ДКП) токтому менен бекитилген) (13.03.2019 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/421025 --- Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 13-мартындагы № 2019-П-07/10-1-(ДКП) токтомуна карата тиркеме Милдеттүү камдар жөнүндө ЖОБО ## 1-глава. Жалпы жоболор 1. Бул жободо Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында (мындан ары - Улуттук банк) милдеттүү камдарды депондоштуруу боюнча банктарга карата талаптар, милдеттүү кам өлчөмү, коммерциялык банктар, Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик өнүктүрүү банкы (мындан ары - банк) тарабынан милдеттүү камдык талаптарды эсептөө жана аткаруу тартиби, ошондой эле милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөмдү эсептөө жана өндүрүү тартиби аныкталган. Бул жобонун талаптары операцияларды ислам банк иши жана каржылоо принциптерине ылайык, анын ичинде банк операцияларын ишке ашырууда алар колдонгон иш өзгөчөлүгүн жана терминдерди эске алуу менен "ислам терезесинин" алкагында операцияларды жүзөгө ашырган коммерциялык банктарга таркатылат. 2. Милдеттүү камдар акча-кредит саясатынын инструменттеринин бири болуп саналат жана ал Улуттук банк тарабынан банк тутумундагы жалпы ликвиддүүлүк деңгээлин, кыска мөөнөттүү пайыздык чендерди жана акча топтомдорунун көлөмүн жөнгө салуу максатында колдонулат. 3. Акча-кредит саясатынын максаттарына ылайык Улуттук банк Башкармасынын өзүнчө чечимдери менен төмөнкүдөй милдеттүү камдык талаптардын ченемдери белгиленет: - милдеттүү кам өлчөмдөрү (эсептик базанын курамына кирген милдеттенмелердин ар кандай категориялары үчүн ар башка пайыздык маани белгилениши мүмкүн); - милдеттүү камдар көлөмүнөн минималдуу чектүү деңгээлинин өлчөмү; - милдеттүү камдарды аткаруу максатында камдык активдерге киргизилген активдердин катышы жана өлчөмү; - милдеттүү камдарды аткаруу үчүн компенсациялоо чени; - милдеттүү камдык талаптардын жана милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээлинин сакталбагандыгы үчүн айыптык төлөм өлчөмдөрү. 4. Милдеттүү камдык талаптарды аткаруунун базалык мөөнөтү төрт календардык жуманы түзөт (28 күн). 5. Эсептик базага кирген милдеттенмелердин тизмеси жана түзүмү Улуттук банк Башкармасы тарабынан бекитилет. 6. Банктар банк операцияларын жүргүзүү укугуна лицензияны колдонгон мезгил ичинде милдеттүү камдык талаптарды аткарууга милдеттүү. ## 2-глава. Аныктамалар жана терминдер 7. Ушул жобонун максаттарында төмөнкү терминдер колдонулат: Базалык мезгил - банк ошол мезгил ичинде бул жободо белгиленген тартипте милдеттүү камдык талаптарды аткарууга милдеттүү болгон мезгил аралыгы. Эсептик мезгил - милдеттүү камдар көлөмүн аныктоо үчүн эсептик база эсептелинүүчү мезгил аралыгы. Милдеттүү камдар - банк базалык мезгилде Улуттук банк тарабынан белгиленген шарттарда камдык активдерде депондоштурууга милдеттүү болгон акча каражаттардын суммасы. Милдеттүү камдык талаптар - бул банкка карата милдеттүү камдарды камдык активдерде белгиленген талаптарга ылайык депондоштуруу боюнча талаптар. Милдеттүү камдар көлөмүнөн минималдуу чектүү деңгээл - банк милдеттүү камдык талаптарды аткаруу үчүн күндөлүк негизде камдык активдерде сактоого милдеттүү болгон акча каражаттардын көлөмү. Милдеттүү камдардын өлчөмү - милдеттүү камдарды эсептөө үчүн эсептик базага карата колдонулган коэффициент (пайыз түрүндө). Эсептик база - бул банктын депозиттик жана башка эсептеринде эсепке алынган улуттук жана чет өлкө валюталарындагы милдеттенмелери, ошондой эле башка милдеттенмелер. Камдык активдер - бул, банктын Улуттук банктагы корреспонденттик эсебиндеги акча каражаттарынын, банктын Улуттук банктагы жеке белгиси көрсөтүлбөгөн металл эсептериндеги алтын түрүндөгү активдеринин, ошондой эле банктын банкоматтарындагы улуттук валютадагы нак калдыктарынын суммасы. ## 3-глава. Милдеттүү камды эсептөө тартиби 8. Милдеттүү кам төрт жумада бир жолу, өтүп жаткан базалык мезгилдин алгачкы жумуш күнү эсептелинет жана өткөн базалык мезгилдеги орточо күндүк эсептик базанын жана Улуттук банк Башкармасы тарабынан белгиленген милдеттүү кам өлчөмүнүн негизинде аныкталат. Милдеттүү камдардын белгиленген мааниси базалык мезгилдин төрт жумасы ичинде Улуттук банк Башкармасы тарабынан бекитилген тиешелүү жылга карата милдеттүү кам графигине ылайык колдонулат. 9. Милдеттүү камдарды эсептөөдө: - эсептик базага кирген валюталык милдеттенмелердин сом түрүндөгү эквиваленти отчеттук күнгө карата Улуттук банк тарабынан белгиленген чет өлкө валютасынын сомго карата расмий курсу боюнча эсептелинет; - кардарлардын жеке белгиси көрсөтүлбөгөн металл эсептери боюнча сом түрүндөгү эквиваленти отчетту даярдоо күнүнө чейинки бир күн мурда Улуттук банк тарабынан белгилеген АКШ долларынын сомго карата расмий курсунун кросс-курсу аркылуу эсептелинген, баалуу металлдар рыногунун Лондон ассоциациясы тарабынан акыркы фиксинг (баа аныктоо) боюнча эсептелет. 10. Милдеттүү кам төмөнкү формула боюнча эсептелинет: мында OРт - өтүп жаткан базалык мезгилдеги милдеттүү кам; ОБт-1 - өткөн базалык мезгилдин ар бир күнү үчүн эсептик базага кирген банктын милдеттенмеси; Р - Улуттук банк Башкармасы тарабынан белгиленген милдеттүү кам өлчөмү; Дт-1 - милдеттүү камды эсептөөдө эске алынган жана ушул жобонун 4-пунктунда аныкталган өткөн базалык мезгилдеги календардык күндөрдүн саны. 11. Ушул жобонун 10-пунктуна ылайык эсептелген, банк жетекчисинин кол тамгасы менен тастыкталган эсептөөлөр, жаңы базалык мезгилдин алгачкы жумуш күнү саат 12.00гө чейин Улуттук банкка ушул жобого карата 1-тиркемеге ылайык формада сунушталат. Ар башка милдеттүү камдык талаптар өлчөмү колдонулган милдеттенмелердин ар кандай категориялары үчүн эсептөөлөр ушул жобого карата 1-тиркемеге ылайык ар бир милдеттенме боюнча өз-өзүнчө сунушталат. Мында милдеттүү камдардын жалпы көлөмү милдеттенмелердин бардык категориялары боюнча милдеттүү кам суммасы катары эсептелет. 12. Эсептөөлөр өз убагында берилбесе, ошондой эле такталбаган маалымат сунушталган учурда банк Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык жоопкерчилик тартат. ## 4-глава. Милдеттүү камдык талаптарды аткаруу тартиби 13. Бүтүндөй базалык мезгил ичинде милдеттүү камдык талаптардын аткарылышына контролдук төрт жуманы камтыган мезгилдин акырында жүргүзүлөт. Эгерде базалык мезгил ичинде камдык активдер менен милдеттүү кам өлчөмүнүн ортосундагы суммардык айырма оң чыкса же нөлгө барабар болсо, милдеттүү камдык талаптар аткарылган катары таанылат. 14. Мында банк күндөлүк негизде камдык активдеринин, бирок банктын банкоматтарындагы улуттук валютадагы нак калдыктарын эске албаганда, көлөмүн милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээлинен төмөн эмес өлчөмдө колдоого милдеттүү. 15. Банктын Улуттук банктагы металл эсебиндеги алтын түрүндөгү активдеринин сом түрүндөгү эквиваленти, Улуттук банк тарабынан белгиленген АКШ долларынын сомго карата расмий кросс-курсунун негизинде эсептелген эсептешүүлөрдү жүргүзүлгөнгө чейинки күнү белгиленген, баалуу металлдар рыногунун Лондон ассоциациясы тарабынан аныкталган акыркы фиксинг боюнча эсептелет. 16. Банк милдеттүү камдык талаптарды аткарган учурда милдеттүү камдарды колдоого алгандыгы үчүн ага төлөм чегерилет. Камдык активдердеги милдеттүү камдарды аткаргандыгы үчүн төлөм өлчөмү компенсациялоо ченинин жана милдеттүү кам көлөмүнүн негизинде аныкталат. 17. Банк тарабынан бүтүндөй базалык мезгил ичинде сыяктуу эле, күнүмдүк негизде да милдеттүү камдарды сактоо талабы аткарылбаган учурда, андан ушул жобонун 5-главасында аныкталган шарттарда милдеттүү камдык талаптардын сакталбагандыгы үчүн айыптык төлөм өндүрүлөт. ## 5-глава. Милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөмдү эсептөө жана өндүрүү тартиби 18. Милдеттүү камдык талаптарды аткарбагандыгы үчүн айыптык төлөм суммасы айыптык төлөм ченинин жана базалык мезгил ичинде банктын камдык активдеринин суммасынын милдеттүү камдардан орточо күндүк терс четтөөсүнүн негизинде эсептелинет. 19. Милдеттүү камдык талаптардын аткарбагандыгы үчүн айыптык төлөм төмөнкү формула боюнча эсептелинет: мында Шн - милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм; Ос - камдык активдердин милдеттүү камдан орточо күндүк четтөөсү; Рш - Улуттук банк Башкармасы тарабынан белгиленген милдеттүү камдык талаптардын сакталбагандыгы үчүн айыптык төлөм өлчөмү; Д - ушул жобонун 4-пунктунда аныкталган өткөн базалык мезгилдеги календардык күндөрдүн саны. Милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм суммасын эсептөө мисалы 2-тиркемеде келтирилген. 20. Милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээлинин сакталбагандыгы үчүн айыптык төлөм суммасы милдеттүү камдардын минималдуу чектүү деңгээлин сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм өлчөмүнүн жана банктын Улуттук банктагы корреспонденттик эсебиндеги каражаттар суммасынын жана банктын Улуттук банктагы жеке белгиси көрсөтүлбөгөн металл эсебиндеги алтын түрүндөгү активдеринин күндөлүк терс четтөөсүнүн негизинде эсептелинет. 21. Милдеттүү камдардын минималдуу чектүү деңгээлин сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм суммасы төмөнкү формула боюнча эсептелет: мында Шн - милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээлин сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм; Ом - Улуттук банктагы корреспонденттик эсебинин жана жеке белгиси көрсөтүлбөгөн металл эсебиндеги алтын түрүндөгү активдердин милдеттүү камдан күн ичинде орточо четтөөсү; Рш - Улуттук банк Башкармасы тарабынан белгиленген милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээлин сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм өлчөмү; Д - милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээли сакталбаган күндөрдүн саны. Милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээлин сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм суммасын эсептөө мисалы ушул жобого карата 2-тиркемеде келтирилген. 22. Банк тарабынан банкоматтардагы улуттук валютадагы нак акча калдыктары боюнча такталбаган маалыматтар берилген шартта, базалык мезгилдин башталышынан берки милдеттүү кам көлөмү, банкоматтардагы улуттук валютадагы нак калдыктарды эске алуусуз кайрадан эсептелинет жана кемчилик аныкталгандан кийинки бир жыл ичинде банкоматтардагы улуттук валютадагы нак акча калдыктары милдеттүү камдык талаптардын сакталышын эсептөөдө эске алынбайт. 23. Банктын Улуттук банк менен түзүлгөн корреспонденттик мамилелер жөнүндө келишиминде башкасы белгиленбесе, банкка тиешелүү билдирме жөнөтүлгөндөн кийинки эки жумуш күнү ичинде милдеттүү камдык талаптардын жана милдеттүү камдар көлөмүнүн минималдуу чектүү деңгээлин сактабагандыгы үчүн андан акцептсиз тартипте айыптык төлөм өндүрүлөт. 24. Банктын милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы анын ишине максаттуу текшерүүнү жүргүзүү үчүн негиз болуп саналат. 25. Милдеттүү камдык талаптарды бир нече жолу (экиден көп жолу) кайталап же үч ай ичинде бир нече ирет бузууга жол берүү ошол банкка атайы режим киргизүү үчүн негиз болуп саналат. ## 6-глава. Өзгөчө шарттар 26. Эгерде Улуттук банк Башкармасынын тиешелүү токтомунда башкасы каралбаса, банкка тике банктык көзөмөлдүк режими же болбосо убактылуу администрация режими киргизилген мезгил ичинде милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн андан айыптык төлөм өндүрүлбөшү мүмкүн. 27. Улуттук банк Башкармасы банк тутумунун бүтүндүгүн жана туруктуулугун камсыз кылуу, система тобокелдигине жол бербөө, банктын ликвиддүүлүгүн колдоого алуу жана аманатчылардын кызыкчылыгын коргоо максатында, аманатчылардын каражаттары жана банк тутумунун туруктуулугуна потенциалдуу коркунучтарды жаратышы мүмкүн болгон финансылык кыйынчылыктарга дуушарланган айрым коммерциялык банктарга карата милдеттүү камдык талаптар өлчөмүн, эсептөө регламентин жана милдеттүү камдык талаптардын сакталышын кайра карап чыгууга укуктуу. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 13-мартындагы № 2019-П-07/10-1-(ДКП) токтому менен бекитилген, "Милдеттүү камдар жөнүндө" жобого карата 1-тиркеме \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ дан \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ чейинки мезгил үчүн милдеттүү камды эсептөө \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ (коммерциялык банктын аталышы) Мезгил-мезгили менен берилүүчү регулятивдик банктык отчеттун 36-формасы боюнча калдык Милдеттенмелер Эсептешүү (күндөлүк) эсептер Талап боюнча төлөнүүчү депозиттери Мөөнөттүү депозиттери Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана жергиликтүү бийлик органдарын эсептери жана депозиттери Эсептик база (1+2+3+4) Милдеттүү кам\* 1 2 3 4 5 6 1 күн 2 күн 3 күн 28 күн Базалык мезгил үчүн орточо Эскертүү: "Милдеттүү кам ушул жобонун 10-пунктуна ылайык эсептелинет. Операцияларды ислам банк иши жана каржылоо принциптерине ылайык анын ичинде "ислам терезеси" алкагында жүзөгө ашырган банктар чектелген атайын мудараба бүтүмү боюнча банктын эсебинде жайгаштырылган кардарлардын акча каражаттарын милдеттүү камдык талаптарды эсептөөгө эсепке албайт. Боёлгон тилке толтурулбайт. Коммерциялык банктын жетекчисинин кол тамгасы Мөөр Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 13-мартындагы № 2019-П-07/10-1-(ДКП) токтому менен бекитилген, "Милдеттүү камдар жөнүндө" жобого карата 2-тиркеме Милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөмдү эсептөө мисалы № п.п Отчеттук мезгил Улуттук банктагы корреспонденттик эсеп (К) Банкоматтардагы каражаттардын калдыктары (Б) Банктын Улуттук банктагы ээси көрсөтүлбөгөн металл эсебиндеги алтын түрүндөгү активдер (3) Камдык активдер (А) Милдеттүү кам (Р) Милдеттүү камдан четтөөлөр (А-Р) Милдеттүү камдык талаптардын минималдуу өлчөмү (Р\*Морт) Минималдуу милдеттүү камдан четтөөлөр (Ом) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 16.11.17 163160090 10878518 40000000 214038609 225447841 -11409232 202903057 257033 2 16.11.17 164138964 11206088 40000000 215345052 225447841 -10102789 202903057 1235907 3 16.11.17 165200990 10442355 40000000 215643345 225447841 -9804496 202903057 2297933 4 16.11.17 172755618 10905123 40000000 223660741 225447841 -1787100 202903057 9852561 5 16.11.17 173011849 10142294 40000000 223154143 225447841 -2293699 202903057 10108792 6 16.11.17 169036849 10754110 40000000 219790959 225447841 -5656882 202903057 6133792 7 16.11.17 168011849 9878518 40000000 217890367 225447841 -7557474 202903057 5108792 8 16.11.17 173731782 11032658 40000000 224764439 225447841 -683402 202903057 10828725 9 16.11.17 173421817 10275835 40000000 223697652 225447841 -1750189 202903057 10518760 10 16.11.17 175723793 8155325 40000000 223879118 225447841 -1568723 202903057 12820736 11 16.11.17 220361873 9431752 40000000 269793626 225447841 44345785 202903057 57458816 12 16.11.17 176886333 10284718 40000000 227171051 225447841 1723210 202903057 13983276 13 16.11.17 176886333 10713172 40000000 227599505 225447841 2151664 202903057 13983276 14 16.11.17 166009349 11085433 40000000 217094782 225447841 -8353059 202903057 3106292 15 16.11.17 120200100 10943715 40000000 171143815 225447841 -54304026 202903057 -42702957 16 16.11.17 162976564 10513273 40000000 213489837 225447841 -11958004 202903057 73507 17 16.11.17 204302185 9023676 40000000 253325861 225447841 27878020 202903057 41399128 18 16.11.17 204526117 10283674 40000000 254809791 225447841 29361950 202903057 41623060 19 16.11.17 164245032 10971139 40000000 215216171 225447841 -10231670 202903057 1341975 20 16.11.17 163245032 11461437 40000000 214706470 225447841 -10741372 202903057 341975 21 16.11.17 169245032 11791321 40000000 221036353 225447841 -4411488 202903057 6341975 22 16.11.17 170341146 12312678 40000000 222653824 225447841 -2794017 202903057 7438089 23 16.11.17 163602026 10957213 40000000 214559240 225447841 -10888602 202903057 698969 24 16.11.17 180701404 10734620 40000000 231436024 225447841 5988182 202903057 17798347 25 16.11.17 168150573 10512965 40000000 218663538 225447841 -6784303 202903057 5247516 26 16.11.17 167823064 11065413 40000000 218888477 225447841 -6559364 202903057 4920007 27 16.11.17 164572618 11332681 40000000 215905300 225447841 -9542541 202903057 1669561 28 16.11.17 163072618 10991834 40000000 214064452 225447841 -11383389 202903057 169561 Жыйынтыгында -89117012 Орто күндүк четтөөсү (Ос) -3182750 Милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм (Шн) 37132 17793 Милдеттүү камдан четтөө эсебинин формуласы: О = А - Р, мында А - банктардын камдык активдери Р - милдеттүү кам Милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөмдү эсептөө формуласы: Шн = Ос \* Рш / 100 / 360 \* Д, мында Шн - милдеттүү камдарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм Ос - милдеттүү камдан камдык активдердин эсебинен орто күндүк четтөөсү Рш - милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм өлчөмү (мында 15 пайыз) Д - базалык мезгилде календарлык күндөрдүн саны (учурда 28 күн) Милдеттүү камдардын минималдуу көлөмүнөн четтөөнүн эсебинин формуласы: Ом = (К + 3) - Р \* Морт, мында К - Улуттук банктагы корреспонденттик эсеби З - банктын Улуттук банктагы ээси көрсөтүлбөгөн металл эсебиңдеги алтын түрүндөгү активдер Р - милдеттүү кам Морт - милдеттүү камдын көлөмүнөн минималдуу деңгээл (мында 90 пайыз) Милдеттүү камдык талаптардын минималдуу деңгээлин сактабагандыгы үчүн айыптык төлөмдү эсептөө формуласы: Шн = Ом \* Рш / 100 / 360 \* Д, мында Шн - милдеттүү камды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм Ом - милдеттүү камдын Улуттук банктагы корреспонденттик эсебинен жана банктын Улуттук банктагы ээси көрсөтүлбөгөн металл эсебиндеги алтын Сп - милдеттүү камдык талаптарды сактабагандыгы үчүн айыптык төлөм өлчөмү (мында 15 пайыз) Д - милдеттүү камдык талаптардын минималдуу көлөмү сакталбаган күндөрүнүн саны