КР Конституциялык сотунун («Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүндө»Кыргыз Республикасынын 1991-жылдын 20-декабрындагы Мыйзамдын 2-беренесинин 5-бөлүгүн жана 3-беренесинин 1-бөлүгүнүн 4-абзацын Конституцияга ылайык эмес жана Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 4-беренесинин 1,2,3 жана 4-пункттарына, 12-беренесинин 2-пунктуна, 14-беренесинин 3-пунктунун 2-бөлүгүнүн 2, 3 абзацтарына жана 18-беренесинин 1-пунктуна карама-каршы келет деп табуу жөнүндө «Ак-Марал» ачык акционердик коомунун өтүнүчү боюнча) чечими

Бишкек шаары

2009-жылдын 14-июлу

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КОНСТИТУЦИЯСЫНЫН АТЫНАН

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КОНСТИТУЦИЯЛЫК СОТУНУН ЧЕЧИМИ

"Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүндө"

Кыргыз Республикасынын 1991-жылдын 20-декабрындагы Мыйзамдын 2-берене-

синин 5-бөлүгүн жана 3-беренесинин 1-бөлүгүнүн 4-абзацын Конституцияга

ылайык эмес жана Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 4-беренесинин

1,2,3 жана 4-пункттарына, 12-беренесинин 2-пунктуна, 14-беренесинин

3-пунктунун 2-бөлүгүнүн 2, 3 абзацтарына жана 18-беренесинин 1-пунктуна

карама-каршы келет деп табуу жөнүндө "Ак-Марал" ачык акционердик коому-

нун өтүнүчү боюнча,

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту: Төрагасы С.К.Сыдыкова,

Төраганын орунбасары А.А.Суталинов, судьялар - А.А.Абдугапаров, С.Н.Де-

мин, Ч.Ж.Курбанова, Ө.Ж.Мамыров, Ч.А.Мусабекова жана К.Э.Эсенкановдун

курамында,

соттук жыйналыштын катчысы: Ж.Абдылдаева,

тараптар: "Ак-Марал" ачык акционердик коомунун президенти Өмүрали-

ев Асек Өмүралиевичтин жана 2009-жылдын 15-апрелиндеги ишеним каттын

негизинде аракеттенген анын өкүлү Сопуев Жаныбек Аттокуровичтин,

2009-жылдын 18-июнундагы ишеним каттын негизинде аракеттенген Кыргыз

Республикасынын Жогорку Кењешинин өкүлү Эсенаманова Чолпон Замирбеков-

нанын катышуулары менен Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 85-бе-

ренесин, "Кыргыз Республикасынын Конституциялык Соту жөнүндө" Мыйзамдын

13-беренесин жана "Кыргыз Республикасынын конституциялык сот өндүрүшү

жөнүндө" Мыйзамдын 11-беренесин жетекчиликке алып, ачык соттук жыйна-

лышта "Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүндө"

Мыйзамдын 2-беренесинин 5-бөлүгүн жана 3-беренесинин 1-бөлүгүнүн 4-аб-

зацын Конституцияга ылайык эмес жана Кыргыз Республикасынын Конституци-

ясынын 4-беренесинин 1, 2, 3 жана 4-пункттарына, 12-беренесинин 2-пунк-

туна, 14-беренесинин 3-пунктунун 2-бөлүгүнүн 2, 3-абзацтарына жана

18-беренесинин 1-пунктуна карама-каршы келет деп табуу жөнүндө "Ак-Ма-

рал" ачык акционердик коомунун өтүнүчүн карады.

Судья А.А.Суталиновдун баяндамасын, "Ак-Марал" ачык акционердик

коомунун президенти А.Ө.Өмүралиевдин, анын өкүлү Ж.А.Сопуевдин, Кыргыз

Республикасынын Жогорку Кењешинин өкүлү Ч.З.Эсенаманованын сөздөрүн

угуп жана иштин материалдарын изилдеп чыгып, Кыргыз Республикасынын

Конституциялык соту,

тапты:

Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотуна 2009-жылдын 1-июнунда

"Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүндө" Мый-

замдын 2-беренесинин 5-бөлүгүн жана 3-беренесинин 1-бөлүгүнүн 4-абзацын

Конституцияга ылайык эмес жана Кыргыз Республикасынын Конституциясынын

4-беренесинин 1, 2, 3 жана 4-пункттарына, 12-беренесинин 2-пунктуна,

14-беренесинин 3-пунктунун 2-бөлүгүнүн 2, 3-абзацтарына жана 18-берене-

синин 1-пунктуна карама-каршы келет деп табуу жөнүндө "Ак-Марал" ачык

акционердик коомунун өтүнүчү келип түшкөн.

Өтүнүчтү негиздөөгө төмөндөгү жүйөөлөр келтирилген. "Кыргыз Рес-

публикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүндө" Мыйзамдын 2-бере-

несинин 5-бөлүгүндө мамлекеттик өндүрүш жайларынын негизинде түзүлгөн

акционердик коомдордун менчиги болгон жатаканаларды жана конок-үй тү-

рүндөгү үйлөрдү менчиктештирүү мыйзамда аныкталган иретте ишке ашырылат

деп көрсөтүлгөн. Ал эми мыйзамдын 3-беренесинин 1-бөлүгүнүн 4-абзацында

менчиктештирүүнү ишке ашыра турган орган болуп, мамлекеттик өндүрүш ме-

кемелеринин негизинде түзүлгөн, балансында өндүрүш мекемесин өзгөрткөн-

гө чейин курулган турак-жайлары бар акционердик коомдор эсептелет деп

аныкталган.

Мыйзамдын жогорудагы ченемдерин жетекчиликке алып, Бишкек шаарынын

Биринчи май райондук соту 2008-жылдын 15-февралындагы чечими менен жа-

таканадагы бөлмөлөрдү менчиктештирүүдөн баш тарткан "Ак-Марал" ачык ак-

ционердик коомунун президентинин чечимин жокко чыгаруу жөнүндөгү жаран-

дардын доо-арызын канааттандырган. Бишкек шаардык сотунун жарандык иш-

тер боюнча соттун коллегиясы бул чечимди өзгөртүүсүз калтырган. Кыргыз

Республикасынын Жогорку сотунун жарандык иштер боюнча соттун коллегиясы

2008-жылдын 10-декабрындагы токтому менен Биринчи май райондук сотунун

жана Бишкек шаардык сотунун чечимдерин күчүндө калтырган.

"Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүндө"

Мыйзамдын аталган ченемдерин колдонуунун натыйжасында, Кыргыз Республи-

касынын Конституциясы кепилдикке алган "Ак-Марал" ачык акционердик коо-

мунун менчикке, өз менчигин эркин пайдаланууга болгон конституциялык

укуктары бузулган.

Соттук жыйналышта "Ак-Марал" ачык акционердик коомунун президенти

А.Ө.Өмүралиев жана анын өкүлү Ж.А.Сопуев өтүнүчтү колдошуп, аны канаат-

тандырууну сурашты.

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин өкүлү Ч.З.Эсенаманова

өтүнүчтүн жүйөөлөрү менен макул болгон жок жана аны канааттандыруусуз

калтырууну сурады.

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту тараптардын жүйөөлөрүн

талкуулап жана иштин материалдарын изилдеп чыгып, "Ак-Марал" ачык акци-

онердик коомунун өтүнүчү төмөндөгү негиздер боюнча канааттандырылууга

жатпайт деп эсептейт.

Берилген материалдарга караганда, Кыргыз Республикасынын Жогорку

сотунун жарандык иштер боюнча соттук коллегиясы 2008-жылдын 10-декаб-

рындагы токтому менен жатаканадагы бөлмөлөрдү менчиктештирүүдөн баш

тарткан "Ак-Марал" ачык акционердик коомунун президенти А.Ө.Өмүралиев-

дин чечимин жокко чыгаруу жөнүндөгү жарандардын доо-арызын канааттан-

дырган жана аны менчиктештирүүнү жүргүзүүнү милдеттендирген Биринчи май

райондук сотунун чечимин жана бул чечимди өзгөртүүсүз калтырган Бишкек

шаардык сотунун жарандык иштер боюнча соттук коллегиясынын аныктамасын

күчүндө калтырган. Кыргыз Республикасынын Жогорку соту бул токтомду ка-

был алууда "Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жө-

нүндө" Мыйзамдын 3-беренесин негизге алган.

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 1-беренесинин 1-пунктуна

ылайык Кыргыз Республикасы-социалдык мамлекет, анын саясаты адамдын та-

тыктуу жашоосун жана эркин өнүгүшүн камсыздоочу шарттарды түзүүгө ба-

гытталган. Бул жобо мамлекеттик, муниципалдык жана жеке турак-жай фон-

дунун, мекемелердин турак-жай фондунун өнүгүшү менен жарандарга мыйзам-

дарда белгиленген шарттарда жана тартипте көмөк көрсөтүү менен камсыз

кылынат деген Кыргыз Республикасынын жарандарынын турак-жайга болгон

укугун бекиткен Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 33-беренесинде

өнүктүрүлгөн.

Жарандардын жашоосуна эњ керектүү болгон социалдык чөйрөнүн түзү-

лүштөрү жеке кызыкчылыктар гана үчүн эмес, мамлекет тарабынан коргоого

алынуучу жалпы калктын кызыкчылыгы үчүн пайдаланышы керек. Ошондуктан,

Мыйзам чыгаруучу көрсөтүлгөн объектилердин иш аракетинде болушун жана

белгиленген максатта сакталышын камсыздоого байланышкан мамилелерди

жөнгө салып, элдин жашоо турмушуна керектүү болгон тигил же бул объек-

тилер эл тарабынан менчиктештирилүүгө жатат деп аныктоого укуктуу.

Анын негизинде "Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктеш-

тирүү жөнүндө" Мыйзамдын мамлекеттик өндүрүш жайларынын негизинде тү-

зүлгөн акционердик коомдордун менчиги болгон жатаканаларды менчиктешти-

рүү мыйзамда аныкталган иретте ишке ашырылат деген 2-беренесинин 5-бө-

лүгү жана менчиктештирүүнү ишке ашыра турган орган болуп мамлекеттик

өндүрүш мекемелеринин негизинде түзүлгөн, балансында өндүрүш мекемесин

өзгөрткөнгө чейин курулган турак-жайлары бар акционердик коомдор эсеп-

телет деген 3-беренесинин 1-бөлүгүнүн 4-абзацы Кыргыз Республикасынын

Конституциясында көрсөтүлгөн адамдын турак-жайга болгон укуктарын кам-

сыздоого багытталган.

Мындай жагдайларда, Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту

"Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүндө" Мый-

замдын өтүнүчтөгү талашылып жаткан ченемдери жарандардын турак-жайга

болгон конституциялык укугун ишке ашыруу кепилдиктери жөнүндөгү, Кыргыз

Республикасынын Конституциясынын 33-беренесинин талаптарына ылайык ке-

лет жана өтүнүчтө көрсөтүлгөн конституциялык ченемдерге карама-каршы

келбейт деп эсептейт.

Жогорудагылардын негизинде жана Кыргыз Республикасынын Конституци-

ясынын 85-беренесинин 3-пунктунун 1-пунктчасын, "Кыргыз Республикасынын

Конституциялык соту жөнүндө" Мыйзамдын 13 жана 14-беренелерин, "Кыргыз

Республикасынын конституциялык сот өндүрүшү жөнүндө" Мыйзамдын 10, 11,

13, 14, 23, 24, 25, 29 жана 30-беренелерин жетекчиликке алып, Кыргыз

Республикасынын Конституциялык соту чечти:

1. "Кыргыз Республикасында турак-жай фондун менчиктештирүү жөнүн-

дө" Мыйзамдын 2-беренесинин 5-бөлүгүн жана 3-беренесинин 1-бөлүгүнүн

4-абзацын Конституцияга ылайык эмес жана Кыргыз Республикасынын Консти-

туциясынын 4-беренесинин 1, 2, 3 жана 4-пункттарына, 12-беренесинин

2-пунктуна, 14-беренесинин 3-пунктунун 2-бөлүгүнүн 2, 3-абзацтарына жа-

на 18-беренесинин 1-пунктуна карама-каршы келет деп табуу жөнүндө

"Ак-Марал" ачык акционердик коомунун өтүнүчү канааттандыруусуз калты-

рылсын.

2. Чечим акыркы, даттанууга жатпайт. Бардык мамлекеттик органдар,

юридикалык жактар, кызмат адамдары жана жарандар тарабынан милдеттүү

түрдө аткарылууга тийиш.

3. Чечим "Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешинин ведомосттору-

на", "Эркин Тоо", "Кыргыз Туусу", "Слово Кыргызстана" гезиттерине жары-

ялансын.

Кыргыз Республикасынын

Конституциялык сотунун төрагасы С.Сыдыкова

Кыргыз Республикасынын

Конституциялык сотунун секретары О.Мамыров