КР шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча Борбордук комиссиясынын «Ден-соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарын өркүндөтүүнү жүзөгө ашыруу боюнча иш-чаралардын планын бекитүү жөнүндө» токтому.

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ШАЙЛОО ЖАНА РЕФЕРЕНДУМ ӨТКӨРҮҮ БОЮНЧА БОРБОРДУК КОМИССИЯСЫ ТОКТОМ 2017-жылдын 14-апрели № 88 Ден-соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарын өркүндөтүүнү жүзөгө ашыруу боюнча иш-чаралардын планын бекитүү жөнүндө Ден-соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарынын камсыз кылуу максатында, "Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 29-беренесинин 5-пунктун, "Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 29-беренесинин 5-пунктун, "Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 7-беренесинин 1-бөлүгүнүн 2-пунктун жетекчиликке алып, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Ден-соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарын өркүндөтүүнү жүзөгө ашыруу боюнча иш-чаралардын планы бекитилсин (тиркелет).

2. Бул токтом "Эркин-Тоо" газетасына жана Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын расмий сайтына жарыялансын.

3. Бул токтомдун аткарылышын контролдоо Жумушчу топтун жетекчиси Б.С.Кадыровго жүктөлсүн

Төрага

Н. Шайлдабекова

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2017-жылдын 14-апрелиндеги №88 токтому менен БЕКИТИЛГЕН

Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген жарандардын шайлоо укуктарын ишке ашырууну өркүндөтүү боюнча чаралардын планы

№

Действия

Ожидаемые результаты

Срок реализации

Ответственные/исполнители

1.

ДМЧА маселелери менен иштеген мамлекеттик органдардын жана коомдук бирикмелердин өкүлдөрү кирген Жумушчу тобун түзүү

Эсепке алуу жана конкреттүү АШКнын шайлоочулар тизмесине киргизүү үчүн ДМЧ менен шайлоочулардын керектөө картасын иштеп чыгуу.

апрель

БШК

2.

ДМЧА шайлоо укугун камсыз кылуу маселелери боюнча мамлекеттик органдар (шайлоо комиссияларын же алардын Жумушчу топторун кошкондо), мамлекеттик бийликтин аткаруу органдарынын социалдык коргоо (бөлүмдөрү) башкармалыктары, Пенсиялык фонддун жана социалдык камсыздоо Фондунун аймактык бөлүмдөрү, майыптардын тийиштүү коомдук уюмдары жана ЖӨБ органдары менен өз ара аракеттенүү.

Добуш берүү күнүндө ден соолугунун же майыптыгынын себептеринен участокко келе албаган шайлоочулар жөнүндө маалымат (сандык маалымат) даярдоо: :

- Майып адамдар болушкан шайлоочулардын саны жөнүндө маалымат алуу, анын ичинде майыптык категориясы (сокур же начар көргөн, дүлөй же начар уккан, басып-тура албаган) боюнча;

БШК КР эмгек жана социалдык өнүктүрүү министрлиги, , КР Социалдык Фонду, ДМЧА КУ ЖӨБО менен биргеликте

3.

ДМЧ шайлоочулары менен керектөө картасын иштеп чыгуу

ДМЧ адамдарынын алардын керектөөлөрүнө жараша шайлоо участкаларына жеткилиткүүлүгүн камсыз кылуу.

май - июнь

БШК КР эмгек жана социалдык өнүгүү, КР Социалдык фонду менен бирдикте

4.

Көрсөтүүнү чоңойткон лупаларды сатып алуу жана даярдоо

Көрүүсү начар жарандарга өздөрү эркин билдирүүсү үчүн мүмкүнчүлүктөрдү берүү

май - июнь

БШК

5.

Которулуучу пандустарды сатып алуу жана даярдоов

Колякаларды пайдаланган жарандардын шайлоо участкларына жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу үчүни

май - июнь

БШК, ОО ДМЧЖ

6.

ДМЧА үчүн АШК жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу боюнча баскычтык планды баалоо жана иштеп чыгуу

1. Бүтүндөй өлкө боюнча АШК жана УШК жайларына жеткиликтүүлүк жөнүндө толук маалымат.

2. Жумушчу топ чогултулган маалыматтын негизинде ДМЧЖ үчүн жайларга жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу жана кемчилиткерди жоюу боюнча чаралардын тизмесин иштеп чыгат

БШК атайын өкүлү, ЖӨБ, КУ ДМЧА жана IFES катышуусу менен топтун курамы жана графиги (эл аралык стандартарга ылайык баалоо боюнча атайын окутуудан өткөн өкүл)

май - октябрь

ЦИК, члены Жумушчу топтун мүчөлөрү IFES менен бирдикте

7.

БШК жана КУ ДМЧА өкүлдөрү биримдикте майыптардын шайлоо укуктарын камсыз кылуу боюнча шайлоо комиссияларынын иш тажрыйбасын үйрөнүү боюнча монитирингдерге баруув.

ДМЧА участкаларга жеткликтүүлүгүн камсыздоодо УШК мүчөлөрүнүн аракетинин тууралыгын текшерүү

май - июнь

БШК, Жумушчу топтун мүчөлөрү, КУ ДМЧЖ өкүлдөрү

8.

Шайлоого даярдыктын жүрүшүндө ДМЧАлардын шайлоо укуктарын камсыз кылуу максатында, бир түрдөгү мыйзамды колдонуу маселелери боюнча БШКнын ченемдик актыларды жана усулдук материалдарды иштеп чыгууга катышуусу.

Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген жарандардын шайлоо укуктарын өзүнчө Жобону иштеп чыгуу жана кабыл алуу. Талапкерлердин тизмесинде майып адамдар үчүн квотанын сакталышын контролдоонун укуктук механизмин карап чыгуу.

июнь - июль

Жумушчу топтун мүчөлөрү, эксперттер

9.

Майыптыкты түшүнүүдө терминология жана этикет бөлүгү боюнча, ДМЧ менен адамдарды туура тейлөө (асисстировкалоо), МЧЖ маселелери боюнча БШК аппараты, төмөнкү шайлоо комиссияларынын өкүлдөрү, жооптуу адамдар, кызматкерлер үчүн тренингдерди өткөрүү.

Бардык деңгээлдеги шайлоо комиссияларынын кызматкерлеринин, ошондой эле ДМЧАдын шайлоо укугун камсыз кылуу боюнча ДМЧА КУнын потенциалын эл аралык стандартка ылайык көтөрүү.

июнь - июль

БШК IFES, АК «Назик-кыз», Общественный фонд “Эгль” менен биргеликте

10.

АШК/УШК жетекчилиги жана ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын шайлоо укугун камсыз кылуу боюнча байкоочулар үчүн Жетекчиликти иштеп чыгуу.

Жетекчилик ДМЧ менен шайлоочулар менен иштөөдө АШК/УШКлардын өкүлдөрү үчүн жардам берүүчү маалыматтык-түшүндүрүү материалдарын камтыйт.

шайлоого даярдануу убагында

БШК IFES менен биргеликте

11.

ДМЧА керектөөлөрүн, талапкерлер үчүн шайлоо документтерин (Брайл шрифти, ири шрифтер, үндөлгөн материалдар) эсепке алуу менен маалыматтык –агартуу материалдарын иштеп чыгуу)

Участкаларда добуш берүүнүн тартиби жөнүндө, шайлоо процесси жөнүндө, шайлоо укуктары жөнүндө шайлоочулардын билимин жогорулатуу ошондой эле ДМЧА пассивдүү шайлоо укуктарын ишке ашыруудагы мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуу.

июль - август

БШК

12.

ЖМКлар үчүн ДМЧАлардын шайлоо укугун камсыз кылуу маселелери боюнча шайлоо комиссияларынын өкүлдөрүнүн жана ДМЧЖ коомдук уюмдарынын, эксперттик коомдордун өкүлдөрүнүн катышуусунда БШКда жыйындарды, кеңешмелерди, “тегерек үстөлдөрдү” башка маалымат-түшүндүрүүчү жана окутуучу чараларды, брифингдерди өткөрүүнү уюштуруу.

Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген жарандардын шайлоого кеңири катышуусу үчүн шарттарды камсыздоо.

июль - ноябрь

БШК, Жумушчу топтун мүчөлөрү ЖМКлар менен биргеликте

13.

Взаимодействие с государственными органами по использованию потенциала государственных программ, направленных на реализацию и обеспечение прав лиц с ограниченными возможностями здоровья

Содействие государственных органов в части реализации доступа к избирательным участкам для ЛОВЗ, усиление потенциала деятельности Рабочей группы и реализации Плана мер

июль - октябрь

Члены Рабочей группы совместно с представителями гос. органов

14.

Көрүү боюнча майыптардын жеткликтүүлүгү бөлүгүндөгү БШК сайтын өркүндөтүү иштери жана тематикалык толуктоо маалыматтык материалдар сайтына жайгаштыруу

Көрүү боюнча мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар пайдалануусун ыңгайлаштыруу үчүн БШК сайтын модернизациялоо. ДМЧ шайлоочулары БШКнын расмий сайтында берилген маалымат менен өздөрү тааныша алышат.

август - сентябрь

БШК, эксперттер

15.

Шайлоолорго даярдыктын жүрүшүндө ДМЧЖ жарандарын маалымдоо, анын ичинде:

- ДМЧА болуп эсептелген шайлоочулар жөнүндө маалымдарды тактоо боюнча системдик иштерди уюштуруу;

- добуш берүү үчүн жайларды кошумча жабдуулар менен камсыздоо жөнүндө;

- ДМЧА добуш берүүчү жайларды кошумча жабдуулар менен камсыздоо жөнүндө;

- шайлоолор жөнүндө мыйзамда каралган добуш берүүнүн мүмкүн болгон ыкмалары жөнүндө (добуш берүүчү жайдан тышкары добуш берүү, башка адамдардын жардамы аркылуу добуш берүү, добуш берүү дарегинин өзгөрүшү);

ДМЧ шайлоочуларына шайлоолорго даярдыктын жүрүшүндө маалымат берүү үчүн түрдүү маалыматтык ресурстарды пайдалануу. ДМЧ шайлоочуларынын арасында шайлоо мыйзамдары жөнүндө, шайлоо өнөктүгүнүн (процесстин) жүрүшү жөнүндө, ДМЧ жарандарынын шайлоо укуктарын ишке ашыруунун ыкмалары жөнүндө түшүндүрүү материалдарын жеткиликтүү формада жайылтуу. Майып адамдар менен кол коюуу барагына кол коюу мүмкүнчүлүн кароо, элдик мыйзам демилгенсинде кол чогултуунун белгиленген формасындагы мисал боюнча (азиздер же кол, ийин көйгөйлөрү барлар)

август - сентябрь

БШК, АШК ЖМК менен бирдикте

16.

Добуш берүүнү уюштуруу жана өткөрүү жөнүндө, шайлоочулардын добуштарын саноо жөнүндө, добуш берүүнүн жыйынтыктарын белгилөө жана шайлоонун натыйжаларын аныктоо жөнүндө сурд котормо же субтитрлерди пайдалануу аркылуу маалыматтык чыгарууларды берүүнүн максатка ылайыктуулугун теле берүүлөрдү ишке ашырган уюмдарга маалымдоо.

Сурд котормону жана суб титрлерди пайдалануу менен теле берүүлөрдү жүргүзүүнү камсыз кылуунун максатка ылайыктуулугу жөнүндө сунуштарды түзүү. Начар көргөн же азиз шайлоочуларды маалыматтык камсыздоо үчүн радио берүү түйүндөрүнүн мүмкүнчүлүктөрүн пайдалануу каралсын

август - сентябрь

БШК жергиликтүү ЖМК менен бирдикте

17.

ДМЧАларды кошуу чаралары боюнча, мүмкүнчүлүгүн кеңейтүү боюнча талапкерлердин программасына ДМЧЖ АКны тартуу аркылуу көмөк көрсөтүү (БШКнын күн тартибиндеги иш-чаралардын дебатына башка чараларга кошуу жолу менен)

Теледебаттарда саясий партиялардын талапкерлерине, майып жарандардын активдүү дагы жана пассивдүү дагы шайлоо укуктарын жүзөгө ашыруунун өзгөчөлүктөрүнө байланышкан атайын темаларды караштыруу. Шайлоого катышкан саясий партияларга, КР Президентинин кызмат ордунун талапкерлерине сокур жана начар көргөн шайлоочулар үчүн аудиоформатындагы үгүт материалдарды даярдоону, үгүт материалдарын ири тамгалар жана Брайлдын тамгасынан, ал эми дүлөй же дүлөй-дудук шайлоочулар үчүн – жүгүртмө тексттик саптары менен үгүт материалдарын даярдоону сунуш кылуу.

сентябрь - октябрь

БШК, ЖМКлардын, саясий партиялардын жана талапкерлердин өкүлдөрү

18.

ДМЧА коомдук уюмдарына жана шайлоо комиссияларына шайлоо жөнүндө мыйзамдарды, БШКнын ченемдик укуктук актыларын практикалык колдонууда усулдук, консультативдик жардам көрсөтүү.

Майыптардын коомдук уюмдарынын өкүлдөрүнүн активдүү жана пассивдүү шайлоо укугу маселелерин жүзөгө ашыруу боюнча окууларды өткөрүүгө катышуусу, алардын укук маданиятын жана электоралдык активдүүлүгүн жогорулатуу..

сентябрь - октябрь

ДМЧА КУ БШК

19.

Шайлоо ыңгайларын участкалар боюнча бөлүштүрүү

ДМЧ жарандары үчүн өзгөчө шарттарды түзүү жана шайлоо укуктарын ишке ашыруу

сентябрь - октябрь

БШК, АШК, УШК

20.

Майыптар үчүн добуш берүү кабиналарын колдонулушун үйрөнүү.

Добуш берүү кабиналары калк ичиндеги бою кыска, аз аракетүү калктын тобуна ыңгайлаштырылышы керек

сентябрь - октябрь

БШК, АШК, УШК ЖӨББ

21.

КР шайлоолорунда ДМЧА катышуусуна көз карандысыз көзөмөлдүк (мониторинг) жана алардын шайлоо укуктарын ишке ашыруу

- включения в список, наличия паспортов, биометрической регистрации, подготовки УИКов и других вопросов для реализации избирательного права ЛОВЗ

ДМЧА көз карандыксыз көзөмөлдүк Кыска мөөнөттөгү жана узак мөөнөттөгү байкоочулардын курамына ДМЧА коомдук бирикмелеринин байкоочуларын кошуу Сунуштарды иштеп чыгуу жана аларды коомдук маанидеги жалпы элдик иш чаралар аркылуу жылдыруу ДМЧ адамдары арасынан талаптарга жооп берүү жаатында экспертиза өткөрүүгө адамдарды чакыруу жана керек болгон учурда корректировкалоо.

октябрь - ноябрь

БШК көмөктөшүүсү аркылуу КУ ДМЧА

22.

Тийиштүү шайлоо комиссияларынын, ошондой эле алардын резервин калыптоонун жүрүшүндө алардын курамына ДМЧА коомдук уюмдарынын өкүлдөрүн, ДМЧА жарандарын, көрсөтүү тилин билген адистерди (сурдкотормочулар) кошуу

Майыптуулуктун түрдүү категориялары боюнча ДМЧА менен иштер боюнча шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнүн арасынан адистерди камсыздоо.

Шайлоо комиссияларынын курамын калыптоо мезгилинде

БШК, КУ ДМЧА чакыртылган адистер менен бирдикте