6-статья. Кредиттик союздардын бирикмелери

1. Кредиттик союздар жалпы кызыкчылыктарды коргоо жана аны көздөө максатында өз ишин шайкеш келтирүү, биргелешкен долбоорлорду жана жалпы милдеттер менен проблемаларды чечүүнү жүзөгө ашыруу үчүн бирикмелерди (ассоциациаларды жана союздарды) жана башка коммерциялык эмес уюмдарды түзө алышат.

Мындай бирикмелердин иши Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат жана жөнгө салынат.

2. Кредиттик союздар Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан иши жөнгө салынуучу адистештирилген мекемелерди, анын ичинде борбордук кредиттик институтту, депозиттерди камсыздандыруу фондун, стабилдештирүү фондун түзө алышат же болбосо аларга ээлик кылууга жана/же аларды башкарууга катыша алышат.

3. Кредиттик союздардын борбордук кредиттик институту - борбордук кредиттик союздун катышуучулары болуп саналган кредиттик союздарды кредиттөө жана алардын ликвиддүүлүгүн колдоо милдетин аткарган адистештирилген финансы-кредиттик уюм.

Кредиттик союздардын борбордук кредиттик институту Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын талаптарына ылайык келген шартта төмөнкүдөй операцияларды жүзөгө ашырууга укуктуу:

1) борбордук кредиттик институттун катышуучуларына - кредиттик союздарга кредиттерди берүү;

2) борбордук кредиттик институттун катышуучуларына - кредиттик союздарга эсептерди ачуу жана жүргүзүү;

3) борбордук кредиттик институттун катышуучуларынын - кредиттик союздардын тапшырмалары боюнча эсептешүүлөрдү жүзөгө ашыруу;

4) Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын чектөөлөрүн эске алуу менен башка операцияларды.

Кредиттик союздардын борбордук кредиттик институтунун ишин уюштуруу, башкаруу, каржылоо, кредиттерди берүү, эсептерди жүргүзүү, эсептешүүлөрдү жүзөгө ашыруу маселелерин кошо алганда, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан жөнгө салынат жана лицензияланат. Мында борбордук кредиттик институт катышуучулары кредиттик союздар болуп саналышкан жана катышуучулардын жалпы жыйынында добуш берүү "бир катышуучу - бир добуш" принциби боюнча жүзөгө ашырылган борбордук кредиттик союз түрүндө уюштурулушу мүмкүн.

4. Кредиттик союздардын депозиттерин камсыздандыруу фонду - кредиттик союздун катышуучуларынын аманаттары (депозиттери) боюнча төлөмдөрдү кредиттик союздардын депозиттерин камсыздандыруу фондунун активдерин башкаруу, кредиттик союздар төлөөгө жөндөмсүз болгон учурда алардын катышуучуларынын депозиттери боюнча компенсациялоо аркылуу гарантиялоо милдетин аткаруучу адистештирилген фонд.

Кредиттик союздардын депозиттерин камсыздандыруу фондунун иши, аны түзүү, уюштуруу, башкаруу, каржылоо, депозиттер боюнча компенсацияларды төлөө тартиби, жөнгө салуу маселелерин кошо алганда, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик актылары менен аныкталат.

5. Кредиттик союздардын стабилдештирүү фонду - төлөөгө жөндөмсүз абалга дуушар болгон кредиттик союздардын финансылык абалын жакшыртууну камсыз кылуу үчүн түзүлүүчү фонд. Стабилдештирүү фонду өз ишин жүзөгө ашыруу үчүн кредиттик союздарга акыркы инстанциянын кредитин берүүгө, ошондой эле кредиттик союздар үчүн консультацияларды, окууларды өткөрүүгө, мониторинг жүргүзүүгө укуктуу.

Кредиттик союздардын стабилдештирүү фондунун иши, аны түзүү, уюштуруу, башкаруу, каржылоо, акыркы инстанциянын кредитин берүү тартиби, жөнгө салуу маселелерин кошо алганда, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик актылары менен аныкталат.

6. Кредиттик союздардын борбордук кредиттик институтунун, кредиттик союздардын депозиттерди камсыздандыруу фондунун жана кредиттик союздардын стабилдештирүү фондунун иши жыл сайын көз карандысыз аудитордук текшерүүдөн өткөрүлүүгө жатат.

7. Кредиттик союздар калыстыктын, чындыктын жана көз карандысыздыктын принциптеринде кредиттик союздардын аудитин жүргүзүү милдети болуп саналган кредиттик союздардын борбордук аудитордук кызматын түзө алышат.

Кредиттик союздардын борбордук аудитинин иши, уюштуруу, башкаруу, аудитке карата талаптарды кошкондо, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан жөнгө салынат. (КР 2009-жылдын 23-январындагы № 23, 2024-жылдын 22-апрелиндеги № 78 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

II-Глава Кредиттик союзду түзүү