Мамлекеттик суу кадастрын жүргүзүү тартиби жөнүндө жобо (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтомуна)

| | | 1-тиркеме (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 13-августундагы № 544 токтомуна) |

Мамлекеттик суу кадастрын жүргүзүү тартиби жөнүндө жобо

1. Мамлекеттик суу кадастрын жүргүзүү тартиби жөнүндө бул жобо (мындан ары – Жобо) Кыргыз Республикасынын Суу кодексине ылайык иштелип чыкты жана мамлекеттик суу кадастрын (мындан ары – МСК) жүргүзүүнүн тартибин аныктайт, ошондой эле МСКны жүргүзүүдө жана маалыматтарын пайдаланууда мамлекеттик органдардын, суу пайдалануучулардын жана башка кызыкдар тараптардын укуктарын жана милдеттерин ажыратат.

2. МСК суу ресурстарын башкаруу, суу чарбасын өнүктүрүүнү пландоо, суу фондун сарамжалдуу пайдалануу жана коргоо үчүн зарыл маалымат менен камсыз кылуу максатында жүргүзүлөт.

3. МСК бирдиктүү система боюнча жүргүзүлөт жана төмөнкүлөр тууралуу системалаштырылган расмий маалыматтардын жыйындысын билдирет:

1) суу объектилеринин жана суу ресурстарынын абалы жана пайдаланылышы;

2) суу пайдалануучулар;

3) жер үстүндөгү суулардын көлөмү жана сапаты;

4) жер астындагы суулардын көлөмү жана сапаты;

5) суулардын режими, сапаты жана пайдаланылышы;

6) суу фондунун жерлери;

7) суу чарба курулмалары;

8) тарыхый-маданий мурас объекттери (болгон учурда).

4. МСКнын маалыматтык дайындары жана маалыматтары Суу боюнча бирдиктүү маалыматтык системанын (мындан ары – СБМС) курамдык бөлүгү болуп саналат.

5. МСКны жүргүзүү Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинен бөлүнүүчү каражаттардын эсебинен жүзөгө ашырылат.

6. Маалыматтарды чогултууну, иштеп чыгууну, талдоону, сактоону жана берүүнү камтыган МСК жүргүзүү төмөнкү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан алардын компетенциясынын чегинде төмөндө берилген бөлүмдөр боюнча жүзөгө ашырылат:

1) суу объектилеринин жана алардын суу ресурстарынын абалы жана пайдаланылышы – суу ресурстары боюнча мамлекеттик орган, суу чарбасы боюнча мамлекеттик орган;

2) суу пайдалануучулар – суу ресурстары боюнча мамлекеттик орган, суу чарбасы боюнча мамлекеттик орган жана энергетика боюнча мамлекеттик орган;

3) жер үстүндөгү суулардын көлөмү жана сапаты – гидрометеорология боюнча мамлекеттик орган, айлана-чөйрөнү коргоо боюнча мамлекеттик орган;

4) жер астындагы суулардын көлөмү жана сапаты – суу ресурстары боюнча мамлекеттик орган, гидрогеология боюнча мамлекеттик орган;

5) суулардын режими, сапаты жана пайдаланылышы – суу ресурстары боюнча мамлекеттик орган, айлана-чөйрөнү коргоо боюнча мамлекеттик орган, саламаттык сактоо боюнча мамлекеттик орган (оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө чөйрөсүндөгү);

6) мамлекеттик жер кадастрынын маалыматтарынан суу фондунун жерлери – жер ресурстары жана жер кадастры чөйрөсүндөгү мамлекеттик орган;

7) суу чарба курулмалары – суу чарбасы боюнча мамлекеттик орган;

8) «Тарыхый-маданий мурастарды коргоо жана пайдалануу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген тартипте археолог адисти тартуу менен заказчы тарабынан жүргүзүлгөн илимий отчеттордун жыйынтыктарынын негизинде тарыхый-маданий мурас объекттеринин бар же жок экендиги – маданият чөйрөсүндөгү мамлекеттик орган.

МСК боюнча иштерди жалпы координациялоону суу ресурстары боюнча мамлекеттик орган жүзөгө ашырат.

7. Ушул пунктта көрсөтүлгөн ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2013-жылдын 9-июлундагы № 404 «Аткаруу бийлигинин органдарынын чектеш функцияларды ишке ашыруу боюнча эриш-аркак иштешүүсүнүн типтүү регламентин бекитүү тууралуу» токтому менен бекитилген Аткаруу бийлигинин органдарынын чектеш функцияларды ишке ашыруу боюнча эриш-аркак иштешүүсүнүн типтүү регламентинде белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

8. МСК түзүү төмөнкүлөрдүн негизинде жүзөгө ашырылат:

1) мамлекеттик байкоо жүргүзүү тармагынын объекттериндеги жана суу пайдалануучулардын суу эсебин жүргүзүү пункттарындагы сууларды алгачкы эсепке алуунун жүрүшүндө алынган суу ресурстарынын (жер үстүндөгү жана жер астындагы суулардын) параметрлерин системалуу өлчөөлөрдүн натыйжаларынын;

2) суу берүүчүлөр тарабынан берилүүчү мамлекеттик статистикалык отчеттуулуктун маалыматтарынын;

3) суу пайдалануучулар тарабынан Кыргыз Республикасынын суу чарбасы боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына берилүүчү жана Кыргыз Республикасынын суу чарба курулмаларынын мамлекеттик реестрин жүргүзүүнүн алкагында жалпыланган суу чарба курулмаларын жана түзүлүштөрүн паспорттоштуруу маалыматтарынын;

4) суу пайдаланууга уруксат берүү тутумунун алкагында түзүлүүчү маалыматтардын жана суу пайдалануучуларга суу берүү келишимдеринин;

5) жер үстүндөгү жана жер астындагы суу объектилерин эсепке алуунун жыйынтыктарынын;

6) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан жүргүзүлүүчү сууларды контролдоонун, коргоонун жана пайдалануунун натыйжаларынын;

7) айлана-чөйрөгө таасир этүүнү баалоонун материалдарынын жана мамлекеттик экологиялык экспертизанын корутундуларынын.

9. МСК төмөнкү бөлүмдөрдөн турат:

1) «Жер үстүндөгү суулар»:

– дарыялар;

– көлдөр;

– мөңгүлөр жана карлар;

– сел агымдары;

– жер үстүндөгү суулардын сапаты.

Бөлүм дарыялар, каналдар, көлдөр, суу сактагычтар жана көлмөлөр жөнүндө, суу объектилеринин гидрологиялык, гидрохимиялык жана гидробиологиялык режимдерине байкоо жүргүзүү пункттары жана мезгилдери жөнүндө маалыматтарды камтыйт, чарбалык иштин таасири астында гидрографиялык тармактын өзгөрүүлөрү, суу объектилеринин жана алардын суу агызгычтарынын гидрографиялык жана морфометриялык мүнөздөмөлөрү жөнүндө маалыматтарды камтыйт, суунун деңгээлине жана температурасына, суунун агымына жана ширендилердин агымына, муздун калыңдыгына, суу көлмөлөрүнүн жылуулук запастарына, суунун химиялык жана биологиялык курамына жүргүзүлгөн ар жылдык стандарттык байкоо жүргүзүүлөрдүн материалдарын камтыйт;

2) «Жер астындагы суулар»:

– суу чыккан жерлер;

– сууну сактоочу суу чыккан жерлер, горизонттор жана бассейндер;

– жер астындагы суулардын сапаты;

– жер астындагы суулардын запастары жана болжолдуу ресурстары.

Бөлүм жер астындагы сууларга байкоо жүргүзүү пункттары (скважиналар, булактар, шахталык кудуктар) жөнүндө маалыматтарды, ошондой эле алардын режимине (деңгээлине, температурасына, сапатына, тандоого), химиялык жана биологиялык курамына байкоо жүргүзүүлөрдүн маалыматтары;

3) «Сууларды пайдалануу»:

– жер үстүндөгү суу объектилеринин жана көлмөлөрдүн суу чарба курулмалары, анын ичинде алардын жайгашкан жери жана негизги параметрлери жөнүндө маалыматтар;

– жер астындагы суу объектилеринин суу чарба курулмалары, анын ичинде алардын жайгашкан жери жана негизги параметрлери жөнүндө маалыматтар;

– суу пайдалануучулар;

– жер үстүндөгү сууларды пайдалануу;

– жер астындагы сууларды пайдалануу;

– агынды сууларды агызуу жана тазалоочу курулмалар жөнүндө маалыматтар, анын ичинде сууну алуу жана агызуу жөнүндө сандык жана сапаттык көрсөткүчтөр боюнча маалыматтар (суу берүүчүлөрдүн статистикалык отчеттуулук маалыматтарынын жана агынды суулардын гидрохимиялык талдоолорунун негизинде);

– сууну булактан албастан пайдалануу жөнүндө маалыматтар (рекреация, балык чарбасы, суу транспорту (потенциалдуу булгануу менен коштолгон), гидроэнергетика), анын ичинде сууну алуу жана агызуу жөнүндө сандык жана сапаттык көрсөткүчтөр боюнча ар жылдык маалыматтар (мамлекеттик статистикалык отчеттуулуктун жана агынды суулардын гидрохимиялык талдоолорунун маалыматтары боюнча);

– ири суу топтогучтардын жана суу сактагычтардын иштөө режими жөнүндө маалыматтар;

– сугарылуучу, кургатылуучу, ошондой эле нымдалуучу аянттар жөнүндө маалыматтар.

Айлана-чөйрөнү коргоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган суу объекттерине агызылып жаткандардын сапатына жылына кеминде бир жолудан кем эмес контролду жүзөгө ашырат. Контролдун жыйынтыктары МСК маалыматтарына киргизилүүгө тийиш.

10. МСК маалыматтары төмөнкүдөй багыттар боюнча системалаштырылат жана жалпыланат:

1) жер үстүндөгү суу ресурстары, анын ичинде төмөнкүлөр боюнча алардын сапаты жана табигый факторлордун жана чарбалык иштин таасири астында өзгөрүүсү:

– суу объекттери жана алардын участоктору;

– дарыялардын жана көлдөрдүн бассейндери;

– облустардын аймактары жана бүтүндөй Кыргыз Республикасы боюнча;

2) жер астындагы суу ресурстары, анын ичинде төмөнкүлөр боюнча алардын сапаты жана табигый факторлордун жана чарбалык иштин таасири астында өзгөрүүсү:

– дарыялардын, көлдөрдүн бассейндери жана алардын участоктору;

– суулуу горизонттор, жер астындагы суулардын чыккан жерлери жана бассейндер;

– облустардын аймактары жана бүтүндөй Кыргыз Республикасы боюнча;

3) төмөнкүлөр боюнча суу ресурстарын пайдалануу:

– суу чарба системалары жана суу пайдалануунун түрлөрү;

– айыл чарбасынын тармактары боюнча;

– райондордун, облустардын аймактары жана бүтүндөй Кыргыз Республикасы боюнча.

11. Жер астындагы жана жер үстүндөгү суулардын режими, ресурстары жана сапаты жөнүндө, жер үстүндөгү жана жер астындагы суу объекттеринин сууларын пайдалануу, суу чарба курулмалары жана суу пайдалануучулар жөнүндө ар жылдык маалыматтар, Кыргыз Республикасынын расмий статистика жөнүндө мыйзамдарында каралган маалыматтарды берүү учурларын кошпогондо, аларды жарыялоо же бөтөн адамдардын таанышуу мүмкүнчүлүгүсүз суу чарбасы боюнча мамлекеттик орган тарабынан гана системалаштырылууга, сакталууга жана пайдаланылууга тийиш.

Суу-энергетикалык коопсуздукту камсыз кылуу үчүн мааниси бар МСК жөнүндө маалыматтар Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сырларды коргоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык «кызматтык пайдалануу үчүн» же «жашыруун» маалымат категорияларына киргизилүүгө тийиш.

12. МСК маалыматтарын чогултуунун жана системалаштыруунун тартиби, ошондой эле жарыялануучу маалыматтардын курамы жана формалары МСК жүргүзүүгө катышкан мамлекеттик органдардын жана Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздук боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын биргелешкен буйругу менен бекитилүүчү атайын нускама менен аныкталат.

Атайын нускама Кыргыз Республикасынын суу ресурстары жөнүндө маалыматтарга жеке жана юридикалык жактардын, ошондой эле чет мамлекеттердин жеткиликтүүлүгүн чектөөнү кароого тийиш. Көрсөтүлгөн маалыматтарга жетүү иши аларга жүктөлгөн функцияларды жана ыйгарым укуктарды аткарууну же Кыргыз Республикасынын суу ресурстары жөнүндө маалыматтарды пайдаланууну талап кылган мамлекеттик органдарга жана алардын ведомстволук субъекттерине гана берилет. МСКда камтылган маалыматтардын маалыматтык коопсуздугун камсыз кылуу, аларды сактоого, иштеп чыгууга жана берүүгө талаптар, ошондой эле маалыматты коргоо каражаттарын колдонуу Кыргыз Республикасынын киберкоопсуздук чөйрөсүндөгү мыйзамдарында белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

13. МСК киргизилген ар бир суу объекти боюнча маалыматтарда каттоо номери, аталышы жана физикалык-географиялык, гидрологиялык, укуктук жана экономикалык көрсөткүчтөрдү камтыган комплекстүү мүнөздөмөсү болууга тийиш.

14. МСК камтылган маалыматтар расмий болуп саналат. МСК маалыматтарынын аныктыгы жана өз убагында берилиши үчүн жоопкерчилик МСК тиешелүү бөлүмдөрүн жетектеген органдарга жүктөлөт.

15. МСК жүргүзүү үчүн суу берүүчүлөр Кыргыз Республикасынын расмий статистика жөнүндө мыйзамдарында каралган тартипте суу объекттерин жана суу ресурстарын пайдалануу жөнүндө статистикалык отчеттуулукту суу ресурстары боюнча мамлекеттик органга беришет.

16. МСК жүргүзүүгө катышкан мамлекеттик органдарга суу пайдалануучулардан МСК жүргүзүү үчүн зарыл болгон маалыматтарды тоскоолдуксуз алууга, алынган маалыматтардын аныктыгын текшерүү максатында контролдук текшерүүлөрдү жүргүзүү үчүн суу объекттерине жана суу чарба курулмаларына барууга, ошондой эле МСК жүргүзүү үчүн зарыл болгон маалыматтарды чогултуу, иштеп чыгуу жана берүү системасын иретке келтирүү жөнүндө аткарууга милдеттүү жазма буйруктарды берүүгө укук берилет.

17. МСК маалыматтарын берүү, ошондой эле мамлекеттик органдардын ортосундагы маалыматтарды алмашуу ушул Жобонун

6-пунктунда каралган тартипте же эгерде мамлекеттик органдар өздөрүнүн финансылык-чарбалык ишин өзүн-өзү каржылоо принциптеринде жүргүзсө, келишимдин негизинде жүзөгө ашырылат.

18. МСК маалыматтарын чет мамлекеттерге жана эл аралык уюмдарга берүү Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздук чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы менен макулдашуу боюнча гана жүзөгө ашырылат.