23-берене. Товардык биржанын кызмат адамдарына коюлуучу талаптар
Күчүндө · 03.08.2026 редакциясы · 4-глава
1. Товардык биржанын кызмат адамдарына коюлуучу талаптар төмөнкүлөрдү камтыйт:
1) финансы чөйрөсүндө экономикалык, финансылык же юридикалык маселелер боюнча 3 жылдан кем эмес иш тажрыйбасынын болуусу, буга чарбалык иш жүргүзүү менен байланышкан иш мезгилдери кирбейт;
2) Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында белгиленген башка талаптар.
2. Товардык биржанын жетекчилик кызмат ордуна төмөнкүдөй адам дайындалуусу мүмкүн эмес:
1) мыйзамда белгиленген тартипте алына элек же жоюла элек соттуулугу бар;
2) товардык биржанын кызмат адамынын кызмат ордуна документтерди берүүнүн алдында 1 жылдын ичинде финансы рыногундагы иш менен байланышкан укук бузууну жасагандыгы үчүн жоопкерчиликке тартылган;
3) мурда бул адам ушул уюмдун директорлор кеңешинин же болбосо аткаруу органынын мүчөсү (төрагасы) кызмат ордунда турган учурда банкрот деп таанылган же болбосо консервацияга, санацияга же мажбурлап жоюуга дуушар болгон уюмдун жетекчи кызматкери болуп саналган. Ушул шарт көрсөтүлгөн окуялардын бири келип чыкканга чейин кеминде 1 жыл мурда мындай уюмдун жетекчи кызматкери болуп саналган адамдарга карата колдонулат жана ал келип чыккандан кийин 3 жыл бою күчүндө болот;
4) товардык биржанын же болбосо башка финансылык уюмдун жетекчи кызматкеринин кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдукту кайра чакыртып алуу жол-жобосуна дуушар болгон. Көрсөтүлгөн талап товардык биржанын жетекчи кызматкеринин кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдукту кайра чакыртып алуу жөнүндө чечим кабыл алынгандан кийинки акыркы удаа 12 айдын ичинде колдонулат.
3. Товардык биржанын жетекчи кызматкерлери болуп төмөнкүлөр таанылат:
1) жетекчи жана директорлор кеңешинин мүчөлөрү;
2) жетекчи (аткаруу органынын функцияларын жеке өзү жүзөгө ашыруучу адам) жана аткаруу органынын мүчөлөрү;
3) башкы бухгалтер же жалгыз бухгалтер;
4) товардык биржанын башка жетекчилери, товардык биржанын бир же бир нече түзүмдүк бөлүмдөрүнүн ишин координациялоону жана (же) контролдоону жүзөгө ашыруучу, ошондой эле кардарлар менен түзүлүүчү кандай болбосун келишимдерге кол коюу укугуна ээ болгон анын обочолонгон бөлүмдөрүнүн жетекчилеринен жана алардын бухгалтерлеринен тышкары.
4. Товардык биржанын жетекчи кызматкери дайындалган (шайланган) күндөн тартып 45 календардык күндөн ашык эмес макулдашуусуз өз кызмат ордун ээлөөгө укуктуу.
5. Ушул берененин 4-бөлүгүндө көрсөтүлгөн мөөнөт аяктагандан кийин макулдашууга документтердин толук топтому берилбеген же болбосо макулдук берүүдөн баш тартылган учурда товардык биржа жетекчи кызматкер менен эмгек келишимин бузууга милдеттүү. Эмгек келишими болбогон учурда товардык биржа жетекчи кызматкердин ыйгарым укуктарын токтотуу боюнча чара көрүүгө милдеттүү.
6. Ушул берененин 4-бөлүгүндө белгиленген мөөнөт аяктагандан кийин макулдашуусуз товардык биржанын жетекчи кызматкеринин милдеттерин аткарууга (убактылуу болбогон кызматкердин ордун ээлөөгө) тыюу салынат.
7. Товардык биржанын жетекчи кызматкерин кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдук берүү үчүн берилген документтер Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген талаптарга ылайык документтердин толук топтому берилген датадан тартып 30 календардык күндүн ичинде каралат.
8. Товардык биржанын жетекчи кызматкерин кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдук берүү жана кайра чакыртып алуу тартиби, ошондой эле мындай макулдук алуу үчүн зарыл болгон документтердин тизмеги Министрлер Кабинети тарабынан белгиленет.
9. Товардык биржанын жетекчи кызматкери кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдук берүүдөн баш тартуу төмөнкүдөй негиздер боюнча жүзөгө ашырылат:
1) жетекчи кызматкердин ушул беренеде белгиленген талаптарга ылайык келбөөсү;
2) жетекчи кызматкер өз кызмат ордун макулдашуусуз ээлеп турган, ушул берененин 4-бөлүгүндө белгиленген мөөнөт аяктагандан кийин документтерди берүү;
3) ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан талапкерге карата колдонулган таасир этүү, анын ичинде чектөө чараларынын болуусу.
Бул талап товардык биржа тарабынан талапкерди макулдашуу жөнүндө өтүнүч берилген датага чейинки 1 жылдын ичинде колдонулат;
4) талапкердин өз ыйгарым укуктарына кирген маселелер боюнча финансылык уюмдун, анын ичинде финансылык-кредиттик же камсыздандыруу уюмунун Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуусуна алып келүүчү чечимдерди кабыл алуу фактылары жөнүндө маалыматтардын болуусу, мында талапкер жетекчи кызматкердин кызмат ордун ээлөөчү (ээлеген) же болбосо жетекчи кызматкердин милдеттерин аткаруучу (аткарган) жана мындай чечим үчүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бул финансылык уюмга, анын ичинде финансылык-кредиттик же камсыздандыруу уюмуна таасир этүү чаралары колдонулат.
10. Ушул берененин 9-бөлүгүнүн 4-пунктунда каралган талап ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бузуу аныкталган күндөн тартып 1 жылдын ичинде колдонулат.
11. Товардык биржанын жетекчи кызматкеринин кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдук берүүдөн 1 жыл ичинде удаа эки жолу баш тартылган учурда бул адам товардык биржанын жетекчи кызматкеринин кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдук берүүдөн экинчи жолу баш тартуу жөнүндө чечим кабыл алынган күндөн тартып удаа 12 ай өткөндөн кийин товардык биржанын жетекчи кызматкери болуп дайындалуусу (шайлануусу) мүмкүн.
12. Товардык биржанын жетекчи кызматкери кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) берилген макулдук төмөнкү негиздер боюнча кайра чакыртып алынат:
1) алардын негизинде макулдук берилген маалыматтардын анык эместиги аныкталганда;
2) ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жетекчи кызматкерге жана (же) бул жетекчи кызматкер тиешелүү кызмат ордун ээлеп турган (акыркы 12 календардык ай ичинде ээлеген) товардык биржага карата тутумдуу түрдө (акыркы 12 календардык ай ичинде 3 жана андан көп жолу) таасир этүү чаралары колдонулганда;
3) экономика чөйрөсүндө кылмыш жасагандыгы үчүн алына элек же жоюла элек соттуулугу болгондо.
Товардык биржанын жетекчи кызматкери кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдукту кайра чакыртып алуу бул жетекчи кызматкерге башка товардык биржаларда мурда берилген макулдукту (макулдуктарды) кайра чакыртып алуу үчүн негиз болуп саналат.
13. Товардык биржанын жетекчи кызматкери кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдук кайра чакыртып алынган учурда товардык биржа бул адам менен эмгек келишимин токтоосуз бузууга, ал эми эмгек келишими болбогон учурда бул жетекчи кызматкердин ыйгарым укуктарын токтотуу боюнча чара көрүүгө милдеттүү.
14. Товардык биржанын кызмат адамдары бир товардык биржада (штаттагы) эмгек келишиминин негизинде негизги иш орду боюнча өз ишин жүргүзүүгө укуктуу, бул алардын директорлор кеңешинин мүчөсү болуу укугун жокко чыгарбайт.
Берененин тексти 03.08.2026 редакциясы боюнча берилди. Юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
23-берене боюнча дагы суроолоруңуз барбы?
ЖИден сураңыз - ал мыйзамдын тексти боюнча жооп берип, керектүү беренелерди көрсөтөт.
Айына ЖИнин 40 жообу - акысыз. Банк картасы керек эмес.
Беренени өз сайтыңызга кошуу
Виджет берененин күчүндөгү редакциясын көрсөтөт жана аны менен кошо жаңыланат. Бул кодду сайтыңыздагы барактын HTML кодуна коюңуз:
<iframe src="https://aqlex.ai/kg/embed/doc/230050152/st-23" title="23-берене - Товардык биржалар жөнүндө (aqlex)" width="100%" height="480" style="border:1px solid #e3e5e8;border-radius:8px" loading="lazy"></iframe>