# 5-берене. Соода үчүн деңизде сүзүү укугу

- Документ: [Кыргыз Республикасынын Соода үчүн деңизде сүзүү жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/230049561)
- Документтеги орду: 1-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 4-августундагы № 142 "Кыргыз Республикасынын Соода үчүн деңизде сүзүү жөнүндө" Кодекси
- Актынын түрү: Кодекс
- Номери: 142
- Кабыл алынган күнү: 04.08.2026
- Статусу: Күчүнө кире элек
- Редакциянын күнү: 04.08.2026
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230049561/st-5>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/3-49/edition/56987/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230049561/st-5.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 04.08.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын Соода үчүн деңизде сүзүү жөнүндө, 5-берене (04.08.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230049561/st-5

---

1. Соода үчүн деңизде сүзүү менен кемелерге ээлик кылган, пайдаланган жана/же тескеген юридикалык жана жеке жактар, анын ичинде чет өлкөлүк юридикалык жана жеке жактар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Кодексте белгиленген учурларда документтери, анын ичинде төмөнкүдөй документтери болгон учурда алектене алат:

1) кемеге болгон менчик укугун жана кемеге болгон башка мүлктүк укуктарды, ошондой эле алардын пайда болушун, өткөрүп берилишин жана токтотулушун тастыктаган;

2) Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик туусу астында сүзүү укугун тастыктаган;

3) соода үчүн деңизде сүзүү жаатындагы келишимдер, анын ичинде жүктөрдү деңиз аркылуу ташуу келишимдери, деңизде сүйрөө келишимдери, кемени фрахттоо (чартер, бербоут-чартер) келишимдери, деңиз камсыздандыруу келишимдери, яхтинг жөнүндө келишимдер, коносамент жөнүндө келишимдер жана башкалар;

4) булгануудан улам келтирилген зыян үчүн, экипаждын мүчөлөрүнүн өмүрүнө жана ден соолугуна келтирилген зыян, деңизде адамдарды куткаруу боюнча ченемдерди бузуу, кеме экипажына диплом берүүнүн жана квалификация ыйгаруунун ченемдерин бузуу үчүн жарандык жоопкерчиликти камсыздандырууну же башка финансылык камсыздоону тастыктаган.

2. Министрлер Кабинети тарабынан ушул Кодекске ылайык, эгерде бул жалпы таанылган принциптерге жана эл аралык укуктун ченемдерине, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерге, мамлекеттер аралык макулдашууларга карама-каршы келбесе, деңиз аркылуу ташуулар, фрахт, бербоут-чартерлер, кемелерди куткаруу, кемелерге карата экологиялык талаптар жөнүндө, деңизде адам өмүрүн коргоо, кеме экипаждарына диплом берүү жана квалификация ыйгаруу, камсыздандыруу тууралуу, кеме ээсинин Кыргыз Республикасындагы өкүлдөрү, Мамлекеттик (эл аралык) кеме реестри, мамлекеттик техникалык көзөмөл жөнүндө чечимдер жана соода үчүн деңизде сүзүү боюнча башка ченемдик укуктук актылар кабыл алынат.

3. Соода үчүн деңизде сүзүү укугу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген, соода үчүн деңизде сүзүүнүн бардык катышуучулары үчүн деңизде сүзүүнүн коопсуздугуна, деңиз чөйрөсүн коргоого, ташуучулардын жана жүк ээлеринин укуктарына жана милдеттерине, деңизде кемелердин кагылышуусун алдын алуу эрежелерине, кеме экипаждарынын эмгегин коргоого жана деңизчилерге диплом берүү жана вахта өтөө боюнча талаптарга, эл аралык деңиз кемечилигин жеңилдетүү боюнча ченемдерге тиешелүү болгон бирдиктүү эрежелерди белгилөөчү эл аралык келишимдер жана мамлекеттер аралык макулдашуулар менен жөнгө салынат.

---

Мурунку берене: [4-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230049561/st-4)  
Кийинки берене: [6-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230049561/st-6)
