# 216-берене. Жалпы аварияга тиешелүү чыгашалар - Документ: [Кыргыз Республикасынын Соода үчүн деңизде сүзүү жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/230049561) - Документтеги орду: 22-глава - Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 4-августундагы № 142 "Кыргыз Республикасынын Соода үчүн деңизде сүзүү жөнүндө" Кодекси - Актынын түрү: Кодекс - Номери: 142 - Кабыл алынган күнү: 04.08.2026 - Статусу: Күчүнө кире элек - Редакциянын күнү: 04.08.2026 - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 04.08.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын Соода үчүн деңизде сүзүү жөнүндө, 216-берене (04.08.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230049561/st-216 --- Жалпы аварияга төмөнкүлөр кирет: 1) кемени баш калкалоочу жайга мажбурлап киргизүүгө же жалпы коопсуздукту камсыз кылуу үчүн кырсыктан же болбосо башка өзгөчө кырдаалдан улам анын жөнөтүү портуна кайтып келүүсүнө байланыштуу келип чыккан чыгашалар; 2) кеменин баштапкы жүк менен же жүктүн бир бөлүгү менен коопсуз жерден же кеме кайтып келүүгө мажбур болгон жөнөтүү портунан чыгышына байланышкан чыгашалар; 3) жөнөтүү портунда, кирүү портунда же баш калкалоочу жайда жалпы коопсуздукту камсыз кылуу же кырсыктан же болбосо башка өзгөчө кырдаалдардан улам кеменин бузулуусун жоюу мүмкүнчүлүгүн алуу максатында жүктү, күйүүчү майды же жабдуу предметтерин жылдыруу же түшүрүү боюнча чыгашалар, эгерде оңдоо рейсти коопсуз улантуу үчүн зарыл болсо; 4) ушул берененин 3-пунктунда көрсөтүлгөн жагдайларда жылдырылган же түшүрүлгөн жүктү, күйүүчү майды же жабдуу предметтерин кайра жайгаштыруу же жүктөө боюнча чыгашалар, ошондой эле сактоо жана камсыздандыруу боюнча бардык чыгашалар. Эгерде кеме сүзүүгө жараксыз деп таанылса же рейсти улантпаса, сактоо боюнча чыгашалар кеме сүзүүгө жараксыз деп таанылган күнгө чейин же рейстен баш тарткан күнгө чейин, же эгерде кеме сүзүүгө жараксыз деп таанылган же бул күнгө чейин рейстен баш тарткан болсо, жүктү түшүрүү аяктаган күнгө чейин жалпы аварияга кирет; 5) ушул берененин 1 жана 3-пункттарында көрсөтүлгөн жагдайларда кеменин баш калкалоочу жайга кирүүсүнүн же жөнөтүү портуна кайтып келүүсүнүн натыйжасында рейстин узартылышына байланыштуу тартылган, кеме экипажынын эмгек акысы жана күтүү, күйүүчү май жана жабдуу предметтери боюнча чыгашалар. Эгерде кеме сүзүүгө жараксыз деп таанылса же рейсти улантпаса, мындай чыгашалар кеме сүзүүгө жараксыз деп таанылган күнгө чейин же рейстен баш тартылган күнгө чейин, же эгерде кеме сүзүүгө жараксыз деп таанылган же бул күнгө чейин рейстен баш тарткан болсо, жүктү түшүрүү аяктаган күнгө чейин жалпы аварияга кирет; 6) кеме кырсыктан же башка өзгөчө кырдаалдан улам же болбосо рейсти коопсуз улантуу үчүн бузулууларды оңдоо талап кылынган жагдайлар менен шартталган бузулууларды оңдоо үчүн жалпы коопсуздуктун кызыкчылыгында кечиктирилгенде экипаждын эмгек акысы жана күтүү боюнча чыгашалар. Кеме кечиктирилген мезгилде күйүүчү майга, жабдууларга кеткен чыгашалардын жана порттук чыгашалардын орду жалпы аварияга кирбеген оңдоо менен байланышкан чыгашаларды кошпогондо, жалпы аварияны бөлүштүрүү тартибинде толтурулат; 7) ушул берененин 1-6-пункттарында көрсөтүлгөн, биринчи баш калкалоочу жайда оңдоо жүргүзүүнүн мүмкүн эместигинен улам кемени бир баш калкалоочу жайдан экинчисине которуу зарылчылыгынан келип чыккан чыгашалар, ошондой эле мындай которууга кеткен чыгашалар, анын ичинде кемени убактылуу оңдоого жана сүйрөөгө кеткен чыгашалар; 8) жөнөтүү портунда, кирүү портунда же жалпы коопсуздукту камсыз кылуу үчүн баш калкалоочу жайда жүргүзүлгөн кемени убактылуу оңдоонун наркы, ошондой эле жалпы аварияга кирген бузулууларды убактылуу жоюунун наркы. Рейсти аяктоо үчүн гана зарыл болгон кокусунан келип чыккан бузулууларды убактылуу жоюунун наркынын орду, эгерде бул бузулуулар жоюлбаса, жалпы аварияга киргизилиши мүмкүн болгон болтурулбаган чыгашалардын чегинде гана толтурулат; 9) жалпы аварияга киргизилиши мүмкүн болгон башка чыгашалардын ордуна жүргүзүлгөн бардык өзгөчө чыгашалар. Өзгөчө чыгашалардын орду жалпы аварияда кызыкчылыктары козголгон жактардын кимдир бирөөсү мындай алмаштыруунун натыйжасында алган үнөмдөөгө карабастан, болтурулбаган чыгашалардын чегинде гана толтурулат. --- Мурунку берене: [215-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230049561/st-215) Кийинки берене: [217-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230049561/st-217)