Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттары Д.А. Джумабеков, Т.А. Масабиров, Г.Э. Машрапова, Т.Н. Сарыбашов, К.А. Талиева, У.К. Жаанбаев, Т.М. Муратбеков, У.З. Ормонов, С.А. Аманова, Г.М. Баатырова жана Ж.А. Эгенбердиева тарабынан демилгеленген «Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына («Шаар куруу жана архитектура жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексине) өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин корутундусу (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын тескемеси менен жактырылды)

| | | Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын 2026-жылдын «25» июнундагы № 479 тескемеси менен жактырылган |

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттары Д.А. Джумабеков, Т.А. Масабиров, Г.Э. Машрапова, Т.Н. Сарыбашов, К.А. Талиева, У.К. Жаанбаев, Т.М. Муратбеков, У.З. Ормонов, С.А. Аманова, Г.М. Баатырова жана Ж.А. Эгенбердиева тарабынан демилгеленген «Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына («Шаар куруу жана архитектура жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексине) өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин корутундусу

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттары Д.А. Джумабеков, Т.А. Масабиров, Г.Э. Машрапова, Т.Н. Сарыбашов, К.А. Талиева, У.К. Жаанбаев, Т.М. Муратбеков, У.З. Ормонов, С.А. Аманова, Г.М. Баатырова жана Ж.А. Эгенбердиева тарабынан демилгеленген «Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына («Шаар куруу жана архитектура жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексине) өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорун (мындан ары – Мыйзам долбоору) карап чыгып, төмөнкүдөй корутундуга келди. Сунушталган Мыйзам долбоору менен «Шаар куруу жана архитектура жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамын курулуштун атайын корголуучу зонасынын (мындан ары – КАКЗ) өзгөчө укуктук режимин киргизүүнү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү жолу менен аталган режимдин талаптарын бузуу үчүн жоопкерчиликти белгилөөнү караган 231-статья менен толуктоо сунушталууда. Сунушталып жаткан 231-статьянын 1-бөлүгү менен КАКЗ «өнөр жай ишинин санитардык, экологиялык жана шаар куруу мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбегендиги ырасталган» учурларда белгиленет деп каралган, ошол эле учурда бул ылайык келбөө кайсы орган тарабынан жана кайсы документтердин негизинде белгиленери аныкталган эмес. Сунушталып жаткан 231-статьянын 8-бөлүгү менен КАКЗ жана санитардык-коргоочу зоналардын чек аралары кесилишкен учурда «белгиленген чектөөлөрдүн эң катаалын» колдонуу каралган. Мында Мыйзам долбоорунда «белгиленген чектөөлөрдүн эң катаалы» термининин аныктамасы камтылган эмес. Ушуга байланыштуу аталган жоболор укук колдонуу практикасында бир маанилүү эмес чечмелөөнү четтетүү максатында кошумча тактоону талап кылат. Сунушталып жаткан 231-статьянын 5-бөлүгүнүн 2-пунктунун «в» пунктчасында менчик ээсинин же колдонуучунун объекттин ишин токтотуу жөнүндө чечимди сот тартибинде даттануу укугу каралган. Ошол эле учурда «Административдик иштин негиздери жана административдик жол-жоболор жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 62-беренесине ылайык административдик акт, администрациялык органдын аракети же аракетсиздиги административдик (сотко чейинки) тартипте, ал эми кийин сот тартибинде даттанылат. Ушуга байланыштуу сунушталып жаткан 231-статьянын 5-бөлүгүнүн 2-пунктунун «в» пунктчасын аталаган Мыйзамдын 62-беренесине ылайык келтирүүнү сунуштайбыз. Сунушталып жаткан 231-статьянын 2-бөлүгүнүн 3-пункту менен КАКЗ режимин белгилөөнүн негиздеринин бири катары инфраструктурага зыян келтирүүгө алып келген, аны компенсациялоо боюнча милдеттенмелер аткарылбаган же альтернативдүү маршруттан баш тарткан учурда, жалпы пайдалануудагы жолдорду салмагы 12 тоннадан ашкан транспорттун жүрүүсү үчүн пайдалануу каралган; Муну менен бирге Мыйзам долбоорунда инфраструктурага зыян келтирүү фактысын белгилөө тартиби жана мындай зыян үчүн жооптуу адамды аныктоо механизми аныкталган эмес. Мындан тышкары, бир эле транспорттук инфраструктураны бир эле учурда бир нече чарба жүргүзүүчү субъекттер пайдаланышы мүмкүн, бул конкреттүү өндүрүштүк объекттин иши менен келтирилген зыяндын ортосундагы себеп-натыйжа байланышын аныктоону татаалдаштырышы мүмкүн. Ушуга байланыштуу аталган жоболорду кошумча иштеп чыгуу талап кылынат. Белгиленген талаптарга ылайык келбеген өндүрүштүк объекттерге карата сунушталып жаткан 231-статьянын 5-бөлүгүнүн 3-пункту менен модернизациялоо жөнүндө макулдашуу түзүү (түздөн-түз коркунуч жок болгон учурда) каралат, анда бузууларды жоюу, белгиленген талаптарды сактоону камсыз кылган технологияларды киргизүү, ошондой эле аларды аткаруу мөөнөттөрү жана этаптары каралган. Ушул себептен, өндүрүштүк объекттин санитардык, экологиялык жана шаар куруу мыйзамдарынын талаптарына шайкеш эместиги аныкталган учурда түздөн-түз коркунучтун жоктугун кантип алдын ала аныктоого боло тургандыгын тактоону сунуштайбыз. Мыйзам долбоорунун 2-беренеси менен Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар кодексинин 214-беренесине өзгөртүүлөрдү киргизүү сунушталууда, анда ыйгарым укуктуу органдын же соттун ишти токтото туруу жөнүндөгү чечими күчүндө болгон мезгилде КАКЗ чектеринде өндүрүштүк ишти жүзөгө ашыргандыгы үчүн жеке адамдарга 500 эсептик көрсөткүч жана юридикалык жактарга 3000 эсептик көрсөткүч өлчөмүндө айып салуу каралган. Ошону менен бирге Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин 31-беренесине ылайык жеке жактарга салынуучу айыптын максималдуу өлчөмү 200 эсептик көрсөткүчтөн (айрым учурларда – 1000 эсептик көрсөткүч), ал эми юридикалык жактарга – 650 эсептик көрсөткүчтөн (айрым учурларда – 1500, 2000 же 10000 эсептик көрсөткүч) ашпоого тийиш. Ушуга байланыштуу Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин 31-беренесинин талаптарын эске алуу менен айып пулдардын көрсөтүлгөн өлчөмдөрүн кайра кароону сунуштайбыз. Мыйзамдын долбоорунун 3-беренесинин 1-бөлүгүндө Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып 30 күн өткөндөн кийин күчүнө кириши каралган. Ошол эле учурда Мыйзамдын долбоорунун 3-беренесинин 4-бөлүгүндө Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине Мыйзам күчүнө кирген күндөн тартып үч айлык мөөнөттө ушул Мыйзамдан келип чыгуучу ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгуу тапшырылат. Ушуга байланыштуу аталган мөөнөттөрдүн макулдашылгандыгын камсыз кылуу сунушталат. «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 22-беренесине ылайык коомдук талкуулоонун жыйынтыктарын Мыйзамдын долбоорунун негиздеме-маалымкатында чагылдырууну сунуштайбыз. Мыйзамдын долбоору өнөр жай ишканаларынын ишине түздөн-түз тиешеси бар экендигин белгилейбиз, ошол эле учурда берилген жөнгө салуучу таасирди талдоого ылайык өнөр жай коомчулугунун жана тармактык бирикмелердин өкүлдөрү Мыйзамдын долбоорун талкуулоого жетиштүү деңгээлде тартылган эмес. Ушуга байланыштуу Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 10-августундагы № 444 «Ишкердик субъекттеринин ишине ченемдик укуктук актылардын жөнгө салуучу таасирин талдоо методикасын бекитүү жөнүндө» токтому менен бекитилген Ишкердик субъекттеринин ишине ченемдик укуктук актылардын жөнгө салуучу таасирин талдоо методикасынын талаптарына шайкеш эместигин белгилейбиз. Мыйзамдын долбоорунун 3-беренесинин 4-бөлүгүнүн 4-пункту менен Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине пайыздык ставкаларды субсидиялоону жана жеңилдетилген кредиттик линияларды түзүүнү кошуп алганда, экологиялык модернизацияны жеңилдетилген колдоонун мамлекеттик программасын иштеп чыгуу тапшырылат. Ошол эле учурда негиздеме-маалымкатта бул Мыйзамды кабыл алуу республикалык бюджеттен кошумча чыгымдарды талап кылбайт деп көрсөтүлгөн, бирок финансы-экономикалык эсептөөлөр, каржылоо көлөмдөрү, каражаттардын булактары жана республикалык бюджетке тийгизген таасири жок. Мындан тышкары «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 25-беренесине ылайык ченемдик укуктук актынын долбооруна карата негиздеме-маалымкат финансылоо булактары жана финансы-экономикалык эсептөөлөр жөнүндө маалыматты камтууга тийиш. Ошондой эле аталган Мыйзамдын 26-беренесине ылайык жүзөгө ашуусу мамлекеттик бюджеттен финансылоого алып келүүчү ченемдик укуктук актылар алар боюнча финансылоо булагы аныкталганга чейин кабыл алынбоого жатат. Ушуга байланыштуу Мыйзамдын долбоорунун 3-беренесинин 4-бөлүгүнүн 4-пункту сакталып калган учурда негиздеме-маалымкат тиешелүү финансы-экономикалык эсептөөлөр, каржылоо булактары жөнүндө маалыматтар жана республикалык бюджетке тийгизген таасирин баалоо менен толуктоо же аталган пунтчаны Мыйзамдын долбоорунан алып салуу керек. Мыйзамдын долбоорунда КАКЗ укуктук режимин киргизүү сунушталгандыгын белгилей кетүү зарыл. Ошол эле учурда санитардык, экологиялык жана шаар куруу талаптарын сактоо, мониторинг жүргүзүү, санитардык-коргоо зоналарын белгилөө, бузууларды аныктоо жана мамлекеттик таасир этүү чараларын колдонуу маселелери Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарында жөнгө салынган. Мыйзамдын долбоорунун айрым жоболору санитардык жана экологиялык ченемдерди сактоо менен гана объекттерди пайдаланууга киргизүү мүмкүнчүлүгүн карайт, бул тиешелүү талаптарды камсыз кылуунун колдонуудагы механизмдери бар экендиги жөнүндө күбөлөндүрөт. Буга байланыштуу колдонуудагы укуктук жөнгө салуу механизмдеринин бар экендигин эске алуу менен КАКЗ укуктук режимин киргизүүнүн максатка ылайыктуулугун кошумча негиздөө, ошондой эле анын колдонуудагы санитардык-коргоо зоналары жана калктын санитардык-эпидемиологиялык бейпилдиги, айлана-чөйрөнү коргоо жана шаар куруу иши чөйрөсүндөгү мамлекеттик жөнгө салуунун башка механизмдери менен катышын аныктоо зарыл. Ошондой эле Мыйзам долбоорун «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 11-беренесинин 1, 2-бөлүктөрүнө, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2015-жылдын 26-июнундагы № 5389-V «Мыйзам чыгаруу техникасы боюнча нускаманы бекитүү жөнүндө» токтому менен бекитилген Мыйзам чыгаруу техникасы боюнча нускамага ылайык келтирүүнү сунуштайбыз. Баяндалгандарды эске алуу менен Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жогоруда көрсөтүлгөн сын-пикирлер жана сунуштар эске алынган шартта Мыйзамдын долбоорун кабыл алуу жөнүндө маселени кароого мүмкүн деп эсептейт.