23-берене. Эмгекти коргоо боюнча коомдук контролдоо

1. Эмгекти коргоо чөйрөсүндөгү кызматкерлердин укуктарынын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарынын сакталышына коомдук контролдоо, бул максаттарда эмгектин техникалык инспекциясын түзүүгө, ошондой эле кесиптик бирликтердин эмгекти коргоо боюнча ыйгарым укуктуу (ишенимдүү) адамдарын жана кызматкерлер тарабынан ыйгарым укук берилген башка өкүлчүлүктүү органдарды шайлоого укуктуу кесиптик бирликтер жана кызматкерлер тарабынан ыйгарым укук берилген башка өкүлчүлүктүү органдар тарабынан жүзөгө ашырылат.

2. Кесиптик бирликтер алардын тиешелүү органдарынын жана кызматкерлери тарабынан ыйгарым укук берилген башка өкүлчүлүктүү органдарынын атынан төмөнкүлөргө укуктуу:

1) иш берүүчүлөр тарабынан эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдардын сакталышына контролду жүзөгө ашырууга;

2) эмгек шарттарын көз карандысыз экспертизадан өткөрүүгө жана уюмдун кызматкерлеринин коопсуздугун камсыз кылууга;

3) өндүрүштөгү күтүлбөгөн кырсыктарды жана кесиптик ооруларды териштирүүгө катышууга;

4) эмгек шарттары жана эмгекти коргоо, ошондой эле өндүрүштөгү бардык күтүлбөгөн кырсыктар жана кесиптик оорулар жөнүндө уюмдун жетекчилеринен жана башка кызмат адамдарынан маалымат алууга;

5) кызматкерлердин өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч болгон учурларда Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга ишти токтотуп туруу жөнүндө сунуш киргизүүгө;

6) иш берүүчүлөргө эмгекти коргоо талаптарынын аныкталган бузууларын четтетүү жөнүндө кароого милдеттүү болгон сунуштамаларды берүүгө;

7) эмгек шарттарын жана аны коргоону, иш берүүчүлөрдүн жамааттык келишимдерде жана макулдашууларда каралган эмгекти коргоо боюнча милдеттенмелеринин аткарылышын текшерүүнү жүзөгө ашырууга;

8) өндүрүш объекттерин жана өндүрүш каражаттарын эксплуатациялоодо сыноолор жана кабыл алуу боюнча комиссиялардын ишине көз карандысыз эксперт катары катышууга;

9) эмгекти коргоо жөнүндө ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгууга катышууга;

10) эмгекти коргоо талаптарын бузууга, өндүрүштөгү күтүлбөгөн кырсыктардын фактыларын жашырууга күнөөлүү адамдарды жоопкерчиликке тартуу жөнүндө талаптар менен тиешелүү органдарга кайрылууга;

11) эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдарды, жамааттык келишимдерде жана макулдашууларда каралган милдеттенмелерди бузууга, ошондой эле эмгек шарттарынын өзгөрүшүнө байланышкан эмгектик талаш-тартыштарды кароого катышууга.

3. Кесиптик бирликтердин жана кызматкерлер тарабынан ыйгарым укук берилген башка өкүлчүлүктүү органдардын эмгекти коргоо боюнча ыйгарым укуктуу (ишенимдүү) адамдары кесиптик бирликтерге кирген уюмдарда эмгекти коргоо талаптарынын сакталышын текшерүүгө жана эмгекти коргоо талаптарынын аныкталган бузууларын четтетүү жөнүндө кызмат адамдары тарабынан кароо үчүн милдеттүү болгон сунуштарды киргизүүгө укуктуу.