Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу «Витязь» мамлекеттик ишканасынын (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомуна ылайык) уставы

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 20-майындагы № 266 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

(Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 27-сентябрындагы № 214 токтомуна ылайык)

Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу «Витязь» мамлекеттик ишканасынын уставы

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2021-жылдын 11-октябрындагы № 218 токтомунун редакциясына ылайык)

1. Жалпы жоболор

2. Ишкананын милдеттери жана функциялары

3. Ишкананын укуктары жана милдеттери

4. Башкаруучу органдын компетенциясы

5. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын компетенциясы

6. Ишкананы башкаруу

7. Ишкананын жетекчилик курамы

8. Ишкананын эсеби, отчёттуулугу жана финансысы

9. Ишкананын аудити

10. Ишкананын мүлкү

11. Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу

1. Жалпы жоболор

1. Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу «Витязь» мамлекеттик ишканасы (мындан ары - Ишкана) мүлкү мамлекеттик менчикте турган, чарба жүргүзүү укугунда негизделген, мамлекеттик ишкананын уюштуруу-укуктук формасында түзүлгөн өз алдынча юридикалык жак болуп саналат.

2. Ишкананын уюштуруучусу болуп Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети саналат.

3. Ишкананын мамлекеттик башкаруучу органы болуп Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги (мындан ары - башкаруучу орган) эсептелет.

4. Ишкана өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларын, эл аралык укуктун жалпы таанылган принциптерин жана ченемдерин, Кыргыз Республикасы катышуучу болуп саналган эл аралык келишимдерди, ошондой эле Кыргыз Республикасынын тармактык мамлекеттик башкаруу органынын актыларын жана ушул Уставды жетекчиликке алат.

5. Ишкананын толук фирмалык аталышы:

- мамлекеттик тилде: «Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу «Витязь» мамлекеттик ишканасы»;

- расмий тилде: «Государственное предприятие «Витязь» при Министерстве культуры, информации, спорта и молодежной политики Кыргызской Республики».

6. Ишкананын кыскартылган фирмалык аталышы:

- мамлекеттик тилде: «Витязь» МИ;

- расмий тилде: ГП «Витязь».

7. Ишкананын юридикалык дареги: Кыргыз Республикасы, Ысык-Көл, облусу, Ысык-Көл району, Чок-Тал айылы.

8. Ишкана толук чарбалык эсептин жана өзүн-өзү каржылоо принциптеринин негизинде иштейт, өз алдынча балансы, Кыргыз Республикасынын банк мекемелеринде улуттук жана чет элдик валютадагы алыш-бериш эсептери бар, өзүнүн аталышы мамлекеттик жана расмий тилдерде жазылган мөөрү, штамптары, белгиленген үлгүдөгү бланктары жана башка атрибутикасы бар.

9. Ишкана мамлекеттин милдеттенмелери боюнча кепилдик (гарантия) алган учурларды кошпогондо, Кыргыз Республикасынын милдеттенмелери боюнча жооп бербейт.

10. Ишкананын өкүлчүлүктөрү жана филиалдары Ишкана тарабынан бекитилген жоболордун негизинде иштейт.

11. Ишкана өзүнүн филиалдары жана өкүлчүлүктөрүнүн иши үчүн толук жоопкерчилик тартат.

2. Ишкананын милдеттери жана функциялары

12. Ишкананын негизги милдеттери төмөнкүлөр болуп саналат:

- Кыргыз Республикасынын жана башка мамлекеттердин жарандарынын ден соолукту чыңдоочу эс алуусун уюштуруу;

- эл аралык жана ички туризм чөйрөсүндөгү ар кандай кызматтарды көрсөтүү.

13. Ишкананын негизги функциялары төмөнкүлөр болуп саналат:

1) эс алуучуларды жайгаштырууну, алардын жашоосун, тамактануусун уюштуруу;

2) туристтик, ден соолукту чыңдоочу, экскурсиялык жана маданий-массалык тейлөө;

3) чет мамлекеттердин туристтик фирмаларын, туроператорлорун туристтик кызмат көрсөтүү рыногу жөнүндө маалымат жана жарнамалык продукция менен белгиленген тартипте камсыз кылуу;

4) туроператордук кызмат көрсөтүү, мейманканалык кызмат көрсөтүүлөрдү уюштуруу;

5) Ишкананын аймагында жайгашкан жеке турак жайлардын (котедждердин, үйлөрдүн) менчик ээлерине акы төлөө негизинде коммуналдык-тиричилик кызматтарды көрсөтүү;

6) эс алуучулар жана калктын башка бөлүгү үчүн эс алуу зоналарын (пляждарды, кемпингдерди) уюштуруу жана пайдалануу, ушул эс алуу зоналарында жана башка жерлерде акы төлөнүүчү кызматтарды көрсөтүү (туристтик инвентарды жана шаймандарды, эс алуу инвентарларын, пляждык жабдууларды, кайыктарды, катамарандарды, катерлерди жана чакан өлчөмдөгү кемелерди ижарага берүү, акы төлөнүүчү токтоочу жайларды, балдардын аянтчаларын, дискотекаларды, кинолорду, видеозалдарды, аттракциондордун бардык түрлөрүн, оюн автоматтарын жана башка оюн-зоок программаларын жана комплекстерди, фотоательенин, чач тарачтын, сулуулук салондорунун, мончолордун жана сауналардын кызмат көрсөтүүлөрүн уюштуруу);

7) мейманканалык кызмат көрсөтүүлөрдү, тамактанууну уюштуруу менен ар түрдүү өкүлчүлүктүү иш-чараларды, съезддерди, конгресстерди, семинарларды өткөрүүнү уюштуруу;

8) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген башка функцияларды жана иштин түрлөрүн жүзөгө ашыруу.

14. Ишкана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген ишкердиктин башка түрлөрү менен алектенүүгө укуктуу.

3. Ишкананын укуктары жана милдеттери

15. Ишкана ушул Уставда аныкталган милдеттерди жана функцияларды жүзөгө ашыруу үчүн төмөнкүлөргө укуктуу:

1) башка юридикалык жана жеке жактар менен эсептешүүлөрдү, анын ичинде накталай эмес эсептешүүлөрдү белгиленген тартипте жүргүзүүгө;

2) соттордо доогер жана жоопкер болууга;

3) уюштуруу-укуктук формасына карабастан юридикалык жактар, ошондой эле жеке жактар менен Ишкананын милдеттерине жана функцияларына ылайык келишимдерди түзүүгө;

4) Ишкананын кызматкерлерине консультация берүү, аларды окутуу, ошондой эле башка максаттар үчүн келишимдин негизинде адистерди тартууга;

5) Ишкананын кызматкерлерин командировкаларга, анын ичинде чет өлкөгө, ошондой эле эл аралык конференцияларга, семинарларга, көргөзмөлөргө жиберүүгө;

6) Ишкананын ишин аткаруу үчүн жарандарды эмгек келишимдеринин, мөөнөттүү эмгек келишимдеринин, ижара келишимдеринин, башка жарандык-укуктук келишимдердин негизинде тартууга;

7) Кыргыз Республикасынын аймагында жана анын чегинен сыртта жерлерде уставдык милдеттерге ылайык өндүрүштүк ишти жүргүзүү үчүн зарыл болгон филиалдарды жана өкүлчүлүктөрдү белгиленген тартипте түзүүгө;

8) Ишкананын милдеттерине ылайык кызматтарды көрсөтүүгө.

16. Ишкананын кызматкерлеринин иштөө режими жана эс алуусу, аларды социалдык камсыздоо, социалдык камсыздандыруу Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарынын ченемдери менен жөнгө салынат.

17. Ишкана өзүнүн ушул Устав менен аныкталган милдеттерин жана функцияларын ишке ашырууга жетишүү үчүн төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) кызматкерлерге эмгектин коопсуз шарттарын камсыз кылууга, алардын ден соолугуна жана эмгекке жөндөмдүүлүгүнө келтирилген зыян үчүн жоопкерчилик тартууга;

2) Ишкананын кызматкерлерин социалдык, медициналык жактан жана милдеттүү камсыздандыруунун башка түрлөрү менен камсыз кылууга;

3) Ишкананын отчетторун ыйгарым укуктуу органдарга өз убагында берүүгө, Кыргыз Республикасынын бюджеттик жана салык мыйзамдарында, мамлекеттик ишканалардын ишин жөнгө салган Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларында аныкталган тартипте жана өлчөмдө салыктарды жана бардык милдеттүү төлөмдөрдү төлөөгө;

4) ыкчам башкарууга берилген мамлекеттик мүлктүн сакталышын камсыз кылууга;

5) Ишкананын чарбалык карамагындагы мамлекеттик мүлктү натыйжалуу башкарууга жана аны пайдалануудан киреше алууга.

18. Ишкананын кызматкерлери мамлекеттик, кызматтык жана мыйзам тарабынан корголуучу башка сырларды сактоого, анын ичинде Ишканада ишин токтоткондон кийин Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сырлар жана жеке мүнөздөгү маалымат чөйрөсүндөгү мыйзамдарында белгиленген мезгилдин ичинде сактоого, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган жеке турмушуна, жарандардын ар-намысына жана кадыр-баркына тийиштүү маалыматтарды сактоого милдеттүү.

4. Башкаруучу органдын компетенциясы

19. Башкаруучу органдын компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) өзгөртүүлөрдү киргизүү жана Уставды жаңы редакцияда бекитүү боюнча сунуштарды даярдоо;

2) Ишкананы кайрадан уюштуруу жана жоюу боюнча сунуштарды уюштуруучуга киргизүү;

3) Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын бекитүү;

4) Ишкананын жылдык бюджетинин долбоорун макулдашуу;

5) Ишкананын финансы-чарбалык ишинин натыйжалуулугунун тармактык көрсөткүчтөрүн иштеп чыгуу жана бекитүү;

6) Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын ишке ашырууну талдоо жана мониторинг жүргүзүү;

7) Ишкананын жетекчи кызмат ордуна талапкерлер үчүн квалификациялык талаптарды бекитүү;

8) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга ишкананын директору кызмат ордуна талапкерди кийин Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына сунуштоо үчүн киргизүү;

9) фонддорго, ассоциацияларга (бирликтерге), коммерциялык эмес уюмдарга жана коммерциялык юридикалык жактардын ишине ишкананын катышуусун (мүчөлүгүн) макулдашуу;

10) Ишкананын Уставына жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башкаруучу органынын компетенциясына кирген башка маселелерди чечүү.

20. Башкаруучу орган төмөнкүлөргө укуктуу:

1) тейлеген иш чөйрөсүндөгү тармактык саясаттын маселелерине тиешелүү көрсөтмөлөрдү Ишканага берүүгө;

2) Ишканадан финансы-чарбалык иши жөнүндө маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчёттун документтерин, ошондой эле Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын жана финансы-чарбалык ишин талдоого зарыл болгон башка материалдарды, маалыматтарды жана түшүндүрмөлөрдү сурап алууга;

3) өзүнүн компетенциясына кирген маселелерди чечүү үчүн Ишкананын аймагына кирүүгө;

4) Ишкананын директорунун отчётун угууга;

5) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга Ишкананын директорун кызматынан бошотуу, ага сыйлоо чараларын берүү жана дисциплинардык жоопкерчиликти колдонуу боюнча сунуштарды киргизүүгө.

Башкаруучу орган Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Ишкананын Уставына ылайык башка укуктарга ээ.

21. Башкаруучу орган төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) Ишкананы башкаруу органдарын өз убагында түзүүнү камсыздоого;

2) укук коргоо органдарына Ишкананын жетекчилери жана кызматкерлери тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдары бузулган фактылар белгилүү болгондугу жөнүндө маалымат берүүгө;

3) коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка сыр болуп саналган Ишкананын иши жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга таратпоого;

4) белгиленген тартипте ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын суроо-талабы боюнча Ишкананын иши жөнүндө маалыматты берүүгө.

Башкаруучу орган Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка милдеттерди да аткарат.

5. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү

ыйгарым укуктуу органдын компетенциясы

22. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) уюштуруучуга Ишкананы кайра уюштуруу же жоюу боюнча сунуш киргизүү;

2) Ишкананын түзүмүн жана штаттык ырааттамасын макулдашуу;

3) Ишкананын жылдык бюджетин, финансы-чарбалык ишинин жыйынтыгы жөнүндө отчётту, республикалык бюджетке чегерилүүчү таза пайданын бөлүгүнүн өлчөмүн бекитүү;

4) Ишкананын финансы-чарбалык ишине талдоо жана мониторинг жүргүзүү;

5) Ишкананын директорунун жана анын орун басарларынын ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;

6) Ишкананын директорунун жана анын орун басарларынын ишин баалоо;

7) Ишкананын директоруна жана анын орун басарларына сый акы төлөө тартибин бекитүү;

8) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына Ишкананын директорун кызматтан бошотуу жана кызматка дайындоо жөнүндө башкаруу органы менен макулдашуу боюнча сунуш киргизүү;

9) Ишкананын директорунун сунушу боюнча Ишкананын директорунун орун басарын кызматтан бошотуу жана кызматка дайындоо;

10) Ишкананын директоруна жана анын орун басарына карата иш берүүчүнүн укуктарын жана милдеттерин аткаруу;

11) Ишкананын директору менен эмгек келишиминин типтүү формасын бекитүү;

12) Ишкананын директору жана анын орун басары менен эмгек келишимин түзүү;

13) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык ыйгарым укуктуу органдын компетенциясына кирген башка маселелерди чечүү.

6. Ишкананы башкаруу

23. Ишкананы башкарууну Ишкананын директору жүзөгө ашырат.

24. Ишкананын жетекчиси болуп директор саналат. Директор Ишкананын директорунун кызмат ордунун квалификациялык талаптарына ылайык келген, башкаруу органынан сунуш кылынган талапкерлердин ичинен мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан кызматка дайындалат.

25. Директор мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын жетекчиси менен түзүлгөн эмгек келишими боюнча үч жылдык мөөнөткө дайындалат жана ушул Уставдын негизинде иштейт.

Ишкананын директору эмгек келишимин түзгөндөн кийин өзүнүн кызматтык милдеттерин аткарууга киришет.

26. Ишкананын директору башкаруучу орган менен макулдашуу боюнча мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунушу боюнча кызматтан Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан бошотулат.

27. Ишкананын директору төмөнкү учурларда кызмат ордунан мөөнөтүнөн мурда бошотулат:

1) Ишкананын финансы-чарбалык ишинин жылдык жыйынтыгынын отчётун кароонун натыйжасы боюнча канааттандырарлык эмес деген баа алганда;

2) иштин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрү аткарылбаганда;

3) эмгек келишими боюнча өз милдеттерин аткарбаганда же талаптагыдай эмес аткарганда;

4) Ишкананын финансы-чарбалык ишинин көрсөткүчтөрүн начарлатууга алып келген квалификациялуу эмес аракеттери үчүн;

5) Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарында каралган башка негиздер боюнча.

28. Ишкананын директорунун компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) Ишкананын учурдагы финансы-чарбалык ишин башкаруу;

2) Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын (бизнес-планды) ишке ашыруу;

3) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга Ишкананын келерки жылга бюджетинин долбоорун бекитүүгө киргизет жана өткөн жылдын бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчётту берет;

4) Ишкананын финансы-чарбалык иштери жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планынын аткарылышы жөнүндө кварталдык жана жылдык отчётторду даярдоо жана берүү;

5) Ишкананын башкаруучу органынын тармактык саясат маселелери боюнча чечимдерин аткарууну уюштуруу;

6) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган менен макулдашуу боюнча Ишкананын штаттык ырааттамасын жана уюштуруу түзүмүн бекитүү;

7) эмгек акы төлөө фондун кошуп алганда, кызматкерлерди жалдоо жана иштен бошотуу шарттарын бекитүү;

8) кызматкерлердин ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;

9) Ишкананын уюштуруу-тескөөчү документтерин бекитүү;

10) бухгалтердик жана статистикалык эсепке алууну уюштуруу;

11) ушул Уставга ылайык башка маселелер боюнча чечимдерди кабыл алуу.

29. Ишкананын директору төмөнкүлөргө укуктуу:

1) башкаруучу органга жана мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга алардын компетенциясына кирген маселелер боюнча сунуштар жана рекомендациялар менен кайрылууга;

2) Ишкананын милдеттерине, Уставына жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планына ылайык жарандык-укуктук бүтүмдөрдү түзүүгө;

3) Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында, ушул Уставда белгиленген тартипте Ишкананын мүлкүн тескөөгө;

4) Ишкананын милдеттерин ишке ашыруунун алкагында мамлекеттик органдардан, ишканалардан, мекемелерден жана уюмдардан белгиленген тартипте зарыл болгон маалыматтарды суратууга жана алууга;

5) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка укуктарга.

30. Ишкананын директору төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) башкаруу органынын, мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын суроо-талабы боюнча Ишкананын финансы-чарбалык иши жөнүндө маалыматты, отчётторду, финансылык (бухгалтердик) отчёттук документтерди, ошондой эле Ишкананын финансы-чарбалык иштерин жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планын талдоо үчүн зарыл болгон башка материалдарды, маалыматтарды, рекомендацияларды жана түшүндүрмөлөрдү ыкчам берүүгө;

2) чечим кабыл алууну талап кылган маселелерди башкаруу органынын кароосуна киргизүүгө, ошондой эле аны Ишкананын ар кандай чөйрөдөгү ишине байланышкан бардык зарыл болгон маалыматтар жана документтер менен камсыз кылууга;

3) Ишкананын кызматкерлеринин эмгегин коргоону камсыз кылууга;

4) укук коргоо органдарына Ишкананын кызматкерлери тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузган фактылары тууралуу ага белгилүү болгондугу жөнүндө маалымат берүүгө;

5) үчүнчү жакка коммерциялык же башка мыйзам менен корголуучу купуя болуп саналган Ишкананын иши жөнүндө маалыматтарды таратпоого;

6) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын суроо-талабы боюнча Ишкананын иши жөнүндө белгиленген тартипте маалымат берүүгө.

Ишкананын директору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка милдеттерге да ээ.

31. Ишкананын директорунун чечими буйрук түрүндө кабыл алынат.

32. Ишкананын директору:

1) Ишкананын ишин жетектейт;

2) Ишкананын атынан ишеним катсыз аракеттенет;

3) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, мекемелеринде жана ишканаларында Ишкананын кызыкчылыктарын билдирет;

4) Ишкананын кызматтык номенклатурасын бекитет, кызматкерлерин жумушка кабыл алат жана бошотот;

5) Ишкананын кызматкерлерине карата сыйлоо жана тартиптик жоопкерчилик чараларын колдонот;

6) компетенциясынын алкагында Ишкананын бардык кызматкерлери үчүн аткарууга милдеттүү болгон буйруктарды чыгарат, алардын аткарылышын контролдойт;

7) Ишкананын кызматкерлерине ишеним кат берет;

8) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында, ушул Уставда каралган ыйгарым укуктарынын алкагында ишкананын финансылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин тескейт;

9) Ишкананын финансылык (бухгалтердик) отчётторунун абалы, финансылык каражаттарынын, мүлкүнүн жана башка активдеринин максаттуу пайдаланылышы, өндүрүштө техникалык коопсуздуктун сакталышы үчүн жеке жоопкерчилик тартат;

10) Ишканага жүктөлгөн милдеттердин аткарылышы жана иштин натыйжасы үчүн жоопкерчилик тартат;

11) жылдын жыйынтыгы боюнча уюштуруучуга отчет берет;

12) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка ыйгарым укуктарды ишке ашырат.

33. Ишкананын директору өзүнө жүктөлгөн функциялык милдеттерин талаптагыдай аткарылышы үчүн жеке жоопкерчилик тартат.

34. Ишканада директордун орун басарынын кызмат орду каралган. Ишкананын директорунун орун басары Ишкананын директорунун сунуштамасы менен мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.

35. Ишкананын директору ээлеген кызмат ордунан мөөнөтүнөн мурда бошотулган учурда бош кызмат ордуна дайындалганга чейинки анын милдеттерин аткаруу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык директордун орун басарына жүктөлөт.

36. Ишкананын башкы бухгалтери Ишкананын директору тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат, түздөн-түз директорго баш иет, ишканалардын (уюмдардын) башкы бухгалтерлери үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген укуктардан пайдаланат жана жоопкерчилик тартат.

37. Ишкананын директоруна карата сыйлоо чаралары жана тартиптик жаза чаралары башкаруу органынын макулдугу менен мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунуштамасынын негизинде Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан колдонулат.

38. Ишкананын директору соттук тартипте төлөөгө жөндөмсүз деп таанылган Ишкананын чарбалык иштерин башкаруу боюнча өз милдеттерин (алдын ала көрө билүү милдети, чыгымдарга жол бербөө милдети, банкроттуулуктун алдын алуу милдети) аткарбаган учурда Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартат.

39. Ишкананын директоруна кызыкчылыктардын кагылышуусу жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тыюу салуулар, чектөөлөр жана кызыкчылыктардын кагылышуусун башкаруу жөнүндө башка жоболор жайылтылат.

7. Ишкананын жетекчилик курамы

40. Ишкананын жетекчилик курамына төмөнкүлөр кирет:

- директор, директордун орун басары;

- башкы бухгалтер.

41. Ишкананын жетекчилик курамына кирген адамдар өзүнүн укуктарын ишке ашырууда жана милдеттерин аткарууда Ишкананын уставдык милдеттерине ылайык мамлекеттин кызыкчылыгы үчүн аракеттенүүгө тийиш.

Ишкананын жетекчилик курамына кирген адамдар мамлекеттик, коммерциялык же башка мыйзам менен корголуучу сыр болуп саналган Ишкананын иши жөнүндө маалыматтын купуялуулугун сактоого милдеттүү.

42. Ишкананын жетекчилик курамына төмөнкүлөр кире алышпайт:

1) чет элдик жарандар, жарандыгы жок адамдар, кош жарандуулукка ээ болгондор, ошондой эле чет мамлекетте жашап турууга уруксаты бар Кыргыз Республикасынын жарандары;

2) менчикке жана экономикалык ишти жүргүзүү тартибине каршы кылмыштар, мамлекеттик жана муниципалдык кызматтын кызыкчылыктарына каршы коррупциялык же башка кылмыштар үчүн соттолгон жактар, анын ичинде жоюлганына карабастан;

3) канааттандырарлык эмес иши үчүн уюмдун жетекчиси кызматынан мурда бошотулгандар;

4) жеке менчик формасына карабастан чарбалык субъектте мурда жетектөөчү кызмат ордун ээлеп, аны банкроттукка алып келгендер;

5) мамлекеттик административдик, саясий, атайын кызмат ордун, саясий жана административдик муниципалдык кызмат ордун ээлегендер.

Ишкананын жетекчилик курамына кирген жактар кызмат ордун ээлеп турган мезгилде өз алдынча же ишенимдүү адамдары аркылуу ишкердик жүргүзүүгө, уюштуруучулук-укуктук формасына жана жеке менчик түрүнө карабастан коммерциялык юридикалык жактарды башкаруу ишине бир эле учурда катышууга укугу жок.

8. Ишкананын эсеби, отчёттуулугу жана финансысы

43. Ишкана бухгалтердик эсеп жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык бухгалтердик эсеп жүргүзөт жана финансылык отчётторду түзөт. Ишкананын финансылык отчёттору кварталдык негизде жана ар бир календардык жылдын жыйынтыгы боюнча түзүлүүгө тийиш.

44. Квартал сайын, отчёттук мезгилден кийинки экинчи айдын 25инен кечиктирбей, Ишкананын директору бюджеттин аткарылышынын жүрүшү жана финансы-чарбалык иштин жыйынтыктары жөнүндө төмөнкүлөргө отчёт берет:

1) ички аудиторго (ички аудит кызматына);

2) Ишкананын башкаруучу органына;

3) мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга.

45. Ишкана өнүктүрүүнүн стратегиялык планына жана анын негизинде иштелип чыккан жылдык бюджетке ылайык финансы-чарбалык ишин жүзөгө ашырат.

Өнүктүрүүнүн стратегиялык планы Ишкана тарабынан үч жылдык мезгилге иштелип чыгат жана башкаруу органы тарабынан бекитилет. Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планында төмөнкүлөр камтылууга тийиш:

1) Ишкананын ишинин негизги багыттары;

2) Ишкана өндүргөн товарлардын (жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн) тармагы жана рыногу, мүнөздөмөсү;

3) Ишкана өндүргөн товарлардын (жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн) рыногунда мамлекеттин катышуу зарылдыгына негиздеме;

4) Ишкананын финансылык жана мүлктүк абалына баа берүү;

5) товарларды (жумуштарды, кызмат көрсөтүүлөрдү) өндүрүү планы;

6) уюштуруучулук планы;

7) финансылык планы;

8) тобокелдиктерди талдоо.

46. Жыл сайын 1-мартка чейинки мөөнөттө, Ишкананын директору мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга башкаруучу орган менен макулдашылган Ишкананын келерки жылга карата бюджетинин долбоорун жана финансы-чарбалык ишинин жыйынтыгы жөнүндө отчётун, анын ичинде Ишкананын өткөн жылдагы бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчётту берет.

Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган 20-мартка чейинки мөөнөттө төмөнкүлөрдү бекитет:

1) келерки жылга карата Ишкананын бюджетин;

2) финансы-чарбалык ишинин жыйынтыгы жөнүндө отчётту;

3) Ишкананын финансы-чарбалык ишинин жылдык жыйынтыгы боюнча ушул жылда республикалык бюджетке чегерилүүгө тийиш болгон таза пайданын бөлүгүнүн өлчөмүн жана келерки жылга республикалык бюджетке чегериле турган таза пайданын бөлүгүнүн пландуу маанисин.

47. Ишкана жылдык финансы-чарбалык ишинин жыйынтыктары боюнча мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан бекитилген таза пайданын 50 пайыздан кем эмес өлчөмүн анын алыш-бериш эсебине которот, келип түшкөн каражат андан ары отчеттук мезгилден кийинки жылдын 1-апрелине чейинки мөөнөттө республикалык бюджетке жиберилет.

9. Ишкананын аудити

48. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын чечими боюнча Ишкананын түзүмүндө ички аудитор кызмат орду каралышы же ички аудит кызматы түзүлүшү мүмкүн.

Ишкананын ишине ички аудит ушул Ишкананын ички аудитору же ички аудиттик кызматы тарабынан жүргүзүлөт. Ички аудиторду (ички аудит кызматын) күтүүгө каражаттар Ишкананын жылдык бюджетине ылайык каржыланат. Ишкананын ички аудитору (ички аудит кызматы) төмөнкүдөй контролдук жол-жоболорду өткөрөт:

1) Ишкананын жылдык бюджетинин толук жана негиздүү аткарылышын текшерүү боюнча;

2) Ишкананын активдерин натыйжалуу пайдаланууну жана сактоону текшерүү боюнча;

3) финансылык, бухгалтердик, башкаруучулук маалыматтардын ишенимдүүлүгүн жана жетиштүүлүгүн баалоо боюнча.

Ички аудитке байланыштуу башка маселелер «Ички аудит жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамы жана ушул Устав менен белгиленет. Ишкананын ички аудиторунун (ички аудит кызматынын) ички аудиттин жыйынтыгы жөнүндө отчёту Ишкананын финансы-чарбалык ишинин жылдык отчётуна киргизилиши керек.

49. Ишкананын тышкы аудитин «Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы жүргүзөт. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын чечими боюнча Ишкана тышкы аудит жүргүзүү үчүн мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте башка аудиторду жалдоого укуктуу.

10. Ишкананын мүлкү

50. Ишкананын мүлкү жана кирешеси мамлекеттик менчик болуп саналат. Ишкана чарбалык башкаруу укугунун негизинде мүлккө ээ.

51. Ишкананын мүлкү өз алдынча балансында көрсөтүлөт жана төмөнкүлөрдүн эсебинен түзүлөт:

- Ишканага чарба жүргүзүү укугунда бекитип берилген мүлктөн;

- бекитип берилген мамлекеттик мүлктү пайдалануунун натыйжасында ээ болгон же сатып алган мүлктөн, анын ичинде кирешеден, түшүмдөн, продукциядан;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка булактардан.

52. Ишкана жеке финансы-чарбалык ишинен алган кирешесинин эсебинен же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка булактардан кайрадан түзгөн, ээ болгон же сатып алган мүлк мамлекеттин менчиги болуп саналат. Ишкана Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамында белгиленген тартипте уставдык ишинин максатына жана предметине ылайык мүлккө ээлик кылуу, пайдалануу жана тескөө укугун ишке ашырат.

53. Ишкананын мүлкүн ээликтен ажыратуу, ошондой эле чарбалык шериктиктердин жана коомдордун уставдык капиталына салым катары киргизүү мамлекеттик менчикти менчиктештирүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ишке ашырылат.

54. Ишкана өзүнүн мүлкүн инвентаризациялоого милдеттүү жана инвентаризациялоонун жыйынтыгын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган аныктаган тартипте жана мөөнөттө бериши керек.

55. Ишкана өзүнө чарба жүргүзүү укугунда берилген кыймылсыз мүлктү ижарага берүүгө, күрөөгө коюуга, салым (үлүш) катары чарбакер коомдордун жана шериктештиктердин уставдык капиталына киргизүүгө же уюштуруучунун макулдугусуз бул мүлктү башка ыкма менен тескөөгө укуксуз.

11. Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу

56. Ишкана бириктирүү, кошуу, бөлүү, ажыратуу же өзгөртүп түзүү формасында кайра уюштурулат.

Ишкананы бириктирүү, кошуу, бөлүү же бөлүштүрүү формасында кайра уюштуруу жөнүндө чечим башкаруучу органдын жана мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан кабыл алынат.

57. Ишкана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин чечими боюнча мамлекеттик мекемеге же чарбалык коомго өзгөртүп түзүлүшү мүмкүн.

Ишкананы өзгөртүп түзүүнүн натыйжасында түзүлгөн чарбалык коом бардык укуктар жана милдеттер, анын ичинде эмгектик мамилелер чөйрөсүндөгү укуктар жана милдеттер боюнча анын укук улантуучусу болуп саналат.

58. Ишкана төмөнкү учурларда жоюлат:

1) башкаруучу органдын же мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын демилгеси боюнча;

2) соттун чечиминин негизинде.

59. Ишкананы жоюу үчүн мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын чечими менен жоюлуп жаткан Ишкананын, башкаруучу органдын, мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын жана зарылдыгына жараша башка мамлекеттик органдардын өкүлдөрүнөн турган жоюу комиссиясы түзүлөт, жоюу комиссиясын жоюлуп жаткан Ишкананын жетекчиси башкарат.

Жоюу комиссиясы дайындалган мезгилден баштап Ишкананын ишин башкаруу жана анын мүлкүн тескөө боюнча ыйгарым укукка ээ болот. Эгерде чарба жүргүзүү укугуна негизделген жоюлуп жаткан Ишкананын мүлкүнүн наркы кредиторлордун талаптарын канааттандырууга жетишсиз болсо, банкроттук жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте гана жоюлушу мүмкүн.

60. Ишкананын иш процессинде пайда болгон документтер «Кыргыз Республикасынын улуттук архив фонду жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык пайдаланылат жана сакталат.