Асфальт-бетон өндүрүшүндө булгоочу заттарды эсептөө методикасы (Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин буйругуна)

Тиркеме 10 (Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин 2026-жылдын 25-февралындагы № 01-01/50 буйругуна)

АСФАЛЬТ-БЕТОН ӨНДҮРҮШҮНДӨ БУЛГООЧУ ЗАТТАРДЫ ЭСЕПТӨӨ МЕТОДИКАСЫ Асфальтобетон заводдору (мындан ары – АБЗ) үчүн мүнөздүү булгануучу заттарды бөлүп чыгарган негизги булактар 10.1-таблицада көрсөтүлгөн. Ал эми 2-таблицада ар түрдүү типтеги асфальт аралаштыргычтар иштеп жаткан учурда чаңдын менчик чыгарылуусу келтирилген. Көмүртектин кычкылы, күкүрттүн газы жана азот оксиддеринин көлөмү 2-бөлүмдөгү формулалар боюнча эсептелет.

Таблица 1

Асфальтобетон заводдорундагы булгануучу заттардын чыгарылуу булактары

Цех, участок

Чыгаруу булактары

Бөлүп чыгаруу булактары

Асфальт аралаштыруу цехи

Чогултуучу түтүктөрдүн чыгуучу түтүктөрү

Таш материалдарын түшүрүү кутусуна чачуучу жер

Кургаткыч барабанды түшүрүү кутучасы менен бириктирүү

Кургатуу барабаны

Кургатуучу материалдын лифти

Гүрсүлдөө

Толтургучтарды бункерлерге чачуучу жерлер

Пневмотранспорт силостук идиштерге толтургучтун

Битум цехи

Чыгуучу түтүктөр

Битум казандары

Таш жарган жер

Уюшулбаган

Таш кабыл алуучу бункерге кайра куюлуучу жер

Жаак майдалагыч

Конус майдалагыч

Гүрсүлдөө

Конвейерден жер материалдарын кайра чачуучу жер

Таблица 2

Ар кандай асфальт аралаштыруучу жабдуулардын иштөөсүндөгү чаңдын концентрациясы жана салыштырмалуу чыгышы

Асфальт аралаштыргыч

Тазалоодон өткөн газдардагы чаңдын концентрациясы,г/нм3

Чаңдын салыштырма салмагы г/с

Г-12

20,0

56,0

Д-597

6,7

18,7

Д-597А

7,5

33,0

Д-508-2А

7,5

33,0

Д-225

7,5

10,5

Д-617

11,25

93,4

Д-645-2

2,0

25,0

Асфальтобетон заводдорунан чыккан булгануучу заттардын баштапкы концентрациясы болжол менен төмөнкүдөй (г/м³) түзөт:

Бейорганикалык чаң

23,5

Күкүрттүү газ

0,016 (газ менен иштөөдө эсепке алынбайт)

Көмүр кычкыл газы

0,0008

Азот оксиддери

0,00007

Техникалык жабдуулардан чыккан уюштурулбаган булгануучу заттардын чыгышы 1 тонна ысык асфальтобетонго болжол менен 17,5 кг түзөт. Жүктөө, түшүрүү, ташуу жана кампалоо учурундагы чыгындыларды болжол менен төмөнкү формула боюнча эсептөөгө болот: , (1) мында: р – материалдардын жоголуу пайызы (%); m – курулуш материалынын массасы (кг же т) Жол курулуш материалдарынын табигый жоготуу ченемдери 3-таблицада келтирилген.

Таблица 3

Нормативы естественной убыли (потерь) дорожно-строительных Материалов

Материал

Сактоо түрү жана стилдөө

Складдык сактоо

Жүктөөдө

жүктү түшүрүүдө

Майдаланган таш, анын ичинде кара,

Ачык кампалар

0,5

0,4

0,4

Муздак шагыл, кум

Механикалаштырылган кампалоодо

1,0

0,4

0,5

Цемент, минералдык порошок, кесек акиташ

Жабык кампалар

силос түрү

0,1

0,25

0,25

бункер түрү жана сарай

1,2

0,5

0,6

Суук асфальт

Ачык кампа (үймөктө же бастырманын астында)

0,7

0,25

0,25

Битум, чайыр, эмульсия, майлоочу мате-риалдар ж. б.

Жабык типтеги чуңкур сактоочу жайлар же резервуарлар

0,5

0,1

до 0,2

Жарым жер астындагы же жер үстүндөгү кампалар, танктар.

0,5

0,1

0,1

2 Чан тазалоочу жабдуу жок.