# Көмүр өнөр жай ишканалары тарабынан булгоочу заттардын эмиссиясын эсептөө методикасы (Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин 2026-жылдын 25-февралындагы № 01-01/50 буйругуна) - Толук аталышы: Көмүр өнөр жай ишканалары тарабынан булгоочу заттардын эмиссиясын эсептөө методикасы (Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин 2026-жылдын 25-февралындагы № 01-01/50 буйругуна) - Актынын түрү: Методика - Номери: 01-01/50 - Кабыл алынган күнү: 25.02.2026 - Статусу: Күчүндө - Редакциянын күнү: 25.02.2026 - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 25.02.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: Көмүр өнөр жай ишканалары тарабынан булгоочу заттардын эмиссиясын эсептөө методикасы (Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин 2026-жылдын 25-февралындагы № 01-01/50 буйругуна) (25.02.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230043267 --- Тиркеме 6 (Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин 2026-жылдын 25-февралындагы № 01-01/50 буйругуна) КӨМҮР ӨНӨР ЖАЙ ИШКАНАЛАРЫ ТАРАБЫНАН БУЛГООЧУ ЗАТТАРДЫН ЭМИССИЯСЫН ЭСЕПТӨӨ МЕТОДИКАСЫ 1. Күйүп жаткан жалпак таштандылардан чыккан газдар. Чыгындыларды эсептөө (т/күн) (Донецк бассейни үчүн) төмөнкү формула боюнча жүргүзүлөт: (1) мында q – газ бөлүнүп чыгуу нормасы (кг/(м² сутка)); СО үчүн q = 7,6; СО2 үчүн q = 138; SO2 үчүн q = 1,7; H2S үчүн q = 0,5; NO + NO2 үчүн q = 0,12; S – жалпак төгүндүн негизинин аянты (м²); Н – төгүндүн орточо бийиктиги (м). 2. Иштебей калган күйүп жаткан төгүндүлөрдөн чыккан газдар. Үч жылдан аз убакыттан бери иштебей турган төгүндүлөрдөн чыккан бөлүнүүлөрдү (т/сутка) эсептөө төмөнкү формула менен жүргүзүлөт: , (2) мында: ПП – иштебей калган төгүндүлөрдөн бөлүнүп чыккан булгандуучу газ заттардын көлөмү (т/сутка); П – төгүндү эксплуатация учурунда бөлүп чыгарган булгандуучу газ заттардын көлөмү (т/сутка); f – төгүндү иштебей турган убакытка жараша алынган коэффициент; 1 жыл өткөндө f = 0,5, 2 жылдан кийин – 0,3, 3 жылдан кийин – 0,1 (андан кийин бөлүнүүлөр анча маанилүү болбой калат). 3. Иштеп жаткан террикондордон жана кырка төгүндүлөрдөн чыккан чаң. Бөлүнүүлөрдү (т/сутка) эсептөө төмөнкү формула боюнча жүргүзүлөт: (3) мында: k – төгүндүнүн бийиктигине жана жаралган породанын көлөмүнө жараша алынуучу коэффициент (болжол менен 0,01ге барабар). 4. Иштебей калган төгүндүлөрдөн чыккан чаң Үч жылдан ашык убакыттан бери иштебей турган төгүндүлөрдөн чыккан чаңдын бөлүнүүсүн (т/сутка) эсептөө төмөнкү формула менен жүргүзүлөт: (4) мында: S – төгүндүнүн үстүнкү аянты (м²). 5. Көмүр үймөктөрүнүн бетинен чыккан чаң. Шамалдын ылдамдыгын жана 10 мкмден кичинекей чаң бөлүкчөлөрүнүн курамын эске алуу менен чаңдын учуусун эсептөө (мг/(м2 с)) төмөнкү формула боюнча жүргүзүлүшү мүмкүн: (5) мында: N10 – көмүрдүн курамындагы 10 микрондон кичине болгон чаң бөлүкчөлөрүнүн үлүшү (салмактык пайыз менен); vв – шамалдын ылдамдыгы (м/сек). 6. Ачык аянттардан (төгүндүлөрдөн, баскычтардан) чыккан чаң – көмүр кесимдеринде. Бөлүнүүлөрдү эсептөө (кг/сек) төмөнкү формула менен жүргүзүлөт: , (6) мында: S – ачык аянт (м2); Wc – чаңдын салыштырма салмагы (кесилген жердин түбүндөгү жана үйүндүн бетиндеги шамалдын ылдамдыгын эске алуу менен кабыл алынат); көмүр чаңы үчүн Wс = 1,0 х 10-6 кг/(м2 с), тоо тектеринин чаңы үчүн (үйүндүдө) Wc = 0,1 х 10-6 кг/(м2 с); г – тоо массасын майдалоо коэффициенти (болжол менен 0,1ге барабар деп алынат). 7. Бургу станокторунун жана конвейердик транспорттун ишинде чыккан чаң. Бөлүнүүлөрдү эсептөө (мг/сек) төмөнкү формула менен жүргүзүлөт: , (7) мында: С – чаңдын концентрациясы каналда же чаңды кармагыч колпактан чыкканда (мг/м³); V – абанын агымы каналда же чаңды кармагыч колпактан чыкканда (м³/с). Бургу станокторунун аба агымындагы чаңдын концентрациясы (г/м³) төмөнкү формула менен эсептелет: , (8) мында: d – буроо тешиктеринин диаметри (см); vб – буроо ылдамдыгы (м/саат); V – абанын агымы (м³/саат); – породанын же көмүрдүн тыгыздыгы (г/м³). 8. Лента конвейеринен чыккан чаң. 1 метр конвейерден чыккан бөлүнүүлөрдү (кг/сек) төмөнкү формула боюнча эсептөө жүргүзүлөт: , (9) мында: Wc – чаңдын учуп кетүүчү өздүк көрсөткүчү (лабораториялык изилдөөлөр боюнча Wc = 3 x 10⁻⁵ кг/(м²·с)); L – конвейер лентанын туурасы (м); – тоо тектин майдалануу коэффициенти (ротордук экскаваторлор үчүн г ≈ 0,1 м). 9. Жардыруу иштериндеги чаң-газ булуту. Булуттун негизги параметрлерин эсептөө аны максималдуу өнүгүш учурунда, так чек аралары сакталып турган учурда жүргүзүлөт. Чаң-газ булутунун көлөмү Vo (м³) эмпирикалык формула менен эсептелет: , (10) мында: А – жардырылган жардыруучу заттын көлөмү (т). Эскертүү. Vo көлөмүн эсептөө жеңилдетилген формулалар менен да жүргүзүлүшү мүмкүн: т учурунда (11) 3т \< А ≤ 30 тучурунда (12) А\> 30 т учурунда Vo = 69220 (A – 6,2) (13) Чаң-газ булутунун көтөрүлүү бийиктиги Но (м) төмөнкү формула менен аныкталат Но = b (164 + 0,258А) (14) мында: b – өлчөмсүз коэффициент, тешиктин тереңдигине жараша өзгөрөт; 15 м чейин тереңдикте b = 1, 15 мден чоң тереңдикте b = 0,8. Газдардын жана булуттун температурасы To (°C) төмөнкү формула менен эсептелет: То = Тв + ДТ, (15) мында: Тв – айлана-чөйрөнүн аба температурасы (°С); ДТ – чаң-газ булутунун айлана-чөйрөнүн аба температурасынан ашып жылыган көлөмү (°С) (1-таблицадан алынат). Таблица 1 Жардырылган жардыруучу заттын көлөмүнө жараша ДТ маанилери: А 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 ДТ оС 0,40 0,60 0,97 1,40 1,79 2,21 2,82 3,44 4,09 4,80 Чаң-газ булутунун көлөмүн жана көтөрүлүү бийиктигин аныктоодо каталар болжол менен 10% түзөт, ал эми температураны аныктоодо каталар 5%-тен ашпайт. Бир типтеги жардыруучу зат (ЖЗ) колдонулганда чаң-газ булутундагы булганган заттын концентрациясы (мг/м³) төмөнкү формула менен эсептелет: , (16) мында: q – 1 тонна жардыруучу зат жардырылганда бөлүнүп чыккан булганган заттын бирдиктүү көлөмү (т/г); з – жардырууда колдонулган чаң-газды басуучу каражаттардын эффективдүүлүгү (%). q маанисин аныктоо үчүн алдын ала 1 м³ жардырылган тоо массасына колдонулган жардыруучу заттын бирдиктүү сарпталышы (кг/м³) эсептелет: , (17) мында: Vгм – жардырылган тоо массасынын көлөмү (м³). Чаңдын жана көмүр кычкыл газдын q маанилери ар кандай жардыруучу заттар үчүн алардын бирдиктүү сарпталышын эске алуу менен 2 жана 3 таблицаларында көрсөтүлгөн; азот оксиддери үчүн q = 0,0025 т/т катары алынып колдонулат. Таблица 2 Жардыруу иштеринде 1 тонна жардыруучу затка түшкөн чаңдын бирдиктүү бөлүнүшү (т/т) кг/м3 ВВ граммонит 79/21, аммонит № 6ЖВ инданит, гранулит М граммонит 30/70-В граммонит 50/50-В гранулотол граммонал А-45 граммонал А-8 гранулит АС-8 аммонал водоустойчи-вый гранулит АС-4 граммонал А-50 0,05 0,148 0,151 0,155 0,148 0,153 0,143 0,143 0,145 0,146 0,147 0,150 0,10 0,088 0,092 0,096 0,088 0,094 0,082 0,082 0,084 0,085 0,087 0,090 0,15 0,069 0,074 0,079 0,069 0,076 0,062 0,062 0,065 0,066 0,068 0,072 0,20 0,061 0,067 0,073 0,062 0,070 0,053 0,054 0,057 0,057 0,060 0,065 0,25 0,058 0,065 0,072 0,058 0,069 0,049 0,049 0,053 0,053 0,057 0,062 0,30 0,057 0,065 0,074 0,058 0,070 0,046 0,047 0,051 0,052 0,056 0,062 0,35 0,058 0,068 0,079 0,059 0,074 0,045 0,046 0,051 0,052 0,057 0,064 0,40 0,060 0,072 0,085 0,061 0,079 0,045 0,046 0,052 0,053 0,059 0,067 0,45 0,063 0,077 0,094 0,064 0,086 0,046 0,047 0,054 0,054 0,061 0,071 0,50 0,067 0,084 0,104 0,069 0,094 0,047 0,048 0,056 0,057 0,065 0,077 0,55 0,072 0,092 0,117 0,074 0,105 0,049 0,050 0,059 0,060 0,070 0,084 0,60 0,079 0,102 0,133 0,080 0,118 0,052 0,052 0,063 0,064 0,076 0,092 0,65 0,086 0,114 0,152 0,088 0,133 0,054 0,056 0,068 0,069 0,082 0,102 0,70 0,094 0,128 0,174 0,097 0,151 0,058 0,059 0,073 0,075 0,090 0,114 0,75 0,104 0,145 0,201 0,107 0,173 0,061 0,063 0,079 0,081 0,099 0,128 0,80 0,116 0,164 0,233 0,119 0,198 0,066 0,068 0,086 0,088 0,110 0,144 0,85 0,129 0,187 0,272 0,133 0,229 0,071 0,073 0,094 0,097 0,122 0,162 0,90 0,144 0,214 0,317 0,149 0,264 0,076 0,079 0,103 0,106 0,136 0,184 0,95 0,162 0,245 0,372 0,167 0,307 0,083 0,085 0,144 0,117 0,152 0,209 1,00 0,182 0,282 0,436 0,188 0,357 0,090 0,093 0,125 0,130 0,170 0,238 Таблица 3 Жардыруу иштеринде 1 тонна жардыруучу затка түшкөн көмүр кычкыл газынын бирдиктүү бөлүнүшү (т/т) кг/м3 ВВ граммонит 79/21 граммонит 30/70-В инданит Башкалар 0,05 0,104 0,040 0,009 0,037 0,10 0,076 0,037 0,007 0,042 0,15 0,056 0,034 0,006 0,028 0,20 0,040 0,032 0,005 0,024 0,25 0,030 0,029 0,004 0,031 0,30 0,022 0,027 0,004 0,018 0,35 0,016 0,025 0,003 0,016 0,40 0,012 0,023 0,002 0,014 0,45 0,008 0,021 0,002 0,012 0,50 0,006 0,020 0,002 0,010 0,55 0,004 0,018 0,001 0,009 0,60 0,003 0,017 0,001 0,008 0,65 0,002 0,015 0,001 0,007 0,70 0,002 0,014 0,001 0,006 0,75 0,001 0,013 0,001 0,005 0,80 0,001 0,012 0,001 0,005 0,85 0,001 0,011 0,001 0,004 0,90 0,001 0,010 0,001 0,003 0,95 0,001 0,010 0,001 0,003 1,00 0,001 0,009 0,001 0,003 Гидрозабойдо тешиктерди иштетүүдө з маанилери чаң үчүн 60%, газдар үчүн 85%; гидрогел менен иштетүүдө тиешелүү түрдө 50% жана 85% түзөт. Эгер жардырууда бир нече түрдүү жардыруучу зат колдонулса, чаң-газ булутунда булганган заттын концентрациясын (мг/м³) эсептөө төмөнкүдөй жүргүзүлөт: (18) мында: Индекстер 1, 2, …, n ар кандай жардыруучу заттардын түрлөрүн билдирет. Жардыруулардагы жалпы бөлүнүүлөр ар бир зат үчүн өзүнчө эсептелет. Белгилүү бир жардыруу учурунда кесимдин сырткы бөлүгүнө чаң-газ булуту менен чыккан булганган заттын көлөмүн (т) эсептөө төмөнкү формула боюнча жүргүзүлөт: (19) мында: k – кесим ичинде булганган заттын гравитациялык отурушуна эске алынуучу коэффициент; чаң үчүн k = 0,16, газдар үчүн k = 1,0 деп кабыл алынат. Эсептөөлөрдү жөнөкөйлөтүү жана ылдамдатуу үчүн формула (19), формула (16) менен эске алынып, төмөнкүдөй түрдө берилет: (20) Жардырууда атмосферага бөлүнүп чыккан булганган заттардын жалпы көлөмүн аныктоодогу салыштырмалуу ката 30%-дан ашпайт. Жардыруудан кийин тоо массасынан бөлүнгөн көмүр кычкыл газынын көлөмү чаң-газ булуту менен бөлүнгөн көлөмүнүн 50% ын түзөт, башкача айтканда: (21) Чаң жана азот оксиддери үчүн Пг = 0 болуп саналат. Атмосфералык абаны коргоо чараларын пландоодо жалпы бөлүнүүлөрдү (т/жыл) чоңойтуу эсептөөлөрү үчүн, заттарды 79/21 граммонитине шарттуу түрдө айландырууну эске алган төмөнкү формуланы колдонуу сунушталат: (22) мында: a – бөлүнүп чыккан затка жараша коэффициент (көмүр кычкыл газы үчүн а = 1,5; чаң жана азот оксиддери үчүн а = 1); q – 1 тонна граммонит 79/21 жардырууда бөлүнүп чыккан булганган заттын бирдиктүү көлөмү (т/т) (3 жана 4 таблицаларынан алынат); Аг – жалпы жардыруучу заттын сарпталышы (т/жыл); Ам – чаң-газды басуу чаралары колдонулган жардыруучу заттын сарпталышы (т/жыл). q маанисин аныктоо үчүн 2 жана 3 таблицаларынан граммонит 79/21 менен иштөө жөндөмдүүлүгүнө ылайыкташтырылган жардыруучу заттын бирдиктүү сарпталышын (кг/м³) алдын ала табуу керек: (23) мында: b₁, b₂, …, bₙ – 1, 2, …, n индекстери менен белгиленген жардыруучу заттардын иштөө жөндөмдүүлүгүн эске алган коэффициенттер (4 таблицасында көрсөтүлгөн). Таблица 4 Ар кандай жардыруучу заттар үчүн өтүүчү коэффициенттердин (b) маанилери: ВВ b ВВ b Граммонал А-45 0,79 Граммонит 50/50-В 1,01 Граммонал А-8 0,80 Граммонал А-50 1,08 Гранулит АС-8 0,89 Гранулит М 1,13 Аммонал водоустойчивый 0,90 Инданит 1,13 Гранулит АС-4 0,98 Гранулотод 1,20 Аммонит № 6ЖВ 1,00 Граммонит 30/70-В 1,26 Граммонит 79/21 1,00 10. Жеке булгануу булактары. Көмүр өнөр жайы ишканаларында жүргүзүлгөн иштер учурунда ар бир жеке булгануу булагынан бөлүнүп чыккан булганган заттардын көлөмү ошол заттардын бирдиктүү бөлүнүү маанилери (5 – 12 таблицалары) колдонулуп эсептелет. Таблица 5 Көмүрдү темир жол вагондоруна же самосвалдарга жүктөө учурунда чаңдын бирдиктүү бөлүнүшү (г/т). Чаң факторы боюнча көмүрдүн мүнөздөмөсү q г/т категория группа Аз чаңдуу І 3,00 II 3,02 Орточо чаңдуу III 3,25 IV 3,57 Чаңдуу V 4,15 VI 4,87 Абдан чаңдуу VII 5,32 VIII 6,15 Эскертүү. 5 – 7 таблицаларда көмүрдүн чаң фактору боюнча категориясы жана тобу «СССР шахталардын пласт каталогуна» ылайык кабыл алынган, Москва, 1975; бирдиктүү бөлүнүү маанилери чаңды басуу боюнча жүргүзүлгөн чаралар эске алынбай берилген.Таблица 6. Көмүрдүн ачык кампаларды түзүү учурунда атмосферага бөлүнгөн чаңдын бирдиктүү көлөмү (г/т). Көмүрдүн чаңдуулук фактору боюнча мүнөздөмөсү Көмүрдөгү чаңдын курамы % Шамалдын ылдамдыгы, м/с категориясы группа 1 3 4 5 6 7 8 9 11 13 Чаң аз I 0,79 790 2200 2555 3150 3650 4050 5200 6300 7900 7900 II 0,87 870 2300 2750 3300 3755 4300 5355 6500 8700 8700 Орточо чаңдуу III 1,10 1100 2750 3300 3800 4400 5000 6100 7260 10000 11000 IV 1,43 1430 3300 3900 4500 5150 5750 6950 8000 11100 14300 Чаңдуу V 2,30 2300 4550 5150 5800 6750 7600 8750 11500 13400 16650 VI 3,46 3460 6100 6800 7750 8600 9980 11250 12625 15750 19500 Өтө чаңдуу VII 4,70 4700 7450 8300 9250 10550 11950 13200 14400 17900 21300 VIII 7,48 7480 10480 11800 13050 13900 15800 17155 18500 21400 24650 Таблица 7 Көмүрдүн ачык кампаларынын бетиңизден чаңдын бирдиктүү учушу (мг/м²·с) Көмүрдүн чаң фактору боюнча мүнөздөмөсү: Көмүрдөгү чаңдын өлчөмү % Шамалдын ылдамдыгы, м/с категориясы группа 4 5 6 7 8 9 11 13 Аз чаңдуу I 0,79 0,25 1,91 7,62 13,35 28,19 49,94 124,47 249,73 II 0,87 0,27 2,0 7,84 14,17 28,04 51,53 124,78 157,17 Орточо чаңдуу III 1,10 0,32 2,31 9,19 16,48 33,08 57,48 143,71 277,36 IV 1,43 0,38 2,73 10,75 18,96 37,68 63,42 159,52 304,99 Чаңдуу V 2,30 0,50 3,53 14,10 25,06 47,45 91,17 192,58 353,87 VI 3,46 0,66 4,71 17,96 32,90 61,00 100,09 226,35 414,45 Абдан чаңдуу VII 7,48 1,16 7,94 29,03 52,10 93,03 146,67 307,55 523,91 Таблица 8 Бош порода төгүндүлөрү түзүлгөндө бөлүнгөн чаңдын бирдиктүү көлөмү Колдонулган жабдуу Шамалдын ылдамдыгы, м/с Бирдиктүү бөлүнүү г/т г/с Экскаватор ЭКГ-4,6 2,0 – 4,5 3,2 0,64 Думпкар 2ВС-105 4,5 – 6,5 5,2 1,04 Бульдозер Т-100 до 2,5 0,8 0,044 БелАЗ-540 2 – 4,5 2,0 0,11 Эскертүү. Экскаватор ЭКГ-4,6нын өндүрүмдүүлүгү 0,2 т/сек; бульдозер Т-100дүн өндүрүмдүүлүгү 10 метрге жылдырууда 0,055 т/сек катары алынган; чаңдын бирдиктүү бөлүнүү маанилери 8–10% нымдуулуктагы породалар үчүн берилген. Таблица 9 Бош породалар төгүндүлөрүнүн бетиңизден чаңдын бирдиктүү учушу Жаңы төгүлгөн төгүндү Шамалдын ылдамдыгы, м/с Бирдиктүү мүнөздөмөлөр (мг/(м³·с)) 1,5 чейин 1 7 – 8,5 9 Төгүндү түзүлгөндөн 3ай өткөндөн кийин 1,5 ке чейин 0,6 7 – 8,5 7 Таблица 10 Көмүрдү байытуучу фабрикалардын калдыктар сакталуучу жайлардын бетинен чаңдын бирдиктүү учушу (мг/(м²·с)) Шамалдын ылдамдыгы, м/с Калдыктардын нымдуулугу, % 0 – 1 1 – 2 2 – 3 3 – 4 4 – 6 6 – 8 8 – 10 2,7 2,3 2,0 \- 1,1 1,1 1,0 0,7 3,4 6,3 3,1 2,7 2,0 1,6 1,4 1,3 5,1 108,8 46,5 31,0 14,8 8,4 6,1 4,4 6,5 377,1 1281 179 79,6 37,0 13,3 7,7 7,7 24645 \- 1382 465,8 138,7 35,1 12,7 8,8 70412 \- 3567 \- 247 59,2 20,9 Эскертүү. Шамалдын ылдамдыгы 2,5 м/с дан аз болгондо, калдыктар сакталуучу жайлардын бетинен чаңдын учушу болбойт; берилип жаткан бирдиктүү учуу маанилери чаңдын учуусун азайтуу үчүн колдонулган чаралар эске алынбайт. Таблица 11 Көмүр кесимдериндеги технологикалык жабдуулар иштеп жатканда атмосферага бөлүнгөн чаңдын бирдиктүү көлөмү (мг/сек). Чаңдын бөлүнүп чыгуунун булактары Чаңды басуу чараларын эске албаганда Чаңды басуу чараларын эске алганда Көмүр казуу Ротордук экскаватор 11000 3000 Забойдук конвейер (1 м үчүн) 10 1,0 Магистральдык конвейер (1 м үчүн) 40 8,0 Конвейер аркылуу ташуу 100 2,0 Механикалык күрөк түрүндөгү экскаватор менен жүктөө 730 200 Бульдозер менен көмүр баскычтарын толтуруу 2000 400 Тараткыч (просып) тазалагыч 1000 200 ПГ 5250/40 өткөргүчү 2000 400 ПГ 5250/120 өткөргүчү 2200 440 1 м² чаңдалган көмүр баскычтары 0,1 0,1 Жер асты катмарларын ачуу иштери Ротордук экскаватор 6900 3450 Кубаттуулугу 5 м³ чейин болгон экскаватордун казанычы 500 120 Кубаттуулугу 5 м³ ашкан экскаватордун казанычы 800 200 Төгүндү түзүүчү ОШР 5250/190 4000 800 ПГ-2500/60 өткөргүчү 1500 300 ПГ-5250/60 өткөргүчү 3500 700 ИГД конструкциясындагы бункер-майдалагыч 4000 800 Д-572 бульдозери 2000 400 Кесимдин ачуу баскычтары 1 м² боюнча 1,0 0,1 Төгүндү түзүү (төгүндү пайда кылуу) Драглайн ЭШ 20/90 6000 1200 Бульдозер Д-572 2000 400 Төгүндү түзүүчү ОШР-5250/190 4000 800 Автосамосвалдан түшүрүү 320 \- Думкадан түшүрүү 230 \- Төгүндүлөрдүн чаңдашкан аянттары 1 м² боюнча 0,1 0,1