24-берене. Коррупция үчүн шарттарды түзүүчү укук бузуулар

Төмөнкү аракеттер же аракетсиздик коррупция үчүн шарттарды түзүүчү укук бузуулар болуп саналат:

1) мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана юридикалык жактардын ишине укук ченемсиз кийлигишүү;

2) өз ыйгарым укуктарын алардын жеке кызыкчылыктарына, күйөөсүнүн (аялынын), жакын туугандарынын, өз кишилеринин же аффилирленген жактардын кызыкчылыктарына тиешелүү маселелерди чечүү үчүн пайдалануу;

3) адамга мамлекеттик же муниципалдык кызматка кирүүдө жана жогорулоодо мыйзамда каралбаган артыкчылыктарды берүү;

4) кирешелери, чыгымдары, мүлкү жана милдеттенмелери жөнүндө бирдиктүү салык декларациясын бербөө же болбосо декларацияны туура эмес же толук эмес маалыматтар менен берүү;

5) чечимдерди даярдоодо жана кабыл алууда, мамлекеттик же муниципалдык тапшырыктарды, Кыргыз Республикасынын бюджет тутумунун бюджеттеринен каржылануучу башка тапшырыктарды жайгаштырууда, финансылык жана материалдык каражаттарды, энергетикалык жана жаратылыш ресурстарын бөлүштүрүүдө, салыктарды төлөөдө, башка финансылык жана материалдык милдеттенмелерди аткарууда жеке жана юридикалык жактарга мыйзамсыз өзгөчөлүктөрдү жана артыкчылыктарды, жеңилдиктерди берүү;

6) өздөрү кызматта турган же аларга баш ийген, контролунда турган же отчет берген мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, мамлекеттик (муниципалдык) ишканалардын жана мекемелердин иштери боюнча жеке жана юридикалык жактардын ишенимдүү өкүлдөрү катары катышуу;

7) мамлекеттик же муниципалдык иш-милдеттерди аткарууда алынган кызматтык же башка маалыматты, эгерде мындай маалымат расмий жайылтууга тийиш эмес болсо же болбосо кызматтык пайдалануу үчүн арналган болсо, жеке кызыкчылыгында пайдалануу;

8) жеке жана юридикалык жактарга алардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын ишке ашырууда тоскоолдуктарды түзүү, алардан Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында алардын берилүүсү каралбаган документтерди жана маалыматтарды талап кылуу, Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында аларды берүү каралган маалыматты же документтерди берүүдөн баш тартуу, мамлекеттик же муниципалдык иш-милдеттерди жүзөгө ашырууда маалыматты кечиктирүү, анык эмес же толук эмес маалыматты берүү;

9) мамлекеттик же муниципалдык финансылык жана материалдык ресурстарды Кыргыз Республикасынын Президенттигине, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин жана жергиликтүү кеңештердин депутаттыгына талапкерлердин, саясий партиялардын, коомдук уюмдардын шайлоо фонддоруна өткөрүп берүү, ошондой эле аларды башка жарандарга жана юридикалык жактарга укук ченемсиз өткөрүп берүү, ошого тете аларды көрсөтүлгөн шайлоо фонддоруна өткөрүп бербестен талапкерлердин жана саясий партиялардын шайлоо алдындагы кампанияларынын максаттары үчүн пайдалануу;

10) кредиттик мекемелерден жана башка уюмдардан кредиттерди, ссудаларды алууда жана кайтарууда, баалуу кагаздарды, кыймылсыз мүлктү жана башка мүлктү сатып алууда жана башка милдеттенмелерди аткарууда мыйзамда каралбаган артыкчылыктарды пайдалануу;

11) протоколдук жана башка расмий иш-чараларды өткөрүүдө жалпы наркы жыл ичинде 10 эсептик көрсөткүчтөн ашпаган символикалык сувенирлерди кошпогондо, мамлекеттик, муниципалдык же аларга теңештирилген иш-милдеттерди аткарууга байланыштуу кызматы боюнча көз каранды болгон адамдарга белектерди берүү жана алуу, материалдык жана башка байлыктарды, кызмат көрсөтүүлөрдү берүү жана алуу, ошондой эле кызматтан тышкары кызматтарды көрсөтүү жана мындай белектерди жогору турган кызмат адамына берүү;

12) мамлекеттик жана муниципалдык кызматчыга кызмат өтөгөн жери боюнча жетекчиликтин жана башка адамдардын коррупциялык аракеттеринин белгилүү болуп калган фактылары жөнүндө жалдоочунун (иш берүүчүнүн), соттун, прокуратура органынын, укук коргоо органдарынын же башка ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын өкүлүнө жазуу жүзүндө билдирбөө;

13) өзүнүн иши үчүн материалдык, кандай болбосун башка байлыктарды же артыкчылыктарды мыйзамсыз алуу;

14) эгерде Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында башкача каралбаса жана мамлекеттик кызыкчылыктарга зыян келтирсе, мамлекеттик иш-милдеттерди жүзөгө ашыруу үчүн аларга берилүүчү орун жайларды, транспорт жана байланыш каражаттарын, байланыштын электрондук каражаттарын, акча каражаттарын жана башка мамлекеттик же муниципалдык мүлктү жеке жана кызматтык эмес башка максаттарда пайдалануу;

15) ишкердик субъекттеринин ишине мыйзамсыз кийлигишүү, ишкердик ишке тоскоолдук кылуу, алардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын бузуу;

16) кызматтык ыйгарым укуктарын ишкердик иштин субъекттеринин кызыкчылыктарында мыйзамсыз пайдалануу.