3-берене. Азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуу

1. Азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуунун максаты болуп тамак-аш азыктарынын болушуна, жеткиликтүүлүгүнө жана коопсуздугуна негизделген тамак-аш азыктарын керектөөнүн физиологиялык ченемдерине ылайык калктын тамак-аш азыктарынын зарыл болгон санына жеткиликтүүлүгү үчүн шарттарды, ошондой эле туура тамактанууга жетишүү үчүн шарттарды түзүү саналат.

2. Азык-түлүк коопсуздугу азык-түлүк коопсуздугуна жетишүү боюнча жалпы мамлекеттик жана тармактык программаларды кабыл алуу жана ишке ашыруу, ошондой эле мамлекеттик бийлик органдары тарабынан көрүлүүчү чаралардын комплекси аркылуу төмөнкүдөй жол менен камсыз кылынат:

- Кыргыз Республикасында өндүрүлүүчү, ташып келинүүчү жана сатылуучу тамак-аш азыктарынын жана азык-түлүк чийки затынын сапатын жана адамдын ден соолугунун коопсуздугун техникалык регламенттердин, стандарттардын жана ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык камсыз кылуу;

- өзгөчө азык-түлүк кырдаалы келип чыккан же анын келип чыгуу коркунучу жаралган учурда калк үчүн, биринчи кезекте, анын социалдык жактан аялуу катмары үчүн негизги тамак-аш азыктарын ыкчам сатып алуу, жеткирүү жана бөлүштүрүү тартибин аныктоо;

- чет өлкөдө өндүрүлгөн тамак-аш азыктарын алмаштыруу жана негизги тамак-аш азыктарын өндүрүүнү көбөйтүү боюнча импортту алмаштырууну уюштуруу.

3. Тамак-аш азыктарынын болушу мамлекеттик материалдык резервдин азык-түлүк тобунун запастарын жаңыртуу жана толуктоо, импорт, азык-түлүк жардамы жана ички жана тышкы жагымсыз факторлордун таасирине карабастан өздүк өндүрүш менен камсыз кылынат.

4. Тамак-аш азыктары алардын накталай бар болушу сыяктуу эле, сатып алуучулук жөндөмдүүлүккө карата да жеткиликтүү болушу керек.

5. Өзгөчө азык-түлүк кырдаалы же болбосо анын коркунучу келип чыкканда Азык-түлүк коопсуздугу жана тамак-аш боюнча кеңештин сунушу боюнча Министрлер Кабинети белгилүү бир мезгилге азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуунун өзгөчө режимин белгилейт.";

2) төмөнкүдөй мазмундагы 3-1-берене менен толукталсын;

"3-1-берене. Азык-түлүк көз карандысыздыгы

1. Министрлер Кабинети Кыргыз Республикасынын азык-түлүк көз карандысыздыгын камсыз кылуу боюнча чараларды көрөт.

2. Эгерде республикада негизги тамак-аш азыктарынын жылдык өндүрүшү тамактануунун физиологиялык ченемдерине ылайык тамак-аш азыктарынын мындай түрлөрүнө калктын жылдык керектөөсүнүн 80 пайызынан азын түзсө, Кыргыз Республикасынын азык-түлүк көз карандысыздыгы камсыз кылынбаган болуп эсептелет.";

3) 5-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"5-берене. Азык-түлүк коопсуздугуна байланышкан өзгөчө азык-түлүк кырдаалындагы иш-чаралар Өзгөчө азык-түлүк кризистери же болбосо алардын коркунучу келип чыкканда Министрлер Кабинети:

- жалпы калк үчүн белгилүү бир мезгилге негизги тамак-аш азыктарын ченемдик бөлүштүрүүнү белгилейт;

- чийки затка кепилденген бааларды белгилейт жана аны мамлекеттик материалдык резервге түздөн-түз айыл чарба өндүрүүчүлөрүнөн ыкчам сатып алууну жүзөгө ашырат;

- азык-түлүк товарларынын айрым түрлөрүнө бааларды баа түзүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте мамлекеттик жөнгө салууну киргизет;

- тышкы соода иши жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык сезондук алымдарды белгилөө жолу менен негизги тамак-аш азыктарынын экспорттук жана импорттук берүүлөрүн жөнгө салат;

- калктын социалдык аялуу катмары үчүн негизги тамак-аш азыктарын жеткиликтүү баада жеткирүүнү жана бөлүштүрүүнү уюштурат;

- азык-түлүк коопсуздугу жана тамак-аш жаатындагы көйгөйлөрдү чечүү максатында республикалык бюджеттен натыйжалуу жана жетиштүү каржылоого өбөлгө түзөт;

- тышкы соода ишин жөнгө салуу чөйрөсүндөгү мыйзамдарга жана Кыргыз Республикасы катышуучу болуп саналган, мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык тарифтик эмес жөнгө салуу чараларын колдонуу жолу менен негизги тамак-аш азыктарын ташып келүүнү жана ташып чыгууну (экспорттук жана импорттук берүүлөрдү) жөнгө салат;

- мыйзамдарда каралган башка иш-чараларды жүзөгө ашырат.";

4) 6-беренеде:

а) 1-бөлүктө:

- биринчи абзац "азык-түлүк коопсуздугун" деген сөздөрдөн кийин "жана тамактанууну" деген сөздөр менен толукталсын;

- төмөнкүдөй мазмундагы он үчүнчү абзац менен толукталсын:

"- азык-түлүк коопсуздугунун абалын илимий талдоо.";

б) 2-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2. Азык-түлүк коопсуздугунун деңгээлин баалоо үчүн негизги (базалык) тамак-аш азыктарынын тизмеги Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат. Азык-түлүк коопсуздугу боюнча маалымат берүүнүн тартиби Министрлер Кабинети тарабынан белгиленет.";

5) 8-беренеде:

а) 3-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"3. Өзгөчө азык-түлүк кырдаалынын келип чыгышы же анын келип чыгуу коркунучу жөнүндө чечим Азык-түлүк коопсуздугу жана тамак-аш боюнча кеңештин сунуштамасы боюнча Министрлер Кабинети тарабынан, бир эле убакта кабыл алынган чечим жөнүндө Жогорку Кеңешке кабарлоо менен кабыл алынат.";

б) төмөнкүдөй мазмундагы 5-бөлүк менен толукталсын:

"5. Азык-түлүк коопсуздугу жана тамак-аш боюнча кеңеш калктын коопсуз тамак-аш азыктарына жетүүсү үчүн азык-түлүк резервин түзүү жана туура тамактануу маданиятын калыптандыруу максатында мамлекеттик жана муниципалдык органдардын, коммерциялык жана коммерциялык эмес уюмдардын, илимий жана билим берүү мекемелеринин, ошондой эле үй чарбаларынын ишин координациялоону жүзөгө ашырат.";

б) 9-беренеде:

а) экинчи абзац төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"- эгерде мамлекеттик материалдык резервдин азык-түлүк тобунун запастарынын деңгээли республиканын калкынын 90 күндөн аз эмес керектөөсүн жапса;";

б) төмөнкүдөй мазмундагы абзац менен толукталсын:

"- эгерде республиканын керектөө рыногунда өлкөнүн калкын кепилденген камсыз кылуу үчүн жетиштүү болгон, керектөөнүн сунуш кылынган өлчөмүнөн төмөн эмес көлөмдөгү тамак-аш азыктары бар болсо.". 2-берене. Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып он күн өткөндөн кийин күчүнө кирет. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети эки айлык мөөнөттө өзүнүн чечимдерин ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

Кыргыз Республикасынын Президенти

С.Жапаров

2025-жылдын 18-сентябрында

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган