# 191-берене. Жасалма интеллект тутумдарын долбоорлоо, иштеп чыгуу жана колдонуу принциптери

- Документ: [Кыргыз Республикасынын](https://aqlex.ai/kg/doc/230029914)
- Документтеги орду: 23-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 31-июлундагы № 178 Кыргыз Республикасынын Санарип Кодекси
- Актынын түрү: Кодекс
- Номери: 178
- Кабыл алынган күнү: 31.07.2025
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 31.07.2025
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230029914/st-191>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/3-48/edition/35412/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230029914/st-191.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 31.07.2025 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын, 191-берене (31.07.2025 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230029914/st-191

---

1. Ушул Кодексте белгиленген учурларды кошпогондо, Кыргыз Республикасында жасалма интеллект тутумдары чектөөлөрсүз долбоорлонот, иштелип чыгат жана колдонулат.

2. Жасалма интеллект тутумдарын долбоорлоо, иштеп чыгуу жана колдонуу ыкмалары алардын ээлери тарабынан жалпы таанылган эл аралык тажрыйбаны эске алуу менен төмөнкүдөй тармактык принциптердин негизинде аныкталат:

1) жасалма интеллект тутумдарын корголуучу байлыктарга зыян келтирүү тобокелдиктерин төмөндөтүү зарылчылыгын эске алуу менен жөнгө салуу, иштеп чыгуу жана пайдалануу (тобокелдиктерди төмөндөтүү принциби);

2) жасалма интеллект тутумдарынын мүнөздөмөлөрүнүн түшүнүктүүлүгү жана алдын ала белгилүүлүгү, анын техникалык документтеринин жеткиликтүүлүгү (ачыктык принциби);

3) жасалма интеллект тутумдарынын чечимдери жана сунуштамалары үчүн негиздердин түшүнүктүүлүгү, мындай негиздерди кайра текшерүү мүмкүнчүлүгү (түшүндүрмөлүүлүк принциби);

4) жасалма интеллект тутумдарын колдонууну адам тарабынан натыйжалуу контролдоо (контролдонуучулук принциби);

5) жасалма интеллект тутумдарын колдонуунун натыйжаларынын аларды колдонуунун максаттарына шайкеш келген аныктыгы (тактык принциби);

6) жасалма интеллект тутумунун иштөөсүндө үзгүлтүктөрдү болтурбоо жана үзгүлтүктөр же пландан тышкары тышкы таасирлер болгон учурда анын негизги функцияларынын сакталышы боюнча чараларды көрүүнүн негизинде тутумдардын күтүүсүз үзгүлтүктөргө жана бузулууларга карата туруктуулугу (ишенимдүүлүк принциби);

7) жасалма интеллект тутумдарынын санкцияланбаган тышкы таасирлерден корголушу (коопсуздук принциби).

3. Ушул беренеде аныкталган принциптер жасалма интеллект тутумдарын долбоорлоо, иштеп чыгуу, колдонуу боюнча мамилелерди, анын ичинде жасалма интеллект тутумдарына карата талаптарды аныктоодо укуктук жөнгө салуунун негизин түзөт. Жасалма интеллект тутумдарына карата белгиленген талаптарды аткаруу ушул беренеде каралган принциптердин сакталышын камсыз кылат.

---

Мурунку берене: [190-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230029914/st-190)  
Кийинки берене: [192-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230029914/st-192)
