# 69-берене. Коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн жер тилкесин алып коюу (сатып алуу)

- Документ: [Кыргыз Республикасынын Жер кодекси](https://aqlex.ai/kg/doc/230029465)
- Документтеги орду: 10-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 18-июлундагы № 149 "Кыргыз Республикасынын Жер кодекси" Кодекси
- Актынын түрү: Кодекс
- Номери: 149
- Кабыл алынган күнү: 18.07.2025
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 18.07.2025
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-69>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/3-47/edition/34746/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230029465/st-69.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 18.07.2025 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын Жер кодекси, 69-берене (18.07.2025 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-69

---

1. Коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн жер тилкесин алып коюу объекттерди жайгаштыруунун башка альтернативдүү варианттары жок болгон учурда гана жүргүзүлөт.

2. Коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн жер тилкесин алып коюуда жер тилкесин алып коюу боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган менен жер тилкесинин укук ээсинин ортосунда, ыйгарым укуктуу органдын коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн жер тилкесин алып коюу жөнүндө чечиминин негизинде жер тилкесин акы төлөп алып коюу жөнүндө келишим түзүлөт.

Жер тилкесинин укук ээси алып коюуга же анын шарттарына макул болбогон учурда атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган баш тартууну алган учурдан тартып эки айлык мөөнөттө сотко жер тилкесин акы төлөп алып коюу жөнүндө доо арыз менен кайрылууга укуктуу.

3. Сот тарабынан жер тилкесин алып коюу жөнүндө чечим кабыл алынганга чейин жер тилкесинин укук ээси жер тилкесине болгон укуктарын жүзөгө ашырууга жана жер тилкесин анын максаттуу багытына ылайык пайдаланууну камсыз кылуучу зарыл чыгымдарды жүргүзүүгө укуктуу.

4. Коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн алып коюлган жер тилкеси үчүн компенсация укук ээсинин тандоосу боюнча бирдей маанидеги (бирдей баадагы) жер тилкесине болгон укуктарды берүү же акчалай компенсациялар түрүндө же болбосо бул түрлөрдүн айкалышы түрүндө берилиши мүмкүн.

5. Жер тилкесинин сатып алуу баасын аныктоодо ага жер тилкесине болгон укуктун жана анда жайгашкан имараттардын жана курулмалардын рыноктук наркы, ошондой эле жер тилкесине болгон укуктун токтотулушуна байланыштуу менчик ээсине же жерди пайдалануучуга келтирилген чыгымдар, буга кошуп үчүнчү жактардын алдындагы милдеттенмелердин мөөнөтүнөн мурда токтотулушу менен байланышкан чыгымдар киргизилет.

6. Коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн алынуучу жер тилкеси үчүн компенсациянын өлчөмү, мөөнөттөрү жана башка шарттары акы төлөп алып коюу жөнүндө келишимде аныкталат. Компенсация жер тилкесин иш жүзүндө алып коюуга чейин төлөнүшү керек.

7. Жер тилкесин сот тартибинде алып койгон учурда компенсациянын суммасы жер тилкесин коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн алып коюу жөнүндөгү соттун чечиминде аныкталат.

8. Жер тилкесинин бир бөлүгү алып коюлган учурда, анын натыйжасында жер тилкесинде калган бөлүгүн пайдалануунун экономикалык максатка ылайыктуулугу, ошондой эле өрткө каршы, санитардык, экологиялык, шаар куруу, айыл чарба жана башка милдеттүү ченемдерди сактоо менен аны андан ары пайдалануу мүмкүнчүлүгү жоголсо, бардык жер тилкесин алып коюу зарыл.

9. Күрөөдө турган жер тилкеси коомдук жана мамлекеттик муктаждыктар үчүн алынып коюлган учурда:

1) күрөө анын ордуна берилген жер тилкесине өтөт;

2) күрөө кармоочу күрөө берүүчүгө тиешелүү ордун толтуруунун суммасынан өз талаптарын канааттандырууга укуктуу.

10. Жер тилкесине чектөө болгон учурда аны алып коюу (сатып алуу) мындай чектөө алынып салынгандан кийин мүмкүн болот.

---

Мурунку берене: [68-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-68)  
Кийинки берене: [70-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-70)