# 52-берене. Жер тилкесинин менчик ээсинин жана жер пайдалануучунун милдеттери

- Документ: [Кыргыз Республикасынын Жер кодекси](https://aqlex.ai/kg/doc/230029465)
- Документтеги орду: 6-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 18-июлундагы № 149 "Кыргыз Республикасынын Жер кодекси" Кодекси
- Актынын түрү: Кодекс
- Номери: 149
- Кабыл алынган күнү: 18.07.2025
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 18.07.2025
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-52>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/3-47/edition/34746/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230029465/st-52.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 18.07.2025 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын Жер кодекси, 52-берене (18.07.2025 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-52

---

1. Жер тилкесинин менчик ээси жана жер пайдалануучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) жеке менчикте турган айыл чарба жерлерин, жерлердин бир түрүнөн башкасына которбостон (трансформациялабастан) айыл чарба продукциясын өндүрүү үчүн пайдаланууну камсыз кылууга;

2) Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлерин жана мамлекеттик жана муниципалдык менчикте турган жерлерди максаттуу багытына жана аларды берүү шарттарына ылайык пайдаланууну камсыз кылууга;

3) курчап турган чөйрөнү коргоо, тарыхый-маданий мурастарды коргоо жана пайдалануу боюнча талаптарды сактоого;

4) топурактын асылдуулугун начарлатпоого, дыйканчылык тутумдарын колдонууга жана өсүмдүктөрдү өстүрүүнүн сарамжалдуу ыкмаларын пайдаланууга;

5) жер салыгын жана жер үчүн ижара акысын өз убагында төлөп турууга;

6) чектеш жер тилкелеринин менчик ээлеринин, жер пайдалануучулардын жана башка адамдардын укуктарын бузбоого;

7) сугат айдоо жерине көп жылдык мөмө-жемиш дарактарын өстүрүү үчүн чектеш жер тилкелеринин менчик ээлеринин макулдугун алууга;

8) токой, суу жана башка жаратылыш ресурстарын пайдалануу тартибин сактоого;

9) жер тилкесинде курулушту жүзөгө ашырууда колдонулуп жүргөн архитектуралык-пландоо, курулуш, экологиялык, санитардык-гигиеналык жана башка атайын талаптарды (ченемдерди, эрежелерди, нормативдерди) сактоого;

10) Министрлер Кабинети тарабынан аныкталган мамлекеттик органдарга жерлердин жана жаратылыш ресурстарынын абалы жана пайдаланылышы жөнүндө маалыматтарды өз убагында берүүгө;

11) ушул Кодекстин 54-беренесинде каралган тартипте сервитут берүүнү камсыз кылууга;

12) тарыхый-маданий баалуулуктарга кирген объекттер, предметтер жана табылгалар табылган учурда тарыхый-маданий мурастарды коргоо жана пайдалануу жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте аларды мамлекеттик менчикке өткөрүп берүүгө.

2. Жер тилкелеринин менчик ээлеринин жана жер пайдалануучулардын Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана жер тилкесине укук жөнүндө документтерде каралган башка милдеттери да болушу мүмкүн.

---

Мурунку берене: [51-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-51)  
Кийинки берене: [53-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230029465/st-53)