19-берене. Ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдарга көмөк көрсөтүүчү адамдарды социалдык жана укуктук коргоо

1. Ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдарга көмөк көрсөткөн адамдар мамлекеттин коргоосунда болот.

2. Мамлекет контракт боюнча ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдарга көмөк көрсөтүүгө макулдук берген адамдарга контрактта каралган милдеттенмелерди аткарууга кепилдик берет, анын ичинде аталган адамдар тарабынан коомдук парздын жана аларга жүктөлгөн милдеттердин укукка ылайык аткарылышына байланыштуу укуктук коргоого кепилдик берет.

3. Ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдарга көмөк көрсөткөндүгүнө байланыштуу айрым адамдардын, ошого тете алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн жана жакындарынын өмүрүнө, ден соолугуна же мүлкүнө укукка каршы кол салуунун айкын коркунучу пайда болгон учурда, бул органдар укукка каршы аракеттерди болтурбоо, күнөөлүүлөрдү аныктоо жана аларды Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган жоопкерчиликке тартуу боюнча зарыл чараларды көрүүгө милдеттүү.

4. Укукка каршы жосун жасаган жана ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу орган менен кызматташууга тартылган, кылмыштардын бетин ачууга активдүү көмөк көрсөткөн, келтирилген залалдын ордун толтурган же келтирилген зыянды башкача жол менен толтурган уюшкан топтун жана кылмыштуу коомдоштуктун ичиндеги адамга жаза дайындоодо сот аталган жагдайларды Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликти жеңилдетүүчү жагдай катары эске алат.

5. Ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдар менен кызматташкан же болбосо аларга кылмыштардын бетин ачууда же кылмыш жасаган адамдарды аныктоодо жардам көрсөткөн адамдар сый акыларды жана башка төлөмдөрдү алышы мүмкүн.

6. Жарандардын ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдар менен контракт боюнча иштин негизги түрү катары кызматташуу мезгили алардын эмгек стажына киргизилет. Аталган адамдар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык пенсия менен камсыз болуу укугуна ээ болушат.

7. Ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдар менен кызматташкан адамдардын жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн коопсуздугун камсыз кылуу максатында кылмыш-жаза сот өндүрүшүнүн катышуучуларын коргоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарда аныкталган тартипте аларды коргоо боюнча иш-чараларды жүргүзүүгө жол берилет.

8. Ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдар менен контракт боюнча кызматташкан адам ыкчам-иликтөө иш-чараларын жүргүзүүгө катышкандыгына байланыштуу курман болгон учурда жабырлануучунун үй-бүлөсүнө жана анын багуусунда болгон адамдарга тиешелүү бюджеттин каражаттарынан курман болгон адамдын он жылдын ичинде ала турган акчалай каражатынын өлчөмүндө бир жолку жөлөк пул төлөнөт жана мыйзамдарда белгиленген тартипте баккан адамынан айрылгандыгына байланыштуу пенсия дайындалат.

9. Ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдар менен контракт боюнча кызматташкан адам ыкчам-иликтөө иш-чараларын жүргүзүүгө катышкандыгына байланыштуу жаракат алганда, жарадар болгондо, контузияга учураганда, мертингенде жана ал үчүн ыкчам-иликтөө ишмердигин жүзөгө ашыруучу органдар менен андан ары кызматташуу мүмкүнчүлүгү жокко чыгарылганда, аталган адамга тиешелүү бюджеттин каражаттарынан анын беш жылдын ичинде ала турган акчалай каражатынын өлчөмүндө бир жолку жөлөк пул төлөнөт жана мыйзамдарда белгиленген тартипте майыптыгы боюнча пенсия дайындалат.