# 61-берене. Финансылык абалды жакшыртуу жана/же тобокелдиктерди минималдаштыруу боюнча чаралар

- Документ: [Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/230026520)
- Документтеги орду: 8-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 29-апрелиндеги № 89 "Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө" Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 89
- Кабыл алынган күнү: 29.04.2025
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 29.04.2025
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230026520/st-61>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/230026520/edition/31541/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230026520/st-61.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 29.04.2025 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө, 61-берене (29.04.2025 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230026520/st-61

---

1. Ыйгарым укуктуу орган кемчиликтерди, тобокелдиктерди же бузууларды четтетүү максатында камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун, камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун ири катышуучусунун, кепилдик төлөмдөр фондунун финансылык абалын жакшыртуу жана/же тобокелдиктерди минималдаштыруу боюнча төмөнкү талаптарды коюу аркылуу чараларды көрөт:

1) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) келишимдерин кошкондо, бүтүмдөрдүн айрым бир түрлөрүн жасоону токтото туруу жана/же чектөө, же болбосо аларды жүзөгө ашыруунун өзгөчө тартибин белгилөө;

2) жетектөөчү кызматкерлерди кошкондо, чыгымдарды кыскартуу, анын ичинде кызматкерлерди кошумча жалдоону токтотуу же чектөө аркылуу, туунду уюмдардын кандай болбосун инвестицияларын токтотуу, акчалай сый акыларды жана кызматкерлерди материалдык сыйлоонун башка түрлөрүн чектөө;

3) камсыздандыруу резервдерин кошумча түзүү;

4) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдары менен байланышкан жактар менен операцияларды чектөө;

5) ички саясаттарды жана жол-жоболорду, тобокелдиктердин өлчөмүнүн лимитин, тобокелдиктерди башкаруу жана ички контролдоо тутумунун майнаптуулугун баалоо жол-жоболорун кайра кароо;

6) жетектөөчү кызматкерлерди жана башка адамдарды кызматтык милдеттерин аткаруудан, анын ичинде алар камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму тарабынан четтетилген учурда ыйгарым укуктуу орган тарабынан көзөмөлгө алуу чарасы колдонулганга чейин четтетүү. Жетектөөчү кызматкерге жана кызмат адамына карата бул көзөмөлгө алуу чарасы колдонулганда ыйгарым укуктуу орган жетектөөчү кызматкерди кызмат ордуна дайындоого (шайлоого) макулдугун чакыртып алуу;

7) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын камсыздандырылуучуларынын (кайра камсыздандырылуучулардын, пайда табуучулардын) укуктарынын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарынын бузулушуна өбөлгө болуучу себептерди жана/же шарттарды жоюу;

8) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын ишинин камсыздандыруу жаатындагы мыйзамдарга шайкештигин камсыз кылуу;

9) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун, камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун ири катышуучусунун, кепилдик төлөмдөр фондунун финансылык абалын жакшыртуу жана/же тобокелдиктерди минималдаштыруу жана тышкы көз карандысыз аудитти дайындоо;

10) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун, кепилдик төлөмдөр фондунун актуардык эсептерин жүргүзүү үчүн актуарийди тартуу.

2. Ушул берененин 1-бөлүгүндө каралган чаралар ыйгарым укуктуу органдын жазуу жүзүндөгү жазма буйругу (талабы, эскертүүсү) формасында колдонулат.

3. Ыйгарым укуктуу органдын жазма буйругу камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмуна, кепилдик төлөмдөр фондуна ушул берененин 1-бөлүгүндө белгиленген милдеттүү чараларды көрүүгө жана/же аларды аткаруу боюнча иш-чаралар планын белгиленген мөөнөттө берүү зарылдыгын көрсөтүү болуп эсептелет.

Иш-чаралар планында кемчиликтердин, тобокелдиктердин же бузуулардын, алардын пайда болушуна алып келген себептердин баяндалышы, пландалган иш-чаралардын тизмеги, аларды ишке ашыруу мөөнөттөрү, финансылык агымдар, ошондой эле жооптуу жетектөөчү кызматкерлер көрсөтүлөт.

4. Камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюму, кепилдик төлөмдөр фонду ыйгарым укуктуу органдын жазма буйругунда (талабында, эскертүүсүндө) көрсөтүлгөн чаралардын аткарылгандыгы жөнүндө аталган жазма буйрукта (талапта, эскертүүдө) каралган мөөнөттө ыйгарым укуктуу органга кабарлоого милдеттүү.

5. Камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунан, кепилдик төлөмдөр фондунан көз каранды болбогон себептер боюнча ыйгарым укуктуу органдын жазма буйругунда (талабында, эскертүүсүндө) белгиленген мөөнөттөрдө бузууларды жоюу мүмкүнчүлүгү болбогон учурда ыйгарым укуктуу органдын жазма буйругун аткаруу мөөнөтү ыйгарым укуктуу орган белгилеген датага чейин узартылышы мүмкүн.

---

Мурунку берене: [60-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230026520/st-60)  
Кийинки берене: [62-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230026520/st-62)