# 36-берене. Ыйгарым укуктуу органдын компетенциясы - Документ: [Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/230026520) - Документтеги орду: 4-глава - Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 29-апрелиндеги № 89 "Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө" Мыйзамы - Актынын түрү: Закон - Номери: 89 - Кабыл алынган күнү: 29.04.2025 - Статусу: Күчүндө - Редакциянын күнү: 29.04.2025 - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 29.04.2025 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө, 36-берене (29.04.2025 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230026520/st-36 --- 1. Ыйгарым укуктуу орган: 1) Кыргыз Республикасында камсыздандыруу тутумунун иштешин камсыз кылуу, улуттук камсыздандыруу рыногунун инфратүзүмүн түзүү, камсыздандыруучулардын жана камсыздандыруу рыногунун башка катышуучуларынын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоо боюнча мамлекеттик саясатты жүргүзөт; 2) камсыздандыруу рыногун жөнгө салуунун принциптерин жана методдорун, камсыздандыруу ишин контролдоону жана көзөмөлдөөнү уюштуруунун тартибин аныктайт; 3) камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучусунун ишин жүзөгө ашыруу укугуна лицензия берет; 4) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмун ыктыярдуу түрдө кайра уюштурууга жана жоюуга макулдук берет; 5) уставдык капиталдын минималдуу өлчөмүн кошуп алганда, камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучулары үчүн ченемдерди жана талаптарды сактоого милдеттүү болгон башка талаптарды иштеп чыгат жана алардын сакталышын контролдоону камсыз кылат; 6) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдары үчүн тобокелдиктерди башкаруу жана ички контролдоо тутумун түзүүнүн тартибин аныктайт; 7) Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген уставдык капиталдын минималдуу өлчөмүн кошуп алганда, белгиленген ченемдердин сакталышын контролдоону камсыз кылат; 8) ушул Мыйзамда белгиленген учурларда жана тартипте убактылуу администрацияны дайындоо жөнүндө чечимди кабыл алат; 9) жоюлган камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын жоюу комиссияларынын (жоюучунун) ишине контролдоону жүзөгө ашырат; 10) лицензиялоо жаатындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Мыйзамда каралган негиздер боюнча лицензиянын колдонулушун токтото туруу учурунда чыгымдардын, анын ичинде административдик, камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун чыгымдарынын көбөйүшүн чектөөгө укуктуу; 11) камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучуларынан камсыздандыруу иши жөнүндө белгиленген отчеттуулукту, камсыздандыруу иши жөнүндө маалыматтарды алат; 12) ушул Мыйзамдын 37-беренесинде белгиленген учурларда камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын кызмат адамдарын дайындоону (шайлоону) макулдашат, мындай макулдукту чакыртып алат; 13) лицензиялоо жаатындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Мыйзамга ылайык лицензиялык талаптарды аткарбагандыгы үчүн камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучуларына карата таасир этүү чараларын колдонуу жөнүндө чечим кабыл алат; 14) камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучуларынын ишине талдоо жана мониторинг жүргүзөт; 15) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун финансылык туруктуулугун жана төлөө жөндөмдүүлүгүн талдоону, баалоону жана контролдоону жүзөгө ашырат; 16) камсыздандыруунун милдеттүү түрлөрү боюнча камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын камсыздандыруу формалары (түрлөрү) боюнча баалоо методдоруна жана камсыздандыруу тарифтерин эсептөөнүн принциптерине талаптарды коёт; 17) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун чыгашалуулугун мүнөздөөчү коэффициенттерди (чыгашалуулук коэффициенти, сарптоолордун коэффициенти, комбинацияланган коэффициент) эсептөө тартибин иштеп чыгат жана Министрлер Кабинетине бекитүүгө жиберет; 18) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдарынын, актуарийлердин, камсыздандыруу брокерлеринин реестрин жүргүзөт; 19) автоматташтырылган маалыматтык борбордун ишине талаптарды белгилейт; 20) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунда сакталган маалыматтарга санкцияланбаган кирүүдөн маалыматтын сакталышын жана корголушун, ошондой эле камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун киберкоопсуздугун камсыз кылуучу коопсуз ишти уюштурууга карата талаптарды белгилейт; 21) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдары жана камсыздандыруу рыногунун башка катышуучулары тарабынан аткарууга милдеттүү болгон жазма буйруктарды (эскертүүлөрдү) жиберет; 22) камсыздандыруу рыногунун, кепилдик төлөмдөр фондунун кесипкөй катышуучуларын текшерүүдөн өткөрөт; 23) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган талаптардын камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмдары, камсыздандыруу брокерлери, кепилдик төлөмдөр фонду, камсыздандыруу брокерлери тарабынан сакталышын контролдойт; 24) камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучуларына, кепилдик төлөмдөр фондуна жана алардын кызмат адамдарына санкцияларды салат; 25) камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучуларына берилген лицензиялардын колдонулушун токтото туруу, кайра жаңылоо жана токтотуу жөнүндө чечимдерди кабыл алат; 26) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмуна лицензияны консервациялоодо же колдонууну токтотууда камсыздандыруу портфелин өткөрүп берүү жөнүндө убактылуу администрациянын чечимин макулдашат; 27) Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында жана лицензиялоо жаатындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган негиздер боюнча камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун лицензиясын жокко чыгаруу жөнүндө доо менен сотко кайрылуу тууралуу чечим кабыл алат; 28) камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун иши, анын уюштуруучуларынын укуктук статусу жана финансылык абалы, ошондой эле камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмуна карата туунду уюмдар же обочолонгон бөлүмдөр болуп саналган жактар жана алардын уюштуруучулары жөнүндө маалыматтарды алууга укуктуу; 29) камсыздандыруу рыногунун кесипкөй катышуучуларынан жана алардын бирикмелеринен, камсыздандыруу брокерлеринен, актуарийлерден ушул Мыйзамга ылайык өзүнүн контролдоо жана көзөмөлдөө функцияларын жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды алууга укуктуу; 30) мамлекеттик органдардан жана уюмдардан өзүнүн контролдоо жана көзөмөлдөө функцияларын жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды, анын ичинде кызматтык же коммерциялык сырды түзгөн маалыматтарды алууга укуктуу; 31) камсыздандыруунун милдеттүү түрлөрү боюнча камсыздандыруу полистеринин мазмунуна жана тариздөө тартибине карата талаптарды белгилейт; 32) Кыргыз Республикасынын финансы рыногунун субъекттерин көзөмөлдөөнүн башка ыйгарым укуктуу органдары менен кызматташууну жана зарыл болгон маалымат алмашууну жүзөгө ашырат; 33) башка мамлекеттердин камсыздандырууну көзөмөлдөө органдары, ошондой эле эл аралык уюмдар менен камсыздандыруу рыногун жөнгө салуу жана камсыздандыруу ишин көзөмөлдөө маселелери боюнча мамилелерде Кыргыз Республикасынын кызыкчылыгын коргойт; 34) көз карандысыз актуарийлер тарабынан актуардык эсептешүүлөрдү дайындоо шарттарын жана жүргүзүү тартибин белгилейт; 35) алар тарабынан анык эмес (толук эмес) отчет берилген учурда камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) уюмунун, кепилдик төлөмдөр фондунун финансылык жана башка отчеттуулугун оңдоону талап кылууга укуктуу; 36) ушул Мыйзамда, Кыргыз Республикасынын башка мыйзамдарында жана Министрлер Кабинетинин ченемдик укуктук актыларында каралган башка функцияларды жүзөгө ашырат. 2. Ушул Мыйзамда жана камсыздандыруу чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актыларда каралган талаптар аткарылбаганда ыйгарым укуктуу орган камсыздандыруу рыногунун субъекттерине карата көзөмөлгө алуу чараларын жана ушул Мыйзамда каралган башка чараларды колдонууга укуктуу. --- Мурунку берене: [35-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230026520/st-35) Кийинки берене: [37-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230026520/st-37)