ИздөөПоложение

Бетон жана темир-бетон конструкциялары. негизги жоболор (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин буйругуна)

Положение2024-жылдын 10-июлу, № 72-нпаКүчүндөред.: 2024-жылдын 10-июлу

Бул документ боюнча сурооңуз барбы?Чат-боттун жообун документ менен салыштырыңыз

ЖИ мыйзамдын тексти боюнча жооп беретЖИ колдонуудагы редакция боюнча жооп берет · акысыз

Айына ЖИнин 40 жообу - акысыз. Банк картасы керек эмес.

ред.: 2024-жылдын 10-июлуКүчүндө

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин 2024-жылдын 10-июлундагы № 72-нпа буйругуна

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУРУЛУШ ЧЕНЕМДЕРИ __________________________________________________________________________________ Курулуштагы ченемдик документтер тутуму

БЕТОН ЖАНА ТЕМИР-БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРЫ. НЕГИЗГИ ЖОБОЛОР

Бетонные и железобетонные конструкции. Основные положения

Concrete and reinforced concrete structures. General provisions

КР КЧ 52-02:2022 жаңыртылган редакциясы

Киргизүү датасы – 2024.07.26

1 Колдонуу чөйрөсү

1.1 Ушул курулуш ченемдери Кыргыз Республикасынын климаттык шарттарында (50°С жогору эмес жана минус 70°Сден төмөн эмес температуранын системалуу таасири менен) ар кандай багыттагы имараттардын жана курулмалардын бетон жана темир-бетон конструкцияларын долбоорлоого карата колдонулат, агрессивдүү эмес даражадагы таасири бар чөйрөдө.

1.2 Ушул курулуш ченемдери оор, майда бүртүкчөлүү, жеңил, ячейкалуу жана алдын ала чыңалуудагы бетондон жасалган бетон жана темир-бетон конструкцияларын долбоорлоого карата талаптарды белгилейт.

1.3 Ушул курулуш ченемдеринин талаптары темир-бетон конструкцияларын, фибробетон конструкцияларын, курама монолиттүү конструкцияларды, гидротехникалык курулмалардын бетон жана темир-бетон конструкцияларын, көпүрөлөрдү, жол жабдыктарын жана аэродромдорду жана башка атайын конструкцияларды долбоорлоодо колдонулбайт. ошондой эле орточо тыгыздыгы 500дөн аз жана 2500 кг/м3 бетондон жасалган конструкциялар, бетон полимерлери жана полимер бетондору, акиташ, шлак жана аралаш бириктиргичтери бар бетондор (аларды ячейкалуу бетондо колдонуудан тышкары), гипс жана атайын бириктиргичтер, атайын жана органикалык толтургучтары бар бетондор, чоң тешиктүү конструкциядагы бетон. Жогоруда саналып өткөн курулуштарды долбоорлоо тиешелүү ченемдик документтерге ылайык жүзөгө ашырылат.

2 Ченемдик шилтемелер

Ушул курулуш ченемдеринде төмөнкү ченемдик документтерге шилтемелер колдонулду: КР КЧ 12-02:2018 Курулуш өндүрүшүн уюштуруу; КР КЧ 20-02:2024 Жер титирөөгө туруктуу курулуш. Долбоорлоо ченемдери; КР КЧ 21-01:2018 Имараттар менен курулмалардын өрт коопсуздугу; КР КЧ 53-01:2022 Болот конструкциялары. Долбоорлоо ченемдери; КР КЧжЭ 23-01:2009 Курулуш жылытуу техникасы (Имараттарды жылуулуктан коргоо); КР КЧжЭ 23-02-00 Курулуш климатологиясы; КР КЧжЭ 52-01:2009 Көтөрүүчү жана тосмо конструкциялар; КЧжЭ 2.01.07-85 Жүктөмдөр жана таасирлер; КЧжЭ 2.02.01-83* Имараттардын жана курулмалардын негиздери; КЧжЭ 2.03.11-85 Курулуш конструкцияларын коррозиядан коргоо; КЧжЭ 3.09.01-85 Курама темир-бетон конструкцияларын жана буюмдарын өндүрүү; МАСТ 380-2005 Кадимки сапаттагы көмүртек болот. Маркалар; МАСТ 535-2005 Кадимки сапаттагы көмүртектүү болоттон жасалган узун прокат жана формалуу прокат. Жалпы техникалык шарттар; МАСТ 1050-2013 Конструкциялуу жогорку сапаттагы жана атайын болоттон жасалган металл буюмдары. Жалпы техникалык шарттар; МАСТ 2590-2006 Тегерек болоттон жасалган ысык прокат. Сортамент; МАСТ 6727-80 Темир-бетон конструкцияларын бекемдөө үчүн муздак тартылуучу аз көмүртектүү болот зым. Техникалык шарттар; МАСТ 7473-2010 Бетон аралашмалары. Техникалык шарттар; МАСТ 7566-2018 Металл буюмдары. Кабыл алуу эрежелери, маркировкалоо, таңгактоо, ташуу жана сактоо; МАСТ 8267-93 Курулуш иштери үчүн нык тоо тектерден алынган майдаланган таш жана шагыл. Техникалык шарттар; МАСТ 8731-74 Ысык деформацияланган үзгүлтүксүз болот түтүктөр. Техникалык талаптар; МАСТ 8732-78 Ысык деформацияланган үзгүлтүксүз болот түтүктөр. Сортамент; МАСТ 8736-2014 Курулуш иштери үчүн кум. Техникалык шарттар; МАСТ 8829-2018 Курама темир-бетон жана бетон курулуш буюмдары. Сыноо ыкмаларын жүктөө. Бекемдигин, катуулугун жана жаракалар туруктуулугун баалоо эрежелери; МАСТ 10060-2012 Бетондор. Суукка туруктуулукту аныктоо ыкмалары; МАСТ 10180-2012 Бетондор. Контролдук үлгүлөрдү колдонуу менен бекемдикти аныктоо ыкмалары; МАСТ 10181-2014 Бетон аралашмалары. Сыноо ыкмалары; МАСТ 12730.0-2020 Бетондор. Тыгыздыгын, нымдуулугун, сууну сиңирүү, көзөнөктүүлүк жана сууга туруктуулукту аныктоо ыкмаларына жалпы талаптар; МАСТ 12730.1-2020 Бетондор. Тыгыздыгын аныктоо ыкмасы; МАСТ 12730.5-2018 Бетондор. Сууга туруктуулукту аныктоо ыкмалары; МАСТ 13015-2012 Курулуш үчүн темир-бетон жана бетон буюмдары. Жалпы техникалык талаптар. Кабыл алуу, маркалоо, ташуу жана сактоо эрежелери; МАСТ 14098-2014 Арматуранын ширетилген байланыштары жана темир-бетон конструкцияларынын салынган буюмдары. Түрлөрү, түзүлүшү жана өлчөмдөрү; МАСТ 17624-2021 Бетондор. Тыгыздыкты аныктоо үчүн ультраүн ыкмасы; МАСТ 18105-2018 Бетондор. Тыгыздыкка мониторинг жүргүзүү жана баалоо эрежелери; МАСТ 22690-2015 Бетондор. Бузулбас сыноонун механикалык ыкмалары менен бекемдикти аныктоо; МАСТ 23732-2011 Бетондор жана эритмелер үчүн суу. Техникалык шарттар; МАСТ 23858-2019 Темир-бетон конструкциялары үчүн ширетилген туташ жана тротуарлар. Ультраүн ыкмалары менен сапатын көзөмөлдөө. Кабыл алуу эрежелери; МАСТ 24211-2008 Бетондор жана эритмелер үчүн кошумчалар. Жалпы техникалык талаптар; МАСТ 24705-2004 Метрикалык жип. Негизги өлчөмдөрү; МАСТ 25781-2018 Темир-бетон буюмдарын өндүрүү үчүн болот формалар. Техникалык шарттар; МАСТ 26633–2015 Оор жана майда бүртүкчөлүү бетондор. Техникалык шарттар; МАСТ 27005–2014 Жеңил жана ячейкалуу бетондор. Орто тыгыздыкты көзөмөлдөө эрежелери; МАСТ 27006–2019 Бетондор. Композицияларды тандоо эрежелери; МАСТ 27751–2014 Курулуш конструкцияларынын жана пайдубалдарынын ишенимдүүлүгү. Негизги жоболор; МАСТ 28570–2019 Бетондор. Конструкциялардан алынган үлгүлөрдү колдонуу менен бекемдикти аныктоо ыкмалары; МАСТ 31108–2020 Жалпы курулуш цементтери. Техникалык шарттар; МАСТ 33530–2015 Жиптүү байланыштарды ченемдик бекемдөө үчүн монтаждоо куралы. Момент ачкычтары. Жалпы техникалык шарттар; МАСТ 34028–2016 Темир-бетон конструкциялары үчүн арматура. Техникалык шарттар; МАСТ 34329–2017 Калыбы (опалубка). Жалпы техникалык шарттар. Э с к е р т ү ү – Бул курулуш ченемдердин колдонууда маалымдама документтердин тууралыгын текшерүү сунушталат. Эгерде күнү көрсөтүлбөгөн шилтеме берилген документ алмаштырылса, ошол версияга киргизилген өзгөртүүлөрдү эске алуу менен ошол документтин учурдагы версиясын колдонуу сунушталат. Эгерде күнү көрсөтүлгөн маалымдама документ алмаштырылса, жогоруда көрсөтүлгөн документтин бекитилген (кабыл алынган) жылы менен версиясын колдонуу сунушталат.

3 Терминдер жана аныктамалар

Бул курулуш ченемдеринде тиешелүү аныктамалар менен төмөнкү терминдер колдонулат:

3.1 арматураны анкерлөө: Арматуранын ага таасир этүүчү күчтөрдү кабыл алуусун камсыз кылуу, аны белгилүү бир узундукка долбоордук кесилиштен тышкары киргизүү же учтарына атайын анкерлерди орнотуу аркылуу.

3.2 конструктивдик арматура: Конструктивдик талаптардан улам эсептөөсүз орнотулуучу арматура.

3.3 алдын ала чыңалган арматура: Пайдалануу стадиясында г.аракет

этүүчү сырткы жүктөмдөрдүн таасирине чейин конструкцияларды даярдоо жараянында (алдын ала) чыңалтылуучу арматура.

3.4 жумушчу арматуралар: Эсептөө боюнча орнотулган арматура.

3.5 бетондун сактоочу катмары: Элементтин кырынан арматура өзөгүнүн эң

жакынкы бетине чейинки бетон катмарынын калыңдыгы.

3.6 бетон конструкциялары: Арматурасы жок же конструкциялык себептер боюнча орнотулган арматурасы бар бетондон жасалган жана эсептөөдө эске алынбаган конструкциялар; бетон конструкцияларындагы бардык таасирлерден келип чыккан долбоордук күчтөр бетонго сиңиши керек.

3.7 темир-бетон конструкциялары: Иш жана конструкциялык арматурасы бар бетондон жасалган конструкциялар (темир-бетон конструкциялары); темир-бетон конструкцияларындагы бардык таасирлерден долбоордук күчтөр бетон жана иш арматура менен сиңирилүүгө тийиш.

3.8 темир-бетондун арматура коэффициенти; μ: Арматуранын кесилиш аянтынын бетондун иш кесилиш аянтына катышы, %.

3.9 бетондун сууга туруктуулугу үчүн W: Стандарттык сыноо шарттарында суу бетон үлгүсүнөн өтпөгөн максималдуу суунун басымы менен мүнөздөлүүчү бетон өткөрүмдүүлүктүн көрсөткүчү;

3.10 суукка туруктуулук үчүн бетондун маркасы; F: Стандартташтырылган чектерде баштапкы физикалык жана механикалык касиеттерин сактаган стандарттуу негизги методдор менен сыналган бетон үлгүлөрүнүн тоңуу жана эрүү циклдарынын минималдуу саны.

3.11 өзүн-өзү чыңдоочу бетон классы; Sp: Бетондогу алдын ала чыңалуу мааниси, МПа, анын узунунан арматура коэффициенти μ = 0,01 менен кеңейүүсүнүн натыйжасында түзүлгөн.

3.12 орточо тыгыздыктагы бетондун маркасы; D: Жылуулук изоляциясы боюнча талаптар коюлган бетондун тыгыздыгы, кг/м3.

3.13 массивдүү түзүлүш: Кургатууга ачык бетинин аянтынын, м², анын көлөмүнө, м³ катышы 2ге барабар же андан аз болгон түзүлүш.

3.14 бетондун үшүккө туруктуулугу: Бир нече жолу алмашып турган тоңуу жана эрүү учурунда бетондун физикалык жана механикалык касиеттерин сактоо жөндөмдүүлүгү үшүккө туруктуулуктун F даражасы менен жөнгө салынат.

3.15 арматуранын механикалык байланышы: Кысуу жана чыңалуу күчтөрүн өзүнө сиңирип алуучу муфта жана эки арматурадан турган байланыш.

3.16 нормалдуу кесилиш: Элементтин узунунан огуна перпендикуляр тегиздик менен кесилиши.

3.17 жантайма кесилиш: Элементтин узунунан огуна жантайган жана элементтин огу аркылуу өткөн вертикалдык тегиздикке перпендикуляр болгон тегиздик менен кесилиши.

3.18 бетон тыгыздыгы: Бетондун мүнөздөмөлөрү, анын массасынын көлөмүнө катышына барабар, орточо тыгыздыктын D даражасы менен жөнгө салынат.

3.19 эң чоң күч: Материалдык мүнөздөмөлөрдүн кабыл алынган баалуулуктарында элемент же анын кесилиши тарабынан сиңирилиши мүмкүн болгон эң чоң күч.

3.20 бетондун өткөргүчтүгү: Басым градиенти болгондо газдардын же суюктуктардын өзүнөн өтүшүн камсыз кылуучу (сууга туруктуулук даражасы W менен жөнгө салынат) же басым жок учурда сууда эриген заттардын диффузиялык өткөрүмдүүлүгүн камсыз кылуучу бетондун касиети градиент (токтун тыгыздыгы жана электр потенциалынын стандартташтырылган маанилери менен жөнгө салынат).

3.21 секциянын иш бийиктиги: Элементтин кысылган четинен тартылуу же эң аз кысылган узунунан арматуранын оордук борборуна чейинки аралык.

3.22 бетондун өзүнөн өзү чыңалуусу: Бул кеңейүүнү чектөө шарттарында цемент таштын кеңейүүсүнүн натыйжасында катууланууда конструкциянын бетонунда пайда болгон кысуу чыңалуусу Sp маркасы менен жөнгө салынат.

3.23 муфта: Күчтүн бир штангадан экинчи тилкеге өтүшүн камсыз кылуу максатында арматураларды механикалык туташтыруу үчүн зарыл болгон кошумча элементтери бар түзүлүш.

3.24 арматуранын бири бирин ичине кирген бириктиргичтери: Арматуралык штангаларды ширетүүсүз узундугу боюнча бир арматуранын учун экинчи учуна карата киргизүү аркылуу бириктирүү.

4 Бетон жана темир-бетон конструкцияларына жалпы талаптар

4.1 Бардык типтеги бетон жана темир-бетон конструкциялары төмөнкү талаптарга жооп бериши керек:

- коопсуздук боюнча;

- эксплуатациялык жарактуулугу жөнүндө;

- туруктуулугу боюнча,

ошондой эле долбоорлоо спецификациясында берилген кошумча талаптар.

4.2 Коопсуздук талаптарын канааттандыруу үчүн конструкциялар имараттарды жана курулмаларды курууда жана эксплуатациялоодо ар кандай долбоордук таасирлерге дуушар болгон алгачкы мүнөздөмөлөргө ээ болушу керек. Жарандардын өмүрүнө же ден соолугуна, мүлкүнө, айлана чөйрөгө, жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн өмүрүнө же ден соолугуна зыян келтирүү менен байланышкан ар кандай мүнөздөгү же жарамдуулуктун бузулушуна жол берилбейт.

4.3 Тейлөө жөндөмдүүлүгүнүн талаптарын канааттандыруу үчүн конструкция ар кандай долбоордук таасирлердин астында жаракалардын пайда болушу же ашыкча ачылышы болбогудай, ал эми нормалдуу иштөөгө тоскоол болгон ашыкча кыймылдар, титирөөлөр жана башка бузулуулар болбоосу үчүн баштапкы мүнөздөмөлөргө ээ болушу керек (конструкциянын сырткы көрүнүшүнө карата талаптарды, жабдуулардын, механизмдердин нормалдуу иштешине карата технологиялык талаптарды, элементтердин биргелешкен эксплуатациясынын конструкциялык талаптарын жана долбоорлоодо белгиленген башка талаптарды бузуу).

Конструкциянын максаты жана эксплуатациялоо шарттары менен аныкталган зарыл учурларда конструкциялар жылуулук, үн изоляциясы, биологиялык коргоо жана башка талаптарга жооп берген мүнөздөмөлөргө ээ болууга тийиш. Жаракалардын болбошу боюнча талаптар толук созулганда (суюктуктардын же газдардын басымы астында, радиациянын таасиринде ж.б.) суу өткөрбөөчү болууга тийиш болгон темир-бетон конструкцияларына, бышыктыгы боюнча жогорулатылган талаптарга дуушар болгон конструкцияларга, ошондой эле КЧжЭ 2.03.11ге ылайык агрессивдүү чөйрөдө иштеген конструкцияларга карата коюлат. Башка темир-бетон конструкцияларында жаракалардын пайда болушуна жол берилет жана аларга жаракалардын ачылышынын туурасын чектөө боюнча талаптар коюлат.

4.4 Узак мөөнөттүүлүк талаптарын канааттандыруу үчүн конструкция конструкциянын геометриялык мүнөздөмөлөрүнө жана ар кандай конструкциядагы материалдардын механикалык мүнөздөмөлөрүнө тийгизген таасирин эске алуу менен белгилүү бир узак убакыт бою коопсуздук жана эксплуатациялоо талаптарын канааттандыра турган баштапкы мүнөздөмөлөргө ээ болушу керек (жүктүн узак мөөнөттүү таасири, жагымсыз климаттык, технологиялык, температуранын жана нымдуулуктун таасири, алмашып турган тоңуу жана эрүү, агрессивдүү таасирлер ж.б.).

4.5 Бетон жана темир-бетон конструкцияларынын коопсуздугу, ишке жарамдуулугу, бышыктыгы жана долбоордук тапшырмада белгиленген башка талаптар төмөнкүлөрдү аткаруу менен камсыз кылынууга тийиш:

- бетонго жана анын компоненттерине талаптар;

- арматурага;

- конструктивдик эсептөөлөргө;

- технологиялык талаптары;

- технологиялык талаптар;

- эксплуатациялык талаптар.

Жүктөргө жана таасирлерге, отко туруктуулук чегине, өткөрбөөчүлүккө, үшүккө туруктуулукка, деформациялардын чектик чоңдуктарына (кыйышуулар, жылышуулар, термелүүлөрдүн амплитудасы), тышкы абанын температурасынын жана айлана-чөйрөнүн салыштырмалуу нымдуулугунун эсептелген маанилери, агрессивдүү чөйрөнүн таасиринен курулуш конструкциялары жана башкалар КР КЧ 21-01, КЧжЭ 2.02.01, КЧжЭ 2.01.07, КЧжЭ 2.03.11, КР КЧжЭ 23-02 менен белгиленген.

4.6 Бетон жана темир-бетон конструкцияларын долбоорлоодо конструкциялардын ишенимдүүлүгү МАСТ 27751 боюнча жүктөрдүн жана таасирлердин эсептелген маанилерин, бетондун жана арматуранын (же конструкциялык болоттун) конструкциялык мүнөздөмөлөрүн колдонуу менен жарым ыктымалдык эсептөө ыкмасы менен белгиленет. Имараттар менен курулмалардын жоопкерчилигинин деңгээлин эске алуу менен ушул мүнөздөмөлөрдүн стандарттык маанилеринин негизинде тиешелүү жарым-жартылай ишенимдүүлүк коэффициенттерин колдонуу менен аныкталат.

Жүктөрдүн жана таасирлердин стандарттык маанилери, жүктөр үчүн коопсуздук факторлорунун маанилери, конструкциялардын максаттары үчүн коопсуздук факторлору, ошондой эле жүктөрдү туруктуу жана убактылуу (узак мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү) болуп бөлүү КЧжЭ 2.01.07ге ылайык белгиленет. Жүктөрдүн жана таасирлердин долбоордук маанилери долбоордук чектик абалынын түрүнө жана долбоордук кырдаалга жараша кабыл алынат. Материалдардын мүнөздөмөлөрүнүн эсептелген маанилеринин ишенимдүүлүк деңгээли долбоордук кырдаалга жана тиешелүү чектик абалга жетүү коркунучуна жараша белгиленет жана бетон жана арматура (же конструкциялык болот) үчүн ишенимдүүлүк коэффициенттеринин мааниси менен жөнгө салынат. Бетон жана темир-бетон конструкцияларын эсептөө, эгерде долбоордук көз карандылыкка кирген негизги факторлордун өзгөрмөлүүлүгү жөнүндө жетиштүү маалыматтар болсо, толук ыктымалдык эсептөөнүн негизинде берилген ишенимдүүлүк мааниси боюнча жүргүзүлүшү мүмкүн.

5 Бетон жана темир-бетон конструкцияларын эсептөөгө талаптар

5.1 Жалпы жоболор

5.1.1 Бетон жана темир-бетон конструкцияларынын эсептөөлөрү МАСТ 27751 боюнча чектик абалдар үчүн жүргүзүлүшү керек, анын ичинде:

- конструкцияларды эксплуатациялоого толук жараксыздыкка алып келген биринчи топтун чектик абалы;

- конструкциялардын нормалдуу эксплуатациялоосун татаалдаштырган же имараттардын жана курулмалардын колдонуу мөөнөтүн болжолдонгон мөөнөткө салыштырмалуу кыскартуучу экинчи топтогу чектик абалдар.

Эсептөөлөр имараттардын же курулмалардын бүткүл кызмат мөөнөтү боюнча, ошондой эле аларга коюлган талаптарга ылайык иштерди аткаруу учурунда ишенимдүүлүгүн камсыз кылууга тийиш. Биринчи топтун чектик абалы үчүн эсептөөлөр төмөнкүлөрдү камтыйт:

- бекемдикти эсептөө;

- форманын туруктуулугун эсептөө (ичке дубалдуу конструкциялар үчүн);

- позициянын туруктуулугун эсептөө (айлануу, жылма, калкып чыгуу).

Бетондун жана темир-бетондук конструкциялардын бекемдигине эсептөөлөр баштапкы чыңалуу абалын (алдын ала чыңалуу, температура жана башка таасирлер) эске алуу менен ар кандай таасирлерден конструкциялардагы күчтөрдүн, чыңалуулардын жана деформациялардын шартында жүргүзүлүүгө тийиш, ченемдик документтерде белгиленген тиешелүү маанилерден ашпоого тийиш. Конструкциянын формасынын туруктуулугу үчүн, ошондой эле абалдын туруктуулугу үчүн эсептөөлөр (конструкциянын жана негиздин биргелешкен иштерин, алардын деформациялык касиеттерин, негиз менен байланышта жылылууга туруктуулугун жана башка өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен) конкреттүү структуралардын айрым түрлөрү үчүн ченемдик документтерге ылайык жасалат. Конструкциянын түрүнө жана арналышына жараша имараттын жана курулманын эксплуатациясын токтотуу зарылчылыгы пайда болгон кубулуштарга (ашыкча деформациялар, муундардагы жылыштар жана башка көрүнүштөр) байланышкан чектик абалдар үчүн эсептөөлөр жүргүзүлүүгө тийиш. Экинчи топтун чектик абалы үчүн эсептөөлөр төмөнкүлөрдү камтыйт:

- жаракалардын пайда болушун эсептөө;

- жаракалардын ачылышын эсептөө;

- деформациялардын негизинде эсептөө.

Экинчи топтун чектик абалдары үчүн эсептөөлөр кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү жүктөрдүн таасири астында жүргүзүлүүгө тийиш. Бетон жана темир-бетон конструкцияларын жаракаларды пайда кылуу үчүн эсептөө конструкциялардагы жүктөрдөн күчтөр, чыңалуулар же деформациялар жаракалар пайда болгон кезде конструкциялар тарабынан кабыл алынган алардын тиешелүү чектик маанилеринен ашпоого тийиш шартта жүргүзүлүүгө тийиш. Жаракаларды ачуу үчүн темир-бетон конструкцияларын эсептөө жүктөрдүн таасиринен конструкциялардагы жаракалардын ачылышынын туурасы конструкцияларга коюлган талаптарга, алардын эксплуатациялоо шарттарына, арматуранын коррозия жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен экологиялык таасирлер жана материалдык мүнөздөмөлөрүнө тийиш. Бетон жана темир-бетон конструкцияларын деформациялар боюнча эсептөө жүктөрдүн таасиринен конструкциялардын ийилүүсү, айлануу бурчтары, жылыштары жана термелүү амплитудалары тиешелүү уруксат берилген чоңдуктардан ашпоо шарттарга жүргүзүлүүгө тийиш. Жаракалардын пайда болушуна жол берилбеген конструкциялар үчүн жаракалардын жоктугу боюнча талаптар камсыз кылынууга тийиш. Бул учурда жаракалардын ачылышы үчүн эсептөөлөр жүргүзүлбөйт. Жаракалардын пайда болушуна жол берилген башка конструкциялар үчүн жаракалардын пайда болушуна негизделген эсептөөлөр жаракалардын ачылышына негизделген эсептөөлөрдүн зарылдыгын аныктоо жана деформациялар боюнча эсептөөдө жаракаларды эске алуу менен жүргүзүлөт.

5.1.2 Бетон жана темир-бетон конструкцияларын (сызыктуу, тегиздик, мейкиндик, массивдик) биринчи жана экинчи топтордун чектик абалдары үчүн эсептөө конструкциялардагы тышкы таасирлерден эсептелген чыңалууларга, күчтөргө, деформацияларга жана жылышууларга ылайык жүргүзүлөт жана физикалык сызыктуу эместикти (бетондун жана арматуранын ийкемсиз деформациялары), жаракалардын пайда болушун жана зарыл болгон учурда анизотропияны, бузулуунун топтолушун жана геометриялык сызыктуу эместигин эске алуу менен алар түзүүчү имараттар менен курулмалардын системалары (конструкциялардагы күчтөрдүн өзгөрүшүнө деформациялардын таасири).

Физикалык эмес сызыктуулукту жана анизотропияны чыңалууну жана чыңалууларды (же күчтөрдү жана жылыштарды) бириктирүүчү түзүүчү мамилелерде, ошондой эле материалдын бекемдик жана жаракаларга туруктуулук шарттарында эске алуу керек. Статикалык аныкталбаган конструкцияларда жаракалардын пайда болушунан жана бетондо жана арматурада элементте чектик абал пайда болгонго чейин ийкемсиз деформациялардын өнүгүшүнөн улам системанын элементтериндеги күчтөрдүн кайра бөлүштүрүлүшүн эске алуу зарыл. Темир-бетондун ийкемсиз касиеттерин эске алуучу эсептөө методдору жок болгон учурда, ошондой эле темир-бетондун ийкемсиз касиеттерин эске алуу менен алдын ала эсептөөлөр үчүн статикалык жактан аныкталбаган конструкциялардагы жана системалардагы күчтөрдү жана чыңалууларды темир-бетон элементтеринин серпилгичтүү иштешинин шартында аныктоого болот. Мында физикалык сызыктуу эместиктин таасири эксперименталдык изилдөөлөрдүн маалыматтарынын, сызыктуу эмес моделдөөнүн, окшош объекттерди эсептөөнүн натыйжаларынын жана эксперттик баалардын негизинде сызыктуу эсептөөлөрдүн натыйжаларын оңдоо жолу менен эске алынат. Чектүү элементтер ыкмасынын негизинде конструкцияларды бекемдикке, деформацияга, жаракалардын пайда болушуна жана ачылышына эсептөөдө конструкцияны түзгөн бардык чектүү элементтер үчүн бекемдиктин жана жаракаларга туруктуулуктун шарттары, ошондой эле конструкциянын ашыкча кыймылынын пайда болуу шарттары , текшерилиши керек. Чектик абалды бекемдикке баалоодо, эгерде бул имараттын же курулманын акырындык менен бузулушуна алып келбесе, ал эми жүктөө мөөнөтү аяктагандан кийин имараттын пайдаланууга жарамдуулугун алып келбесе, айрым акыркы элементтер бузулду деп болжолдоого жол берилет, же курулуштар сакталып калганга же калыбына келтирилиши мүмкүн. Бетон жана темир-бетон конструкцияларындагы акыркы күчтөрдү жана деформацияларды аныктоо конструкциялардын жана материалдардын каралып жаткан чектик абалындагы эксплуатациясынын реалдуу физикалык табиятына эң тыгыз туура келген долбоордук схемалардын (моделдердин) негизинде жүргүзүлүүгө тийиш. Жетиштүү пластикалык деформациялардан өтүүгө жөндөмдүү темир-бетондук конструкциялардын көтөрүү жөндөмдүүлүгүн (атап айтканда, физикалык ийкемдүүлүктөгү арматураны колдонууда) чектик тең салмактуулук ыкмасы менен аныктоого болот.

5.1.3 Бетон жана темир-бетон конструкцияларын чектик абалдардын негизинде эсептөөдө МАСТ 27751 боюнча ар кандай долбоордук кырдаалдар, анын ичинде даярдоо, ташуу, куруу, эксплуатациялоо, авариялык кырдаалдар, ошондой эле өрт этаптары каралышы керек.

5.1.4 Бетон жана темир-бетон конструкцияларынын эсептөөлөрү айлана-чөйрөнүн таасирин (климаттык таасирлер жана суу - суу менен курчалган курулуштар үчүн) эске алуу менен имараттардын жана курулмалардын функционалдык арналышына ылайык келген жүктөрдүн бардык түрлөрү үчүн жана ошондой эле - өрттүн таасирин, технологиялык температуранын жана нымдуулуктун таасирин жана агрессивдүү химиялык чөйрөлөрдүн таасирин эске алуу менен жүргүзүлүшү керек.

5.1.5 Бетон жана темир-бетон конструкцияларынын эсептөөлөрү ийилүүчү моменттердин, узундуктагы күчтөрдүн, туурасынан кеткен күчтөрдүн жана моменттердин аракети үчүн, ошондой эле жүктүн жергиликтүү аракети үчүн жүргүзүлөт.

5.1.6 Курама конструкциялардын элементтерин аларды көтөрүүдө, ташууда жана орнотууда пайда болгон күчтөрдүн таасирине эсептөөдө элементтердин массасынан жүктү төмөнкүгө барабар динамикалык коэффициент менен кабыл алуу керек:

1,60 – ташуу учурунда,

1.40 – көтөрүү жана орнотуу учурунда.

Төмөнкү, белгиленген тартипте негизделген динамикалык коэффициенттердин маанилерин кабыл алууга жол берилет, бирок 1,25тен төмөн эмес.

5.1.7 Бетон жана темир-бетон конструкцияларын эсептөөдө бетондун жана арматуранын ар кандай түрлөрүнүн касиеттеринин өзгөчөлүктөрүн, жүктүн мүнөзүнүн жана айлана-чөйрөнүн аларга тийгизген таасирин, арматуралоо ыкмаларын, арматура менен бетондун биргелешкен иштерин (арматура менен бетондун ортосунда адгезия болгон жана жок болгон учурда), имараттардын жана курулмалардын темир-бетон элементтеринин конструкциялык түрлөрүн даярдоонун технологиясын эске алуу керек;

5.1.8 Алдын ала чыңалуу конструкцияларын эсептөө арматурадагы жана бетондогу баштапкы (алдын ала) чыңалууларды жана деформацияларды, алдын ала чыңалуудагы жоготууларды жана алдын ала чыңалуунун бетонго өтүү өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен жүргүзүлүшү керек.

5.1.9 Монолиттүү конструкцияларда конструкциянын бекемдиги бетондоштуруунун иш тигиштерин эске алуу менен камсыз кылынууга тийиш.

5.1.10 Курама конструкцияларды эсептөөдө темирден жасалган орнотулган тетиктерди, арматуранын чыгуучу жерлерин бириктирүү жана бетон менен кыстаруу жолу менен даярдалган курама элементтердин түйүндүү жана тумчук кошулмаларынын бекемдигин камсыз кылуу керек.

5.1.11 Өз ара перпендикуляр эки багытта күч таасири астында турган жалпак жана мейкиндиктик конструкцияларды эсептөөдө элементтин каптал капталдарына таасир этүүчү күчтөр менен конструкциядан бөлүнгөн жеке жалпак же мейкиндиктик кичинекей мүнөздөмө элементтери каралат. Эгерде жаракалар бар болсо, бул күчтөр жаракалардын ордун, арматуранын катуулугун (октук жана тангенциалдык), бетондун катуулугун (жарыктардын ортосундагы жана жаракалардагы) жана башка өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен аныкталат. Жаракалар жок болгон учурда күчтөр катуу нерсеге тиешелүү болуп аныкталат.

Жаракалар болгон учурда темир-бетон элементинин серпилгичтүү иштешин болжолдоо боюнча күчтөрдү аныктоого жол берилет. Элементтерди эсептөө элементке таасир этүүчү күчтөрдүн багытына карата бурчта жайгашкан эң коркунучтуу участоктор боюнча, жаракадагы чыңалуу арматурасынын иштешин эсепке алган эсептөө моделдеринин негизинде жана тегиздик чыналуу шарттарында жаракалар ортосундагы бетон аткаруу керек.

5.1.12 Жалпак жана үч өлчөмдүү конструкциялардын бекемдигине эсептөөлөр бүтүндөй конструкция үчүн чектик тең салмактуулук ыкмасынын негизинде, анын ичинде бузулуу учурундагы деформацияланган абалды эске алуу менен жүргүзүлүшү мүмкүн.

5.1.13 Өз ара перпендикуляр үч багытта күч таасир тийгизген массивдик конструкцияларды эсептөөдө элементтин четтери боюнча таасир этүүчү күчтөр менен конструкциядан обочолонгон жеке чакан көлөмдүк мүнөздөмө элементтери каралат. Мында күчтөр жалпак элементтер үчүн кабыл алынган имараттарга окшош жайлардын негизинде аныкталышы керек (5.1.11).

Элементтерди эсептөө бетондун жана арматуранын көлөмдүк чыңалуу шарттарында иштөөсүн эсепке алган эсептөө моделдеринин негизинде элементке таасир этүүчү күчтөрдүн багытына салыштырмалуу бурчта жайгашкан эң коркунучтуу участоктор боюнча жүргүзүлүшү керек.

5.1.14 Татаал конфигурациядагы конструкциялар үчүн (мисалы, мейкиндик) көтөрүү жөндөмдүүлүгүн, жаракаларга туруктуулугун жана деформациялануусун баалоо үчүн эсептөө ыкмаларынан тышкары физикалык моделдерди сыноонун натыйжаларын колдонууга жол берилет.

5.1.15 Композиттик полимер арматурасы, темир-бетон, була-темир-бетон, курама монолит жана башка спецификалык конструкциялар менен конструкцияларды эсептөө жана долбоорлоо КР КЧ 20-02 боюнча аткарылышы керек.

5.2 Бетон жана темир-бетон элементтерин бекемдиги боюнча эсептөө талаптары

5.2.1 Бетон жана темир-бетон элементтерин бекемдикке эсептөө төмөнкүдөй жүргүзүлөт:

- нормалдуу кесилиштер боюнча (ийүү моменттеринин жана узунунан күчтөрдүн таасири астында) - сызыктуу эмес деформация модели боюнча. Темир-бетон конструкцияларынын жөнөкөй түрлөрү үчүн (тик бурчтуу, Тавр жана эки-таврдуу арматура секциясынын үстүнкү жана төмөнкү четтеринде жайгашкан арматуралуу секциялар, ошондой эле секциянын периметри боюнча тегиз жайгашкан арматурасы бар тегерек секциялар) акыркы күчтөрдүн негизинде эсептөөлөрдү жүргүзүүгө уруксат берилет;

- жантык тилкелер боюнча (кеңири кесилген күчтөрдүн таасири астында), мейкиндик тилкелеринин үстүндө (моменттердин таасири астында), жүктүн жергиликтүү аракетинде (жергиликтүү кысуу, тешүү) - акыркы күчтөр боюнча.

Кыска темир-бетон элементтеринин (кыска консолдор жана башка элементтер) бекемдигин эсептөө каркас-таякча моделинин негизинде жүргүзүлөт.

5.2.2 Бетондун жана темир-бетон элементтеринин бекемдигин акыркы күчтөрдүн негизинде эсептөө (5.1) шарттын негизинде жүргүзүлөт, бул каралып жаткан тилкедеги тышкы жүктөрдүн жана таасирлердин F күчү максималдуу күчтөн Fult ашпашы керек, бул бөлүмдүн элементи тарабынан кабыл алынышы мүмкүн.

. (5.1)

Бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө

5.2.3 Бетон элементтери, алардын иштөө шарттарына жана аларга коюлган талаптарга жараша (5.2.4) же бетондун каршылыгын (5.2.5) эсепке албастан акыркы күчтөр боюнча нормалдуу кесилиштерди колдонуу менен чыңалуу зонасында эсептелиши керек.

5.2.4 Керүү зонасында бетондун каршылыгын эсепке албастан, борбордон тышкары кысылган бетон элементтеринен узунунан күчтүн эксцентриситетинин маанилери боюнча секциянын оордук борборунан эң кысылган булага чейин 0,9 аралыктан ашпаган эсептөөлөр жүргүзүлөт. Бул учурда элемент сиңире турган максималдуу күч бетондун Rb эсептелген кысуу каршылыгы менен аныкталат, оордук борбору узунунан күч колдонуу чекитине дал келген секциянын шарттуу кысылган зонасына бирдей таралган.

Массивдүү бетон конструкциялары үчүн кысылган зонадагы чыңалуулардын үч бурчтук схемасы алынышы керек, ал бетондун кысуу каршылыгынын Rb эсептелген маанисинен ашпайт. Мында секциянын оордук борборуна карата узунунан келген күчтүн эксцентриситети оордук борборунан эң кысылган бетон буласына чейинки аралыктын 0,65тен ашпоого тийиш.

5.2.5 Керүү зонасында бетондун каршылыгын эске 10.1алуу менен, 5.2.4-пунктта берилгенден чоңураак узунунан күчүнүн эксцентриситети бар борбордон тышкары кысылган бетон элементтеринен, ийилүүчү бетон элементтеринен (колдонууга уруксат берилген) эсептөөлөр жүргүзүлөт, ошондой эле 5.2.4-пунктта берилгенге барабар узунунан күчүнүн эксцентриситети бар, бирок эксплуатация шарттарына ылайык жаракалардын пайда болушуна жол берилбеген борбордон тышкары кысылган элементтер. Бул учурда элементтин кесилиши менен сиңире турган максималдуу күч, бетондун октук керүү каршылыгынын Rbt эсептелген маанисине барабар болгон максималдуу чыңалуудагы ийкемдүү дене үчүн аныкталат.

5.2.6 Борбордон тышкары кысылган бетон элементтерин эсептөөдө узунунан ийилген жана туш келди эксцентриситеттердин таасирин эске алуу керек.

Нормалдуу кесилиштердин бекемдигине жараша темир-бетон элементтерин эсептөө

5.2.7 Темир-бетон элементтерин акыркы күчтөрдүн негизинде эсептөө бетон жана арматура менен сиңирүүчү максималдуу күчтөрдү аныктоо менен, төмөнкү жоболордун негизинде жүргүзүлүшү керек:

- бетондун чыңалууга бекемдиги нөлгө барабар деп кабыл алынат;

- бетондун кысууга туруктуулугу бетондун кысууга эсептелген каршылыгына барабар жана бетондун шарттуу кысылган зонасына бирдей таралган чыңалуулар менен көрсөтүлөт;

- арматурадагы чыңалуу жана кысуу чыңалуулары, тиешелүүлүгүнө жараша, созулууга жана кысууга эсептелген каршылыктан ашпайт деп кабыл алынат.

5.2.8 Сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен темир-бетон элементтерин эсептөө бетондун жана арматуранын абалынын схемаларынын негизинде, тегиз кесилиштер гипотезасына негизделген. Нормалдуу секциялардын бекемдигинин критерийи бетондо же арматурада максималдуу салыштырмалуу деформацияларга жетишүү болуп саналат.

5.2.9 Борбордон тышкары кысылган темир-бетон элементтерин эсептөөдө туш келди эксцентриситетти жана узунунан бүгүлүүнүн таасирин эске алуу керек.

Жантайган кесилиш бекемдигине жараша темир-бетон элементтерин эсептөө

5.2.10 Темир-бетон элементтерин жантайган тилкелердин бекемдигине карап эсептөө төмөнкүдөй жүргүзүлөт: кесүү күчүнүн аракетиндеги жантай кесим боюнча;

ийилүүчү моменттин аракети үчүн жантайган тилке боюнча жана туурасынан кеткен күчтүн аракети үчүн жантай кесимдердин ортосундагы тилке боюнча.

5.2.11 Темир-бетон элементин туурасынан кеткен күчтүн таасири астында жантайган кесимдин бекемдигине карап эсептөөдө жантайган кесилиште элемент сиңирип ала турган эң чоң туурасынан кеткен күч максималдуу туурасынан кеткен бөлүгүнүн суммасы катары аныкталышы керек жантайган тилкеде бетон менен кабыл алынган күчтөр жана жантайыңкы бөлүгүн кесип өтүүчү туурасынан кеткен арматура.

5.2.12 Темир-бетон элементин ийилүү моментинин таасири астында жантайган кесимдин бекемдигине карап эсептөөдө жантайыңкы кесимдеги элемент сиңирип ала турган чектөө моментин кабыл алынган чектөө моменттеринин суммасы катары кысылган зонадагы күчтөрдүн колдонуу чекити аркылуу өткөн огуна салыштырмалуу жантайган тилкеден өткөн узунунан жана туурасынан арматура менен аныктоо керек.

5.2.13 Туурасынан кеткен күчтүн таасири астында жантайган тилкелердин ортосундагы тилкени бойлото темир-бетон элементин эсептөөдө элемент сиңирип ала турган максималдуу туурасынан өтүүчү күч, анын таасири астында жантайган бетон тилкесинин бекемдигине жараша тилке боюнча кысуу күчтөрү жана жантайган тилкени кесип өтүүчү туурасынан арматурадан тартылуучу күчтөрдү аныкталышы керек.

Мейкиндик кесилиштердин бекемдигине жараша темир-бетон элементтерин эсептөө

5.2.14 Темир-бетон элементтерин мейкиндик кесиштер бекемдигине жараша эсептөөдө элементтин сиңирип ала турган максималдуу моменти элементтин ар бир четинде жайгашкан узунунан жана туурасынан арматура синген максималдуу моменттердин суммасы катары аныкталышы керек. Кошумчалай кетсек, темир-бетон элементинин бекемдигин мейкиндик кесилишин ортосунда жайгашкан жана тилкени бойлото кысуучу күчтөрдүн жана тилкени кесип өтүүчү туурасынан өткөн арматурадан тартылуучу күчтөрдүн таасири астында жайгашкан бетон тилкенин жардамы менен эсептөө зарыл.

Жергиликтүү жүктүн аракети үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө

5.2.15 Жергиликтүү кысуу үчүн темир-бетон элементтерин эсептөөдө элемент сиңирип ала турган максималдуу кысуу күчүн курчап турган бетон жана кыйыр арматура орнотулган болсо, түзүүчү көлөмдүк чыңалуу абалында бетондун каршылыгына жараша аныктоо керек.

5.2.16 Бастыруу зонасында топтолгон күчтүн жана моменттин таасири астында тегиз темир-бетон элементтери (плиталар) үчүн бастыруу эсептөөлөрү жүргүзүлөт. Бастыруу учурунда темир-бетон элементи сиңире турган максималдуу күч бастыруу зонада жайгашкан бетон жана туурасынан жасалган арматура тарабынан кабыл алынган максималдуу күчтөрдүн суммасы катары аныкталышы керек.

5.3 Жаракалардын пайда болушу үчүн темир-бетон элементтерин эсептөөгө талаптары

5.3.1 Кадимки жаракаларды пайда кылуу үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө чектөөчү күчтөрдү колдонуу менен же сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен жүргүзүлөт. Жантайган жаракалардын пайда болушу үчүн эсептөөлөр максималдуу күчтөрдү колдонуу менен жүргүзүлөт.

5.3.2 Темир-бетон элементтериндеги жаракалардын пайда болушун максималдуу күчтөрдүн негизинде эсептөө (5.2) шарт боюнча жүргүзүлөт, ага ылайык каралып жаткан тилкедеги тышкы жүктөрдүн жана таасирлердин F күчү Fcrc,ult максималдуу күчүнөн ашпоого тийиш, ал жаракалар пайда болгондо темир-бетон элементине сиңип кете алат.

. (5.2)

5.3.3 Кадимки жаракалар пайда болгондо темир-бетон элементине сиңирүүчү максималдуу күч, арматурадагы серпилгич деформацияларды жана чоюлуудагы жана кысылгандагы ийкемсиз деформацияларды эсепке алуу менен темир-бетон элементин катуу нерсе катары эсептөөнүн негизинде бетондогу максималдуу нормалдуу чыңалуудагы чыңалууларда бетондун октук керүү каршылыгынын эсептелген маанилерине барабар Rbt,ser аныкталышы керек.

5.3.4 Нормалдуу жаракаларды пайда кылуу үчүн темир-бетон элементтерин сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен эсептөө арматуранын, чыңалуудагы жана кысылган бетондун абалынын диаграммаларынын жана тегиз кесилиштердин гипотезасынын негизинде жүргүзүлөт. Жаракалардын пайда болушунун критерийи болуп керилүүчү бетондо максималдуу салыштырмалуу деформацияларга жетишүү саналат.

5.3.5 Жантайган жаракалар пайда болгондо темир-бетон элементи сиңире ала турган максималдуу күч темир-бетон элементин үзгүлтүксүз серпилгич нерсе катары эсептөөнүн жана тегиз чыңалуу абалында бетондун бекемдик критерийинин “кысуу- чыңалуу” негизинде аныкталышы керек.

5.4 Жаракаларды ачуу үчүн темир-бетон элементтерин эсептөөгө талаптары

5.4.1 Темир-бетон элементтерин эсептөө жаракалардын пайда болушуна долбоордук сыноо жаракалар пайда болгонун көрсөткөн учурларда ар кандай типтеги жаракалардын ачылышынын негизинде жүргүзүлөт.

5.4.2 Жарыктын ачылышын эсептөө (5.3) шарт боюнча жүргүзүлөт, ага ылайык, тышкы жүктөн acrc жараканын acrc,ult ачуу туурасынын максималдуу жол берилген маанисинен ашпоого тийиш.

. (5.3)

5.4.3 Кадимки жаракалардын ачылуу туурасы жаракалар ортосундагы зонада арматуранын орточо салыштырмалуу деформацияларынын көбөйтүндүсү жана ушул бөлүктүн узундугу катары аныкталат. Жаракалардын ортосундагы арматуранын орточо салыштырмалуу деформациялары жаракалар арасындагы керилүүчү бетондун ишин эсепке алуу менен аныкталат. Жаракадагы арматуранын салыштырмалуу деформациялары, кысылган зонада бетондун ийкемсиз деформацияларынын таасирин эске алуу менен белгиленген кысылган бетондун кыскартылган деформация модулун пайдалануу менен жаракалар бар темир-бетон элементинин шарттуу серпилгичтүү эсептөөсүнөн аныкталат же сызыктуу эмес, деформация модели. Жаракалардын ортосундагы аралык жарака бар тилкедеги узунунан арматурадагы күчтөрдүн айырмасы бул бөлүгүн узундугу боюнча арматуранын бетонго жабышуучу күчтөрү тарабынан сиңирилүүгө тийиш деген шарттан аныкталат.

Кадимки жаракалардын ачылуучу туурасы жүктүн мүнөзүн (кайталануу, узактык ж.б.) жана арматура профилинин түрүн эске алуу менен аныкталышы керек.

5.4.4 Жаракаларды ачуунун максималдуу жол берилген эни acrc,ult эстетикалык ойлорго, конструкциялардын өткөрүмдүүлүккө талаптардын болушуна, ошондой эле жүктүн узактыгына, арматуралоочу болоттун түрүнө жана анын тенденциясына жараша жаракадагы коррозияны өнүктүрүүсүнө (КЧжЭ 2.03.11) белгилениши керек.

5.5 Деформациялар боюнча темир-бетон элементтерин эсептөөгө талаптар

5.5.1 Деформациялар үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө (5.4) шарт боюнча жүргүзүлөт, ага ылайык конструкциялардын f сырткы жүктүн таасиринен четтөөлөр же жылышуулары четтөөлөрдүн же жылышуулардын fult максималдуу жол берилген маанилеринен ашпоого тийиш.

f £fult. (5.4)

5.5.2 Темир-бетон конструкцияларынын ийилүүсү же жылыштары темир-бетон элементинин узундугу (ийрилик, кесүү бурчтары ж.б) боюнча кесилиштердеги ийилүүчү, жылма жана октук деформациялык мүнөздөмөлөрүнө жараша конструкциялык механиканын жалпы эрежелери боюнча аныкталат.

5.5.3 Темир-бетон элементтеринин ийилүүсү негизинен ийилүүчү деформациялардан көз каранды болгон учурларда, ийилген деформациялардын маанилери элементтердин ийрилиги же катуулугунун мүнөздөмөлөрү менен аныкталат.

Темир-бетон элементинин ийрилиги ийилүүчү моменттин темир-бетон кесилиштердин ийилген катуулугуна бөлүнүүчү коэффициенти катары аныкталат. Каралып жаткан темир-бетон элементинин кесилишинин катуулугу материалдын бекемдигинин жалпы эрежелери боюнча аныкталат: жаракалары жок кесилиш үчүн - шарттуу серпилгичтүү катуу элемент үчүн, ал эми жаракалар бар кесилиш үчүн - шарттуу ийкемдүү элемент үчүн, жаракалар менен (чыгуулар менен деформациялардын ортосундагы сызыктуу байланышты эске алуу менен). Бетондун ийкемсиз деформацияларынын таасири бетондун кыскартылган деформациялык модулунун жардамы менен, ал эми керилүүчү бетондун жаракалар арасындагы ишинин таасири арматуранын кыскартылган деформация модулунун жардамы менен эске алынат. Темир-бетон конструкцияларынын деформацияларын жаракаларды эсепке алуу менен эсептөө жаракалардын пайда болушуна долбоордук сыноо жаракалар пайда болгонун көрсөткөн учурларда жүргүзүлөт. Болбосо, деформациялар жараксыз темир-бетон элементи сыяктуу эсептелет. Темир-бетон элементинин ийрилиги жана узунунан кеткен деформациялары да элементтин нормалдуу кесилишинде таасир этүүчү тышкы жана ички күчтөрдүн тең салмактуу теңдемелеринин негизинде сызыктуу эмес деформация моделинин жардамы, тегиз кесилиштердин гипотезалары, бетондун жана арматуранын фазалык диаграммалары жана жаракалар арасындагы арматуранын орточо штаммдары менен аныкталат;

5.5.4 Темир-бетон элементтеринин деформацияларын эсептөө жүктүн узактыгын эске алуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

Ийилүүнү эсептөөдө элементтин кесилиштеринин катуулугун анын кесилишинин чыңалуу зонасында элементтин узунунан огуна нормалдуу жаракалардын бар же жок экендигин эске алуу менен аныктоо керек.

5.5.5 Максималдуу жол берилген деформациялардын маанилери 8.2.20га ылайык кабыл алынат. Туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү жүктөрдүн таасири астында темир-бетон элементтеринин кыйшаюусу бардык учурларда аралыгынын 1/150 жана консоль ашыкчасынын 1/75инен ашпоого тийиш.

6 Бетон жана темир-бетон конструкциялары үчүн материалдар

6.1 Бетон

6.1.1 Ушул курулуш нормаларына ылайык долбоорлонгон бетон жана темир-бетон конструкциялары үчүн төмөнкү конструкциялык бетон каралышы керек:

- оор, анын ичинде орточо тыгыздыктагы чыңалуу 2200дөн 2500 кг/м3 кошо алганда;

- 1800дөн 2500 кг/м3 кошкондо орточо тыгыздыктагы майда бүртүкчөлүү;

- жеңил, орточо тыгыздык 800дөн 2000 кг/м3 кошо алганда;

- ячейкалуу орточо тыгыздыгы 500дөн 1200 кг/м3 кошо алганда.

6.1.2 Бетон жана темир-бетон конструкцияларын долбоорлоодо конкреттүү конструкцияларга коюлган талаптарга ылайык, бетондун түрү жана анын өндүрүштө контролдонуучу стандартташтырылган сапат көрсөткүчтөрү белгиленүүгө тийиш.

6.1.3 Бетондун сапатынын стандартташтырылган жана контролдонуучу негизги көрсөткүчтөрү болуп төмөнкүлөр саналат:

- кысуу күчүнүн В классы;

- октук чыңалуудагы Bt классы;

- үшүккө туруктуулук F даражасы;

- суу өткөрбөө W даражасы;

- орточо тыгыздык D даражасы;

- өзүн-өзү чыңалуу Sp маркасы.

Бетондун кысылуу бекемдигинин классы В 0,95 ыктымалдыгы (стандарттык куб бекемдиги) менен бетондун кубдук кысуу бекемдигине, МПа туура келет. Октук бекемдик Bt үчүн бетон классы 0,95 ыктымалдыгы менен (стандарттык бетон бекемдиги) бетон октук бекемдиктин, МПа маанисине туура келет. Конструкциялардын айрым өзгөчө түрлөрү үчүн ченемдик документтерге ылайык кысуу жана октук чыңалуудагы бетондун бекемдигинин башка маанисин алууга жол берилет. Бетондун үшүккө туруктуулук F даражасы стандартташтырылган чектерде бетондун мүнөздөмөлөрү камсыз кылынган тоңуу жана эрүү циклдеринин санына туура келет. Бетондун суу өткөрбөө W даражасы суунун басымынын максималдуу маанисине туура келет, МПа×10-1, сыноо учурунда бетон үлгүсүнө туруштук берет. Бетондун орточо тыгыздык D даражасы бетондун көлөмдүк массасынын орточо маанисине, кг/м3 туура келет. Алдын ала чыңалуучу бетондун өзүн-өзү чыңдоочу маркасы m= 0,01 узунунан бекемдөө коэффициентинде анын кеңейүү натыйжасында түзүлгөн бетондогу алдын ала чыңалуу мааниси, МПа. Зарыл болгон учурда жылуулук өткөрүмдүүлүккө, температурага туруктуулукка, отко туруктуулукка, кичирейүү деформациясына, чыдамкайлыкка, жылуулуктун пайда болушуна, коррозияга туруктуулугуна (бетондун өзү да, андагы арматура да) бетон конструкцияларына биологиялык коргоо жана башка талаптар КР КЧжЭ 23-01, КЧжЭ 2.03.11 тиешелүү кошумча стандартташтырылган бетон сапатынын көрсөткүчтөрү белгиленет. Бетондун сапатынын ченемдик көрсөткүчтөрү бетон жана темир-бетон конструкцияларын долбоорлоодо конструкцияларды эсептөөнүн натыйжалары жана эксплуатациялоо шарттары боюнча белгиленүүгө тийиш. Бетондун сапатынын ченемдик көрсөткүчтөрү аны даярдоонун жана бетон иштеринин өндүрүшүнүн технологиясын эске алуу менен конструкциялар жана конструкциялар үчүн бетондун тиешелүү курамы менен камсыз кылынууга тийиш. Бетондун сапатынын ченемдик көрсөткүчтөрү бетонду өндүрүүдө да, түздөн-түз бетон конструкцияларына да көзөмөлгө алынууга тийиш. Бетондун сапатынын зарыл ченемдик көрсөткүчтөрү бетон жана темир-бетон конструкцияларын долбоорлоодо конструкцияларды даярдоонун жана эксплуатациялоонун эсептөөлөрүнө жана шарттарына ылайык, экологиянын ар кандай таасирлерин жана бетондун кабыл алынган түрүнө карата бетондун коргоочу касиеттерин эске алуу менен белгиленүүгө тийиш. Бетондун кысылуу бекемдигинин В даражасы бетондун жана конструкциялардын бардык түрлөрүнө ыйгарылган. Бетондун октук бекемдиги боюнча Bt даражасы бул мүнөздөмө конструкциянын эксплуатациясында үстөмдүк кылган жана өндүрүштө көзөмөлдөнгөн учурларда ыйгарылат. Бетондун үшүккө туруктуулук F даражасы кезектешип тоңуу жана эрүү процесстерине дуушар болгон бетон конструкциялары үчүн дайындалат жана колдонуудагы стандарттарга ылайык биринчи базалык ыкма F1 жана экинчи негизги ыкма F2 боюнча белгиленет. Бетондун суу өткөрбөө W даражасы суу өткөргүчтүгүн чектөө боюнча талаптар коюлган конструкциялар үчүн дайындалат. Бетондун өзүнөн өзү чыңалуучу сорту өзү чыңалуудагы конструкциялар үчүн ыйгарылууга тийиш, эгерде бул өзгөчөлүк эсептерде эске алынганда жана өндүрүштө контролдонууда.

6.1.4 Бетон жана темир-бетон конструкциялары үчүн 6.1–6.6-таблицаларда келтирилген бетон класстары жана сорттору колдонулушу керек.

6.1 - т а б л и ц а

Бетон

Кысуу күчү боюнча бетон класстары

Оор бетон

В3,5; В5; В7,5; В10; В12,5; В15; В20; В25; В30; В35; В40; В45; В50; В55; В60; В70; В80; В90; В100

Чыңалуучу бетон

В20; В25; В30; В35; В40; В45; В50; В55; В60; В70

Майда майдаланган бетон топтору:

А – табигый катуулануу же атмосфералык басымда жылуулук менен иштетилген

В3,5; В5; В7,5; В10; В12,5; В15; В20; В25; В30; В35; В40

В – автоклавда иштетилген

В15; В20; В25; В30; В35; В40; В45; В50; В55; В60

Орточо тыгыздыктагы жеңил бетондун сорттору:

D800, D900

В2,5; B3,5; В5; В7,5

D1000, D1100

B2,5; B3,5; В5; В7,5; В10; B12,5

D1200, D1300

B2,5; B3,5; B5; В7,5; В10; B12,5; B15; В20

D1400, D1500

B3,5; B5; B7,5; B10; В12,5; B15; B20; B25; В30

D1600, D1700

B7,5; B10; В12,5; В15; В20; В25; B30; B35; В40

D1800, D1900

В15; В20; B25; B30; В35; В40

D2000

В25; В30; В35; В40

Орто тыгыздыктагы ячейкалуу бетон сорттору:

Автоклавдуу

Автоклавсыз

D500

B1,5; В2; В2,5

–

D600

B1,5; В2; В2,5; В3,5

В1,5; В2

D700

В2; В2,5; В3,5; В5

В1,5; В2; В2,5

D800

В2,5; В3,5; В5; В7,5

В2; В2,5; В3,5

D900

В3,5; В5; В7,5; В10

В2,5; В3,5; В5

D1000

В7,5; В10; В12,5

В5; В7,5

6.1 – таблицанын аягы

Бетон

Кысуу күчү боюнча бетон класстары

D1100

В10; В12,5; В15; В17,5

В7,5; В10

D1200

В12,5; В15; В17,5;В20

В10; В12,5

Орточо тыгыздыктагы тешиктүү бетондун сорттору:

D800, D900, D1000

B2,5; В3,5; В5

D1100, D1200, D1300

B7,5

D1400

B3,5; В5; В7,5

Э с к е р т ү ү – Бул курулуш ченемдеринде “жеңил бетон” жана “тешиктүү бетон” деген терминдер, тиешелүүлүгүнө жараша, тыгыз конструкциядагы жеңил бетонго жана тешиктүү конструкциядагы жеңил бетонго (тешиктүүлүк даражасы 6%дан жогору) карата колдонулат.

6.2 - т а б л и ц а

Бетон

Бетондун октук чыңалуудагы бекемдик классы

Оор, алдын ала чыңалуу, майда бүртүкчөлүү бетон

Bt0,8; Bt1,2; Bt1,6; Bt2,0; Bt2,4; Bt2,8; Bt3,2; Bt3,6; Bt4,0; Bt4,4; Bt4,8

Жеңил бетон

Bt0,8; Bt1,2; Bt1,6; Bt2,0; Bt2,4; Bt2,8; Bt3,2

6.3- т а б л и ц а

Бетон

Марка бетона по морозостойкости

Оор, анын ичинде алдын ала чыңалуу жана майда бүртүкчөлүү бетон

Биринчи негизги ыкма боюнча: F150, F175, F1100, F1150, F1200, F1300, F1400, F1500, F1600, F1800, F11000 Экинчи негизги ыкма боюнча: F2100, F2150, F2200, F2300, F2400, F2500

Жеңил бетон

Биринчи негизги ыкма боюнча: F125, F135, F150, F175, F1100, F1150, F1200, F1300, F1400, F1500, F1600, F1800, F11000

Көңдөйлөнгөн бетон

Биринчи негизги ыкма боюнча: F150, F175, F1100, F1150, F1200, F1300, F1400, F1500

Ячейкалуу бетон

F15; F25; F35; F50; F75; F100

6.4 - т а б л и ц а

Бетон

Суу өткөргүчтүгү боюнча бетон классы

Оор, анын ичинде алдын ала чыңалуу жана майда бүртүкчөлүү бетондор

W2; W4; W6; W8; W10; W12; W14; W16; W18; W20

Жеңил бетон

W2; W4; W6; W8; W10; W12

6.5 - т а б л и ц а

Бетон

Орточо тыгыздыгы боюнча бетондун маркасы

Жеңил бетон

D800; D900; D1000; D1100; D1200; D1300; D1400; D1500; D1600; D1700; D1800; D1900; D2000

Көңдөйлөнгөн бетон

D800; D900; D1000; D1100; D1200; D1300; D1400

Ячейкалуу бетон

D500; D600; D700; D800; D900; D1000; D1100; D1200

6.6 - т а б л и ц а

Бетон

Өз алдынча чыңалууга негизделген бетон маркасы

Чыңалуучу бетон

Sp0,6; Sp0,8; Sp1; Sp 1,2; Sp1,5; Sp2;Sp3; Sp4.

6.1.5 Бетондун долбоордук жашы, б.а. бетон ал үчүн нормаланган бардык сапаттык көрсөткүчтөргө ээ болууга тийиш болгон курак долбоорлоодо конструкцияларды долбоордук жүктөрдү жүктөөнүн мүмкүн болгон реалдуу мөөнөттөрүнүн, конструкцияларды монтаждоо методун жана бетондун катуулануу шарттарын эске алуу менен негизинде белгиленет. Бул маалыматтар жок болгон учурда, бетон классы 28 күн долбоорлоо жашында белгиленет.

Курама конструкциялардын элементтериндеги бетондун чымыркануу жана өткөрүү бекемдигинин стандартташтырылган көрсөткүчтөрүнүн маанилери колдонуудагы ченемдик документтерге ылайык белгиленүүгө тийиш.

6.1.6 Темир-бетон конструкциялары үчүн В15тен кем эмес бетондун кысылуу бекемдигинин классы колдонулушу керек.

Алдын ала чыңалуудагы темир-бетон конструкциялары үчүн кысылуу бекемдиги боюнча бетон классын төмөнкүдөй кабыл алуу керек:

- А600 классындагы стержендик арматура менен бекемделгенде - В20дан төмөн эмес;

- бирдей, класс A800 - В25тен төмөн эмес;

- бирдей, А1000 классы - В30дан төмөн эмес;

- Вр жана К класстарындагы зым арматурасы менен бекемделгенде - В35тен төмөн эмес.

Бетондо арматура чыңалуусу бар конструкциялар үчүн В30дан төмөн эмес кысуу бекемдигинин классындагы бетон колдонулушу керек. Алдын ала чыңалуу арматурасы жок конструкциялар жана кайталанма жүктөргө туруштук берүүгө арналган алдын ала чыңалуудагы конструкциялар үчүн бетон классынын минималдуу маанисин жогоруда көрсөтүлгөнгө салыштырганда 5 МПа жогорулатуу керек. Бетондун өтүү бекемдиги Rbp (кысылуу учурундагы бетондун бекемдиги, кысуу бекемдиги боюнча бетон классына окшош башкарылуучу) 15 МПа кем эмес жана кысуу үчүн кабыл алынган бетон классынын 50% кем эмес болушу керек. Ал эми бетондо арматура чыңалуусу бар конструкциялар үчүн - кысуу бекемдиги боюнча кабыл алынган бетон классынын 70%тен кем эмес. Майда бүртүкчөлүү бетонду кайра жүктөмдөрдүн таасиринде турган темир-бетон конструкцияларына, ошондой эле В, Вр жана К класстарындагы зым арматура менен арматураланганда аралыгы 12 мден ашкан алдын ала чыңалуудагы конструкциялар үчүн колдонууга жол берилбейт. Коррозиядан коргоо жана конструкциянын бетинде жайгашкан алдын ала чыңалуу арматурасынын бетонго адгезиясын камсыз кылуу үчүн колдонулган кысуу бекемдиги боюнча майда бүртүкчөлүү бетон классы В20дан төмөн болбошу керек, ал эми каналдарды инъекциялоо үчүн – B25тен төмөн эмес.

6.1.8 Бетондун үшүккө туруктуулук даражасы КЧжЭ 2.03.11 ылайык өзгөрмө температура чөйрөсүндөгү конструкциялардын иштөө шарттарына жараша дайындалышы керек.

6.1.9 Бетондун сууга туруктуулугу боюнча классы эксплуатация шарттарына жана

КЧжЭ 2.03.11 ылайык бетон конструкцияларына агрессивдүү чөйрөлөрдүн таасиринин деңгээлине жараша дайындалышы керек.

6.1.10 Бетондун негизги бекемдик мүнөздөмөлөрү стандарттык маанилер болуп саналат:

Бетондун октук кысууга туруктуулугу Rb,n; Бетондун октук чыңалууга туруктуулугу Rb,n. Бетондун октук кысылууга (призматикалык бекемдикке) жана октук чыңалууга (кысылуу бекемдиги боюнча бетон классын ыйгарууда) стандарттык маанилери 6.7-таблицага ылайык кысуу бекемдиги боюнча В бетон классына жараша кабыл алынат. Октук чыңалуу Вt үчүн бетондун классын ыйгарууда бетондун октук чыңалууга каршылыгынын Rb,n стандарттык маанилери октук чыңалуу үчүн бетон классынын сандык мүнөздөмөсүнө барабар кабыл алынат.

6.7 - т а б л и ц а

Каршылык көрсөтүү түрү

Бетон

Бетондун стандарттык каршылыгы Rbn ,Rbtn Мпа жана бетондун кысылуу бекемдиги Rb,ser ,Rbt,ser Мпа боюнча экинчи топтогу бетон классы үчүн чектик абалдары үчүн конструкциялык каршылыгы

В1,5

В2

В2,5

В3,5

В5

В7,5

В10

В12,5

В15

В20

В25

В30

В35

В40

В45

В50

В55

В60

В70

В80

В90

В100

Октук кысуу (призматикалык күч)

Оор, чыңалуу жана майда бүртүкчөлүү

2,7

3,5

5,5

7,5

9,5

18,5

22,5

39,5

Жеңил

1,9

2,7

3,5

5,5

7,5

9,5

18,5

22,5

Ячейкалуу

1,4

1,9

2,4

3,3

4,6

6,9

9,0

10,5

11,5

Октук чыңалуу

Оор, чыңалуу жана майда бүртүкчөлүү

0,39

0,55

0,70

0,85

1,00

1,10

1,35

1,55

1,75

1,95

2,10

2,25

2,45

2,60

2,75

3,00

3,30

3,60

3,80

Жеңил

0,29

0,39

0,55

0,70

0,85

1,00

1,10

1,35

1,55

1,75

1,95

2,10

Ячейкалуу

0,22

0,26

0,31

0,41

0,55

0,63

0,89

1,00

1,05

6.8 - т а б л и ц а

Каршылык көрсөтүү түрү

Бетон

Бетондун стандарттык каршылыгы Rb ,Rbt Мпа боюнча биринчи топтогу бетон классы үчүн чектик абалдары үчүн конструкциялык каршылыгы

В1,5

В2

В2,5

В3,5

В5

В7,5

В10

В12,5

В15

В20

В25

В30

В35

В40

В45

В50

В55

В60

В70

В80

В90

В100

Октук кысуу (призматикалык күч) Rb

Оор, чыңалуу жана майда бүртүкчөлүү

2,1

2,8

4,5

6,0

7,5

8,5

11,5

14,5

17,0

19,5

22,0

25,0

27,5

30,0

33,0

37,0

41,0

44,0

47,0

Жеңил

1,5

2,1

2,8

4,5

6,0

7,5

8,5

11,5

14,5

17,0

19,5

22,0

Ячейкалуу

0,95

1,3

1,6

2,2

3,1

4,6

6,0

7,0

7,7

Октук чыңалууRbt

Оор, чыңалуу жана майда бүртүкчөлүү

0,26

0,37

0,48

0,56

0,66

0,75

0,90

1,05

1,15

1,30

1,40

1,50

1,60

1,70

1,80

1,90

2,10

2,15

2,20

Жеңил

0,20

0,26

0,37

0,48

0,56

0,66

0,75

0,90

1,05

1,15

1,30

1,40

Ячейкалуу

0,09

0,12

0,14

0,18

0,24

0,28

0,39

0,44

0,46

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Каршылык көрсөткүчтөрү орточо нымдуулугу 10% болгон ячейкалуу бетон үчүн берилген. 2 Бөлүкчөлөрүнүн өлчөмү модулу 2,0 же андан аз болгон кумдагы майда бүртүкчөлүү бетон үчүн, ошондой эле майда тешиктүү агрегаттагы жеңил бетон үчүн каршылыктын R bt эсептик маанилери 0,8 коэффициентке көбөйтүлүп алынышы керек. 3 Майда дандуу бетон үчүн, ошондой эле керамзиттик кумдагы керамзит-перлит бетон үчүн каршылыктын R bt эсептик маанилери жеңил бетон үчүн 0,7 коэффициентке көбөйтүлүп алынышы керек 4 Бетонду алдын ала чыңдоо R bt үчүн маанилерди 1,2 коэффициентке көбөйтүлүп алынышы керек 5 В70-В100 класстарындагы оор бетон үчүн R b октук маанисине каршылыктын жана R bt октук чыңалууга каршылыктын эсептелген маанилери жогорку бекем бетондун морттугунун жогорулашын эске алган br кошумча кыскартуу коэффициенти γb,br менен эске алынат. Cүзүү деформациясынын төмөндөшүнөн улам жана буга барабар γb,br =, мында В - кысуу бекемдиги боюнча бетон классы

6.1.11 Бетондун октук кысуу каршылыгынын эсептелген маанилери Rb жана октук созуу Rbt формулалар менен аныкталат

; (6.1) . (6.2) Кысуу учурунда бетондун ишенимдүүлүк коэффициентинин маанилери gb бирдей кабыл алынат: 1,3 – оор, майда бүртүкчөлүү, чыңалуу жана жеңил бетон үчүн; 1,5 – ячейкалуу бетон үчүн; 1,0 – экинчи топтун чектик абалына негизделген эсептөөлөр үчүн. Бетондун чыңалуудагы ишенимдүүлүк коэффициентинин маанилери *bt төмөнкүгө барабар кабыл алынат: кысылуу бекемдиги боюнча бетон классын ыйгарууда биринчи топтун чектик абалына негизделген эсептөөлөр үчүн: 1,5 – оор, майда бүртүкчөлүү, алдын ала чыңалуу жана жеңил бетон үчүн;

2.3 – ячейкалуу бетон үчүн;

чыңалуу боюнча бетон классын ыйгарууда биринчи топтун чектик абалына негизделген эсептөөлөр үчүн: 1,3 – оор, майда бүртүкчөлүү, алдын ала чыңалуу жана жеңил бетон үчүн; 1,0 – экинчи топтун чектик абалына негизделген эсептөөлөр үчүн. Бетондун каршылыгынын Rb, Rbt, Rb,ser, Rbt,ser (тегеректелген) классына жараша кысылуу жана октук чыңалууга карата эсептелген маанилери келтирилген: 6.8, 6.9-таблицаларда – биринчинин чектик абалдары үчүн топ, 6.7-таблицада – экинчи топтор.

6.1.12 Зарыл болгон учурда бетондун бекемдик мүнөздөмөлөрүнүн эсептелген маанилери конструкциядагы бетондун иштөө өзгөчөлүктөрүн (жүктүн мүнөзү, экологиялык шарттар ж.б.) эске алуу менен иштөө шарттарынын төмөнкү коэффициенттерине көбөйтүлөт:

а) γb1 - Rb жана Rbt каршылыктын эсептелген чоңдуктарына киргизилген жана статикалык жүктүн узактыгынын таасирин эске алуу менен бетон жана темир-бетон конструкциялары үчүн:

γb1=1,0 – бардык жүктөрдө, анын ичинде кыска мөөнөттүү жүктөрдө; γb1=0,9 (ячейкалуу жана тешиктүү бетон үчүн γb1=0,85) – туруктуу жана узак мөөнөттүү жүктөрдүн гана таасири астында;

б) γb2 – каршылыктын Rb эсептелген маанилерине киргизилген бетон конструкциялары үчүн жана мындай конструкциялардын бузулуу мүнөзүн эске алуу менен, γb2 = 0,9;

в) γb3 – бетондоочу катмардын бийиктиги 1,5 мден ашык вертикалдуу абалда бетондолгон бетон жана темир-бетон конструкциялары үчүн Rb бетон каршылыгынын эсептик маанисине кошулган, γb3 = 0,85;

г) γb4 – ячейкалуу бетон үчүн, Rb бетон каршылыгынын эсептик маанисине кошулган:

γb4= 1,00 – ячейкалуу бетондун нымдуулугу 10% же андан аз болгондо; γb4= 0,85 – ячейкалуу бетондун нымдуулугу 25% ашык болгондо; интерполяция боюнча - ячейкалуу бетондун нымдуулугу 10%дан ашык жана 25%тен аз болгондо.

Алмашып турган тоңуу жана эрүү, ошондой эле терс температуралардын таасири бетондун иштөө шарттарынын коэффициенти γb5≤ 1,0 менен эске алынат. Минус 40°С жана андан жогору суук мезгилде тышкы абанын эсептик температурасында атмосфералык чөйрөнүн таасирине дуушар болгон жер үстүндөгү курулмалар үчүн γb5 = 1,0 коэффициенти алынат. Башка учурларда, коэффиценттин маанилери түзүмдүн максатына жана экологиялык шарттарга жараша атайын көрсөтмөлөргө ылайык кабыл алынат.

6.9 - т а б л и ц а

Каршылык түрү

Бетон

Биринчи топтун чектик абалдары үчүн бетон каршылыктын эсептелген маанилери Rbt, МПа, октук чыңалуу үчүн бетон классында

Bt 0,8

Bt 1,2

Bt 1,6

Bt 2,0

Bt 2,4

Bt 2,8

Bt 3,2

Октук чыңалуу Rbt

Оор, чыңалуу, майда бүртүкчөлүү жана женил

0,62

0,93

1,25

1,55

1,85

2,15

2,45

6.1.13 Бетондун негизги деформациялык мүнөздөмөлөрү төмөнкүдөй маанилер:

бетондун октук кысуу жана чыңалуудагы салыштырмалуу деформацияларын чектөө (бетондун бир калыптагы чыңалуу абалында) ) и ;

- Еb; баштапкы ийкемдүү модулу;

- жылышуу модулу G;

- сойлоо коэффициенти (мүнөздөмөлөрү) ;

- бетондун туурасынан кеткен деформациясынын коэффициенти (Пуассон катышы) ;

- бетондун сызыктуу температуралык деформациясынын коэффициенти

6.1.14 Оор, майда бүртүкчөлүү жана алдын ала чыңалуудагы бетондун максималдуу салыштырмалуу деформацияларынын маанилери төмөнкүгө барабар кабыл алынат:

кыска мөөнөттүү жүк астында: εb0 = 0,002 октук кысуу астында; εbt0 = 0,0001 октук чыңалуу үчүн; узакка созулган жүк аракети менен - 6.10-таблицага ылайык, атмосфералык абанын салыштырмалуу нымдуулугуна жараша.

6.10 - т а б л и ц а

Айлана-чөйрөнө абанын салыштырмалуу нымдуулугу, %

Узакка созулган жүктүн таасири астында оор, майда бүртүкчөлүү жана алдын ала чыңалуудагы бетондун салыштырмалуу деформациялары

кысылганда

созулганда

ebo×103

eb2×103

eb1,red×103

ebt0×103

ebt2×103

ebt1,red×103

75тен жогору

3,0

4,2

2,4

0,21

0,27

0,19

40–75

3,4

4,8

2,8

0,24

0,31

0,22

6.10 – таблицанын аягы

Айлана-чөйрөнө абанын салыштырмалуу нымдуулугу, %

кысылганда

созулганда

ebo×103

eb2×103

eb1,red×103

ebt0×103

ebt2×103

ebt1,red×103

40тан төмөн

4,0

5,6

3,4

0,28

0,36

0,26

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Айланадагы абанын салыштырмалуу нымдуулугу КЧжЭ 23-02 боюнча курулуш аянты үчүн эң жылуу айдын орточо айлык салыштырмалуу нымдуулугу катары кабыл алынат. 2 Жогорку бекем бетон үчүн eb2 салыштырмалуу деформациялардын маанилерин (270–B)/210 катышына көбөйтүү керек.

Жеңил, ячейкалуу жана тешиктүү бетон үчүн максималдуу салыштырмалуу деформациялардын маанилери атайын көрсөтмөлөргө ылайык кабыл алынышы керек. Үзгүлтүксүз жүктүн таасири астында жеңил бетондун максималдуу салыштырмалуу деформацияларынын маанилерин төмөндөтүү коэффициенти менен 6.10-таблицага ылайык кабыл алууга жол берилет. [(0,4 + 0,6 ρ / 2200) ≥ 0,7] (бул жерде ρ - бетондун тыгыздыгы.)

6.1.15 Бетондун кысуудагы жана чыңалуусундагы ийкемдүүлүктүн баштапкы модулунун маанилери 6.11-таблицага ылайык кысуу бекемдиги үчүн бетон классына жараша кабыл алынат. Бетондун кесүү модулунун маанилери 0,4 Еb ге барабар кабыл алынат.

Узакка созулган жүктүн аракетинде бетондун деформация модулунун мааниси формула менен аныкталат , (6.3)

6.1.16-пунктуна ылайык кабыл алынган бетондун сойлоо коэффициенти.

6.1.16 Бетондун сойлоо коэффициентинин φb,cr маанилери экологиялык шарттарга (абанын салыштырмалуу нымдуулугуна) жана бетондун классына жараша кабыл алынат. Оор, майда бүртүкчөлүү жана алдын ала чыңалуудагы бетондун сойлоо коэффициенттеринин маанилери 6.12-таблицада келтирилген.

Жеңил, ячейкалуу жана тешиктүү бетондун сойлоо коэффициентинин маанилери атайын көрсөтмөлөргө ылайык кабыл алынышы керек.

6.12-таблицага ылайык жеңил бетондун сойлоо коэффициентинин маанилерин төмөндөтүү коэффициенти (ρ / 2200)2менен алууга жол берилет.

6.1.17 Бетондун туурасынан кеткен деформациясынын коэффициентинин мааниси

= 0,2 кабыл алынышы мүмкүн.

6.1.18 Температура минус 40°Сден плюс 50°Сге чейин өзгөргөндө бетондун сызыктуу жылуулук деформациясынын коэффициентинин мааниси төмөнкүдөй кабыл алынат:

=1×10–5 °C–1 – оор, майда бүртүкчөлүү, алдын ала чыңалуудагы бетон жана майда тыгыз толтургучу бар жеңил бетон үчүн; =0,7×10–5 °C–1 – майда тешиктүү толтургучу бар жеңил бетон үчүн; =1×10–5 °C–1 – ячейкалуу жана тешиктүү бетон үчүн.

Бетон

Бетондун кысуу жана чыңалуудагы ийкемдүүлүктүн баштапкы модулунун маанилери Eb, МПа 10ˉ³, бетон кысуу бекемдиги классында

В1,5

В2

В2,5

В3,5

В5

В7,5

В10

В12,5

В15

В20

В25

В30

В35

В40

В45

В50

В55

В60

В70

В80

В90

В100

Оор

9,5

13,0

16,0

19,0

21,5

24,0

27,5

30,0

32,5

34,5

36,0

37,0

38,0

39,0

39,5

41,0

42,0

42,5

Майда бүртүкчөлүү Топтору: А - Табигый бекемдөө

7,0

13,5

15,5

17,5

19,5

22,0

24,0

26,0

27,5

28,5

Б – Автоклавда бекемдөө

16,5

18,0

19,5

21,0

22,0

23,0

23,5

24,0

24,5

25,0

Жеңил жана көңдөйлөнгөн орто тыгыз-дыктагы марка-лар: D800

4,0

4,5

5,0

5,5

D1000

5,0

5,5

6,3

7,2

8,0

8,4

D1200

6,0

6,7

7,6

8,7

9,5

10,0

10,5

D1400

7,0

7,8

8,8

10,0

11,0

11,7

12,5

13,5

14,5

15,5

D1600

9,0

10,0

11,5

12,5

13,2

14,0

15,5

16,5

17,5

18,0

D1800

11,2

13,0

14,0

14,7

15,5

17,0

18,5

19,5

20,5

21,0

D2000

14,5

16,0

17,0

18,0

19,5

21,0

22,0

23,0

23,5

ячейкалуу автоклавда бекемдөө орто тыгыздыктагы маркалар: D500

1,4

D600

1,7

1,8

2,1

D700

1,9

2,2

2,5

2,9

D800

2,9

3,4

4,0

D900

3,8

4,5

5,5

D1000

5,0

6,0

7,0

D1100

6,8

7,9

8,3

8,6

D1200

8,4

8,8

9,3

6.11 – таблицанын аягы

Э с к е р т ү ү л ө р 1 А тобундагы майда бүртүкчөлүү бетон үчүн жылуулук иштетилген же атмосфералык басымда бетондун ийкемдүүлүктүн баштапкы модулунун маанилери 0,89 коэффициент менен кабыл алынышы керек. 2 Жеңил, ячейкалуу жана тешиктүү бетон үчүн бетон тыгыздыгынын аралык маанилеринде, баштапкы ийкемдүү модулдар сызыктуу интерполяция аркылуу алынат. 3 Автоклавда бекемделбеген ячейкалуу бетон үчүн Eb маанилери автоклавда бекемделген бетон үчүн кабыл алынат, 0,8 коэффициентке көбөйтүлөт. 4 Алдын ала чыңалуучу бетон үчүн Eb маанилери оор бетон үчүн кабыл алынат, α = 0,56 + 0,006 В коэффициентине көбөйтүлөт.

6.12 – т а б л и ц а

Айлана-чөйрөнө абанын салыштырмалуу нымдуулугу, %

Оор бетондун кысуу классы үчүн бетондун сойлоо коэффициентинин jb,cr маанилери

В10

В15

В20

В25

В30

В35

В40

В45

В50

В55

В60-В100

75тен жогору

2,8

2,4

2,0

1,8

1,6

1,5

1,4

1,3

1,2

1,1

1,0

40–75

3,9

3,4

2,8

2,5

2,3

2,1

1,9

1,8

1,6

1,5

1,4

40тан төмөн

5,6

4,8

4,0

3,6

3,2

3,0

2,8

2,6

2,4

2,2

2,0

Э с к е р т ү ү – Айлана-чөйрөнүн салыштырмалуу нымдуулугу боюнча кабыл алынат КЧжЭ 23-02 курулуш аянты үчүн эң жылуу айдын орточо айлык салыштырмалуу нымдуулугу катары.

6.1.19 Бетон абалынын диаграммалары сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен темир-бетон элементтерин эсептөөдө колдонулат.

Бетондун абалынын конструктивдүү схемалары катары бетон схемаларынын төмөнкү түрлөрү колдонулат, алар чыңалуулар менен салыштырмалуу деформациялардын ортосундагы байланышты аныктайт: ийри сызыктуу, анын ичинде түшүүчү бутак менен (Г тиркемеси), бөлүкчөлүү сызыктуу (эки сызык жана үч сызык) , бетондун жүрүм-турумуна туура келет. Мында диаграммалардын негизги параметрдик чекиттери көрсөтүлүшү керек (максималдуу чыңалуулар жана тиешелүү деформациялар, чек аралар ж.б.). Оор, майда бүртүкчөлүү жана алдын ала чыңалуудагы бетондун абалынын иш диаграммалары катары Прандтль диаграммаларына окшош жөнөкөйлөштүрүлгөн үч сызык жана эки сызык диаграммалары (6.1, а, б-сүрөттөр) алынат, алар чыңалуу менен салыштырмалуу деформациялардын ортосундагы байланышты аныктайт.

6.1.20 Үч сызык диаграммасы менен (6.1 а-сүрөт) бетондун кысуу чыңалууларыsb бетондун салыштырмалуу кыскартуу деформациясына eb жараша төмөнкү формулалар менен аныкталат:

0£eb£eB1 де, sb= Eb×eb , (6.4) eb1<eb<eb0 де, . (6.5)

eb0£eb £eb2 де, sb = Rb . (6.6) sb1 чыңалуу маанилерин алат sb1= 0,6×Rb, анда салыштырмалуу деформациялардын маанилери eb1 кабыл алынат .

а – кысылган бетондун абалынын үч сызык диаграммасы; б – кысылган бетондун абалынын эки сызык диаграммасы

6.1-сүрөт – Кысылган бетондун абалынын диаграммалары

Оор, майда бүртүкчөлүү жана алдын ала чыңалуудагы бетон үчүн салыштырмалуу деформациялардын eb2 маанилери төмөнкүдөй кабыл алынат: кыска мөөнөттүү жүк астында: кысылууга бекемдиги В60 жана андан төмөн класстагы бетон үчүн – eb2 = 0,0035; В70–В100 eb2 классындагы кысуу бекемдигиндеги жогорку бекем бетон үчүн сызыктуу мыйзам боюнча В70де 0,0033тен В100до 0,0028ге чейин кабыл алынат; узакка созулган жүк аракети менен - 6.10-таблицага ылайык. Rb, Eb жана eb0 маанилери 6.1.11, 6.1.12, 6.1.14, 6.1.15-пункттарга ылайык кабыл алынат.

6.1.21 Эки сызык диаграммасы менен (6.1-сүрөт, б) салыштырмалуу деформацияларга жараша eb бетондун кысуу чыңалуулары sb формулалар менен аныкталат:

0 £eb£eb1 мында eb1=, sb = Eb,red×eb; (6.7) eb1£eb£eb2 sb = Rb. (6.8)

Кыскартылган бетон деформация модулунун маанилери Eb,red болуп саналат: . (6.9) Салыштырмалуу деформациялардын eb1,red маанилери: кыска мөөнөттүү жүктүн таасири астында оор бетон үчүн eb1,red =0,0015; кыска мөөнөттүү жүк аракетинде жеңил бетон үчүн eb1,red =0,0022;

6.10-таблицага ылайык узак жүктөмдөгү оор бетон үчүн.

Rb, eb2 маанилери 6.1.20да көрсөтүлгөндөй кабыл алынат.

6.1.22 Салыштырмалуу деформацияларгаebt жараша бетондун чыңалуу чыңалуулары sbt 6.1.20 жана 6.1.21-пункттарда берилген диаграммалар аркылуу аныкталат. Бул учурда, Rb бетондун кысуу каршылыгынын эсептелген маанилери 6.1.11, 6.1.12-пункттарга ылайык бетондун созулууга каршылык Rbt эсептелген маанилери менен алмаштырылат, Ebt ийкемдүүлүктүн баштапкы модулунун маанилери аныкталат. 6.1.15ке ылайык, салыштырмалуу деформациянын маанилери ebt0 6.1.12ге ылайык, салыштырмалуу деформациянын мааниси ebt2 оор, майда бүртүкчөлүү жана алдын ала чыңалуудагы бетон үчүн кабыл алынат: кыска мөөнөттүү жүк аракети - ebt2 = 0,00015, узак мөөнөттүү жүк аракети үчүн - 6.10-таблицага ылайык. Эки сызык диаграммасы үчүн кыска мөөнөттүү жүктөө үчүн ebt1,red =0,00008, ал эми узак мөөнөттүү жүктөө үчүн - 6.10-таблицага ылайык; Ebt,red маанилери Rbt жана ebt1,red., алмаштыруу менен (6.9) формуланын жардамы менен аныкталат.

6.1.23 Деформациянын сызыктуу эмес моделин колдонуу менен темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөөдө бетондун кысылган зонасынын чыңалуу-деформациялык абалын аныктоо үчүн 6.1.20 жана 6.1.21-пункттарда берилген деформациялык мүнөздөмөлөрү бар кысылган бетондун абалынын диаграммалары колдонулат, кыска мөөнөттүү жүккө туура келет. Бул учурда эң жөнөкөйсү бетондун абалынын эки сызык диаграммасы колдонулат.

6.1.24 Сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен темир-бетон конструкцияларындагы жаракалардын пайда болушун эсептөөдө, кысылган жана чыңалуудагы бетондун чыңалуу-деформациялык абалын аныктоо үчүн 6.1.20 жана 6.1.22-пункттарда берилген үч сызыктуу бетон абалынын диаграммасы колдонулат, кыска мөөнөттүү жүк аракетине ылайык келген деформациялык мүнөздөмөлөрү менен. Эки сызык диаграммасы (6.1.21) эң жөнөкөй катары, кысылган бетондун серпилгичтүү эксплуатациясында чыңалуу-деформациялануу абалын аныктоо үчүн колдонулат.

6.1.25 Темир-бетон элементтеринин деформацияларын сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен, жаракалар жок болгон учурда эсептөөдө, кысылган жана керилүүчү бетондогу чыңалуу-деформациялык абалды баалоо үчүн бетондун абалынын үч сызыктуу диаграммасы колдонулат, кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү жүк таасири эсепке алынат. Жаракаттар болгон учурда кысылган бетондун чыңалуу-деформациялык абалын баалоо үчүн жогоруда көрсөтүлгөн диаграммадан тышкары, бетондун абалынын эң жөнөкөйсү катары кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү эки сызык схемасы колдонулат, мөөнөттү жана жүк таасирлери эсепке алынат.

6.1.26 Сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен нормалдуу жаракалардын ачылышын эсептөөдө кысылган бетондогу чыңалуу-деформациялык абалды баалоо үчүн 6.1.20 жана 6.1.21-пункттарда келтирилген абал диаграммалары колдонулат, мында кыска мөөнөттү менен жүк таасири эсепке алынат. Бул учурда, эң жөнөкөй - бетондун абалынын эки сызык диаграммасы колдонулат.

6.1.27 Кезектешип турган тоңуу жана эрүү, ошондой эле терс температуралардын бетондун деформациялык мүнөздөмөсүнө тийгизген таасири эксплуатациялоо шарттарынын коэффициенти γbt ≤ 1,0 менен эске алынат. Минус 40 °С жана андан жогору суук мезгилде тышкы абанын эсептик температурасында атмосфералык чөйрөнүн таасирине дуушар болгон жер үстүндөгү курулмалар үчүн γbt = 1,0 коэффициентинин мааниси кабыл алынат. Башка учурларда, γbt коэффициентинин маанилери структуралардын максатына жана экологиялык шарттарга жараша кабыл алынат.

6.1.28 Бетондун тегиздик (эки остук) же көлөмдүк (үч остук) чыңалуу абалындагы бекемдик мүнөздөмөлөрүнүн маанилери бетондун түрүн жана классын эсепке алуу менен чектүү маанилердин ортосундагы байланышты эки же үч өз ара перпендикуляр багытта туюндурган критерийден таасир этүү менен аныкталышы керек.

Бетондун деформациялары тегиздик же көлөмдүк чыңалуу абалын эске алуу менен аныкталышы керек.

6.2 Арматура

6.2.1 Темир-бетондук имараттарды жана конструкцияларды бетон жана темир-бетон конструкцияларына коюлган талаптарга ылайык долбоорлоодо арматуранын түрү жана анын стандартташтырылган жана контролдонуучу сапат көрсөткүчтөрү белгиленүүгө тийиш.

6.2.2 Темир-бетон конструкцияларын бекемдөө үчүн учурдагы стандарттардын талаптарына жооп берген арматуранын төмөнкү түрлөрү колдонулушу керек:

- диаметри 6–40 мм болгон жылмакай жана мезгилдүү протрузиялардын бийиктиги туруктуу жана өзгөрүлмөлүү (тиешелүүлүгүнө жараша шакекче жана жарым ай сымал, үч тараптуу же төрт жактуу профиль) ысык прокатталган жылмакай жана мезгилдүү профилдер;

- диаметри 6–40 мм болгон ысык прокатталган катууланган мезгилдүү профиль;

- диаметри 3–16 мм болгон муздак деформацияланган мезгилдүү профиль;

- диаметри 6,2–18 мм арматуралуу аркандар.

6.2.3 Долбоорлоодо белгиленген арматуранын сапатынын негизги көрсөткүчү болуп чыңалууга бекемдиги боюнча арматуранын классы саналат, аны төмөнкүдөй белгилейт:

А – ысык прокат жана ысык прокаттоо арматура үчүн; В, Вр – муздак деформацияланган арматура үчүн; К – арматура зым аркандары үчүн. Керүү бекемдиги боюнча арматура класстары 0,95 кем эмес ыктымалдуулук менен физикалык же шарттуу (0,1% же 0,2% калдык узартууга туура келген чыңалуулардын маанисине барабар) чегерүү бекемдигинин кепилденген маанисине туура келет, тиешелүү стандарттар менен аныкталат. Мындан тышкары, зарыл болгон учурда арматура МАСТ 34028 боюнча кошумча сапат көрсөткүчтөрүнө талаптар коюлат: ширетүүчүлүк, ийкемдүүлүк, суукка туруктуулук, коррозияга туруктуулук, бетонго адгезиялык мүнөздөмөлөр ж.б.

6.2.4 Алдын ала чыңалуучу арматурасы жок темир-бетон конструкциялары үчүн А400, А500, А500С, А500СП жана А600 класстарындагы профилдик мезгил-мезгили менен арматуралар, ошондой эле ширетилген торлордо жана рамаларда В500 жана ВП500 класстарындагы арматуралар орнотулат. Экономикалык максатка ылайыктуулугун негиздөөдө жогорку класстагы арматураны колдонууга жол берилет.

Туурасынан жана кыйыр арматура үчүн A240 классындагы жылмакай арматура болоттун Ст3сп жана Ст3пс маркаларынан (стандартташтырылган көрсөткүчтөрдүн категориялары 2ден төмөн эмес), ошондой эле A400, A500, A500С, A500СП, B500 жана Вр500 класстарындагы мезгилдүү профилдик арматуралар колдонулат. Алдын ала чыңалуудагы темир-бетон конструкциялары үчүн төмөнкүлөр каралууга тийиш: алдын ала чыңалуу арматура катары:

- A500C, A500СП, A600, A800 жана A1000 класстарындагы ысык прокатталган жана ысык прокатталган катууланган мезгилдүү профилдер;

- Вр1200дөн Вр1600гө чейинки класстардын муздак деформацияланган мезгилдүү профили;

- К1400, К1450, К1500, К1550, К1650, К1750, К1850, К1900 класстарындагы жети зым аркан (К7, К7Т, К7О);

чыңалбаган арматура катары:

- ысык прокатталган жылмакай класс A240;

- A400, A500, A500С, A500СП, A600, B500 жана Bр500 класстарындагы ысык прокатталган, ысык прокатталган катууланган жана муздак деформацияланган мезгилдүү профилдер.

6.2.5 Эсептөө боюнча орнотулган арматура үчүн болоттун түрүн жана сортторун, ошондой эле орнотулган тетиктер үчүн прокатты тандоодо конструкциялардын температуралык иштөө шарттарын жана аларды жүктөө мүнөзүн эске алуу керек.

Жылытылган имараттарда, ошондой эле ачык абада жана жылытылбаган имараттарда минус 40 0С жана андан жогору долбоордук температурада статикалык (жана квазистатикалык) жүктөм астында эксплуатациялануучу конструкцияларда жогоруда аталган класстардын бардык арматурасы колдонулушу мүмкүн, 35ГС болоттон жасалган A400 классындагы арматураны кошпогондо, A240 классындагы Ст3кп болоттон жасалган, минус 30 °C жана андан жогору долбоордук температурада колдонулат. Долбоордук температура минус 55 °C төмөн болгондо, 20Г2СФБА маркасындагы болоттон жасалган Ac500C жана A600 классындагы арматура колдонулат. Башка эксплуатациялык шарттарда арматура классы жана болоттун классы атайын нускамалар боюнча кабыл алынат. Алдын ала чыңалууларды өткөрүп берүү зонасын долбоорлоодо арматуранын бетондо жана лап кошулмаларында анкердик арматура (ширетүүсүз), арматуранын тиешелүү ченемдеринде белгиленген арматуранын бетинин мүнөзүн эске алуу керек. Арматуранын ширетилген байланыштарын долбоорлоодо арматура үчүн тиешелүү ченемдер менен белгиленген арматураны даярдоо ыкмасын эске алуу керек.

6.2.6 Курама темир-бетон жана бетон конструкцияларынын элементтеринин монтаждоо (көтөрүү) шарнирлери үчүн Ст3сп жана Ст3пс маркасындагы болоттон жасалган А240 классындагы ысык прокат арматура (тиешелүү стандарттар боюнча 2ден төмөн эмес стандартташтырылган көрсөткүчтөрдүн категориялары менен) керек колдонулушу керек.

Эгерде конструкцияларды орнотуу кыш мезгилинде минус 40 °С төмөн температурада мүмкүн болсо, монтаждоо үчүн шарнир үчүн Ст3пс болотту колдонууга жол берилбейт.

6.2.7 Арматуранын негизги бекемдик мүнөздөмөсү болуп 6.13-таблицага ылайык арматура классына жараша кабыл алынган чыңалууга каршылык Rs,n стандарттык мааниси саналат.

6.13 – т а б л и ц а

Арматура классы

Арматуралар-дын номиналдык диаметри, мм

Созуу каршылыгынын стандарттык маанилери Rs,n жана экинчи топтун чектик абалдары үчүн созуу каршылыгынын эсептелген маанилери Rs,ser, МПа

А240

6–40

240

А400

6–40

390

А500

6–40

500

А500С

10-40

500

А500СП

10-40

515

А600

6–40

600

А800

10–32

800

А1000

10–32

1000

В500

3–16

500

Вр500

3–5

500

Вр1200

1200

Вр1300

1300

Вр1400

4; 5; 6

1400

Вр1500

1500

Вр1600

3–5

1600

К1400

15,2

1400

К1450

15,2

1450

К1500

6,2-12,4

1500

К1550

6,9-18,0

1550

К1650

6,9-15,7

1650

К1750

9,0; 9,3

1740

К1850

6,9

1840

К1900

6,9

1920

Э с к е р т ү ү – МАСТ 6727 классында BP500 BP1 катары белгиленген.

6.2.8 Арматуранын созулууга каршылыгынын эсептелген маанилери Rs формула менен аныкталат.

, (6.10)

мында γs – бекемдөө үчүн ишенимдүүлүк коэффициенти, кабыл алынат: 1,15ке барабар биринчи топтогу чектик абалдар үчүн – А, К1550 – К1900 жана 1,20 – В, Вр, К1400 – К1500 класстарындагы арматуралар үчүн; экинчи топтун чектик абалы үчүн – 1,0ге барабар. Арматуранын созулууга каршылыктын Rs эсептелген маанилери биринчи топтун чектик абалы үчүн (тегеректөө менен) 6.14-таблицада, экинчи топ - 6.13-таблицада келтирилген. Мында биринчи топтун чектик абалы үчүн Rs,n маанилери тиешелүү стандарттарга ылайык эң төмөнкү контролдонуучу маанилерге барабар деп кабыл алынат. Rsc арматурасынын эсептелген кысуу каршылыгынын маанилери арматуранын чыңалуу каршылыгынын эсептелген маанилерине барабар Rs кабыл алынат, бирок кысылган арматураны курчап турган бетондун кыскартуу деформацияларына туура келген маанилерден ашпайт: 400 МПа – ашык эмес – кыска мөөнөттүү жүк таасири менен, узак мөөнөттүү жүк таасири менен 500 МПа – ашык эмес. B500 жана A600 класстарын бекемдөө үчүн, кысуу каршылыгынын чектик маанилери иштөө шарттары үчүн кыскартуу коэффициенти менен кабыл алынат. Rsc эсептелген маанилери 6.14-таблицада келтирилген.

6.14 – т а б л и ц а

Арматура классы

Биринчи топтун чектик абалдары үчүн арматуралардын конструкциялык каршылыктарынын маанилери, МПа

созуу Rs

Кысуу Rsс

А240

210

А400

340

А500

435

435(400)

А500С

435

435(400)

А500СП

450

450(400)

А600

520

470(400)

А800

695

500(400)

А1000

870

500(400)

В500

415

415(380)

Вр500

415

390(360)

Вр1200

1000

500(400)

Вр1300

1100

500(400)

Вр1400

1170

500(400)

Вр1500

1250

500(400)

Вр1600

1340

500(400)

К1400

1170

500(400)

К1450

1200

500(400)

К1500

1250

500(400)

К1550

1350

500(400)

К1650

1435

500(400)

К1750

1515

500 (400)

К1850

1600

500 (400)

К1900

1670

500 (400)

Э с к е р т ү ү – Кашаадагы Rsc маанилери кыска мөөнөттүү жүктөө аракетин эсептөөдө гана колдонулат.

6.2.9 A240...A500, A500S, A500SP, B500 класстарындагы арматуралар үчүн Rsw эсептелген маанилери 6.15-таблицада келтирилген.

Бардык класстарды туурасынан бекемдөө үчүн Rsw каршылыктын эсептелген маанилери 300 МПадан ашпашы керек.

6.15 – т а б л и ц а

Арматура классы

Биринчи топтун чектик абалдары үчүн туурасынан кеткен арматуранын (кыскычтар жана ийилген өзөктөр) чоюлуу бекемдигинин эсептелген чоңдуктары, МПа

А240

170

А400

280

А500

300

А500С

300

А500СП

300

В500

300

6.2.10 Арматуранын негизги деформациялык мүнөздөмөлөрү төмөнкүдөй маанилер болуп саналат:

- чыңалуулар Rs эсептик каршылыгына жеткенде арматуранын εs0 узартылышынын салыштырмалуу деформациялары;

- арматуранын ийкемдүүлүк модулу Es.

6.2.11 Арматуранын εs0 салыштырмалуу деформацияларынын маанилери төмөнкүгө барабар кабыл алынат:

Физикалык жогорку чек агуучулук күчү менен арматура үчүн ; (6. 11) Шарттык жогорку чек агуучулук күчү менен арматура үчүн . (6. 12)

6.2.12 Арматуранын Еs ийкемдүүлүк модулунун маанилери чыңалууда жана кысууда бирдей жана төмөнкүгө барабар деп кабыл алынат:

Еs = 1,95×105 МПа – арматура зым аркандары үчүн (К); Еs = 2,0×105 МПа – калган арматуралар үчүн (А жана В).

6.2.13 Арматуранын мамлекеттик (деформациялык) диаграммалары сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен темир-бетон элементтерин эсептөөдө колдонулат.

Сызыктуу эмес деформация моделин колдонуу менен темир-бетон элементтерин эсептөөдө арматуралардын абалынын (деформациясынын) долбоордук диаграммасы катары A240–A500, A500C, A50СП, B500 класстарындагы физикалык чыңалуудагы арматура үчүн Прандтль диаграммаларына окшош жөнөкөйлөштүрүлгөн диаграммалар колдонулат, чыңалуулар менен арматуранын салыштырмалуу деформацияларынын ортосундагы байланышты эки сызыктуу диаграмма (6.2-сүрөт, а) жана A600–A1000, BP1200–BP1500, K1400, K1500 жана K160 класстарындагы шарттуу түшүү күчү менен орнотуу. -сызыктуу бир (6.2-сүрөт, б), агуучулук аянтынан тышкары катууланууну эсепке албаганда. Арматуранын чыңалууга жана кысууга нормалдаштырылган долбоордук туруктуулугун эске алуу менен чыңалуунун жана кысуудагы арматуранын абалынын диаграммалары бирдей деп кабыл алынат. Арматуранын абалынын конструктивдүү схемалары катары арматуранын деформациясынын иш жүзүндөгү диаграммаларына жакындаган ийри сызыктуу конструкциялык схемаларды колдонууга жол берилет.

6.2.14 Арматуранын абалынын эки сызык диаграммасы боюнча арматурадагы чыңалуулар салыштырмалуу деформацияларга жараша төмөнкү формулалар аркылуу аныкталат:

де, ; (6.13) де, . (6.14)

, жана маанилери 6.2.11, 6.2.12 жана 6.2.8 ылайык кабыл алынат. Салыштырмалуу деформация маанилери 0,025ке барабар кабыл алынат. Эксперименттик сыноолордун натыйжалары жана эсептөө негиздемелери боюнча болоттун маркасына, арматуранын түрүнө, конструкциянын ишенимдүүлүгүнүн критерийине жана башка факторлорго жараша 0,025тен аз же жогору болгон салыштырмалуу деформациянын маанисин кабыл алууга жол берилет.

а – эки сызык диаграмма; б – үч сызык диаграмма

6.2-сүрөт – Чоюлган арматуранын абал диаграммалары

6.2.15 Арматуранын абалынын үч сызык диаграммасы боюнча арматурадагы чыңалуулар салыштырмалуу деформацияларга жараша төмөнкү формулалар аркылуу аныкталат:

0 << де, ; (6.15) де, . (6.16)

, и маанилери жана 6.2.11, 6.2.12 жана 6.2.8 ылайык кабыл алынат. Чымыркануу маанилери 0,9Rs барабар кабыл алынат, ал эми чымыркануу σs2 – 1,1Rs барабар. Салыштырмалуу деформациялардын маанилери εs1 ге барабар, ал эми εs2 – деформациялары 0,015ке барабар кабыл алынат.

7 Бетон конструкциялары

Эгерде алардын бекемдиги бетон менен гана камсыз кылынса, конструкциялар бетон деп эсептелет. Бетон элементтери колдонулат:

- узунунан кысуу күчү элементтин кесилишинде жайгашканда басымдуу түрдө кысуу үчүн;

- кээ бир учурларда узунунан кысуу күчү элементтин кесилишинен тышкары жайгашкан кысуу режиминде иштеген конструкцияларда, ошондой эле ийилүүчү конструкцияларда, алардын бузулушу адамдардын өмүрүнө жана жабдуулардын коопсуздугуна түздөн-түз коркунуч келтирбесе.

10.3 долбоордук талаптарга ылайык кесилишинин аянты минималдуу жол берилгенден аз болгон арматурасы бар конструкциялар бетон деп эсептелет.

7.1 Бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө

7.1.1 Бетон элементтери узунунан кысуу күчтөрүнүн, ийилүүчү моменттердин жана туурасынан кеткен күчтөрдүн, ошондой эле жергиликтүү кысуулардын таасирине каршы бекемдигине жараша эсептелинет.

7.1.2 Бетон элементтеринин узунунан кысуу күчү (борбордон тышкары кысуу) жана ийүү моментинин таасири астында бекемдигин эсептөө алардын узунунан огуна нормалдуу кесилиштер үчүн жүргүзүлүшү керек.

Бетон элементтерин эсептөө 8.1.20–8.1.30га ылайык сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде, эсептөө көз карандылыктарында нөлгө барабар арматура аянтын алуу менен жүргүзүлөт. 7.1.7–7.1.12-пункттарга ылайык максималдуу күчтөрдү колдонуу менен нормалдуу кесилиштин симметрия тегиздигинде күчтөрдүн таасири астында тик бурчтуу жана Тавр кесилиштердин конкреттүү элементтерин эсептөөгө жол берилет.

7.1.3 Бетон элементтери, алардын иштөө шарттарына жана аларга коюлган талаптарга жараша, чыңалуу зонасында бетондун каршылыгын эске албаганда же эсепке алуу менен акыркы күчтөр боюнча эсептелет.

Керүү зонасында бетондун каршылыгын эсепке албастан (7.1-сүрөт), узунунан кысуу күчү элементтин кесилишинин чегинде жайгашкан учурда борбордон тышкары кысылган элементтер боюнча эсептөөлөр жүргүзүлөт, чектик абалга жетишүү кысылган бетондун бузулушу менен мүнөздөлөт жана кабыл алат. Эң акыркы күчтөр боюнча эсептөөдө бетондун кысуу каршылыгы шарттуу түрдө Rb барабар болгон чыңалуу менен көрсөтүлөт, оордук борбору узунунан күч колдонуу чекити менен дал келген кысылган зонанын (шарттуу кысылган зона) бөлүгүнө бирдей таралган (7.1.9).

7.1-сүрөт – Чыңалуу зонасында бетондун каршылыгын эсепке албастан бекемдик боюнча эсептелген, борбордон тышкары кысылган бетон элементинин узунунан огуна нормалдуу секциядагы күчтөрдүн схемасы жана чыңалуу диаграммасы

Керүү зонасында бетондун каршылыгын эсепке алуу менен (7.2-сүрөт) узунунан кысуу күчү элементтин кесилишинен тышкары жайгашканда кысууда иштеген элементтерге, ийилүүчү элементтерге, ошондой эле жаракалар пайда болгон элементтерге эсептер жүргүзүлөт. конструкциялардын иштөө шарттарына байланыштуу жол берилбейт. Мында чектөөчү күчтөр менен эсептөөдө, чектөөчү абал бетондун серпилгичтүү ишинин болжолунда аныкталган чыңалуучу зонанын бетонунда чектөөчү күчтөрдүн жетишүүсү менен мүнөздөлөт деп болжолдонот (7.1.9, 7.1.10, 7.1.12).

7.2-сүрөт – Ийүүчү (экцентрдик кысылган) бетон элементинин узунунан огуна нормалдуу кесилишиндеги күчтөрдүн схемасы жана чыңалуу диаграммасы, чыңалуу зонасында бетондун каршылыгын эске алуу менен бекемдик боюнча эсептелген.

7.1.4 Бетон элементтеринин туурасынан өтүүчү күчтөрдүн таасири астында бекемдигин эсептөө негизги чыңалуудагы бетондун остук чыңалууга эсептелген каршылыгына жана негизги кысуучу чыңалууга карата катыштарынын суммасы эсепке алынган шарттан жүргүзүлөт, бетондун октук кысууга туруктуулугу 1,0ден ашпоого тийиш.

7.1.5 Жергиликтүү жүк (жергиликтүү кысуу) астында бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө 8.1.43–8.1.45 боюнча жүргүзүлөт.

7.1.6 Бетон элементтеринде 10.3.7-пунктта келтирилген учурларда конструкциялык арматураны камсыз кылуу зарыл.

Акыркы күч менен борбордон тышкары кысылган бетон элементтерин эсептөө

7.1.7 Борбордон тышкары кысылган бетон элементтеринин кысуу узунунан күчүнүн таасири астында бекемдигин эсептөөдө төмөнкүдөн кем эмес кабыл алынган кокустук эксцентриситетти эсепке алуу керек:

1/600 элементтин узундугунун же анын кесилиштердин ортосундагы аралыктын, жылышуудан камсыздалган; бөлүктүн бийиктигинин 1/30; 10 мм. Статикалык аныкталбаган конструкциялардын элементтери үчүн кыскартылган кесилишинин оордук борборуна карата узунунан күчтүн эксцентриситетинин мааниси е0 статикалык эсептөөдөн алынган эксцентриситеттин маанисине барабар, бирок еа кем эмес кабыл алынат. Статикалык детерминацияланган түзүлүштөрдүн элементтери үчүн эксцентриситет е0 эксцентриситеттердин суммасына барабар алынат - конструкциялардын статикалык жана кокустук эсептөөсүнөн.

7.1.8 Элементтер ийкемдүү болгондо , 7.1.11ге ылайык аныкталуучу η коэффициентине е0 маанилерин көбөйтүү жолу менен алардын жүк көтөрүү жөндөмдүүлүгүнө ийкемдүүлүктүн таасирин эске алуу зарыл.

7.1.9 Узунунан кысуу күчү элементтин кесилишинин чегинде жайгашкан учурда борбордон тышкары кысылган бетон элементтерин эсептөө шарттары боюнча жүргүзүлөт.

, (7.1) мында N – аракеттенүүчү узунунан күч; Аb – бетондун кысылган зонасынын аянты, анын тартылуу борбору N узунунан күч колдонуу чекитине дал келген шартта аныкталат (ийилүүнү эске алуу менен). Тик бурчтуу кесилиш элементтер үчүн . (7.2) Шарттан тик бурчтуу кесилишинин борбордон тышкары кысылган элементтерин эсептөө үчүн узунунан күчтүн эксцентриситетине е0≤ h/30 жана l0Ј 20h жол берилет. NЈjRbA, (7.3)

бул жерде A – элементтин кесилишинин аянты; φ - 7.1-таблицага ылайык, кыска мөөнөттүү жүктүн аракетинде элементтин ийкемдүүлүгүнө жараша алынган коэффициент, φ маанилери сызыктуу мыйзамга ылайык аныкталат, = учурунда φ = 0,9; =10 жана φ= 0,85 боюнча =20; l0 – темир-бетон элементтери үчүн аныкталган элементтин эсептик узундугу.

7.1 – т а б л и ц а

l0/h

0,92

0,9

0,8

0,6

(7.1) шарттагы эсепке карабастан, борбордон тышкары кысылган бетон элементтери, эксплуатация шарттарына байланыштуу жаракалардын пайда болушуна жол берилбейт, ылдыйкы берилген шартта чыңалуу зонасында бетондун каршылыгын эске алуу менен текшерилиши керек. . (7.4) Тик бурчтуу кесилиш элементтери үчүн шарт (7.4) формага ээ

. (7.5) (7.4) жана (7.5) формулаларында: A – бетон элементинин кесилишинин аянты; I – бетон элементинин кесилишинин анын тартылуу борборуна карата инерция моменти; уt – элемент бөлүгүнүн оордук борборунан эң чоюлган жипчеге чейинки аралык; h – 7.1.11 ылайык аныкталган коэффициент.

7.1.10 Элементтин кесилишинен тышкары жайгашкан узунунан кысуу күчү бар борбордон тышкары кысылган бетон элементтерин эсептөө (7.4) жана (7.5) шарттар боюнча жүргүзүлөт.

7.1.11 Коэффиценттин мааниси h, узунунан күчтүн эксцентриситетинин маанисине ийилүүнүн таасирин эске алуу е0 формуласы менен аныкталат.

, (7.6) Ncr – формула менен аныкталуучу шарттуу критикалык күч , (7.7) D – 8.1.15-пунктуна ылайык, темир-бетон элементтери үчүн аныкталган, бирок арматураны эсепке албаганда, бекемдиктин акыркы баскычындагы элементтин катуулугу.

Ийилген бетон элементтерин акыркы күч менен эсептөө

7.1.12 Ийилүүчү бетон элементтерин бу эсептөө шарттан жүргүзүлүшү керек

М ЈМult, (7.8) мында М – тышкы жүктөн ийилүүчү момент; Мult - элементтин кесилиши сиңирүүчү максималдуу ийүү моменти. Мult мааниси формула менен аныкталат , (7.9) W - эң сырткы созулган була үчүн элементтин кесилишинин каршылык моменти. Тик бурчтуу кесилиш элементтери үчүн

. (7.10)

8 Алдын ала чыңалуу арматурасы жок темир-бетон конструкциялары

8.1 Биринчи топтогу чектик абалдардын негизинде темир-бетон конструкцияларынын элементтерин эсептөө

Темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө

Темир-бетон элементтери ийилүүчү моменттердин, узунунан кеткен күчтөрдүн, туурасынан кеткен күчтөрдүн, моменттердин жана жүктүн локалдык аракетинин (жергиликтүү кысуу, басуу) таасирине каршы бекемдигине жараша эсептелет.

Ийүү моменттеринин жана узунунан кеткен күчтөрдүн таасири астында темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө

Жалпы жоболор

8.1.1 Темир-бетон элементтеринин ийилүү моменттеринин жана узунунан күчтөрдүн (экцентрдик тышында кысуу же чыңалуу) аракетиндеги бекемдигин эсептөө алардын узунунан огуна нормалдуу кесилиштер үчүн жүргүзүлүшү керек.

Темир-бетон элементтеринин нормалдуу кесилиштеринин бекемдигин эсептөө 8.1.20–8.1.30 боюнча сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде жүргүзүлүшү керек. Эсептөөлөрдү акыркы күчтөрдүн негизинде жүргүзүүгө жол берилет:

8.1.4–8.1.16-пункттарга ылайык нормалдуу кесилиштердин симметрия тегиздигинде күчтөрдүн таасири астында ийилүүчү тегиздикке перпендикуляр элементтин четинде жайгашкан арматурасы бар тик бурчтуу, тавр жана эки тавр кесилиштердин темир-бетон элементтери;

- тегерек жана тегерек кесилиштердин борбордон тышкары кысылган элементтери - Д тиркемесине ылайык.

8.1.2 Борбордон тышкары кысылган элементтер кысылган элементтерди эсептөөдө деформацияланган диаграмманы колдонуу менен конструкцияларды эсептөө жолу менен алардын жүк көтөрүү жөндөмдүүлүгүнө ийилүүнүн таасирин эске алуу керек.

Ийкемдүүлүк > 14 үчүн элементтин ийилүүсүнүн анын бекемдигине е0 баштапкы эксцентриситетти 8.1.15-пунктуна ылайык аныкталган h коэффициентине көбөйтүү менен таасирин эске алуу менен деформацияланбаган схеманы колдонуу менен конструкцияларды эсептөөгө жол берилет. .

8.1.3 Чексиз бекемдик күчү жаракалар пайда болгон максималдуу күчтөн (8.2.8–8.2.14.) аз болгон темир-бетон элементтери үчүн узунунан созулган арматуранын кесилишинин аянтын 15% кем эмес бекемдикти эсептөөдөн талап кылынган, же жарака пайда болушу үчүн акыркы күчтүн таасири астында бекемдиктин негизинде аныкталат.

Чектүү күчтөр боюнча нормалдуу бөлүмдөрдүн бекемдигин эсептөө

8.1.4 Элементтин узунунан огуна нормалдуу кесилиштеги эң чоң күчтөр төмөнкү жайлардын негизинде аныкталышы керек:

- бетондун чыңалууга бекемдиги нөлгө барабар деп кабыл алынат;

- бетондун кысууга туруктуулугу Rb барабар жана бетондун кысылган зонасына бирдей таралган чыңалуулар менен көрсөтүлөт;

- арматурадагы деформациялар (чыңалуулар) бетондун кысылган зонасынын бийиктигине жараша аныкталат;

- арматурадагы чоюу чыңалууларынын эсептелген чыңалуу каршылыгынан Rs ашпайт;

- арматурадагы кысуу чыңалуулары эсептелген кысуу каршылыгынан Rsc. ашпайт.

8.1.5 Кадимки тилкелердин бекемдигин эсептөө тиешелүү тең салмактуулук шарттарынан аныкталган бетондун кысылган зонасынын салыштырмалуу бийиктигинин мааниси менен кысылган зонанын чек ара салыштырмалуу бийиктигинин маанисинин ортосундагы байланышка жараша жүргүзүлүшү керек. ξR мында элементтин чектик абалы чыңалуу арматурасында чыңалууга жетишүү менен бир убакта пайда болот, Rs эсептелген каршылыкка барабар.

8.1.6 ξR мааниси формула менен аныкталат

, (8.1) мында es,el – формула менен аныкталуучу Rs барабар чыңалуудагы чыңалуу арматурасынын салыштырмалуу деформациясы ; (8.2) eb2– кыска мөөнөттүү жүктүн таасири астында 6.1.20-пунктуна ылайык кабыл алынган Rb барабар чыңалуудагы кысылган бетондун салыштырмалуу деформациясы. В70 - В100 класстарындагы оор бетон үчүн жана (8.1) формуласынын алымындагы майда бүртүкчөлүү бетон үчүн 0,8дин ордуна 0,7 алынышы керек.

8.1.7 Борбордон тышкары кысылган темир-бетон элементтерин эсептөөдө узунунан күчтүн е0 колдонулушунун баштапкы эксцентриситетинде кокустук эксцентриситетти еа эске алуу керек, ал төмөнкүдөн кем эмес кабыл алынышы керек:

1/600 элементтин узундугунун же анын секцияларынын ортосундагы аралыктын, жылышуудан камсыздалган; бөлүктүн бийиктигинин 1/30; 10 мм. Статикалык аныкталбаган конструкциялардын элементтери үчүн кыскартылган кесилишинин оордук борборуна карата узунунан күчтүн эксцентриситетинин мааниси е0 статикалык эсептөөдөн алынган эксцентриситеттин маанисине барабар, бирок еа кем эмес кабыл алынат. Статикалык детерминацияланган конструкциялардын элементтери үчүн е0 эксцентриситети конструкциялардын статикалык эсептөөлөрүнүн жана кокустуктун эксцентриситеттеринин суммасына барабар алынат. Ийилүүчү элементтерди эсептөө

8.1.8 Ийилүүчү элементтердин секцияларынын бекемдигин эсептөө төмөнкү шартынан жүргүзүлөт.

М Ј Мult, (8.3) Мында М – тышкы жүктөн ийилүүчү момент; Мult - элементтин кесилиши сиңирүүчү максималдуу ийүү моменти.

8.1.9 Тик бурчтуу кесилиштеги ийилүүчү элементтер үчүн Мult мааниси (8.1-сүрөт) шартта формула менен аныкталат.

, (8.4) бул учурда кысылган х зонасынын бийиктиги формула менен аныкталат

. (8.5)

8.1-сүрөт – Ийилген темир-бетон элементтин бекемдигин эсептөөдө анын узунунан огуна нормалдуу кесилишиндеги күчтөрдүн схемасы жана чыңалуу диаграммасы

8.1.10 Кысылган зонадагы текчеси бар ийилүү элементтери үчүн Мult мааниси (Tавр жана эки таврлуу кесилиштер), кысылган зонанын чек арасынын абалына жараша аныкталат:

а) эгерде чек текче аркылуу өтсө (8.2, а-сүрөт), б.а., шарт аткарылса

, (8.6) Мult мааниси 8.1.9 га ылайык туурасы тик бурчтуу кесилиш үчүн аныкталат;

б) эгерде чек ара четинен өтсө (8.2-сүрөт, б), башкача айтканда (8.6) шарт аткарылбаса, Мult мааниси формула боюнча аныкталат.

, (8.7) мында бетондун кысылган зонасынын бийиктиги х формула менен аныкталат . (8.8)

8.2-сүрөт – Ийилүүчү темир-бетон элементинин кесилишинде кысылган зонанын чегинин абалы

8.1.11 Эсепке киргизилген маани, текченин кырынан ар бир багытка ашкан туурасы элементтин аралыгынын 1/6 бөлүгүнөн ашпоого тийиш жана төмөндөгүдөн ашпоо шартынан алынат.

а) туурасынан кеткен кырлар болгондо же узунунан кеткен кырлардын ортосундагы так аралыктын – 1/2 бөлүгү менен;

б) туурасынан кеткен кырлар жок болгондо (же алардын ортосундагы аралыктар узунунан кеткен кырлардын ортосундагы аралыктан чоң болгондо) жана – 6;

в) текченин консольдук ашыкчалары менен:

. . . . . . . 6де; . . . .де; де - ашыкчалар эсепке алынбайт.

8.1.12 ийилүүчү элементтердин бекемдигин эсептөөдө шартты сактоо сунушталат

Конструкциялык себептер боюнча же экинчи топтун чектик абалын эсептөөнүн негизинде чыңалуу арматурасынын аянты шартты аткарууда талап кылынгандан чоңураак деп болжолдонгон учурда, ийилүү моменти Мult деп эсептелет. (8.4) же (8.7) формулаларды колдонуу менен аныктоого жол берилет, аларга кысылган зонанын бийиктигинин маанилерин коюлат.

8.1.13 Симметриялуу арматура менен Мult мааниси формула менен аныкталганда

(8.9) Эгерде кысылган зонанын бийиктиги x<2a´ кысылган арматураны () эсепке албастан эсептелсе, анда маани (8.9) формуладагы a´ менен алмаштырылат. Борбордон тышкары эмес кысылган элементтерди эсептөө

8.1.14 Борбордон тышкары эмес кысылган элементтердин тик бурчтуу кесилиштеринин бекемдигин эсептөө шарты боюнча жүргүзүлөт.

(8.10) мында N - тышкы жүктөн узунунан келген күч; е – узунунан күч колдонуу чекитинен N узалуу же эң аз кысылган (элементтин толук кысылган кесилиши менен) арматура бөлүгүнүн оордук борборуна чейинки аралык, ; (8.11) Бул жерде h - элементтин узунунан ийилүүсүнүн (кыйылышынын) анын жүк көтөрүү жөндөмдүүлүгүнө тийгизген таасирин эске алуучу жана 8.1.15ке ылайык аныкталуучу коэффициент; е0 – 8.1.7. де Кысылган зонанын x бийиктиги аныкталат:

а) (8.3-сүрөт) формула боюнча

; (8.12)

б) формула боюнча болгондо

. (8.13)

8.3-сүрөт – Борбордон тышкары кысылган темир-бетон элементинин узунунан огуна нормалдуу секциядагы күчтөрдүн схемасы жана чыңалуу диаграммасы,

бекемдиги менен эсептеп жатканда

8.1.15 Конструкцияларды деформацияланбаган схема боюнча эсептөөдө h коэффициенттин мааниси формула менен аныкталат.

, (8.14) мында N - тышкы жүктөн узунунан келген күч; Ncr – формула менен аныкталуучу шарттуу критикалык күч , (8.15) мында D - максималдуу бекемдик баскычындагы темир-бетон элементинин катуулугу; l0 – 8.1.17ге ылайык аныкталган элементтин эсептик узундугу. Формула аркылуу D маанисин аныктоого жол берилет

мында Eb, Es – тиешелүүлүгүнө жараша бетондун жана арматуранын ийкемдүү модулдары; I,Is – элементтин туурасынан кесилишинин оордук борбору аркылуу өткөн огуна карата тиешелүүлүгүнө жараша бетондун жана бардык узунунан арматуралардын кесилишинин аянттарынын инерция моменттери; ;

ks= 0,7;

jl – жүктүн узактыгынын таасирин эске алуу коэффициенти, бирок 2ден көп эмес; бул жерде M1, Ml1 - тиешелүүлүгүнө жараша толук жүктүн аракетинен жана туруктуу жана узак мөөнөттүү жүктөрдүн таасиринен эң чоюлган же эң аз кысылган (толук кысылган кесилиште) таякчанын борборуна салыштырмалуу моменттери; dе - 0,15тен кем эмес жана 1,5тен көп эмес деп кабыл алынган узунунан келген күчтүн эксцентриситетинин салыштырмалуу мааниси. Элементтин узундугу боюнча ийилүүчү моменттердин бөлүштүрүлүшүн жана анын деформациясынын мүнөзүн эске алуу менен коэффициенттин маанисин h азайтууга жол берилет жана конструкцияны ийкемдүү система катары эсептөө менен долбоорлоо бөлүгүндөгү ийилүүчү моменттин маанисине ийилиштердин таасири.

8.1.16 Ийилүүчү тегиздикте карама-каршы секциянын капталдарында жайгашкан арматурасы бар борбордон тышкары кысылган элементтердин тик бурчтуу кесилиштеринин бекемдигин эсептөө, узунунан күчүнүн эксцентриситети жана ийкемдүүлүгү менен, шарттын негизинде жүргүзүлүшү мүмкүн.

, (8.16) мында Nult формула менен аныкталуучу элемент сиңире алган узунунан күчтүн чектүү мааниси , (8.17) бул жерде А - бетон бөлүгүнүн аянты; Аs,tot – элементтин кесилишиндеги бардык узунунан арматуралардын аянты; j – элементтин ийкемдүүлүгүнө жараша 8.1-таблицага ылайык жүктүн узак мөөнөттүү аракети үчүн кабыл алынган коэффициент; кыска мөөнөттүү жүк аракетинде j маанилери сызыктуу мыйзамга ылайык аныкталат, да j = 0,9 жана . Да j= 0,85. определяют по линейному закону, принимая j=0,9 при и j=0,85 при .

8.1 – т а б л и ц а

Бетон классы

l0/h де j барабар

В20 – В55

0,92

0,9

0,83

0,7

В60

0,91

0,89

0,80

0,65

В80

0,90

0,88

0,79

0,64

8.1.17 Борбордон тышкары эмес кысылган элементтин эсептик узундугу l0 рамалык конструкциянын элементтери сыяктуу, анын берилген элемент үчүн жүктүн эң жагымсыз жайгашкан жеринде деформацияланган абалын эске алуу менен аныкталат;

материалдардын ийкемсиз деформацияларын жана жаракалардын болушун эске алуу менен. Төмөнкүгө барабар узунунан күчтүн таасири астында l узундук боюнча туруктуу кесилишинин элементтеринин эсептик узундугун l0 алууга жол берилет:

а) эки учунда илгичтүү таянычтары бар элементтер үчүн – 1,0l;;

б) бир учунда катуу пломбалуу (тирөөчү секциянын айлануусуна жол бербестен) жана экинчи учу бекитилбеген элементтер үчүн (консоль) – 2,0l;

в) бир учунда, ал эми экинчи учунда илинип турган жылдырылбаган таянычтары бар элементтер үчүн:

катуу (айланышы жок) мөөр менен – 0,7l; ийилчээк (чектелген айландыруу менен) кыстаруу менен – 0,9l;

г) бир учунда ийкемдүү шарнир таянычы бар элементтер үчүн (тирөөнүн чектелген жылышына мүмкүндүк берүүчү), ал эми экинчи учунда:

катуу (айлануусуз) пломба менен – 1,5 l; ийкемдүү (чектелген айлануу) мөөр менен – 2,0l;

д) эки учунда жылышпаган пломбалары бар элементтер үчүн:

катуу (бурулушсуз) – 0,5 l; ийкемдүү (чектелген айлануу менен) – 0,8l;

е) эки учунда чектелген жылмалуу пломбалары бар элементтер үчүн:

катуу (бурулушсуз) – 0,8l; ийкемдүү (чектелген айлануу менен) – 1,2l. Борбордук чыңалуу элементтерин эсептөө

8.1.18 Борбордук чыңалуучу элементтердин кесилиштеринин бекемдигин эсептөө шарты боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

(8.18) мында N – сырткы жүктөрдөн узунунан созулган күч; Nult – формула менен аныкталуучу элемент сиңире турган узунунан келген күчтүн чектүү мааниси , (8.19) Аs,tot – бардык узунунан арматуралардын кесилишинин аянты.

Борбордон тышкары эмес чыңалган элементтерди эсептөө

8.1.19 Борбордон тышкары эмес чыңалган элементтердин тик бурчтуу кесилиштеринин бекемдигин эсептөө N узунунан күчтүн абалына жараша жүргүзүлүшү керек:

а) эгерде S жана S´ арматурадагы натыйжа күчтөрдүн ортосунда узунунан күч N колдонулса (8.4, а-сүрөт) - шарттардан

; (8.20) (8.21) мында N e жана N e' – тышкы жүктөрдөн келген күчтөр; жана кесилиш жутуп ала турган максималдуу күчтөр. жана Аракеттер формулалар менен аныкталат ; (8.22) ; (8.23)

б) эгерде N узунунан күч колдонулса, S жана S´ арматурадагы натыйжа күчтөрдүн ортосундагы аралыктан тышкары (8.4, б-сүрөт) - (8.20) шартынан, формула боюнча чектөө моментин аныктоо.

, (8.24) бул учурда кысылган х зонасынын бийиктиги формула менен аныкталат . (8.25) Эгерде (8.25) формуланы колдонуу менен эсептөөдөн алынган , маани (8.24) формулага алмаштырылса, мында xR 8.1.6га ылайык аныкталат.

a – S жана S´ арматурасындагы бирдей аракет кылуучу күчтөрдүн ортосунда; b – S жана S´ арматурасындагы бирдей аракет кылуучу күчтөрдүн ортосундагы аралыктардан тышкары

8.4-сүрөт – Борбордон тышкары эмес чоюлган темир-бетон элементтин узунунан келген огунун нормалдуу бөлүгүндөгү күчтөрдүн схемасы жана узунунан күч колдонууда анын бекемдигин эсептөөдө N

Сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде нормалдуу кесилиштердин бекемдигин эсептөө

8.1.20 Бекемдүүлүктү эсептөөдө элементтин узунунан огуна нормалдуу кесилиштеги күчтөр жана деформациялар элементтин кесилишиндеги тышкы күчтөрдүн жана ички күчтөрдүн тең салмактуу теңдемелерин пайдалануу менен сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде аныкталат; ошондой эле төмөнкү жоболор:

- бетондун жана арматуранын салыштырмалуу деформацияларынын элементтин кесилишинин бийиктиги боюнча бөлүштүрүлүшү сызыктуу мыйзам боюнча кабыл алынат (жалпак кесилиштердин гипотезасы);

- бетон менен арматуранын октук чыңалуулары менен салыштырмалуу деформацияларынын ортосундагы байланыш бетондун жана арматуранын абалынын (деформациясынын) диаграммасы түрүндө алынат;

- чыңалуу зонасында бетондун каршылыгын эске албай коюуга болот. Кээ бир учурларда (мисалы, жаракаларга жол берилбеген ийилген жана борбордон тышкары кысылган бетон конструкциялары) бекемдиктин эсептөөлөрү керилүүчү бетондун жумушун эске алуу менен жүргүзүлөт.

8.1.21 Бетондогу чыңалуу диаграммасынан жалпыланган ички күчтөргө өтүү чыңалууларды нормалдуу кесилиш боюнча сандык интеграциялоо процедурасын колдонуу менен аныкталат. Бул үчүн нормалдуу кесилиш шарттуу түрдө чакан бөлүктөргө бөлүнөт: кыйгач борбордон тышкары эмес кысуу (чыңалуусу) жана кыйгач ийилиши менен - кесимдин бийиктиги жана туурасы боюнча; элементтин кесилишинин симметрия огунун тегиздигинде борбордон тышкары кысуу (чыңалуусу) жана ийилиши менен - кесилишинин бийиктиги боюнча гана. Кичинекей аймактардагы шыкалуулук бирдей бөлүштүрүлөт (орточо).

8.1.22 Деформация моделин колдонуу менен элементтерди эсептөөдө төмөнкүлөр кабыл алынат:

- бетондун жана арматуранын минус белгиси менен кысуу узунунан күчүнүн, ошондой эле кысуу чыңалууларынын жана кыскартуу деформацияларынын маанилери;

- чыңалуу узунунан күчүнүн маанилери, ошондой эле плюс белгиси бар бетондун жана арматуранын чоюлуу чыңалууларынын жана узартуу деформациялары.

Арматуралык өзөктөрдүн жана бетондун тандалган участокторунун оордук борборлорунун координаталарынын белгилери, ошондой эле узунунан кеткен күчтү колдонуу чекиттери белгиленген XOY координаттар системасына ылайык кабыл алынат. Жалпы учурда бул системанын координаттарынын башаты (8.5-сүрөттүн 0 чекити) элементтин кесилишинин чегинде каалаган жерде жайгашкан.

8.5-сүрөт – Темир-бетон элементинин нормалдуу кесилишинин конструкциялык схемасы

8.1.23 Жалпы жагдайдагы бекемдик үчүн нормалдуу кесилиштерди эсептөөдө (8.5-сүрөт), төмөнкүнү колдонуңуз:

элементтин нормалдуу кесилишиндеги тышкы күчтөрдүн жана ички күчтөрдүн тең салмактуулугунун теңдемелери: ; (8.26) ; (8.27) ; (8.28) элементтин кесилиши боюнча деформациялардын бөлүштүрүлүшүн аныктоочу теңдемелер ; (8.29) ; (8.30) бетон менен арматуранын чыңалууларын жана салыштырмалуу деформацияларын бириктирүүчү көз карандылыктар ; (8.31) ; (8.32) (8.26) – (8.32) теңдемелеринде: Mx, My – формулалар менен аныкталуучу элементтин кесилишинде (тиешелүүлүгүнө жараша XOZ жана YOZ тегиздигинде же аларга параллелдүү аракеттенген) координат окторуна карата тышкы жүктөн ийилүүчү моменттери: ; (8.33) , (8.34) мында Mxd, Myd - конструкциянын статикалык эсеби менен аныкталган тышкы жүктөн тиешелүү тегиздиктердеги ийилүүчү моменттери; N – тышкы жүктөн узунунан келген күч; ex, ey – N узунунан күч колдонуу чекитинен тиешелүү тандалган окторго чейинки аралыктар; Abi, Zbxi, Zbyi, sbi – бетондун i-бөлүмүнүн оордук борборунун аянты, координаттары жана анын тартылуу борборунун деңгээлиндеги чыңалуу; Asj, Zsxj, Zsyj, ssj – -арматуранын оордук борборунун аянты, координаттары жана андагы чыңалуу; e0 – тандалган октордун кесилишинде (0 чекитинде) жайгашкан жипченин салыштырмалуу деформациясы; , – Мх жана Му ийилүү моменттеринин аракет тегиздиктеринде каралып жаткан элементтин кесилишиндеги узун огунун ийрилиги; Еb – бетондун ийкемдүүлүктүн баштапкы модулу; Еsj – j-арматуранын ийкемдүүлүк модулу; nbi – i-бөлүктүн бетонунун ийкемдүүлүк коэффициенти; nsj – j-арматуранын ийкемдүүлүк коэффициенти. nbi жана nsj коэффициенттери бетондун жана арматуранын тиешелүү абал диаграммаларынан алынган (6.1.19, 6.2.13). nbi жана nsj коэффициенттеринин маанилери (8.35) жана (8.36) формулалар аркылуу бетондун жана арматуранын тиешелүү абал диаграммаларынын каралып жаткан чекиттери үчүн чыңалуу жана деформациялык маанилердин катышы катары аныкталат, бетондун Eb жана арматуранын ийкемдүүлүк модулуна бөлүнүүчү эсептөө жүргүзүлөт (бетондун эки сызык диаграммасы үчүн - кысылган бетондун Eb,red деформациясынын кыскартылган модулуна чейин). Мында (6.5)–(6.9), (6.14) жана (6.15) “чыңалуу-деформациялык байланыштар” диаграммалардын каралып жаткан бөлүмдөрүндө колдонулат. ; (8.35) . (8.36) Деформацияланбаган диаграмманы колдонуу менен конструкциянын статикалык эсебин жүргүзүүдө Мх жана Му маанилери 8.1.2-пунктуна ылайык ийилгендердин таасирин эске алуу менен аныкталат.

8.1.24 Темир-бетон элементтеринин нормалдуу кесилиштерин бекемдикке эсептөө төмөнкү шарттардан ишке ашырылат:

; (8.37) , (8.38) мында eb,max – сырткы жүктүн таасиринен элементтин нормалдуу кесилишиндеги эң кысылган бетон буласынын салыштырмалуу деформациясы; es,max — элементтин нормалдуу кесилишиндеги эң чоюлган арматуранын тышкы жүктүн таасиринен салыштырмалуу деформациясы; eb,ult – 8.1.30га ылайык кабыл алынган, кысуу учурунда бетондун салыштырмалуу деформациясынын чектик мааниси; es,ult – 8.1.30га ылайык кабыл алынган арматуранын узартылышынын салыштырмалуу деформациясынын чектик мааниси.

8.1.25 Эки багытта ийилүүчү моменттерге жана узунунан күчкө (8.5-сүрөт) дуушар болгон темир-бетон элементтери үчүн бетондун деформациясы eb,max жана es,max арматуралар ыктыярдуу формадагы нормалдуу кесимде аныкталат. (8.29) жана (8.30) теңдемелерин колдонуу менен (8.39) - (8.41 ) теңдемелердин системасы

; (8.39) ; (8.40) ; (8.41) (8.39)–(8.41) теңдемелер системасындагы Dij(i,j = 1,2,3) катуулук мүнөздөмөлөрү формулалар менен аныкталат. ; (8.42) ; (8.43) ; (8.44) ; (8.45) ; (8.46) . (8.47) Формулалардагы белгилер - 8.1.23 караңыз.

8.1.26 Мх жана Му эки багытта ийилүү моменттери гана таасир этүүчү темир-бетон элементтери үчүн (кыйшык ийилүү) (8.41) теңдемеде N=0 алынат.

8.1.27 Көлөмдүү кесилишинин симметрия тегиздигинде борбордон тышкары эмес кысылган темир-бетон элементтери жана бул тегиздикте X огунун жайгашуусу үчүн (8.39)–(8.41) теңдемелерде Му=0 жана D12=D22=D23=0 алынат. ). Бул учурда тең салмактуулук теңдемелери төмөнкүдөй формада болот:

; (8.48) (8.49)

8.1.28 (8.39)–(8.41), N=0, My=0, D12=D22=D23=0 теңдемелеринин кесилишинин симметрия тегиздигинде ийилген темир-бетон элементтери жана бул тегиздиктеги X огунун жайгашуусу үчүн, N=0 алынат. Бул учурда тең салмактуулук теңдемелери төмөнкүдөй формада болот:

; (8.50) (8.51)

8.1.29 Борбордон тышкары кысылган бетон элементтеринин нормалдуу кесилиштеринин бекемдигине узунунан кысуу күчү элементтин кесилишинин чегинде жайгашканда эсептөө формулаларды алуу менен 8.1.24–8.1.28-шартка ылайык (8.37) жүргүзүлөт. (8.42) – (8.47) Dij бекемдөө аянтын аныктоо үчүн Asj = 0.

Жаракаларга жол берилбеген ийилүүчү жана борбордон тышкары кысылган бетон элементтери үчүн эсептөө шарттан элементтин кесилишиндеги чыңалуучу бетондун жумушун эске алуу менен жүргүзүлөт. ebt,maxЈebt,ult, (8.52) мында ebt,max – 8.1.25–8.1.28-пункттарга ылайык аныкталган тышкы жүктүн таасиринен элементтин нормалдуу кесилишиндеги эң чоюлган бетон буласынын салыштырмалуу деформациясы; ebt,ult – 8.1.30га ылайык кабыл алынган бетондун салыштырмалуу чыңалуу деформациясынын чектик мааниси.

8.1.30 Салыштырмалуу бетон деформацияларынын чектик маанилери εb,ult (εbt,ult) бетон элементинин кесилишиндеги деформациялардын (кысылуу жана чыңалуу) эки орундуу диаграммасы менен кабыл алынат (бүгүлүү, эксцентрик кысуу же чоң эксцентриситтер) εb2 (εbt2).ге барабар.

Элементтердин борбордон тышкары кысуу же чыңалуусу жана бетон элементинин кесилишинде бир гана белгинин деформациялары таралган учурда, бетондун салыштырмалуу деформацияларынын чектик маанилери εb,ult (εbt,ult) жараша аныкталат. ε1 жана ε2 элементинин карама-каршы беттериндеги бетон деформацияларынын катышы формулалар боюнча: ; (8.53) , (8.54) мында εb0, εbt0, εb2 жана εbt2 – бетондун эсептелген абалынын диаграммаларынын деформациялык параметрлери (6.1.14, 6.1.20, 6.1.22). Арматуранын салыштырмалуу деформациясынын чектик маанилери εs,ult төмөнкүгө барабар кабыл алынат: 0,025 – физикалык ийкемдүүлүк күчү менен арматура үчүн; 0,015 - шарттуу түшүмдүүлүк менен арматура үчүн.

Туурасынан кеткен күчтөрдүн таасири астында темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө

Жалпы жоболор

8.1.31 Туурасынан кеткен күчтөрдүн таасири астында темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө жантайган кесилиш моделинин негизинде жүргүзүлөт.

Жантайган кесилиш моделин колдонуу менен эсептөөдө жантайган кесилиштер менен жантайган кесилиш ортосундагы тилке боюнча элементтин кайчылаш күчтөрдүн таасирине каршы бекемдиги, ошондой эле моменттин таасирине жантайган кесилиши боюнча бекемдиги камсыз кылынууга тийиш. Жантайган кесилиш боюнча бекемдик тилке боюнча кысуу күчтөрүнүн жана жантайган кесилишти кесип өткөн туурасынан арматурадан тартылуучу күчтөрдүн таасири астында болгон жантайган кесилишти сиңире турган туурасынан кеткен күчтүн максималдуу мааниси менен мүнөздөлөт. Мында бетондун бекемдиги эңкейиш кесилиште татаал чыңалуу абалынын таасирин эске алуу менен бетондун октук кысууга туруктуулугу менен аныкталат. Туурасынан кеткен күчтөрдүн аракети боюнча жантай кесилиш үчүн эсептөө элементтин узундуктагы огуна проекциялык узундугу С болгон жантай кесимде аракеттенүүчү тышкы жана ички туурасынан кеткен күчтөрдүн тең салмактуу теңдемесинин негизинде жүргүзүлөт. Ички кесүү күчтөрүнө бетондун жантай кесилишинде алып жүрүүчү кыйуу күчү жана жантай кесимде кесип өткөн кесүү арматурасынын кесүү күчү кирет. Мында бетон жана туурасынан арматура менен кабыл алынган туурасынан кеткен күчтөр жантай кесилиштин проекциялык узундугу С эсепке алуу менен бетондун жана туурасынан кеткен арматуранын чоюлууга туруктуулугу менен аныкталат. Моменттин аракети үчүн жантай кесимди эсептөө элементтин узундук огуна проекциялык узундугу С болгон жантай кесимге таасир этүүчү тышкы жана ички күчтөрдүн моменттеринин тең салмактуу теңдемесинин негизинде жүргүзүлөт. Ички күчтөрдүн моменттерине узунунан созулган арматура жантай кесилишин кесип өткөн учур жана туурасынан кеткен арматура жантай кесилишти кесип өткөн учур кирет. Мында узунунан жана туурасынан арматура менен кабыл алынган моменттер жантай кесилиштин С проекциялык узундугун эске алуу менен узунунан жана туурасынан арматуралардын созулууга каршылыгы менен аныкталат. Жантайган кесилиштердин ортосундагы тилке боюнча темир-бетон элементтерин эсептөө

8.1.32 Ийилген темир-бетон элементтерин жантайган кесилиштин ортосундагы бетон тилкеси боюнча эсептөө төмөнкү шарт боюнча жүргүзүлөт.

(8.55) мында Q – элементтин нормалдуу кесилишиндеги жылытуу күчү; φb1 – 0,3 ге барабар алынган коэффициент. Туурасынан кеткен күчтөрдүн таасири астында жантайган кесилиштер боюнча темир-бетон элементтерин эсептөө

8.1.33 Ийилүүчү элементтерди жантайган кесилиштер боюнча эсептөө (8.6-сүрөт) шарт боюнча жүргүзүлөт.

, (8.56) мында Q - каралып жаткан жантай кесилиштин бир тарабында жайгашкан бардык тышкы күчтөрдөн аныкталуучу элементтин узунунан огуна проекциялык узундугу С болгон жантай кесилиштеги туурасынан кеткен күч; ошол эле учурда жантайма тилкедеги эң коркунучтуу жүк эске алынат; Qb – жантай тилкеде бетон тарабынан кабыл алынган кесүү күчү; Qsw - жантайган кесилиште туурасынан кеткен арматура менен кабыл алынган кесүү күчү. туурасынан кеткен күч Qb формула менен аныкталат , (8.57) бирок алар аз да, ашык да кабыл алышпайт; φb2– 1,5ке барабар алынган коэффициент.

8.6-сүрөт – Туурасынан кеткен күчтөрдүн таасири астында жантайган кесилиш боюнча темир-бетон элементтерин эсептөөдө күчтөрдүн схемасы

Элементтин узунунан огуна нормалдуу туурасынан арматура үчүн Qsw күчү формула менен аныкталат. (8.58) мында φsw – 0,75ке барабар алынган коэффициент; qsw – элементтин узундугу бирдигине туурасынан кеткен арматурадагы күч, төмөнкүгө барабар (8.59) Эсептөө жантайган С кесилиштин эң коркунучтуу проекциялык узундугуна ээ болгон элементтин узундугу боюнча жайгашкан бир катар жантай кесилиш үчүн жүргүзүлөт. Мында (8.58) формуладагы C проекциясынын узундугу төмөнкүдөн кем эмес деп кабыл алынат. 1,0 h0 жана 2,0 h0 ашык эмес. Сырткы жүктөн, шарттан кесүү күчүн аныктоодо жантай кесилиштерди эсепке албастан жантайган кесилиштерди эсептөөгө жол берилет. , (8.60) мында Q1 – сырткы жүктүн таасиринен нормалдуу секциядагы жылытуу күчү; ; (8.61) . (8.62) Туурасынан кеткен күч Q1 эсепке алынган нормалдуу кесилиш тирөөчтүн жанында 2,5h0 кем аралыкта жайгашканда (8,60) шарт боюнча эсептөө аныкталган Qb1 маанилерин көбөйтүү жолу менен жүргүзүлөт. (8.61) формуласы боюнча, ге барабар коэффициент менен, бирок Qb1 мааниси 2,5Rbt×b×h0 дон көп эмес кабыл алынат. Туурасынан кеткен күч Q1 эсепке алынган нормалдуу кесилиш h0 кем аралыкта жайгашканда (8.60) шарт боюнча эсептөө (8.62) формула менен аныкталган Qsw,1 маанисин көбөйтүү жолу менен жүргүзүлөт, a/h0 ге барабар коэффициент менен. Шарт аткарылса, туурасынан кеткен арматура эсептөөдө эске алынат qsw³. Эгерде (8.56) шарттагы Qb мааниси формула менен аныкталса, бул шарт аткарылбаса да туурасынан кеткен арматураны эсепке алууга болот. , жана (8.57) формула боюнча чектөөлөрдү эске алуу менен кабыл алыңыз. Эсептөөдө эске алынган туурасынан кеткен арматуранын кадамы мааниден чоң болбошу керек.

Туурасынан арматура болбогондо же жогоруда көрсөтүлгөн талаптарды, ошондой эле 10.3-пунктта келтирилген долбоордук талаптарды бузууда эсеп нөлгө барабар Qsw же Qsw,1 күчүн алуу менен (8.56) же (8.60) шартынан жүргүзүлөт. Туурасынан арматура 10.3-пунктта берилген долбоордук талаптарга жооп бериши керек.

8.1.34 Жантайган кесилиштин ортосундагы тилке боюнча жана жантай кесилиштер боюнча эсептөөдө кысуу жана созуу чыңалууларынын таасирин jn коэффициентин колдонуу менен эске алуу керек, ал боюнча шарттардын оң жагы (8.55), (8.57) же (8.61) көбөйтүлөт - кысуу чыңалуулары жана шарттар үчүн (8.57) же (8.61) - тартылуу чыңалуулары үчүн.

Алдын ала чыңалуу арматурасы жок ийилүүчү конструкциялардын жантай кесилиштин эсептөөдө jn коэффициентинин мааниси 1ге барабар кабыл алынат. Башка учурларда jn коэффициентинин маанилери төмөнкүгө барабар кабыл алынат:

0 < σср≤ 0,25Rb; болгондо 1,25 при 0,25Rb < σср≤ 0,75Rb; болгондо при 0,27Rb < σср≤ Rb; болгондо при 0 < σt≤ Rbt; болгондо

- кысуу узунунан күчтүн таасири астында

Бул жерде Ared – бетондун кысуу жана чыңалуудагы ийкемсиз кассиеттерин эске алуу менен аныкталган элементтин кыскартылган кесилишинин аянты

vb –кысуу же чыңалуудагы бетондун ийкемдүүлүк коэффициенти Ared – барабар болгон коэффициентти vb маанисин алуу менен маанини аныктоого жол берилет

- узунунан созулган күчтүн таасири астында

εb0 жана εbt0 – кыска мөөнөттүү жүктөө үчүн 6.1.14 көрсөтмөлөрүнө ылайык кабыл алынат. σср – маанисин узунунан арматуранын курамы 3%дан ашпаган учурда арматураны эсепке албастан аныктоого жол берилет.

Моменттердин таасири астында жантай кесиштер боюнча темир-бетон элементтерин эсептөө

8.1.35 Моменттердин (8.7-сүрөт) таасири астында жантайган тилкелер боюнча темир-бетон элементтерин эсептөө шарты боюнча жүргүзүлөт.

, (8.63) мында M - элементтин узунунан огуна проекциялык узундугу С менен жантайган кесилиштеги момент, каралып жаткан жантай кесимдин бир тарабында жайгашкан бардык тышкы күчтөрдөн, жантай кесимдин аягына салыштырмалуу аныкталат (0 чекит). , сынап жаткан узунунан арматура жайгашкан учуна карама-каршы, жантай кесилиште бир учурдан тартып чыңалууга дуушар; ошол эле учурда жантайма тилкедеги эң коркунучтуу жүк эске алынат; Мs - жантай кесимдин карама-каршы учуна салыштырмалуу жантайган тилкеден кесип өткөн узундуктагы арматура тарабынан кабыл алынган учур (0 чекит); Мsw - жантай кесимдин карама-каршы учуна салыштырмалуу жантайган тилкеден өткөн туурасынан арматура тарабынан кабыл алынган учур (0 чекит). Момент Мs формула менен аныкталат , (8.64) мында Ns - Rs×As га барабар кабыл алынган узунунан созулган арматурадагы күч жана 10.3.21–10.3.28-пункттарга ылайык аныкталган бекитүү зонасында; zs – ички жуп күчтөрдүн ийини; zs =0,9h0 алууга жол берилет. Элементтин узунунан огуна нормалдуу туурасынан арматура үчүн Мsw моменти формула менен аныкталат. , (8.65) мында Qsw – туурасынан кеткен арматурадагы күч, qsw C ге барабар алынган; qsw (8.59) формуласы боюнча аныкталат, ал эми С 1,0 h0 ден 2,0 h0ге чейинки диапазондо кабыл алынат. Эсептөө, жогоруда көрсөтүлгөн чектерде кабыл алынган жантай С кесишинин эң коркунучтуу проекциялык узундугу менен анын акыркы участокторундагы элементтин узундугу боюнча жана узунунан арматура үзүлгөн жерлерде жайгашкан жантай кесиштер үчүн жүргүзүлөт. (8.63) шартта элементтин узунунан огуна С проекциясынын узундугу 2,0 h0, ал эми Мsw моменти - ге барабар болгон жантай кесимдеги M моментин (8.63) шартта алып, жантай кесилиштерди эсептөөгө жол берилет.

8.7-сүрөт – Моменттердин таасири астында жантай кесилиш боюнча темир-бетон элементтерин эсептөөдө күчтөрдүн схемасы

Темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө, айланган моменттердин аракети астында

Жалпы жоболор

8.1.36 Тик бурчтуу кесилиштеги темир-бетон элементтеринин айланган моменттердин таасири астында бекемдигин эсептөө мейкиндик кесилиштеринин моделинин негизинде жүргүзүлөт.

Мейкиндик кесилиштеринин моделин колдонуу менен эсептөөдө элементтин үч керилген четин бойлой жантай түз сегменттерден түзүлгөн кесилиштерди, ал эми жабылуучу түз сегментти элементтин төртүнчү кысылган четин бойлой карайбыз. Айланган моменттердин аракети үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө мейкиндик тилкелеринин ортосундагы элементтин бекемдигине жана мейкиндик тилкелеринин бекемдигине жараша жүргүзүлөт. Бетондун мейкиндик тилкелеринин ортосундагы бекемдиги бетондун мейкиндик тилкелеринин ортосундагы чыңалуу абалын эске алуу менен бетондун октук кысууга туруктуулугу менен аныкталуучу моменттин максималдуу мааниси менен мүнөздөлөт. Мейкиндик кесилиштери үчүн эсептөө элементтин мейкиндик кесилишинин кысылган зонасынын борборунда жайгашкан огуна карата бардык ички жана тышкы күчтөрдүн тең салмактуу теңдемелеринин негизинде жүргүзүлөт. Ички моменттерге элементтин огу боюнча ээрчип келе жаткан арматура менен кабыл алынган момент жана мейкиндик кесилишин кесип өткөн жана мейкиндик кесилишинин чыңалуу зонасында жана элементтин чыңалуу четинде жайгашкан элементтин огу боюнча кийинки арматура кирет, мейкиндик бөлүгүнүн кысуу зонасына карама-каршы болгонунда. Бул учурда, арматура менен кабыл алынган күчтөр узунунан жана туурасынан арматуралардын созулууга каршылык эсептелген маанилерине ылайык аныкталат. Эсептөө учурунда элементтин астыңкы, каптал жана үстүнкү беттеринде мейкиндик кесилиштин кысылган зонасын эске алуу менен мейкиндик тилкесинин бардык позициялары каралат. Тиешелүү күч факторлорунун ортосундагы өз ара аракеттенүү теңдемелеринин негизинде айланма жана ийилүүчү моменттердин, ошондой эле моменттердин жана жылытуу күчтөрүнүн биргелешкен аракетине эсептөөлөр жүргүзүлөт.

Айланма моменттин таасирини эсептөө

8.1.37 Элементтин мейкиндик бөлүмдөрүнүн ортосундагы бекемдигин эсептөө төмөнкү шарт боюнча жүргүзүлөт

(8.66) мында T - элементтин нормалдуу кесилишиндеги тышкы жүктөргө келүүчү айланма момент; b жана h - тиешелүүлүгүнө жараша элементтин кесилишинин кичине жана чоң өлчөмдөрү.

8.1.38 Мейкиндик кесилиштеринин бекемдигин эсептөө (8.8-сүрөт) шарт боюнча жүргүзүлөт.

, (8.67) мында T - мейкиндик кесилишинин бир тарабында жайгашкан бардык тышкы күчтөрдөн аныкталуучу мейкиндик кесилишиндеги айланма момент; Тsw - элементтин огуна туурасынан туурасынан кеткен багытта жайгашкан мейкиндик кесилиштин арматурасынан кабыл алынган айланма момент; Тs - узунунан багыт боюнча жайгашкан мейкиндик кесилиштин бекемдөө менен кабыл алынган айланма момент.

8.8-сүрөт – Айланма моменттин аракетин эсептөөдө мейкиндик кесилиштериндеги күчтөрдүн схемалары

(8.67) шартта эске алынган туурасынан жана узунунан арматурадагы күчтөрдүн катышынын мааниси төмөндө келтирилген. Айланма момент Tsw формула менен аныкталат , (8.68) жана айланма момент Тs – формула боюнча , (8.69) мында Nsw туурасынан багытта жайгашкан арматурадагы күч; элементтин узунунан огуна нормалдуу арматура үчүн Nsw күчү формула менен аныкталат , (8.70) мында qsw,1 - элементтин узундугу бирдигине бул арматурадагы күч, , (8.71) Asw,1 – туурасынан кеткен багытта жайгашкан арматуранын кесилишинин аянты; sw – бул бекемдөөнүн кадамы; Csw – мейкиндик кесилиштин созулган капталынын элементтин узунунан кеткен огуна проекциясынын узундугу (8.72) d – турасынан кеткен кесилишинин өлчөмдөрүнүн катышын эске алуу коэффициенти ; (8.73) С – мейкиндик кесилишинин кысылган тарабынын элементтин узунунан кеткен огуна проекциясынын узундугу; Ns – элементтин каралып жаткан четинде жайгашкан узунунан келген арматурадагы күч (8.74) Аs,1 – элементтин каралып жаткан четинде жайгашкан узунунан арматуранын кесилишинин аянты; Z1 жана Z2 - элементтин каралып жаткан керилген четинин кесилишинин капталынын узундугу жана элементтин кесилишинин экинчи тарабынын узундугу. катышты 0,5тен 1,5ке чейинки диапазондо кабыл алынат. Эгерде мааниси көрсөтүлгөн чектерден чыкса, эсептөөдө мааниси белгиленген чектерде турган арматуранын өлчөмү (узунунан же туурасынан) эске алынат. Эсептөө элементтин узундуктагы огуна С мейкиндик кесилишинин проекциясынын эң коркунучтуу узундугу менен элементтин узундугу боюнча жайгашкан бир катар мейкиндик кесилиштери үчүн жүргүзүлөт. Бул учурда, С мааниси 2×Z2+Z1 ден көп эмес жана .-дан көп эмес деп кабыл алынат. Сырткы жүктөн, шарттан айланма моментти аныктоодо мейкиндиктик кесиштеринин эсепке албастан айланма моменттин таасирин эсептөөлөрдү жүргүзүүгө жол берилет. , (8.75) мында Т1 - элементтин нормалдуу кесилишиндеги айланма момент; Тsw,1 – каралып жаткан элементтин четинде туурасынан кеткен багытта жайгашкан арматура тарабынан кабыл алынган жана формула менен аныкталган айланма момент (8.76) Тs,1 – каралып жаткан элементтин четинде жайгашкан узунунан арматура менен кабыл алынган жана формула менен аныкталуучу момент (8.77) катышты жогоруда көрсөтүлгөн чектерде кабыл алынат. Эсептөө элементтин узундугу боюнча жайгашкан бир катар нормалдуу кесиштер үчүн, элементтин ар бир каралып жаткан бетинде жайгашкан арматура үчүн жүргүзүлөт. Айланма моменттерди колдонууда 10.3-пунктта берилген долбоордук талаптар сакталууга тийиш. Айланма моменттин жана ийүү моменттеринин биргелешкен аракетин эсептөө

8.1.39 Элементтин мейкиндик кесилишинин ортосундагы бекемдигин эсептөө 8.1.36га ылайык жүргүзүлөт.

8.1.40 Шарт боюнча мейкиндик кесилишинин бекемдигин эсептөө жүргүзүлөт

, (8.78) мында T - мейкиндик кесилишинде тышкы жүктөн келүүчү айланма момент; Т0 – мейкиндик кесилишинин тарабынан кабыл алынган жетишкек момент; М – кадимки кесилишинин тышкы жүктөн ийилүүчү момент; М0 нормалдуу кесилишинин кабыл алган жетишкен ийилүүчү момент. Айланма жана ийилүү моменттеринин бириккен аракетин эсептөөдө ийүү моменти менен созулган бетинде, б.а. ийүү моментинин аракет тегиздигине нормалдуу бетинде жайгашкан чыңалуу арматурасы бар мейкиндик кесилишин карап көрөлү. Сырткы жүктөн Т айланма моменти элементтин узундук огу боюнча проекциялык узундуктун C ортосунда жайгашкан нормалдуу кесимде аныкталат. Ушул эле нормалдуу кесимде тышкы жүктөн ийилүүчү момент М аныкталат. Чектөөчү момент Т0 8.1.37 боюнча аныкталат жана каралып жаткан мейкиндик кесилиши үчүн шарттын (8.67) оң жагына барабар кабыл алынат. Чектөөчү ийилүүчү моменти М0 8.1.9 га ылайык аныкталат. Айланма моменттерди аныктоо үчүн (8.75) шартты колдонууга уруксат берилет. Бул учурда элементтин узундугу боюнча нормалдуу кесилиштерде момент T = T1 жана ийүү моменти M аныкталат. Каралып жаткан нормалдуу кесилиште чектөө моменти шарттын оң тарабына барабар кабыл алынат (8.75). Чектөөчү ийилүүчү моменти М0 жогоруда көрсөтүлгөндөй, ошол эле нормалдуу кесим үчүн аныкталат. Айланма жана ийилүү моменттери менен айкалышканда 8.1.38 жана 10.3-пункттарда берилген конструктивдик талаптар сакталууга тийиш. Айланма моменттин жана туурасынан кеткен күчтүн биргелешкен аракетин эсептөө

8.1.41 Элементтин мейкиндик кесилиштердин ортосундагы бекемдигин эсептөө шарт боюнча жүргүзүлөт

(8.79) мында T - нормалдуу кесилиштеги тышкы жүктөн келүүчү айланма момент; Т0 - мейкиндик кесилиштеринин ортосундагы элемент тарабынан кабыл алынган жана шарттын оң жагына барабар алынган айланма момент (8,66); Q – ошол эле нормалдуу кесилиштеги тышкы жүктөн жылып кетүү күчү; Q0 – бетондун жантайган кесилиштер арасында кабыл алынган жана шарттын оң тарабына барабар кабыл алынган максималдуу туурасынан кеткен күч (8.55).

8.1.42 Мейкиндик кесилишинин бекемдигин эсептөө (8.79) шарт боюнча жүргүзүлөт, мында төмөнкүдөй маанилер алынат:

Т – мейкиндик кесилиште тышкы жүктөн келүүчү айланма момент; Т0 – мейкиндик кесилиштин тарабынан кабыл алынган максималдуу айланма момент; Q – жантай кесимдеги туурасынан кеткен күч; Q0 - жантай кесилиш тарабынан кабыл алынган максималдуу туурасынан кеткен күч. Айланма моменттин жана туурасынан кеткен күчүнүн биргелешкен аракетин эсептөөдө, туурасынан кеткен күчү менен созулган беттердин биринде, б.а., туурасынан кеткен күчүнүн аракет тегиздигине параллель четинде жайгашкан чыңалуу арматурасы бар мейкиндик кесилишин карайбыз. Тышкы жүктөн Т айланма моменти элементтин узунунан кеткен огу боюнча С узундугунун ортосунда жайгашкан нормалдуу кесимде аныкталат. Ушул эле нормалдуу кесимде тышкы жүктөн келген туурасынан келген күч Q аныкталат. Чектөөчү айланма момент T0 8.1.38 боюнча аныкталат жана каралып жаткан мейкиндик кесилиши үчүн шарттын (8.67) оң жагына барабар кабыл алынат. Чектөөчү туурасынан кеткен күч Q0 8.1.33 боюнча аныкталат жана (8.56) шарттын оң тарабына барабар кабыл алынат. Мында жантайган кесилиштин элементтин узунунан огуна проекциялык узундугунун ортосу мейкиндик кесилишинин элементтин узунунан огуна проекциялык узундугунун ортосу аркылуу өткөн нормалдуу кесилиште жайгашкан. Моменттерди аныктоо үчүн (8.75) шартын, туурасынан кеткен күчтөрүн аныктоо үчүн (8.60) шартын колдонууга жол берилет. Бул учурда элементтин узундугу боюнча нормалдуу кесилиштерде тышкы жүктөн келген момент T=T1 жана туурасынан кеткен күч Q=Q1 аныкталат. Каралып жаткан нормалдуу кесимде чектүү айланма момент Т0 шарттын оң тарабына барабар (8.75), ал эми ошол эле нормалдуу кесимдеги чектик туурасынан кеткен күч Q0 (8.60) шарттын оң тарабына барабар кабыл алынат. Айланма момент жана туурасынан кеткен күчтөрү чогуу аракет кылганда, 10.3-пунктта берилген долбоорлоо жана конструкциялык талаптар сакталууга тийиш.

Жергиликтүү кысуу үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө

8.1.43 Жергиликтүү кысуу (бырыштыруу) үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө темир-бетон элементинин бетине нормалдуу чектелген аймакка колдонулган кысуу күчүнүн таасири астында жүргүзүлөт. Мында бетондун жүктөө аянтынын чегинде (бырыштыруу аянты) жогорулаган кысуу туруктуулугу, жүктүн аянтынын элементтин бетинде жайгашкан жерине жараша, жүктүн аянтынын астындагы бетондун көлөмдүк чыңалуу абалына байланыштуу эске алынат.

Эгерде локалдык кысуу зонасында кыйыр арматура бар болсо, кыйыр арматуранын каршылыгынан жүктүн аянтынын астындагы бетондун кысуу каршылыгынын кошумча жогорулашы эске алынат. Кыйыр арматура болбогондо локалдык кысуу үчүн элементтерди эсептөө 8.1.44, ал эми кыйыр арматура болгондо - 8.1.45 боюнча жүргүзүлөт.

8.1.44 Кыйыр арматуралар жок болгон учурда локалдык кысуу үчүн элементтерди эсептөө (8.9-сүрөт) шарт боюнча жүргүзүлөт.

(8.80) мында N – тышкы жүктөн келген жергиликтүү кысуу күчү; y – бир калыпта үчүн 1,0 жана бырыштырган аянтка жергиликтүү жүктүн бирдей эмес бөлүштүрүлүшү үчүн 0,75ке барабар алынган коэффициент; Ab,loc – кысуу күчүн колдонуу аймагы (бырыштырган аймак); Rb,loc – жергиликтүү кысуу күчү астында бетондун кысууга каршылыкты долбоорлоо. Rb,loc мааниси формула менен аныкталат (8.81) мында jb – формула менен аныкталган коэффициент (8.82) бирок 2,5тен ашпаган жана 1,0дон кем эмес кабыл алынган. (8.82) формулада: Аb,max – төмөнкү эрежелерге ылайык белгиленген максималдуу долбоордук аянт: Аb,loc жана Аb,max аймактарынын тартылуу борборлору дал келет; Аb,max эсептелген аянттын чек аралары Аb,loc аянтынын ар бир тараптан ушул тараптардын тиешелүү өлчөмүнө барабар аралыкта жайгаштырылат (8.9-сүрөт).

а – элементтин четтеринен алыс; b – элементтин бардык туурасы боюнча; в – элементтин четинде (аягында) анын бүт кеңдиги боюнча; g – элементтин бурчунда; d – элементтин бир четинде; e – элементтин бир четине жакын; 1 – жергиликтүү жүктөмгө дуушар болгон элемент; 2 – бырыштыруу аянты Аb,loc; 3 – максималдуу долбоордук аянты Аb,max; 4 – Аb,loc жана Аb,max аймактарынын оордук борбору; 5 – эсепке алууда кыйыр арматура эсепке алынган торчо арматурасынын минималдуу зонасы

8.9-сүрөт – Жергиликтүү жүктүн жайгашкан жеринде локалдык кысуу үчүн элементтерди эсептөө схемалары

8.1.45 Ширетилген тор түрүндөгү кыйыр арматура болгон учурда локалдык кысуу үчүн элементтерди эсептөө шарт боюнча жүргүзүлөт.

(8.83) мында Rbs,loc - формула менен аныкталуучу локалдык кысуу зонасында кыйыр арматураны эсепке алуу менен бетондун эсептелген кысылуу каршылыгы. , (8.84) мында js,xy – формула менен аныкталган коэффициент ; (8.85) Ab,loc,ef – кыйыр бекемдөөчү торлордун контурунун чегинде курчалган аймак, алардын эң четки таякчаларынан баштап санап, (8.85) формулада Аb,max ашпоо үчүн алынган; Rs,xy – кыйыр арматуранын конструкциялык чыңалуудагы бекемдиги; ms,xy – формула менен аныкталуучу кыйыр бекемдөө коэффициенти ; (8.86) nx, Asx, lx – сырткы таякчалардын окторунда, X багытында санаган таякчалардын саны, кесилишинин аянты жана торчо таякчасынын узундугу; ny, Asy, ly – ошол эле, Y багытында; s – кыйыр бекемдөөчү торлордун кадамы. Rb,loc, Аb,loc, y жана N маанилери 8.1.44-пунктуна ылайык кабыл алынат. Кыйыр арматурасы бар элемент (8.83 шартынын оң тарабы) кабыл алган жергиликтүү кысуу күчүнүн мааниси кыйыр арматурасы жок элемент (оң тарабы) кабыл алган жергиликтүү кысуу күчүнүн маанисинен эки эсе көп эмес деп кабыл алынат. (8.80). Кыйыр арматура 10.3. долбоорлоо талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

Басып сындыруу күчү үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө

Жалпы жоболор

8.1.46 Температуралык эсептөөлөр жалпак темир-бетон элементтери (плиталар) үчүн аларга колдонулган жергиликтүү, топтолгон күчтөрдүн (элементтин тегиздигине нормалдуу) - топтолгон күчтүн жана ийүү моментин таасири астында жүргүзүлөт.

Басып сындырууну эсептөөдө элементке күчтүн өтүү зонасынын айланасында анын узунунан огуна нормалдуу аралыкта жайгашкан конструкциялык кесилишин карайбыз, анын бетинде топтолгон күчтөрдөн жана ийүү моменттеринен тангенциалдык күчтөр аракеттенет (8.10-сүрөт). Долбоордук кесилиш аянтына таасир этүүчү тангенциалдык күчтөр октук керүүгө каршылык Rbt болгон бетон менен жана жүктөөчү аймактан h0 ашык эмес жана кем эмес аралыкта жайгашкан туурасынан арматура Rsw чыңалууга каршылык менен жутулушу керек. Концентрацияланган күч колдонулганда, бетон жана арматура менен кабыл алынган тангенциалдык күчтөр долбоордук кесилиштин бардык аянтына бирдей бөлүштүрүлөт деп болжолдонот. Ийүү моменти колдонулганда бетон жана туурасынан жасалган арматура менен кабыл алынган тангенциалдык күчтөр конструкциянын четтеринде карама-каршы белгинин максималдуу тангенциалдык күчтөрү менен моменттин багыты боюнча эсептик кесилиштин узундугу боюнча бул багыттагы кесилиш сызыктуу өзгөрүү үчүн кабыл алынат.

8.10-сүрөт – Басып сындыруу эсептөөлөрдүн шарттуу модели

Концентрацияланган күчтүн таасири астында жана туурасынан келген арматуранын жоктугунан басып сындыруу эсептөөлөрү 8.1.47ге ылайык, топтолгон күчтүн аракетинде жана туурасынан кеткен арматура бар болгондо - 8.1.48ге ылайык, а топтолгон күч жана ийилүү моменти жана туурасынан арматуранын жоктугу - 8.1.49га ылайык жана аракетте топтолгон күчтөр жана ийүү моменти жана туурасынан кеткен арматуранын болушу - 8.1.50 боюнча. Көлөмдүү кесилиштин долбоордук контуру алынат: жүктү өткөрүү аймагы жалпак элементтин ичинде жайгашканда - жабык жана жүк өткөрүүчү аймактын айланасында жайгашканда (8.11-сүрөт, а, г), жүктү өткөрүү аймагы четинде же жалпак элементтин бурчу - эки вариант түрүндө: жабык жана жүк өткөрүүчү аймактын айланасында жайгашкан жана ачык, жалпак элементтин четтеринен кийинки (8.11-сүрөт, б, в), бул учурда эң төмөнкү жүк көтөрүүчү кубаттуулугу долбоордук кесилиш контурунун жайгашкан эки варианты үчүн эске алынат. Эгерде плитадагы тешик жүк ташуучу аймактын бурчунан же четинен тешиктин бурчуна же четине чейин 6 сааттан азыраак аралыкта жайгашкан болсо, конструкциялык контурдун бөлүгү тешиктен тартылган тешиктин эки тангенсинин ортосунда жайгашкан, жүктү өткөрүп берүү аянтынын оордук борбору эсептөөдө эске алынбайт. Концентрацияланган жүктү колдонуу жеринде Мloc моменти колдонулганда, бул моменттин жарымы басып сындырууну эсептөөдө, ал эми калган жарымы секциянын туурасы боюнча нормалдуу кесилиштер үчүн эсептөөдө эске алынат, анын ичинде жүк өткөрүүчү аянттын туурасы жана жүк ташуучу аянттын эки жагындагы жалпак элементтин кесилишинин бийиктиги. Күч шартында топтолгон моменттердин жана күчтөрдүн аракетинде сокку учурунда эсепке алынган аракеттеги концентрацияланган М моменттери менен чектүү моменттердин ортосундагы катыш Мult аракеттеги топтолгон күч F менен чектөөчү Fult. ортосундагы катыштын жарымынан көбүн албайт. Концентрацияланган күч долбоордук кесилиштин контурунун оордук борборуна салыштырмалуу борбордон тышкары эмес түрдө жайгашканда, тышкы жүктөн топтолгон ийилүүчү моменттердин маанилери концентрацияланган күчтүн эксцентрик эмес колдонуусунан кошумча моментти эске алуу менен аныкталат, колоннадагы моменттерге карата оң же карама-каршы белги менен долбоордук кесилишинин контурунун оордук борборуна салыштырмалуу күч. Концентрацияланган күчтүн мааниси тескери багытта сокку пирамидасынын пайдубалынын чегинде аракеттенген күчтөрдү алып салуу керек.

а – жалпак элементтин ичиндеги колдонуу аймагын жүктөө; б, в – бирдей, жалпак элементтин четинде; г – туурасынан кеткен арматуранын кайчылаш формасында жайгашуусу менен; 1 – жүктөө аймагы; 2 – кесилишинин конструкциялык контуру; 2’ – конструкциялык контурдун жайгашуусунун экинчи варианты; 3 – долбоордук контурдун оордук борбору (X1 жана Y1 окторунун кесилишкен жери); 4 – жүктү колдонуу аймагынын оордук борбору (X жана Y огунун кесилишкен жери); 5 – туурасынан кеткен арматура; 6 – эсептөөдө туурасынан кеткен арматураны эсепке албастан долбоордук кесилиштин контуру; 7 – жалпак элементтин чеги (чети).

8.11-сүрөт – Басып сындыруу учурундагы кесилишинин контурдук контурларынын схемасы

Концентрацияланган күчтүн таасири астында басып сындыруу үчүн элементтерди эсептөө

8.1.47 Концентрацияланган күчтүн таасири астында басып сындыруу үчүн туурасынан арматурасы жок элементтерди эсептөө шарттан жүргүзүлөт.

(8.87) мында F - тышкы жүктөн топтолгон күч; Fb,ult – бетон тарабынан кабыл алынган акыркы күч. Fb,ult күчү формула менен аныкталат (8.88) мында Аb – h0кесилишинин иш бийиктиги менен F концентрацияланган күчтү колдонуу аймагынын чегинен 0,5 h0 аралыкта жайгашкан эсептик кесилиштин аянты (8.12-сүрөт).

1 – долбоорлоо туурасынан кеткен кесилиши; 2 – эсептелген туурасынан кеткен кесилиштин контуру; 3 – жүктү колдонуу аймагынын контуру

8.12-сүрөт – Басып сындыруу күчү үчүн туурасынан арматурасы жок темир-бетон элементтерин эсептөө схемасы

Ab аянты формула менен аныкталат (8.89) мында u – долбоордук кесилиштин контурунун периметри; h0 – секциянын кыскартылган иш бийиктиги мында h0x жана h0y - X жана Y огунун багытында жайгашкан узунунан арматура үчүн секциянын иш бийиктиги.

8.1.48 Концентрацияланган күчтүн таасири астында басып сындыруу үчүн туурасынан келген арматурасы бар элементтерди эсептөө (8.13-сүрөт) шарттан ишке ашырылат.

(8.90)

мында Fsw,ult - басып сындыруу учурунда туурасынан кеткен арматура жуткан максималдуу күч; Fb,ult - 8.1.47-пунктуна ылайык аныкталган бетон сиңирүүчү максималдуу күч. Элементтин узунунан кеткен огуна нормалдуу туурасынан кеткен арматура менен кабыл алынган жана долбоордук кесилиштин контуру боюнча бир калыпта жайгашкан Fsw,ult күчү формула менен аныкталат.

(8.91)

мында qsw - долбоордук кесилишинин контурунун эки тарабында 0,5h0 аралыкта жайгашкан контурдун узундугу бирдигине туурасынан кеткен арматурадагы күч. ; (8.92) Asw – долбоордук туурасына кеткен кесилиштин контурунун периметри боюнча долбоордук кесилиштин контурунун эки тарабында 0,5h0 аралыкта жайгашкан sw кадамы менен туурасынан жасалган арматуранын кесилишинин аянты; u - 8.1.47ге ылайык аныкталган долбоордук туурасынан кеткен кесилиштин контурунун периметри. u - 8.1.47ге ылайык аныкталган долбоордук туурасынан кеткен кесилиштин контурунун периметри. Туурасынан кеткен арматура долбоордук кесилиштин контуру боюнча тегиз жайгаштырылбаганда, бирок жүктүн өтүүчү аймагынын окторуна жакын топтолгондо (кеңири арматуранын кайчылаш формасында жайгашуусу) qsw мааниси жалпы аянтын эске алуу менен аныкталат. Туурасынан кеткен арматура Asw, туурасынан кеткен арматуралардын Lswx жана Lswy тилкелеринин иш жүзүндөгү узундуктары боюнча контурдун контурдук тешигинин (8.11-сүрөт, г) боюнда жайгашкан, контурдун периметри u да туурасынан кеткен арматуранын Lswx жана Lswy участокторунун иш жүзүндөгү узундугуна ылайык кабыл алынат. Мааниси 2Fb,ult тен ашпайт. Fsw,ult 00,25Fb,ult.кем болбогондо туурасынан кеткен арматура эсепке алынат. Туурасынан кеткен арматуранын чегинен тышкары, басып сындыруу эсептөөлөр 8.1.47ге ылайык, туурасынан кеткен арматуранын чегинен 0,5h0 аралыкта долбоордук кесилишинин контурун эске алуу менен жүргүзүлөт (8.13-сүрөт). Жүктү өткөрүп берүү аймагынын огу боюнча туурасынан арматураны концентрацияланган жайгаштыруу менен, мындан тышкары бетондун кесилишинин контуру туурасынан кеткен арматура жайгашкан жердин четинен келип чыккан диагоналдык сызыктар боюнча алынат (8.11, г-сүрөт). Туурасынан арматура 10.3-пунктта берилген долбоордук талаптарга жооп бериши керек. Эгерде 10.3-пунктта көрсөтүлгөн долбоордук талаптар бузулса, басып сындыруу күчүн эсептөөдө аны бекитүү шарттарын камсыз кылуу менен басып сындыруу пирамидасын кесип өткөн туурасынан арматура гана эске алынууга тийиш.

1 – эсептөөдө туурасынан кеткен кесилиши; 2 – эсептелген туурасынан кеткен кесилиштин контуру; 3 – эсептөөдө туурасынан кеткен арматура эске алынган зонанын чек аралары; 4 – эсептөөдө туурасынан кеткен арматураны эсепке албастан долбоордук туурасынан кеткен кесилиштин контуру; 5 – жүктү колдонуу аймагынын контуру

8.13-сүрөт – Басып сындыруу күчү үчүн вертикалдуу бирдей бөлүштүрүлгөн туурасынан арматурасы бар темир-бетон плиталарын эсептөө схемасы

Концентрацияланган күчтөрдүн жана ийүү моментинин таасири астында басып сындыруу үчүн элементтерди эсептөө

8.1.49 Концентрацияланган күчтүн жана ийүү моментинин биргелешкен аракетинде басып сындыруу үчүн туурасынан арматурасы жок элементтерди эсептөө (8.12-сүрөт) шарт боюнча жүргүзүлөт.

(8.93)

Бул жерде F - тышкы жүктөн топтолгон күч; М – басып сындырууну эсептөөдө эске алынган тышкы жүктөн топтолгон ийилүүчү момент (8.1.46); Fb,ult жана Mb,ult - максималдуу топтолгон күч жана ийилүү моменти, алар өз-өзүнчө аракет кылганда долбоордук кесилиште бетон сиңире алат. Тегиз полу бар имараттардын темир-бетон каркастарында топтолгон ийилүүчү моменти Mloc каралып жаткан түйүндөрдөгү полго жанаша турган үстүнкү жана төмөнкү мамылардын кесилиштериндеги жалпы ийүү моментине барабар. Чектөөчү күч Fb,ult 8.1.47 боюнча аныкталат. Чектөөчү ийүү моменти Mb,ult формула менен аныкталат (8.94) мында Wb - 8.1.51-пунктуна ылайык аныкталган долбоордук кесилиштин каршылык моменти. Ийүү моменттери эки өз ара перпендикуляр тегиздикте аракет кылганда, эсептөө шарт боюнча жүргүзүлөт. (8.95) ошол эле учурда алар кабыл алышат

Мында F, Mx жана My - тышкы жүктөн (8.1.46) соккуну эсептөөдө эске алынган X жана Y огунун багыттары боюнча топтолгон күчтөр жана ийүү моменттери; Fb,ult, Mbx,ult, Mby,ult – X жана Y огунун багыттары боюнча максималдуу топтолгон күчтөр жана ийилүү моменттери, алар өзүнчө аракет кылганда конструкциянын кесилишинде бетон сиңирип ала турган. Fb,ult күчү 8.1.47 боюнча аныкталат. Mbx,ult жана Mby,ult күчтөрү жогоруда келтирилген көрсөтмөлөргө ылайык, тиешелүүлүгүнө жараша X жана Y огунун тегиздигиндеги моменттин таасири астында аныкталат.

8.1.50 Концентрацияланган күчтүн жана эки өз ара перпендикулярдуу тегиздикте ийилүүчү моменттердин таасири астында туурасынан кеткен арматурасы бар элементтердин басып сындыруу бекемдигин эсептөө шарты боюнча жүргүзүлөт.

(8.96)

ошол эле учурда алар кабыл алышат

бул жерде F,Mx жана My – 8.1.49 караңыз; Fb,ult,Mbx,ult жана Mby,ult – X жана Y огунун багыттары боюнча максималдуу топтолгон күч жана ийилүүчү моменттери, алар өзүнчө аракет кылганда долбоордук кесилиште бетон сиңире алат; Fsw,ult, Msw,x,ult жана Msw,y,ult - X жана Y огунун багыттары боюнча максималдуу топтолгон күчтөр жана ийилүү моменттери, алар өзүнчө аракет кылганда туурасынан кеткен арматура сиңире алат. Fb,ult, Mbx,ult, Мby,ult и Fsw,ult күчтөрү 8.1.48 жана 8.1.49 көрсөтмөлөрүнө ылайык аныкталат. Элементтин узунунан огуна нормалдуу туурасынан арматура менен кабыл алынган жана долбоордук секциянын контуру боюнча бир калыпта жайгашкан Msw,x,ult жана Msw,y,ult күчтөр ийилүүчү моменттин таасири астында тиешелүүлүгүнө жараша аныкталат, формула боюнча X жана Y огунун багыты.

(8.97)

мында qsw и Wsw 8.1.48 жана 8.1.52ге ылайык аныкталат. , , шартындагы маанилери 2Fb,ult, 2Mbx,ult, 2Mby,ult (8.96) тиешелүүлүгүнө жараша ашпайт. Туурасынан жасалган арматура 10.3-пунктта берилген долбоордук талаптарга жооп бериши керек. Эгерде 10.3-бөлүмдө көрсөтүлгөн долбоордук талаптар бузулса, басып сындыруу күчүн эсептөөдө аны анкировкалоо шарттарын камсыз кылуу менен басып сындыруу пирамидасын кесип өткөн туурасынан кеткен арматура гана эске алынышы керек.

8.1.51 Жалпы учурда өз ара перпендикуляр X жана Y окторунун багыттары боюнча Wbx(y) басып сындыруу учурунда бетондун конструкциялык контурунун каршылык моментинин маанилери формула менен аныкталат.

, (8.98) мында Ibx(y) – анын оордук борбору аркылуу өткөн Y1 жана X1 окторуна карата эсептик контурдун инерция моменти (8.11-сүрөт); x(y)max – долбоордук контурдан анын тартылуу борборуна чейинки максималдуу аралык; Инерция моментинин мааниси Ibx(y) борбордук окторго салыштырмалуу кесилиш контурунун айрым кесилиштеринин Ibx(y)i инерция моменттеринин суммасы катары аныкталат, ар бир секциянын туурасы шарттуу түрдө бирге барабар деп кабыл алуу менен долбоорлоо контурунун оордук борбору аркылуу өтүү. Долбоордук контурдун оордук борборунун тандалган огуна карата абалы формула менен аныкталат. , (8.99) мында Li - долбоорлоо контурунун өзүнчө бөлүгүнүн узундугу; xi(yi)0 – долбоордук контурдун айрым участокторунун оордук борборлорунан тандалган окторго чейинки аралык. Эсептөөдө Wbx жана Wby каршылык моменттеринин эң кичине маанилери алынат. Тегерек кесилиштеги мамылар үчүн бетондун долбоордук контурунун каршылык моменти формула менен аныкталат , мында D - мамыларынын диаметри.

8.1.52 Туурасынан арматура зонанын чегинде басып сындыруу контуру боюнча бир калыпта жайгашкан, чек аралыкта жайгаштырылган учурда, басып сындыруу учурунда туурасынан кеткен арматуранын каршылык моменттеринин маанилери Wsw,x(y) бетон тешелүү контурунан ар бир багытта (8.13-сүрөт), Wbx жана Wby тиешелүү маанилерине барабар кабыл алынат.

Жалпак элементтеги туурасынан арматура жүктөө аянтынын октору боюнча, мисалы, мамылардын огунун боюнда топтолгондо (туурасынан кеткен арматуранын кайчылаш формасында жайгашуусу) туурасынан кеткен арматуранын каршылык моменттери аныкталат, бетондун каршылык моменттери менен бирдей эрежелер боюнча, Lswx жана Lswy контуру боюнча туурасынан кеткен арматуранын чектелген кесилишинин тиешелүү иш жүзүндөгү узундугун алат (8.11-сүрөт, г).

Плитанын жана дубалдын тегиздик темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө

8.1.53 Тегиз пол плиталарынын, жабуунун жана фундаменталдык плиталардын бекемдигин эсептөө өз ара перпендикулярдык октордун багыты боюнча ийилүүчү моменттердин биргелешкен аракети үчүн жалпак тандалган элементтердин эсеби катары жүргүзүлүшү керек, жалпак тандалган элемент, ошондой эле жалпак тандалган элементтин капталдарына колдонулган узунунан жана туурасынан кеткен күчтөрдүн аракети (8.14-сүрөт).

Мындан тышкары, мамылардагы жалпак плиталарды колдоодо плиталар 8.1.46–8.1.52 боюнча топтолгон нормалдуу күчтөрдүн жана моменттердин таасири астында басып сындырууга текшерилип эсептелиши керек.

8.14-сүрөт – Бирдиктин туурасынын тандалган жалпак элементине таасир этүүчү күчтөрдүн диаграммасы

8.1.54 Жалпак плиталардын бекемдигин эсептөө негизинен жалпак элементти кысылган бетондун жана керүү арматурасынын өзүнчө катмарларына бөлүү жана ар бир катмарды бул катмардагы нормалдуу жана кесүү күчтөрдүн аракети үчүн өзүнчө эсептөө менен жүргүзүлөт, ийилүү, айланма моменттери жана нормалдуу күчтөр (8.15-сүрөт).

8.15-сүрөт – Тандалган жалпак плита элементинин бетон жана арматура катмарларына таасир этүүчү күчтөрдүн диаграммасы (каршы тараптагы күчтөр көрсөтүлгөн эмес)

Плиталардын жалпак элементтерин эсептөө, ошондой эле жалпыланган чектик тең салмактуулук теңдемелерине негизделген шарттардан ийилүүчү жана айланма моменттердин биргелешкен аракети үчүн бетон жана керме арматура катмарларына бөлүнбөстөн жүргүзүлүшү мүмкүн: ; (8.100) ; (8.101) ; (8.102) , (8.103) мында Mx, My, Mxy – тандалган жалпак элементке таасир этүүчү ийилүүчү жана айланма моменттери; Mx,ult, My,ult, Mxy,ult – жалпак тандалган элемент тарабынан кабыл алынган максималдуу ийилүү жана айланма моменттери. Mx.ult жана My,ult максималдуу ийилүүчү моменттердин маанилери X жана Y окторуна параллелдүү узунунан арматурасы бар жалпак тандалган элементтин X жана Y окторуна перпендикуляр болгон нормалдуу кесилиштерин эсептөөнүн негизинде аныкталышы керек, 8.1.1–8.1.13 де. Максималдуу айланма моменттердин маанилери бетон үчүн Mbxy,ult жана Msxy,ult чыңалуу узунунан арматуралар үчүн формулалар аркылуу аныкталышы керек: , (8.104) мында b жана h - жалпак тандалган элементтин тиешелүүлүгүнө жараша кичирээк жана чоңураак өлчөмдөрү; , (8.105)

мында Asx жана Asy - X жана Y огунун багыты боюнча узунунан арматуранын кесилишинин аянттары; h0 – плитанын кесилишинин жумушчу бийиктиги. Ошондой эле тандалган элементтин капталдарына таасир этүүчү тышкы күчтөрдүн жана жалпак тандалган элементтин диагоналдык кесилишиндеги ички күчтөрдүн тең салмактуулугунун негизинде алынган жалпак тандалган элементтин бекемдигин эсептөө үчүн башка ыкмаларды колдонууга болот. Тандалган жалпак плитанын элементи да узунунан кеткен күчкө дуушар болгондо, эсептөө 8.1.57ге ылайык тандалган жалпак дубал элементи сыяктуу жүргүзүлүшү керек.

8.1.55 Туурасынан кеткен күчтөрдүн таасири астында жалпак тандалып алынган элементтин эсебин шарттын негизинде жүргүзүү керек.

, (8.106) мында Qx жана Qy жалпак тандалган элементтин капталдарына таасир этүүчү туурасынан кеткен күчтөр; Qx,ult жана Qy,ult жалпак тандалган элемент тарабынан кабыл алынган максималдуу туурасынан кеткен күчтөр. Максималдуу туурасынан кеткен күчтөрдүн маанилери формула менен аныкталат

, (8.107)

мында Qb жана Qsw - тиешелүүлүгүнө жараша бетон жана туурасынан кеткен арматура тарабынан кабыл алынган жана формулалар менен аныкталган максималдуу туурасынан кеткен күчтөр

; (8.108)

, (8.109)

мында qsw – (8.59) формула боюнча аныкталган туурасынан кеткен арматуранын интенсивдүүлүгү.

8.1.56 Дубалдардын бекемдигин эсептөө жалпы жагдайда тегиз тандалган элементтердин капталдарына колдонулган нормалдуу күчтөрдүн, ийүү моменттеринин, айланма моменттердин, жылма күчтөрдүн, кесүү күчтөрүнүн биргелешкен аракети астында жалпак тандалган элементтер катары жүргүзүлүшү керек ( 8.16-сүрөт).

8.16-сүрөт – Бир дубалдын туурасынын тандалган жалпак элементине таасир этүүчү күчтөрдүн диаграммасы (каршы тараптагы күчтөр көрсөтүлгөн эмес)

8.1.57 Дубалдарды жалпы жагдайда эсептөө жалпак элементти кысылган бетондун жана керме арматуранын өзүнчө катмарларына бөлүү жана ийилүүнүн аракетинен алынган бул катмардагы нормалдуу жана жылма күчтөрдүн аракети үчүн ар бир катмарды өзүнчө эсептөө жолу менен жүргүзүлөт, жана айланма моменттери, жалпы нормалдуу жана кесүү күчтөр.

Ийүү моменттеринин, айланма моменттеринин жана нормалдуу күчтөрдүн биргелешкен аракети үчүн дубалдын тегиздигинен өзүнчө бетон жана керме арматура катмарларына бөлүнбөстөн эсептөөлөрдү жүргүзүүгө жол берилет, ал эми дубалдын тегиздигинде нормалдуу жана кесүү күчтөрү. Дубалды анын тегиздигинде эсептөө жалпыланган чектик теңдемелердин негизинде жүргүзүлөт: ; (8.110) ; (8.111) ; (8.112) , (8.113) мында Nx,ult, Ny,ult жана Nxy,ult тегиз тандалган элементтин капталдарына таасир этүүчү нормалдуу жана кесүү күчтөрү; Nx,ult жана Ny,ul– жалпак тандалган элемент тарабынан кабыл алынган максималдуу нормалдуу жана жылма күчтөр; Чектөөчү нормалдуу күчтөрдүн Nx,ult жана Ny,ulмаанилери X жана Y огуна параллелдүү вертикалдуу жана горизонталдык арматуралуу жалпак тандалган элементтин X жана Y огуна перпендикуляр болгон нормалдуу кесилиштерин эсептөөнүн негизинде аныкталышы керек, 8.1.14–8.1.19 ылайык. Бетон үчүн Nbxy,ult жана арматура үчүн Nsxy,ult үчүн максималдуу жылытуу күчтөрүнүн маанилери төмөнкү формулалар менен аныкталышы керек: , (8.114) бул жерде Ab - тандалган элементтин бетондун туурасынан кеткен кесилишинин иш аянты; , (8.115) мында Asx жана Asy - тандалган элементтеги X жана Y огунун багыты боюнча арматуранын кесилишинин аянты. Дубалдын тегиздигинен эсептөө кадимки күчтөрдүн таасирин эске алуу менен чектөө ийилүүчү моменттердин маанилерин аныктоо менен, жалпак жабуу плиталарын эсептөө сыяктуу жүргүзүлөт. Тандалган элементтин каптал капталдарына таасир этүүчү тышкы күчтөрдүн жана тандалган элементтин диагоналдык кесилишиндеги ички күчтөрдүн балансынын негизинде алынган жалпак тандалган элементтин бекемдигин эсептөө үчүн башка ыкмаларды да колдонууга болот.

8.1.58 Жалпак тандалып алынган дубал элементтеринин туурасынан кеткен күчтөрдүн таасиринен бекемдигин эсептөө плиталарды эсептөөгө окшош, бирок узунунан күчтөрдүн таасирин эске алуу менен жүргүзүлүшү керек.

8.1.59 Плиталардын жаракаларга туруктуулугун эсептөө (элементтин узунунан огуна нормалдуу жаракалардын пайда болушуна жана ачылышына негизделген) ийилүүчү моменттердин таасири астында (моменттерди эсепке албастан) 2012-жылдын 20-декабрындагы көрсөтмөлөргө ылайык жүргүзүлүшү керек, бөлүм 8.2.

8.2 Экинчи топтогу чектик абалдардын негизинде темир-бетон конструкцияларынын элементтерин эсептөө

Жалпы жоболор

8.2.1 Экинчи топтун чектик абалдары үчүн эсептөөлөр төмөнкүлөрдү камтыйт:

- жаракалардын пайда болушун эсептөө;

- жаракалардын ачылышын эсептөө;

- деформациялардын негизинде эсептөө.

8.2.2 Жаракалардын пайда болушуна эсептөө жаракалардын (4.3) жок болушун камсыздоо зарыл болгондо, ошондой эле жаракалардын ачылышы жана деформациясы үчүн көмөкчү эсептөө катары жүргүзүлөт.

8.2.3 Жаракалардын пайда болушун эсептөөдө аларды болтурбоо үчүн жүк үчүн ишенимдүүлүк коэффициенти gf>1,0 деп кабыл алынат (бекемдик боюнча эсептөөдөгүдөй). Жаракалардын ачылышын жана деформациясын эсептөөдө (анын ичинде жарака пайда болушуна көмөкчү эсептөө) жүктүн ишенимдүүлүгүнүн коэффициенти gf= 1,0 алынат.

Жаракаларды пайда кылуу жана ачуу үчүн темир-бетон элементтерин эсептөө

8.2.4 Жаракаларды пайда кылуу үчүн темир-бетон элементтерин төмөнкү шарттан эсептелет

, (8.116) мында М - элементтин кыскартылган кесилишинин оордук борбору аркылуу өткөн жана моменттин аракет тегиздигине нормалдуу огуна салыштырмалуу тышкы жүктөн ийилүүчү момент; Мcrc – (8.121) формула менен аныкталган, жаракалар пайда болгон кезде элементтин нормалдуу кесилиши тарабынан кабыл алынган ийилүүчү момент. Борбордук чоюлган элементтер үчүн жаракалардын пайда болушу шарттан аныкталат (8.117) мында N - тышкы жүктөн узунунан созулган туурасынан кеткен күч; Ncrc – 8.2.13-пунктуна ылайык аныкталган, жарака пайда болгондо элемент тарабынан сиңирилген узунунан созулган туурасынан кеткен күчү.

8.2.5 (8.116) же (8.117) шарттары аткарылган учурларда, жаракалардын ачылышы үчүн эсептөөлөр жүргүзүлөт. Темир-бетон элементтерин эсептөө жаракалардын кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү ачылышынын негизинде жүргүзүлөт.

Кыска мөөнөттүү жараканын ачылышы туруктуу жана убактылуу (узак мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү) жүктөрдүн биргелешкен аракетинен, узак мөөнөттүү - туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жүктөрдөн гана аныкталат (4.6).

8.2.6 Жарыктын ачылышын эсептөө төмөнкү шарт боюнча жүргүзүлөт

, (8.118)

мында acrc - 8.2.7, 8.2.15 – 8.2.17-пункттарга ылайык аныкталуучу тышкы жүктүн таасиринен жаракалардын ачылышынын туурасы. acrc,ult – максималдуу уруксат берилген жараканы ачуу туурасы. acrc,ult маанилери төмөнкүгө барабар кабыл алынат:

а) А240...А600, В500 класстарындагы арматуралардын коопсуздугун камсыз кылуу шартынан:

0,3 мм – узакка созулган жаракалар менен; 0,4 мм – жаракалардын кыска мөөнөттүү ачылышы менен; класстары A800, A1000, Vr1200–Vr1400, ошондой эле класстары K1400, K1450, K1500, K1550, K1650 диаметри 12 мм жана андан көп: 0,2 мм – узакка созулган жаракалар менен; 0,3 мм – кыска мөөнөттүү жарака ачуу менен; VR1500, VR1600 класстары, ошондой эле диаметри 12 ммден аз болгон K1500, K1550, K1650, K1750, K1850, K1900 класстары: 0,1 мм – узакка созулган жаракалар менен; 0,2 мм – жаракалардын кыска мөөнөттүү ачылышы менен;

б) конструкциялардын өткөрүмдүүлүгүн чектөө шартынан

0,2 мм – узакка созулган жаракалар менен; 0,3 мм – кыска мөөнөттүү жараканы ачуу үчүн.

8.2.7 Темир-бетон элементтеринин эсептөөлөрү кадимки жаракалардын узак мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү ачылышынын негизинде жүргүзүлүшү керек.

Узак мөөнөттү жараканы ачуунун туурасы формула менен аныкталат , (8.119) жана кыска мөөнөттүү жарака ачуунун туурасы - формула боюнча , (8.120) Мында, - туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жүктөрдүн узакка созулган аракетинен жараканын ачуу туурасы;

– туруктуу жана убактылуу (узак мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү) жүктөрдүн кыска мөөнөттүү аракетинен жаракалардын ачылышынын туурасы;

– туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жүктөрдүн кыска мөөнөттүү аракетинен жараканын ачуу туурасы.

Элементтин туурасынан кеткен огуна нормалдуу жарака пайда болуу моментин аныктоо

8.2.8 Жарака пайда болгондо ийилүүчү момент Мcrc жалпысынан 8.2.14-пунктуна ылайык деформация моделин колдонуу менен аныкталат.

Үстүнкү жана астыңкы четинде жайгашкан арматурасы бар тик бурчтуу, таврлуу же эки-таврлуу кесиштердин элементтери үчүн 8.2.10-пункттун нускамаларына ылайык, керилүүчү бетондун ийкемсиз деформацияларын эске алуу менен жарака пайда болушу моменти аныкталышы мүмкүн. –8.2.12.

8.2.9 (8.121) формула боюнча Wpl=Wred.алуу менен 8.2.11-пунктуна ылайык керилүүчү бетондун ийкемсиз деформацияларын эсепке албастан, жарака пайда болуу моментин аныктоого жол берилет. Эгерде бул учурда (8.118) же (8.139) шарты аткарылбаса, анда жарака пайда болуу моменти керилүүчү бетондун ийкемсиз деформацияларын эске алуу менен аныкталышы керек.

8.2.10 Чыңалуучу бетондун ийкемсиз деформацияларын эске алуу менен жарака пайда болуу моменти төмөнкү жоболорго ылайык аныкталат:

- деформациядан кийин секциялар тегиз бойдон калууда;

- бетондун кысылган зонасында чыңалуу диаграммасы ийкемдүү дене сыяктуу үч бурчтук формада болот (8.17-сүрөт);

- бетондун чоюлган зонасында чыңалуулардын диаграммасы трапеция формасында, чыңалуулар бетондун чыңалууга туруктуулугунун Rbt,ser эсептелген маанилеринен ашпаган;

- бетондун өтө чыңалуучу буласынын салыштырмалуу деформациясы кыска мөөнөттүү жүктүн таасири астында анын чектик маанисине барабар кабыл алынат (8.1.30); элементтин кесилишиндеги деформациялардын эки орундуу диаграммасы менен;

- арматурадагы чыңалуулар серпилгич нерседей салыштырмалуу деформацияларга жараша кабыл алынат.

8.2.11 Созуучу бетондун ийкемсиз деформацияларын эске алуу менен жарака пайда болуу моменти формула менен аныкталат.

, (8.121) мында Wpl - 8.2.10-пункттун жоболорун эске алуу менен аныкталуучу бетондун өтө чыңалуучу буласы үчүн секциялык каршылыктын серпилгич-пластикалык моменти; ех – N узунунан күч колдонуу чекитинен (элементтин кыскартылган бөлүгүнүн оордук борборунда жайгашкан) чыңалуу зонасынан эң алыскы өзөк чекитине чейинки аралык, анын жарылышы текшерилип жатат. (8.121) формулада кысуу узунунан кеткен күчкө N үчүн “плюс” белгиси, созуу күчү үчүн “минус” белгиси алынат.

1 – туурасынан кеткен кесилишинин оордук борборунун деңгээли

8.17-сүрөт – Ийүү моментинин (а), ийилүү моментинин жана узунунан кеткен күчтүн (б) таасири астында жаракалардын пайда болушун текшерүүдө элемент бөлүгүнүн чыңалуу-деформациялык абалынын схемасы

Кысылган зонада жайгашкан текчеси бар тик бурчтуу жана тавр кесилиштер үчүн симметрия огунун тегиздигинде моменттин таасири астында Wpl маанисин төмөнкүгө барабар кабыл алууга болот. , (8.122) мында Wred - 8.2.12-пунктуна ылайык аныкталуучу кесиштин чыңалуу зонасы боюнча келтирилген кесилиштин каршылыгынын ийкемдүү моменти.

8.2.12 Каршылык моменти Wred жана ех аралыгы төмөнкү формулалар менен аныкталат:

(8.123) (8.124) мында Ired – формула менен аныкталган элементтин оордук борборуна карата келтирилген кесилишинин инерция моменти. (8.125) I, Is, I's – тиешелүүлүгүнө жараша бетондун, керүү арматурасынын жана кысылган арматуранын кесилиштеринин инерция моменттери; Ared – формула менен аныкталган элементтин кесилишинин келтирилген аянты ; (8.126) a – арматураны бетонго түшүрүү коэффициенти ;

– тиешелүүлүгүнө жараша бетондун, керүү жана кысылган арматуранын кесилишинин аянты;

yt – эң чоюлган бетон буласынан элементтин келтирилген кесилишинин оордук борборуна чейинки аралык

бул жерде St,red - эң чоюлган бетон буласына салыштырмалуу элементтин келтирилген кесилишинин статикалык моменти. Арматураны эсепке албастан каршылыктын моментин Wred аныктоого жол берилет.

8.2.13 Борбордук чоюлган элементтерде жаракалар пайда болгондо Ncrc күчү формула менен аныкталат.

(8.127)

8.2.14 Сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде жарака пайда болуу моментин аныктоо 6.1.24 жана 8.1.20–8.1.30-пункттарда келтирилген жалпы жоболордун негизинде, бирок керүү зонасында бетондун ишин эске алуу менен жүргүзүлөт. 6.1 .22 боюнча чыңалуучу бетондун абалынын диаграммасы менен аныкталган нормалдуу кесилиш. Материалдардын эсептелген мүнөздөмөлөрү экинчи топтун чектик абалы үчүн алынган.

Mcrc мааниси 8.1.20–8.1.30да келтирилген теңдемелер системасынын чечими менен аныкталат, ebt,max бетондун салыштырмалуу деформациясын элементтин керүү четиндеги ebt,max ге барабар тышкы жүктүн таасиринен алып. бетондун чыңалуудагы салыштырмалуу деформациясынын чектүү мааниси ebt,ult, 8.1.30 боюнча аныкталат.

Элементтин узунунан нормал огуна жараканын ачуу туурасын эсептөө

8.2.15 Кадимки жаракалардын ачылуу туурасы (i=1, 2, 3 - 8.2.7 караңыз) формула менен аныкталат.

, (8.128)

мында ss - 8.2.16га ылайык аныкталган, тиешелүү тышкы жүктөн жарака менен нормалдуу кесилиште узунунан созулган арматурадагы чыңалуу; ls - 8.2.17-пунктуна ылайык аныкталган чектеш нормалдуу жаракалар ортосундагы негизги (арматура бетинин түрүнүн таасирин эске албаганда) аралык; ys – жаракалар арасындагы чыңалуу арматурасынын салыштырмалуу деформацияларынын бирдей эмес бөлүштүрүлүшүн эсепке алуу коэффициенти; коэффициент алууга жол берилет ys = 1; эгерде (8.118) шарт аткарылбаса, анда s мааниси (8.138) формуласынын жардамы менен аныкталышы керек; φ1 – төмөнкүгө барабар алынган жүктүн узактыгын эске алуу коэффициенти: 1,0 – кыска мөөнөттүү жүктөө менен;

1.4 – узакка созулган жүк менен;

φ2 – узунунан арматуранын профилин эске алуу коэффициенти, төмөнкүгө барабар: 0,5 – мезгилдүү профилди жана арканды бекемдөө үчүн; 0,8 - жылмакай арматура үчүн; φ3 – жүктөөнүн мүнөзүн эске алуу коэффициенти, төмөнкүгө барабар: 1,0 – ийилүүчү жана борбордон тышкары эмес кысылган элементтер үчүн;

1.2 – чыңалуу элементтери үчүн.

8.2.16 Ийүүчү элементтердин чоюлган арматурадагы чыңалуу чоңдуктары формула менен аныкталат.

, (8.129) бул жерде бетондун кысылган зонасынын гана кесилишинин аянтын, керүү жана кесилиш аянттарын эске алуу менен аныкталган элементтин кыскартылган кесилишинин инерция моменти жана кысылган зонанын бийиктиги 8.2.27-пунктуна ылайык кысылган арматура, тиешелүү формулалардагы арматураны бетонго келтирүү коэффициентинин маанилерин эске алуу менен. Ийүүчү элементтер үчүн yc=x (8.18-сүрөт), мында х - бетондун кысылган зонасынын бийиктиги, 8.2.28 боюнча аныкталат. Арматураны бетонго αs1 азайтуу коэффициентинин мааниси формула боюнча аныкталат , (8.130) мында Eb,red – кысылган бетондун ийкемсиз деформацияларын эсепке алуу менен кысылган бетондун келтирген деформация модулу жана формула менен аныкталат. . (8.131) Салыштырмалуу бетон деформациясы εb1,red 0,0015ке барабар кабыл алынат. Формула аркылуу чыңалууну ss аныктоого жол берилет , (8.132) бул жерде тартылуу арматурасынын оордук борборунан элементтин кысылган зонасында пайда болгон күчтөрдүн колдонуу чекитине чейинки аралык.

1 – туурасынан келтирилген кесилишинин оордук борборунун деңгээли

8.18-сүрөт – Ийүү моментинин (а, б), ийилүү моментинин жана узунунан кеткен күчтүн (в) таасири астында жаракалар бар элементтин чыңалуу-деформациялык абалынын схемасы.

Кысылган арматура жок (же эсепке албастан) тик бурчтуу кесилиш элементтери үчүн мааниси формула боюнча аныкталат. . (8.133) Тик бурчтуу, таврлуу (кысылган зонада текчеси бар) жана эки таврлуу кесилишинин элементтери үчүн мааниге барабар кабыл алынышы мүмкүн. Ийүү моментинин жана узунунан кеткен күчтүн таасири астында чоюлган арматурасындагы чыңалуу формула менен аныкталат. , (8.134) бул жерде элементтин кыскартылган кесилишинин аянты жана серпилгич элементтердин кесилиштеринин геометриялык мүнөздөмөлөрүн эсептөөнүн жалпы эрежелери боюнча аныкталуучу эң кысылган бетон буласынан кыскартылган секциянын оордук борборуна чейинки аралык , бетондун кысылган зонасынын гана кесилишинин аянтын, 8.2.28 боюнча керүү жана кысылган арматуранын кесилишинин аянттарын эске алуу менен, арматураны бетонго келтирүү коэффициентин эске алуу менен. Формула аркылуу чыңалууну аныктоого жол берилет , (8.135) мында - ге барабар эксцентриситетти эсепке алуу менен созуучу арматуранын оордук борборунан N узунунан күч колдонуу чекитине чейинки аралык еs Кысылган арматура жок (же эсепке албастан) тик бурчтуу кесилиш элементтери үчүн чоңдук (8.133) формула боюнча аныкталышы мүмкүн, мында октуктун таасирин эске алуу менен бетондун кысылган зонасынын бийиктиги саналат, арматураны бетонго келтирүү коэффициентин .алуу менен 8.2.28-пунктуна ылайык аныкталган күч. Тик бурчтуу, таврлуу (кысылган зонада текчеси бар) жана эки таврлуу кесилишинин элементтери үчүн мааниге барабар кабыл алынышы мүмкүн. (8.134) жана (8.135) формулаларында созуу күчү үчүн “плюс” белгиси, кысуу узунунан кеткен күч үчүн “минус” белгиси алынат. ss чыңалуу Rs,ser. ашпоого тийиш.

8.2.17 Жаракалардын ортосундагы базалык аралыктын маанилери ls формула менен аныкталат

(8.136) жана 10 ds жана 10 смден кем эмес жана 40 ds жана 40 смден ашык эмес алуу; мында Аbt – чоюлган бетондун кесилишинин аянты; Аs – чоюлган арматурасынын кесилишинин аянты; ds - арматуранын номиналдык диаметри. Abt чоңдуктары 8.2.8 - 8.2.14 боюнча жарака моментин эсептөө эрежелерин колдонуу менен xt, чоюлган бетон зонасынын бийиктиги менен аныкталат. Кандай болгон күндө да Abt мааниси анын бийиктиги 2а дан кем эмес жана 0,5h сааттан ашпаган диапазондо болгон кесилиш аянтына барабар кабыл алынат.

8.2.18 ψs коэффициентинин маанилери формула менен аныкталат

, (8.137) мында σs,crc – нормалдуу жаракалар пайда болгондон кийин дароо жарака бар тилкедеги узунунан созулган чыңалуу, 8.2.16 га ылайык аныкталган, тиешелүү формулаларда M=Mcrc маанилерин алуу менен; σs – каралып жаткан жүктүн аракетинде бирдей. Ийүүчү элементтер үчүн ψs коэффициентинин маанисин формула боюнча аныктоого болот , (8.138) мында Mcrc (8.121) формуласы боюнча аныкталат.

Деформациялар боюнча темир-бетон конструкцияларынын элементтерин эсептөө

8.2.19 Деформациялар боюнча темир-бетон конструкцияларынын элементтерин эсептөө конструкцияларга эксплуатациялык талаптарды эске алуу менен жүргүзүлөт.

Иш-аракет үчүн деформациялардын негизинде эсептөө жүргүзүлүшү керек:

- технологиялык же конструкциялык талаптар менен деформацияларды чектөөдө туруктуу, убактылуу узак мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү жүктөр (4.6);

- эстетикалык талаптарга деформацияларды чектөө менен туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жүктөр.

8.2.20 Элементтердин максималдуу жол берилген деформацияларынын маанилери

КЧжЭ 2.01.07 жана конструкциялардын айрым түрлөрү үчүн ченемдик документтерге ылайык кабыл алынат.

Ийүүнүн негизинде темир-бетон элементтерин эсептөө

8.2.21 Темир-бетон элементтерин ийилүүлөрдүн негизинде эсептөө шарттан жүргүзүлөт.

, (8.139) мында f – сырткы жүктүн таасиринен темир-бетон элементинин ийилиши; fult – темир-бетон элементинин максималдуу жол берилген ийилүүсүнүн мааниси. Темир-бетон конструкцияларынын ийилүүлөрү темир-бетон элементинин узундугу боюнча кесилиштердеги (ийриликтер, кесүү бурчтары ж. б.) ийилүүчү, жылма жана октук деформациялык мүнөздөмөлөрүнө жараша конструкциялык механиканын жалпы эрежелери боюнча аныкталат. Темир-бетон элементтеринин ийилүүсү негизинен ийилүүчү деформациялардан көз каранды болгон учурларда, ийилген деформациялардын маанилери 8.2.22 жана 8.2.31-пункттарга ылайык катуулуктун мүнөздөмөлөрү менен аныкталат.

8.2.22 Элементтин жаракалары жок узундугу боюнча туруктуу кесилиштеги ийилүүчү элементтер үчүн (8.143) формуласы боюнча аныкталуучу кесилиштердин катуулугун пайдалануу менен конструкциялык механиканын жалпы эрежелери боюнча ийилүүлөр аныкталат.

Темир-бетон элементтеринин ийрилигин аныктоо

8.2.23 Ийилген, борбордон тышкары эмес кысылган жана борбордон тышкары эмес чоюлган элементтердин ийрилиги, алардын ийилүүсүн эсептөө үчүн аныкталат:

а) 8.2.24, 8.2.26-пункттарга ылайык чоюлган зонасында узунунан кеткен огуна нормалдуу жаракалар пайда болбогон элементтер же элементтин бөлүмдөрү үчүн;

б) 8.2.24, 8.2.25 жана 8.2.27-пункттарга ылайык чыңалуу зонасында жаракалар бар элементтер же элементтин бөлүмдөрү үчүн.

Элементтер же элементтердин бөлүмдөрү, эгерде жаракалар пайда болбосо, жаракалар жок деп эсептелет (б.а. (8.116) шарты канааттандырылбайт) толук жүктүн, анын ичинде туруктуу, убактылуу узак мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү жүктөрдүн таасири астында. Жарыктары бар жана жок темир-бетон элементтеринин ийрилиги 8.2.32 боюнча деформациялык моделдин негизинде да аныкталышы мүмкүн.

8.2.24 Ийилген, борбордон тышкары эмес кысылган жана борбордон тышкары эмес чоюлган элементтердин жалпы ийрилиги төмөнкү формулалар менен аныкталат:

чоюлган зонасында жаракалар жок аймактар үчүн ; (8.140) чоюлган зонасында жаракалар бар аймактар үчүн . (8.141) Формулада (8.140):

– ийрилик, тиешелүүлүгүнө жараша, кыска мөөнөттүү жүктөрдүн кыска мөөнөттүү аракетинен жана туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жүктөрдүн узак мөөнөттүү аракетинен.

Формулада (8.141):

– деформацияларды колдонуу менен эсептөө жүргүзүлгөн бүт жүктүн кыска мөөнөттүү аракетинен ийрилик;

– туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жүктөрдүн кыска мөөнөттүү таасиринен ийрилик;

– туруктуу жана убактылуу узак мөөнөттүү жүктөрдүн узакка созулган аракетинен ийрилик.

, жана Ийриликтер, жана 8.2.25 боюнча аныкталат.

8.2.25 Тиешелүү жүктөрдүн таасири астында темир-бетон элементтеринин ийрилиги (8.2.24) формула менен аныкталат.

, (8.142) мында M – тышкы жүктөн ийилген момент (узунан күч N тартып моменти эске алуу менен) ийилүү моментинин аракет тегиздигине нормалдуу огуна салыштырмалуу жана элементтин кыскартылган кесилишинин оордук борбору аркылуу өтөт; D – формула менен аныкталуучу элементтин кыскартылган кесилишинин ийилген катуулугу , (8.143) мында Eb1 - жүктүн узактыгына жараша жана жаракалардын бар же жок экендигин эске алуу менен аныкталуучу кысылган бетондун деформация модулу; Ired – жаракалардын бар же жок экендигин эске алуу менен аныкталган, анын тартылуу борборуна карата кыскартылган кесилишинин инерция моменти. Чоюлган зонасында жаракалары жок жана жаракалар бар элементтер үчүн Eb1 бетон деформациясынын модулунун маанилери жана келтирилген кесилиштерди инерция моменти тиешелүүлүгүнө жараша 8.2.26 жана 8.2.27 боюнча аныкталат.

Чоюлган зонасында жаракалар жок жердеги темир-бетон элементинин катуулугу

8.2.26 Темир-бетон элементинин D жаракалары жок жердеги катуулугу (8.143) формула боюнча аныкталат.

Элементтин оордук борборуна карата кыскартылган кесилишинин инерция моменти Ired катуу дене үчүн ийкемдүү элементтердин каршылык көрсөтүүсүнүн жалпы эрежелери боюнча, бүт кесилиш аянтын эске алуу менен аныкталат, бетон жана арматураны бетонго келтирүү коэффициенти менен арматуранын туурасынан кесилиш аянтты a. , (8.144) мында I - элементтин келтирилген туурасынан кеткен кесилишинин оордук борборуна салыштырмалуу бетон кесилишинин инерция моменти; Is, I's – элементтин келтирилген туурасынан кеткен кесилишинин оордук борборуна карата тиешелүүлүгүнө жараша керилген жана кысылган арматуранын кесилишинин аянттарынын инерция моменттери; α – арматураны бетонго келтирүү коэффициенти . (8.145) мааниси ийкемдүү элементтердин кесилиштеринин геометриялык мүнөздөмөлөрүн эсептөөнүн жалпы эрежелерине ылайык аныкталат. Арматураны эсепке албастан Ired инерция моментин аныктоого жол берилет. (8.143), (8.145) формулаларындагы бетондун деформациясынын модулунун маанилери төмөнкүгө барабар кабыл алынат: кыска мөөнөттүү жүк астында ; (8.146) Узун мөөнөттүү жүк астында , (8.147) мында φb,cr – 6.12-таблицага ылайык алынат.

Чоюлган зонасында жаракалар бар секциядагы темир-бетон элементинин катуулугу

8.2.27 Чоюлган зонасында жаракалар бар жерлерде темир-бетон элементинин катуулугу төмөнкү жоболорду эске алуу менен аныкталат:

секциялар деформациядан кийин тегиз бойдон калууда; кысылган зонанын бетонундагы чыңалуулар серпилгич нерсе үчүн аныкталат; нормалдуу жаракалуу жерде чоюлган бетондун иши эсепке алынбайт; ψs коэффициентинин жардамы менен чектеш нормалдуу жаракалар арасындагы зонада чоюлган бетондун иши эске алынат. Темир-бетон элементинин D жаракалары бар аймактардагы катуулугу (8.143) формуласы боюнча аныкталат жана жаракаларсыз катуулугунан ашпаган кабыл алынат. Кысылган бетондун Eb1 деформациясынын модулунун маанилери тиешелүү жүктөр үчүн (кыска мөөнөттүү) бетон каршылыгы Rb,ser эсептелген (6.9) формуласы боюнча аныкталган Eb,red деформациянын кыскартылган модулунун маанилерине барабар кабыл алынат. жана узак мөөнөттүү). Ired элементинин кыскартылган кесилишинин анын тартылуу борборуна карата инерция моменти бетондун кысылган зонада гана кесилишинин аянтын эске алуу менен серпилгич элементтердин каршылыгынын жалпы эрежелери боюнча аныкталат, формула боюнча арматураны бетонго αs1 кыскартуу коэффициенти менен кысылган арматуранын туурасынан кесилиш аянттары жана арматураны бетонго αs2 кыскартуу коэффициенти менен созулган арматура , (8.148) мында бетондун кысылган зонасынын, керүү жана кысылган арматурасынын кесилиш аймактарынын инерция моменттери , , , керүү зонанын бетонун эсепке албастан берилген кесилиштин оордук борборуна карата. жана маанилери материалдык каршылыктын жалпы эрежелерине ылайык, эң кысылган бетон буласынан бетондун бетонун эсепке албастан келтирилген (келтирилген коэффициенттери жана ) кесилишинин оордук борборуна чейинки аралыкты алуу менен аныкталат, тартылуу зонасы (8.19-сүрөт); ийилүүчү элементтер үчүн ycm= xm , мында xm – 8.2.28- пунктка ылайык аныкталган, чоюлган бетондун жаракалар арасындагы ишинин таасирин эске алуу менен бетондун кысылган зонасынын орточо бийиктиги (8.19-сүрөт). жана маанилери ийкемдүү элементтердин бөлүмдөрүнүн геометриялык мүнөздөмөлөрүн эсептөөнүн жалпы эрежелерине ылайык аныкталат. Арматураны бетонго αs1 жана αs2 келтирүү коэффициенттеринин маанилери 8.2.30 боюнча аныкталат.

8.2.28 Ийүүчү элементтер үчүн нейтралдуу октун абалы (бетондун кысылган зонасынын орточо бийиктиги) теңдемеден аныкталат.

, (8.149) Мында , жана нейтралдуу огуна салыштырмалуу бетондун кысылган зонасынын, керүү жана кысылган арматуралардын тиешелүүлүгүнө жараша статикалык моменттери. Жалаң чоюлган арматурасы бар тик бурчтуу кесилиштер үчүн кысылган зонанын бийиктиги формула боюнча аныкталат. , (8.150) Мында . Чоюлган жана кысылган арматурасы бар тик бурчтуу кесилиштер үчүн кысылган зонанын бийиктиги формула боюнча аныкталат. , (8.151)

мында Таврлуу (кысылган зонада текчеси менен) жана эки таврлуу кесилишитер үчүн кысылган зонанын бийиктиги формула боюнча аныкталат. , (8.152) мында

– кысылган текченин ашыкча кесилишинин аянты.

1 – бетондун чоюлуу зонасын эсепке албастан келтирилген кесилиштин оордук борборунун деңгээли

8.19-сүрөт – ийилүү моментинин таасири астында анын деформацияларын эсептөө үчүн жаракалар (b) бар элементтин келтирилген кесилиши (а) жана чыңалуу-деформациялык абалынын диаграммасы

Борбордун тышында кысылган жана борбордон тышкары созулган элементтер үчүн нейтралдуу огтун абалы (кысылган зонанын бийиктиги) теңдемеден аныкталат. , (8.153) Мында нейтралдуу огунан узунунан кеткен күч колдонулган чекитке чейинки аралык, толук кесилиштин оордук борборунан (жарыктарды кошпогондо) аралыкка бөлүнгөн;

– нейтралдуу огуна салыштырмалуу бетондун кысылган зонасынын, чоюлган жана кысылган арматурасынын тиешелүүлүгүнө жараша инерция моменттери жана статикалык моменттери.

Тик бурчтуу кесилиш элементтери үчүн ийилген моменттердин М жана узунунан күчтүн таасири астында кысылган зонанын бийиктигин формула боюнча аныктоого жол берилет. , (8.154)

Мында (8.149)–(8.152) формулалар менен аныкталган ийилүүчү элементтин кысылган зонасынын бийиктиги;

– толук кесилиши үчүн аныкталган инерция моменти жана кесилишинин келтирилген аянты (жарыктарды кошпогондо).

Элементтин кесилишинин геометриялык мүнөздөмөлөрүнүн маанилери ийкемдүү элементтердин кесилишин эсептөөнүн жалпы эрежелерине ылайык аныкталат. (8.154) формулада кысуу күчү үчүн “плюс” белгиси, узунунан чоюлган күч үчүн “минус” белгиси алынат.

8.2.29 Ийилген темир-бетон элементтеринин катуулугун формула боюнча аныктоого болот.

, (8.155) бул жерде созуу арматурасынын оордук борборунан кысылган зонада пайда болуучу күчтөр колдонулган чекитке чейинки аралык. Кысылган арматура жок (же эсепке албастан) тик бурчтуу кесилиштеги элементтер үчүн чоңдук формула боюнча аныкталат. . (8.156) Тик бурчтуу, таврдуу (кысылган зонада текчеси бар) жана эки таврдуу кесилиштеринин элементтери үчүн мааниге барабар кабыл алынышы мүмкүн.

8.2.30 Арматураны бетонго келтирүү коэффициенттеринин маанилери төмөнкүгө барабар кабыл алынат:

кысылган арматура үчүн ; (8.157) Чоюлган арматура үчүн (8.158) мында Eb,red – Rb ни Rb,ser ге алмаштыруучу кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү жүктүн таасири астында (6.9) формула боюнча аныкталган, кысылган бетондун деформациясынын кыскартылган модулу; Es,red – формула боюнча жаракалар арасындагы чоюлган бетондун ишинин таасирин эске алуу менен аныкталуучу чоюлган арматурасынын деформациясынын кыскартылган модулу. . (8.159) Коэффициенттин мааниси (8.138) формуласы менен аныкталат. ys=1 кабыл алууга жол берилет, демек , бул учурда (8.139) шарт аткарылбаса, эсептөө (8.138) формуласы менен аныкталган ys коэффициентин эске алуу менен жүргүзүлөт.

8.2.31 Темир-бетон элементтеринин кыйшаюулары конструкциялык механиканын жалпы эрежелери боюнча ийриликтин ордуна түз ийилүүчү катуулук мүнөздөмөлөрүн D колдонуу менен, конструкциялык көз карандылыктардагы ийилүүчү EI мүнөздөмөлөрүн 8.2.25 жана 8.2.29-де келтирилген формулалар менен эсептелген D мүнөздөмөлөрү менен алмаштыруу жолу менен аныкталышы мүмкүн.

Кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү жүктөрдүн бириккен таасири астында чоюлган зонасында жаракаларсыз жана жаракалар бар элементтердин жалпы кыйшаюусу 8.2.24-пункт боюнча ийриликтин суммасына окшоштук боюнча тиешелүү жүктөрдөн четтөөлөрдү кошуу жолу менен аныкталат, бул пунктта көрсөтүлгөн жүктөрдүн кабыл алынган аракет узактыгына жараша катуулугун D мүнөздөмөлөрүн алуу. Чоюлган зонасында жаракалар бар элементтердин катуулугун D мүнөздөмөлөрүн аныктоодо ys=1 коэффициентин алууга жол берилет. Мында кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү жүктөрдүн биргелешкен аракети астында ийилүүчү элементтердин жаракалар менен толук ийилиши кыска мөөнөттүү жүктүн кыска мөөнөттүү таасиринен жана узак мөөнөттүү кыймылдан четтөөлөрдү кошуу менен аныкталат, катуулугу D мүнөздөмөлөрүнүн тиешелүү маанилерин эске алуу менен узак мөөнөттүү жүктүн аракети, б.а., адаттагыдай эле жаракалар жок элементтер үчүндөй.

Сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде темир-бетон элементтеринин ийрилигин аныктоо

8.2.32 Кесилиштин чоюлган зонасында жаракалар жок аймактарда темир-бетон элементтеринин жалпы ийрилиги (8.140) формула боюнча, ал эми кесилиштин чоюлган зонасында жаракалар бар жерлерде - (8.141) формула боюнча аныкталат.

(8.140) жана (8.141) формулаларына кирген ийриликтердин маанилери (8.26) – (8.30) теңдемелердин системасын чечүүнүн натыйжасында аныкталат. Мында чоюлган зонасында нормалдуу жаракалар бар элементтер үчүн жаракаларды кесип өткөн арматурадагы чыңалуу формула менен аныкталат. , (8.160) мында ψ. (8.161) Бул жерде кадимки жаракалар пайда болгондон кийин дароо жарака бар кесилиштеги чоюлган арматурасынын салыштырмалуу деформациясы;

– эсептөөнүн каралып жаткан стадиясында чоюлган арматуранын кесилишкен жаракаларынын орточо салыштырмалуу деформациясы.

Кыска мөөнөттүү жүктөн ийриликтерди аныктоодо эсептөөдө кысылган жана тартылуучу бетондун кыска мөөнөттүү деформациясынын диаграммалары, ал эми узак мөөнөттүү жүктөн ийриликтерди аныктоодо бетондун узак мөөнөттүү экинчи топтун чектик абалы үчүн долбоорлоо мүнөздөмөлөрү менен деформациясынын диаграммалары колдонулат. Тышкы жүктүн аракетинин өзгөчө учурлары үчүн (эки тегиздикте ийүү, элементтин кесилишинин симметрия огунун тегиздигинде ийүү ж.б.) (8.140) жана (8.141) 8.1.26 – 8.1.28-пункттарда көрсөтүлгөн теңдемелер системалары формулаларына кирген ийриликтер чечүүдөн аныкталат.

9 Алдын ала чыңалган темир-бетон конструкциялары

9.1 Алдын ала арматура чыңалуулары

9.1.1 Арматуранын алдын ала чыңалуулары ssp 0,9 Rs,n ашпаган ысык прокат жана ысык прокаттоо үчүн 0,8 Rs,n көп эмес, муздак деформацияланган арматура жана арматура аркандары үчүн.

9.1.2 Алдын ала чыңалуудагы конструкцияларды эсептөөдө чыңалуудагы жоготуулардын эсебинен алдын ала чыңалуулардын азайышын эске алуу керек - чыңалуу күчтөрүнүн бетонго өтүүсү аяктаганга чейин (биринчи жоготуулар) жана керүү күчтөрү бетонго өткөндөн кийин (экинчи жоготуулар).

Арматураны чыңдоодо төмөнкүлөрдү эске алуу керек: биринчи жоготуулар арматурадагы алдын ала чыңалуулардын релаксациясынан, конструкцияларды жылуулук менен иштетүүдө температуранын айырмасынан, анкерлердин деформациясынан жана форманын деформациясынан (токтоочу); экинчи жоготуулар - бетондун кичирейүүсүнөн жана жылмасынан. Бетонго арматураны чыңдоодо төмөнкүлөрдү эске алуу керек: биринчи жоготуулар анкерлердин деформациясынан, арматуранын каналдардын дубалдарына же конструкциянын бетине сүрүлүүсүнөн; экинчи жоготуулар бетонду арматуралоодогу, кичирейтүүдөгү жана жылмалоодогу алдын ала чыңалуулардын бошоңдошунан.

9.1.3 Арматуранын чыңалуу релаксациясынан жоготуулар төмөнкү формулалар менен аныкталат:

A600 – A1000 класстарын чыңдоо ыкмасы менен бекемдөө үчүн: механикалык –; (9.1) электротермикалык – ; (9.2) Вр 1200 - Вр 1600 класстарын бекемдөө үчүн, ошондой эле механикалык чыңдоо ыкмасы менен K1400 жана K1500 класстагы аркандарды арматуралоо үчүн: , (9.3) механикалык чыңалуу ыкмасы менен K1400–K1900 классындагы стабилдештирилген арматура аркандары үчүн: , (9.4)

мында ssp, МПа жоготуусуз алынат. r – релаксация индекси, ал даярдоочу боюнча 1000 сааттык жүктөө убактысы жана 20°С температура үчүн иш жүзүндөгү үзүү күчүнүн 70% баштапкы жүктөөдө алынат; өндүрүүчүнүн маалыматтары жок болгон учурда релаксация индекси ssp = 0,8 Rsn,учурунда 2,5% барабар эсептөөдө, 1% - ssp = 0,7 Rsn жана ssp аралык маанилери үчүн сызыктуу интерполяция жолу менен алынат. Терс маанилер үчүн . Арматуранын релаксациясы боюнча так маалыматтар болсо, релаксациядан улам жоготуулардын башка маанилерин кабыл алууга жол берилет.

9.1.4 Жылытуу зонасында керилген арматура менен бетонду ысытууда чыңалуу күчтөрүн кабыл алуучу түзүлүштүн ортосундагы температуранын айырмасы ,°С катары аныкталган температуранын айырмасынан улам жоготуулар , бирдей деп кабыл алынат.

. (9.5) Температуранын айырмасы боюнча так маалыматтар жок болгон учурда °С алууга жол берилет. Конструкцияны температуралык иштетүү боюнча так маалыматтар болсо, температуранын өзгөрүшүнө байланыштуу жоготуулардын башка маанилерин кабыл алууга жол берилет.

9.1.5 Формадагы арматуранын бир убакта эмес чыңалуусу менен болот калыптын деформациясынан (токтоочу жайларда) жоготуулар формула боюнча аныкталат.

, (9.6) мында n – бир эле убакта чыңалган таякчалардын (таякчалардын топторунун) саны;

– форманын деформациясын эсептөөнүн негизинде аныкталган арматуранын чыңалуу күчүнүн аракет сызыгы боюнча токтоп турган жерлердин жакындашы;

l – таянычтардын сырткы четтеринин ортосундагы аралык. Калыптын конструкциясы жана даярдоо технологиясы боюнча маалыматтар жок болгон учурда =30 МПа алууга жол берилет. Арматураны чыңдоонун электротермикалык ыкмасы менен форманын деформациясынан жоготуулар эсепке алынбайт.

9.1.6 Таянычтардагы чыңалуу арматурасынын анкерлеринин деформациясынын жоготуулары формула боюнча аныкталат.

, (9.7) Мында анкерлердин кысылуусу же анкерлердин кыскычтарындагы таяктын жылышы; l – таянчтардын сырткы четтеринин ортосундагы аралык. Маалыматтар жок болгон учурда мм алууга жол берилет. Арматураны чыңдоонун электротермикалык ыкмасы менен анкерлердин деформациясынан жоготуулар эсепке алынбайт.

9.1.7. Арматураны бетонго чыңдоодо каналдардын дубалдарына же конструкциянын бетине сүрүлүүдөн жоготуулар формула боюнча аныкталат.

мында е натурал логарифмдердин негизи; d – 9.1-таблицага ылайык алынган канал түзүүчүлөрдүн дубалдарына арматуранын сүрүлүү коэффициенти (конструкциянын бети);

– арматуранын түз эместигин эсепке алуу коэффициенти, м–1, арматура жасоочулардын сертификаттары боюнча кабыл алынган, өндүрүштө пайда болгон. Өндүрүүчүнүн сертификаттары жок болгон учурда коэффициент 9.1-таблицага ылайык алынат;

– чыңдоочу түзүлүштөн конструкциялык бөлүккө чейинки секциянын узундугу, м;

– арматура огунун жалпы айлануу бурчу;

ssp – жоготууларды эсепке албастан алынган.

9.1 – т а б л и ц а

Арматура

Арматура менен контакттык беттин түрү

Арматуранын сүрүлүү жоготууларын аныктоо үчүн коэффициенттер

Таякчалуу мезгилдүү профилдин

Металлдык

0,008

0,40

Бетондук

0,65

Аркан жана зым

Металлдык

0,01 (0,03)

0,35

Пластик

0,20

Бетондук

0,55

Арматуранын элементери

–

0,01

0,10

Таякчалуу мезгилдүү профилдин

Металлдык

0,008

0,40

Бетондук

0,65

Аркан жана зым

Металлдык

0,01 (0,03)

0,35

Пластик

0,20

Бетондук

0,55

Арматуранын элементери

–

0,01

0,10

Э с к е р т ү ү л ө р 1 Кашадагы коэффициенттин мааниси биринчи сапат категориясындагы аркандарга тиешелүү. 2 Аркан же зым менен арматура жана гофрленген металл беттери үчүн d коэффициентин 0,10го азайтууга болот. 3 Арматура элементтери К7 жана К7О арматура аркандарынан жасалат, коргоочу пластик материал менен толтурулган пластикалык кабыкчага салынган (МАСТ Р 58386).

9.1.8 Арматураны таяныч жерлерге чыңдоодо бетондун кичирейүүсүнүн жоготуулары формула боюнча аныкталат.

, (9.8) мында eb,sh – бетондун кичирейүү деформациялары, алардын маанилери бетондун классына жараша болжол менен алынышы мүмкүн: 0,0002 – В35 жана андан төмөн класстардагы бетон үчүн; 0,00025 – В40 классындагы бетон үчүн; 0,0003 – В45 жана андан жогору бетон класстары үчүн. Атмосфералык басымда термикалык иштетүүгө дуушар болгон бетон үчүн бетондун кичирейүүсүнөн болгон жоготуулар (9.8) формуласы боюнча натыйжаны 0,85ке барабар коэффициентке көбөйтүү менен эсептелет. Арматураны бетонго чыңдоодо бетондун кичирейүүсүнөн жоготуулар (9.8) формула боюнча аныкталат, ал алынган натыйжа бетондун катуулануу шарттарына карабастан 0,75ке барабар коэффициентке көбөйтүлөт. Бетондун кичирейишинен болгон жоготууларды так методдорду колдонуу менен аныктоого жол берилет.

9.1.9 Бетондун жылмасынан жоготуулар формула боюнча аныкталат

, (9.9) бул жерде - 6.1.16-пунктуна ылайык аныкталган бетондун сүзүү коэффициенти ;

– алдын ала чыңалуу арматураларынын каралып жаткан j-тобунун оордук борборунун деңгээлиндеги бетондогу чыңалуулар;

– алдын ала чыңдоочу арматуралардын каралып жаткан тобунун кесилишинин оордук борборлору менен элементтин келтирилген кесилишинин ортосундагы аралык;

, – элементтин келтирилген кесилиштин аянты жана анын келтирилген кесилишинин оордук борборуна карата инерция моменти; μspj - Aspj/A га барабар арматура коэффициенти, мында A жана Aspj тиешелүүлүгүнө жараша элементтин жана алдын ала чыңалуудагы арматуралар тобунун кесилишинин аймактары. Термиялык иштетүүгө дуушар болгон бетон үчүн жоготуулар (9.9) формуласы боюнча натыйжаны 0,85ке барабар коэффициентке көбөйтүү менен эсептелет. Бетон жылышынан болгон жоготууларды так методдорду колдонуу менен аныктоого жол берилет. Чыңалуулар ийкемдүү материалдарды эсептөө эрежелерине ылайык, элементтин кыскартылган кесилишин, анын ичинде бетондун кесилишинин аянтын жана бардык узунунан арматуралардын кесилишинин аянтын (алдын-ала чыңалуу жана чыңалбаган) менен аныкталат. 9.1.11-пунктуна ылайык арматураны бетонго түшүрүү коэффициенти менен . <0 үчүн жана . кабыл алынат. Арматура конструкциянын узундугу боюнча бетонго жабышпай ийри сызыктуу жайгаштырылганда (9.9) формула боюнча кысуу чыңалууларын аныктоо үчүн конструкция i өзүнчө бөлүмдөргө бөлүнөт. Ар бир i-бөлүк үчүн каралып жаткан арматуранын деңгээлинде бетондогу кысуу чыңалуулары серпилгич нерселерди эсептөө эрежелери боюнча аныкталат жана мааниси бардык каралып жаткан участоктордогу чыңалуулардын орточо арифметикалык мааниси катары кабыл алынат. , (9.9а) Мында - бул участоктун орточо кесилишинен аныкталган i-бөлүктөгү бетондогу чыңалуу;

– i-бөлүктүн узундугу;

· – каралып жаткан арматуранын чегинде конструкциянын жалпы узундугу.

Конструкциянын узундугу боюнча бетонго алдын ала чыңалган арматуралардын ийри сызыктуу жайгашуусу менен формуланын жардамы менен бетондун сүрүлүүсүнүн жоготууларын эсептөөгө жол берилет. , (9.9б) мында ecp – кесилиш бийиктигинин ортосунда жайгашкан алдын ала чыңалуу арматурасынын деңгээлинде бетондун салыштырмалуу кыскарышы. ecp мааниси формула менен аныкталат , (9.9в) мында φb,cr - 6.1.16-пунктуна ылайык аныкталуучу бетондун жылып кетүү коэффициенти. Долбоордо бир эле убакта бир нече аркандардан узунунан арматураларды, жогорку бекем зымдарды арматураларды, таякчаларды (же алардын топторун) бетонго бир эле учурда эмес керилгенде колдонууда мурда чыңалган арматурадагы чыңалуулардын өзгөрүшүн (азайып же көбөйүшүн) эске алуу керек, кийинчерээк чыңалган арматуранын күчү менен бетондун ийкемдүү кысуусуна. Каралып жаткан ар бир арматурадагы (же топтун) чыңалуунун өзгөрүшү барабар кабыл алынат. , (9.9г) Мында каралып жаткан арматуранын узундугу боюнча бетондогу орточо чыңалуу, мурда тартылып, анын тартылуу борборунун деңгээлинде ар бир i-топ арматурасынын чыңалуу күчүнөн кийинчерээк тартылат. Бул топторду бекемдөөдөгү чыңалуулар биринчи жоготууларды алып салуу менен алынат. Dss эсептелген маанилери бир эле учурда бетондо чыңалбаган арматуранын ар бир тобу үчүн башкарылуучу чыңалууларды дайындоодо эске алынышы керек. Бетондогу арматуранын бир убакта эмес чыңалуусу менен бетонду кысуудан алдын ала чыңалуунун жол берилген жоготуусу формула менен аныкталат. , (9.9д) бул жерде формула боюнча аныкталуучу бетондун орточо кыскартуу деформациясы , (9.9е) Esp – алдын ала чыңалуудагы арматуранын ийкемдүүлүк модулу; n – 9.1.5-ти караңыз;

– бетондун өтүү бекемдигине туура келген бетондун ийкемдүүлүктүн баштапкы модулу;

Ab - алдын ала чыңалуудагы арматуранын кесилишинин аянтын алып салгандагы кысылган бетондун аянты; P - кесимде аракеттенген чыңалуудан улам кысуу күчү.

9.1.10 Арматуралык чыңалуунун биринчи жоготууларынын жалпы маанилери (9.1.3–9.1.6) формула менен аныкталат.

, (9.10) мында i - алдын ала чыңалуудагы жоготуулардын саны. Бетондун кысуу алдындагы күчү биринчи жоготууларды эске алуу менен төмөнкүгө барабар: , (9.11) бул жерде жана биринчи жоготууларды эске алуу менен элементтин кесилишиндеги жана топтогу чыңалуудагы алдын ала чыңдоочу арматуралардын j-тобунун кесилишинин аянты . Бул жерде Dsspj – каралып жаткан арматура тобунун баштапкы чыңалуусу. Арматуранын алдын ала чыңалуусунун биринчи жана экинчи жоготууларынын жалпы маанилери (9.1.3–9.1.8) формула менен аныкталат. . (9.12) Алдын ала чыңалуудагы арматурадагы күч жалпы жоготууларды эске алуу менен барабар , (9.13) мында . Конструкцияларды долбоорлоодо эксплуатация учурунда созулган элементтин (негизги иш арматуранын) секциялык зонасында жайгашкан арматуралардын жалпы жоголуусу 100 МПадан кем эмес болушу керек. Бетондун P алдын ала кысуу күчүн аныктоодо жалпы чыңалуу жоготууларын эсепке алуу менен бетондун отурушуу жана жылышуу болгон жоготуулардын суммасына сан жагынан барабар болгон чыңалбаган арматурадагы кысуу чыңалууларын бул бекемдөө деңгээлин эске алуу керек. Алдын ала чыңалбаган арматуранын деңгээлинде чыңалбаган арматураны эсепке алуу менен кысуу күчтөрүн аныктоодо бул деңгээлдеги чыңалуудан жоготуулар ге барабар кабыл алынат, мында чыңалууга жакын чыңалуудагы арматуралар үчүн жылма жоготуулар каралып жаткан бекемдөө; жана – тиешелүүлүгүнө жараша каралып жаткан чыңалуусуз жана алдын ала чыңалуу арматурасынын деңгээлиндеги бетондогу чыңалуулар.

9.1.11 Биринчи жоготууларды эсепке алуу менен аныкталган алдын ала кысуу күчүн өткөрүүдө бетондогу алдын ала чыңалуулар төмөндөгүлөрдөн ашпоого тийиш:

тышкы жүктөрдүн таасири астында чымыркануу азайса же өзгөрбөсө – , тышкы жүктөрдүн таасири астында чымыркануу көбөйсө – .. Бетондогу чыңалуулар формула боюнча аныкталат , (9.14) Мында биринчи жоготууларды эске алуу менен алдын ала кысуу күчү; М – кысуу стадиясында таасир этүүчү тышкы жүктөн ийилүүчү момент (элементтин өз салмагы); y – секциянын оордук борборунан каралып жаткан жипчеге чейинки аралык; e0p – элементтин кыскартылган кесилишинин оордук борборуна карата күчтүн эксцентриситети.

9.1.12 Кошумча анкердик түзүлүштөрсүз арматура үчүн бетонго алдын ала чыңалуу өтүүчү зонасынын узундугу формула боюнча аныкталат.

, (9.15) бирок 10 жана 200 ммден кем эмес, ал эми арматуралык аркандар үчүн 300 мм кем эмес. (9.15) формулада:

– биринчи жоготууларды эске алуу менен алдын ала чыңалуу арматурасында алдын ала чыңалуу;

– 10.3.24-пунктуна ылайык аныкталган, бетондун өтүүчү бекемдигине туура келген, алдын ала чыңалуу арматурасынын бетонго адгезияга туруктуулугу;

, – арматура таякчанын аянты жана периметри. Алдын ала чыңалууну арматурадан бетонго өткөрүү ырааттуу жүргүзүлүшү керек.

9.2 Биринчи топтун чектик абалдары боюнча алдын ала чыңалуудагы темир-бетон

конструкцияларынын элементтерин эсептөө

Алдын ала чыңалуудагы темир-бетон элементтеринин бекемдигин эсептөө

Жалпы жоболор

9.2.1 Алдын ала чыңалуу элементтерин эсептөө сырткы жүктөрдөн ийүү моменттеринин жана туурасынан кеткен күчтөрүнүн таасири астында эксплуатация стадиясында жана алдын ала чыңалуу арматурасынан күчтөрдүн таасири астында кысуу алдындагы стадияда жана кысуу стадиясында таасир этүүчү тышкы жүктөрдүн күчтөрү негизинде жүргүзүлөт.

9.2.2 Ийүү моменттеринин таасири астында алдын ала чыңалуу элементтеринин бекемдигин эсептөө алардын узунунан кеткен огуна нормалдуу кесилиштер үчүн жүргүзүлүшү керек.

Кадимки кесилиштер үчүн бекемдикти эсептөөлөр көбүнчө 9.2.13–9.2.15ке ылайык сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде, ошондой эле 9.2.7–9.2.12-пункттарга ылайык акыркы күчтөрдүн негизинде жүргүзүлөт.

9.2.3 Чексиз бекемдик күчү жарака пайда кылуучу максималдуу күчтөн аз болгон темир-бетон элементтери үчүн узунунан созулган арматуранын кесилишинин аянты бекемдикти эсептөөдө талап кылынганга салыштырмалуу 15%тен кем эмес көбөйтүлүшү керек, же жарака пайда болуу моментинин таасири боюнча бекемдиктин эсебин канааттандырышы керек.

9.2.4 Кысуу стадиясында алдын ала чыңалуу элементтерин эсептөө 9.2.10–9.2.12ге ылайык чектик абалда алдын ала кысуу күчү менен борбордон тышкары тышында кысуудагыдай жүргүзүлөт.

9.2.5 Алдын ала чыңалуу элементтерин туурасынан кеткен күчтөрдүн таасири астында бекемдикке эсептөө (жантайган участоктор үчүн эсептөө) жана жергиликтүү жүктөм (бырыштыруу жана басып сындыруу үчүн эсептөөлөр) 8.1-пунктчага ылайык жүргүзүлүшү керек.

9.2.6 Алдын ала чыңалуу элементтерин бекемдик боюнча эсептөөдө 9.1.10-пунктуна ылайык аныкталган алдын ала чыңалуунун мүмкүн болгон четтөөлөрү j-чы таяк же алдын ала чыңалуу тобу үчүн маанилерди (же кысуу күчүн ) көбөйтүү жолу менен коэффициент менен каралып жаткан арматуралар эске алынышы керек.

Коэффициенттин мааниси төмөнкүдөй кабыл алынат: 0,9 – алдын ала чыңалуунун жагымдуу таасири менен;

1.1 – алдын ала чыңалуунун жагымсыз таасири менен.

Эксплуатация стадиясында ийилүү моменттеринин таасири астында алдын ала чыңалуу элементтерин акыркы күчтөрдүн негизинде эсептөө

9.2.7 Арматуранын бетонго адгезиясы менен алдын ала чыңалуу элементтеринин нормалдуу кесилиштеринин бекемдигин эсептөө 9.2.8, 9.2.9 эске алуу менен 8.1-пунктарга ылайык жүргүзүлүшү керек. Мында 8.1-пунктун формулаларында кесилиш аянттарынын белгилениши жана алдын ала чыңалуудагы жана чыңалуусуз арматураларга да тиешелүү болушу керек.

(8.1.5) xжана xR катышына жараша шарттуу агылуу бекемдиги менен, бирок 1,1 ден ашпаган чыңалууну бекемдөө үчүн ден жогору чыңалууларды кабыл алууга жол берилет. Бетонго адгезиясы жок алдын ала чыңалуу арматурасы бар ийилүүчү элементтерди эсептөө М тиркемесин эске алуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

9.2.8 xR мааниси (8.1) формула боюнча кабыл алынат, мында керүү зонасын арматуранын салыштырмалуу деформациясынын маанилери формулалар боюнча аныкталышы керек:

Агуучу шарт чеги менен арматура үчүн ; (9.16) Мында ssp – бардык жоготууларды эске алуу менен арматурадагы алдын ала чыңалуу жана γsp = 0,9; (9.16) формуладагы Rs, ssp,Es маанилери МПа менен алынган. физикалык агуу чеги менен чыңалбаган арматура үчүн

9.2.9 Кысылган зонада жайгашкан алдын ала чыңалуу арматурасы үчүн эсептелген кысуу каршылыгы төмөнкүгө барабар чыңалуу менен алмаштырылышы керек:

– конкреттүү иштөө шарттарынын коэффициентин эсепке алууда (6.1.12);

де Бул жерде МПа менен кабыл алышат. Маанилер коэффициент менен аныкталат. Бардык учурларда чыңалуу дан ашпоого керек.

Алдын ала кысуу стадиясында алдын ала чыңалуу элементтерин эсептөө

9.2.10 Алдын ала кысуу стадиясында элементти эсептөөдө алдын ала чыңалуудагы арматурадагы күч, эсепке төмөнкүгө барабар тышкы узунунан күч катары киргизилет.

, (9.17) жана алдын ала чыңалуу арматурасынын кесилиш аймактары тиешелүүлүгүнө жараша секциянын эң кысылган жана созулган (азыраак кысылган) зоналарында жайгашкан; жана – кесилишинин аянты менен арматурадагы биринчи жоготууларды жана gsp=1,1 коэффициентин эске алуу менен алдын ала чыңалуулар жана .. Бетондо арматура чыңалуусу бар алдын ала чыңалуу элементтери үчүн кысуу алдындагы стадиядагы бекемдиктин эсептөөлөрү (9.17) формуланын оң жагына нөлгө барабар болгон биринчи мүчөнү алуу менен жүргүзүлөт.

9.2.11 Алдын ала кысуу стадиясында тик бурчтуу кесилиш элементтеринин бекемдигин эсептөө төмөнкү шартынан ишке ашырылат.

, (9.18) мында ep - ийилүүчү моменттин таасирин эсепке алуу менен Np узунунан күч колдонуу чекитинен М даярдоо стадиясында таасир этүүчү тышкы жүктөн (элементтин өздүк массасы), секциянын оордук борборуна чейинки аралык чыңалбаган арматуранын чыңалуусу же эң аз кысылганы (элементтин толук кысылган кесилиши менен) бул күчтөрдөн (9.1-сүрөт), формула менен аныкталат. , (9.19) e0p – Np күч колдонулган чекиттен элементтин кесилишинин оордук борборуна чейинки аралык; Rb – сызыктуу интерполяция жолу менен алынган бетондун эсептелген кысылуу бекемдиги (6.8-таблица) кысуу бекемдиги боюнча бетон классы үчүн, сан жагынан бетондун Rbp өткөрүмдүүлүгүнө барабар; Rsc — алдын ала кысуу стадиясында 330 МПа ашпаган деп кабыл алынган алдын ала чыңалууга учурабаган арматуранын эсептелген кысуу каршылыгы;

– элементтин кесилишинин эң кысылган зонасында жайгашкан чыңалбаган арматуранын кесилишинин аянты.

Бетондун кысылган зонасынын бийиктиги (8.1) формула боюнча аныкталган мааниге жараша ага маанини алмаштыруу менен аныкталат, мында чыңалуудагы чыңалбаган арматуранын эсептик каршылыгы , жана 0,003:

а) (9.1-сүрөт) формула боюнча

, (9.20)

б) формула боюнча

. (9.21)

9.1-сүрөт – Кысуу стадиясында анын күчүн эсептөөдө ийилген алдын ала чыңалуу элементинин узунунан огуна нормалдуу секциядагы күчтөрдүн схемасы жана чыңалуу диаграммасы

9.2.12 Алдын ала кысуу стадиясында таврлуу жана эки таврлуу кесилиштердинэлементтеринин бекемдигин эсептөө кысылган зонанын чектеринин абалына жараша жүргүзүлөт:

а) эгерде кысылган зонанын чек арасы текчеден өтсө (8.2, а-сүрөт), б.а., шарт аткарылса

, (9.22) эсептөө 9.2.11 ылайык туурасы менен тик бурчтуу кесилиш үчүн жүргүзүлөт;

б) кысылган зонанын чек арасы кыр аркылуу өтсө (8.2, б-сүрөт), башкача айтканда (9.22) шарт аткарылбаса, анда төмөнкү шарттан эсептөө жүргүзүлөт.

, (9.23) Мында ; – см. 9.2.11;

– элементтин бөлүгүнүн оордук борборунан чыңалуудагы (эң аз кысылган) чыңалуусуз арматурага чейинки аралык.

Кысылган зонанын бийиктиги формулалар менен аныкталат:

а) боюнча ( – 9.2.11 караңыз)

; (9.24)

б) боюнча

. (9.25) Сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде нормалдуу кесилиштердин бекемдигин эсептөө

9.2.13 Сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде бекемдикти эсептөөдө 8.1.20 - 8.1.22 жоболорун колдонуу менен элементтин узунунан огуна нормалдуу кесилиштеги күчтөр жана деформациялар аныкталат.

9.2.14 Бекемдик боюнча нормалдуу кесилиштерди эсептөөдө (9.2-сүрөт) жалпы учурда төмөнкүлөр колдонулат:

элементтин нормалдуу кесилишиндеги тышкы күчтөрдүн жана ички күчтөрдүн тең салмактуулугунун теңдемелери ; (9.26) ; (9.27) ; (9.28) элементтин кесилиши боюнча тышкы жүктүн таасиринен деформациялардын бөлүштүрүлүшүн аныктоочу теңдемелер ; (9.29) ; (9.30) ; (9.31) бетон менен арматуранын чыңалууларын жана салыштырмалуу деформацияларын бириктирүүчү көз карандылыктар: бетондун ; (9.32) чыңалбаган арматуранын ; (9.33) чыңалган арматуранын . (9. 34)

9.2-сүрөт – Алдын ала чыңалуудагы темир-бетон элементинин нормалдуу кесилишинин конструкциялык схемасы

(9.26)–(9.34) теңдемелеринде: Asi, Zsxi, Zsyi, ssi – аянты, i-чи алдын ала чыңдоочу арматуранын оордук борборунун координаттары жана андагы чыңалуу;

– тышкы жүктүн таасиринен i-чи алдын ала чыңдоочу арматура таякчасынын салыштырмалуу деформациясы;

– каралып жаткан долбоорлоо стадиясына туура келген алдын ала чыңалуу жоготууларын эске алуу менен аныкталган, алдын ала чыңалуу арматурасынын салыштырмалуу деформациясы;

Еsi – алдын ала чыңалуудагы i-чи арматуранын ийкемдүүлүк модулу; nsi – чыңалуусуз арматуранын i-чыгачынын ийкемдүүлүк коэффициенти, башка параметрлерлерди – 8.1.23 караңыз. nbi жана nsj коэффициенттеринин маанилери 8.1.23 көрсөтмөлөрүнө ылайык, ал эми nsi коэффициенттеринин маанилери – формула боюнча аныкталат. . (9.35)

9.2.15 Темир-бетон элементтеринин нормалдуу кесилиштерин бекемдикке эсептөө 8.1.24-пунктта келтирилген шарттардан жүргүзүлөт.

9.3 Экинчи топтогу чектик абалдардын негизинде темир-бетон конструкцияларынын алдын ала чыңалуу элементтерин эсептөө

Жалпы жоболор

9.3.1 Экинчи топтун чектик абалы үчүн эсептөөлөр төмөнкүлөрдү камтыйт:

- жаракалардын пайда болушун эсептөө;

- жаракалардын ачылышын эсептөө;

- деформациялардын негизинде эсептөө.

9.3.2 Жаракалардын пайда болушуна эсептөө жаракалардын жок болушун камсыз кылуу зарыл болгондо, ошондой эле жаракалардын ачылышы жана деформациясынын эсептөөлөрү үчүн көмөкчү эсеп катары жүргүзүлөт.

Жаракалардын болбошу боюнча талаптар алдын ала чыңалуудагы конструкцияларга, алар толук чоюлганда (радиацияга дуушар болгон суюктуктардын же газдардын басымында ж.б.) өткөрбөөчү болууга тийиш, уникалдуу конструкцияларга, ошондой эле өтө агрессивдүү чөйрөгө дуушар болгон конструкцияларга карата коюлат.

9.3.3 Жаракалардын пайда болушун эсептөөдө аларды болтурбоо үчүн жүк үчүн коопсуздук коэффициенти gf > 1,0 деп кабыл алынат (бекемдүүлүктү эсептөөдөгүдөй). Жаракалардын ачылышын жана деформациясын эсептөөдө (анын ичинде жарака пайда болушуна көмөкчү эсептөө) жүктүн ишенимдүүлүгүнүн коэффициенти gf = 1,0 алынат.

9.3.4 Экинчи топтун чектик абалдары боюнча ийилүүчү алдын ала чыңалуу элементтерин эсептөө тышкы жүктөн келген күчтөрдүн биргелешкен аракети астында борбордон тышкары кысуу учурундагыдай жүргүзүлөт: ийилүү моменти M жана узунунан күч Np, алдын ала кысуу күчүнө P барабар

Мында бетонго жабышуусу жок алдын ала чыңалуу арматурасы бар элементтер үчүн кыскартылган секциянын мүнөздөмөлөрү чыңалбаган арматураны гана эске алуу менен аныкталат.

Жаракаларды пайда кылуу жана ачуу үчүн алдын ала чыңалуудагы темир-бетон элементтерин эсептөө

9.3.5 Жаракаларды ачуу үчүн алдын ала чыңалган ийилүүчү элементтерди эсептөө 8.2 жана 9.3.6–9.3.10-пунктардын жалпы жоболоруна ылайык жүргүзүлөт.

Элементтин узунунан нормалдуу огуна жарака пайда болуу моментин аныктоо

9.3.6 Жарака пайда болгон учурда Мcrc ийилүүчү моменти жалпысынан 9.3.10-пунктуна ылайык деформация моделин колдонуу менен аныкталат. Жөнөкөй кесилиштер үчүн (тик бурчтуу жана таврлуу кесилиштер үстүнкү жана төмөнкү четтеринде жайгашкан арматурасы бар, кысылган зонада текчеси бар) 9.3.7. ылайык жарака пайда болуу моментин аныктоого жол берилет.

9.3.7 Жаракалардын пайда болуу моменти 9.3.8-пунктуна ылайык чоюлуучу бетондун ийкемсиз деформацияларын эске алуу менен аныкталат.

(9.36) формула боюнча Wpl=Wred. алып, керилүүчү бетондун ийкемсиз деформацияларын эсепке албастан, жарака пайда болуу моментин аныктоого болот. Эгерде (8.118) жана (8.139) шарттар аткарылбаса, анда жарака пайда болуу моменти керилүүчү бетондун ийкемсиз деформацияларын эске алуу менен аныкталышы керек.

9.3.8 Алдын ала чыңалуудагы ийилүүчү элементтерде жарака пайда болуу моменти чыңалуучу бетондун ийкемсиз деформацияларын эске алуу менен формула менен аныкталат.

, (9.1) мында Wpl - 8.2.10-пунктту эске алуу менен өтө чоюлган була үчүн келтирилген кесилиштин каршылык моменти;

– алдын ала кысуу күчү P колдонулган чекиттен чыңалуу зонасынан эң алыскы ядро чекитине чейинки аралык, анын жарылышы текшерилип жатат;

– ошол эле, кыскартылган секциянын оордук борборуна;

– кыскартылган секциянын оордук борборунан ядро чекитине чейинки аралык;

. (9.2) (9.36) формулада моменттердин айлануу багыттары жана тышкы ийүү моменти карама-каршы болгондо “плюс” белгиси алынат; "минус" - багыттары дал келгенде. жана Ared маанилери 8.2. көрсөтмөлөргө ылайык аныкталат. Кысылган зонада жайгашкан текчеси бар тик бурчтуу кесиштер жана Таврлуу кесиштер үчүн симметрия огунун тегиздигинде моменттин таасири астында Wpl маанисин (8.122) формула боюнча аныктоого болот.

9.3.9 Борбордон чыңалган элементтерде жаракалар пайда болгондо Ncrc күчү (8.127) формула менен аныкталат.

9.3.10 Деформациянын сызыктуу эмес моделинин негизинде жарака пайда болуу моментин аныктоо 6.1.24, 9.2.13–9.2.15-пункттарга ылайык жүргүзүлөт, бирок нормалдуу кесилиштин чыңалуу зонасында бетондун ишин эске алуу менен, 6.1.22. ылайык керилүүчү бетондун мамлекеттик диаграммасы менен аныкталат. Материалдардын эсептелген мүнөздөмөлөрү экинчи топтун чектик абалы үчүн алынган.

Mcrc мааниси 9.2.13–9.2.15-те келтирилген теңдемелер системасынын чечими менен аныкталат, ага барабар тышкы жүктүн таасиринен элементтин керүү четиндеги салыштырмалуу бетон деформациясын ebt,max алып. 8.1.30 нускамаларына ылайык аныкталган бетондун салыштырмалуу чыңалуу деформациясынын чектик мааниси ebt,ult..

Элементтин узунунан нормалдуу огуна жаракалардын ачылуучу туурасын эсептөө

9.3.11 Кадимки жаракалардын ачылуу туурасы (8.128) формула боюнча аныкталат, мында сырткы жүктөн ийилген алдын ала чыңалуу элементтерин чоюлган арматурада бекемдөөдөгү чыңалуулардын мааниси формула боюнча аныкталат.

, (9.3) бул жерде инерция моменти, элементтин келтирилген кесилишинин аянты жана эң кысылган буладан кыскартылган секциянын оордук борборуна чейинки аралык, бир гана кесилишинин аянтын эске алуу менен аныкталат бетондун кысылган зонасы, 8.2.27ге ылайык керүү жана кысылган арматуранын кесилиш аянттары, бетон үчүн арматуранын тиешелүү формулаларында кыскартуу коэффициентинин маанилерин алуу менен;

– алдын ала кысуу күчүнө барабар тышкы узунунан күч (9.3.4);

– формула менен аныкталуучу тышкы жүктөн жана кысуу алдындагы күчтөн ийилүүчү момент

, (9.4)

мында – сырткы узунунан күч колдонуу чекитинен келтирилген кесилиштин оордук борборуна чейинки аралык. (9.39) формуласындагы “минус” белгиси моменттердин айлануу багыттары дал келбегенде, ал эми “плюс” белгиси дал келгенде кабыл алынат. Формула аркылуу чыңалууну ss аныктоого жол берилет , (9.5) бул жерде - кесилиштин чыңалуу зонасында жайгашкан арматуранын оордук борборунан элементтин кысылган зонасында пайда болгон күчтөрдүн колдонуу чекитине чейинки аралык;

– ошол эле арматуранын оордук борборунан тышкы узунунан күч колдонуу чекитине чейинки аралык Np.

Кысылган арматура жок (же эсепке албастан) тик бурчтуу кесилиштеги элементтер үчүн чоңдук формула боюнча аныкталат. . (9.6) бул жерде - 8.2.28 боюнча аныкталган кысылган зонанын бийиктиги, Np тышкы узунунан күчтүн аракетин эске алуу менен. Тик бурчтуу, тавр кесилиштер (кысылган зонада текче менен) жана эки таврлуу кесилиштеги элементтер үчүн z маанисин ге барабар кабыл алууга болот. (9.38), (9.40) формулалары менен аныкталган ss чыңалуулары (Rs,ser-ssp) ашпоого тийиш.

Алдын ала чыңалган темир-бетон элементтерин деформациялар боюнча эсептөө

9.3.12 Деформациялар боюнча алдын ала чыңалуу элементтерин эсептөө 8.2.19–8.2.32 нускамаларына ылайык жана 9.3.13–9.3.15 эске алуу менен жүргүзүлөт.

9.3.13 Ийилген алдын ала чыңалуу элементтеринин ийриликтерин эсептөө үчүн алардын жалпы ийрилиги 8.2.24 боюнча аныкталат, ал эми ийриликтердин маанилери жана (8.140), (8.141) формулаларындагы 9.3.14-пункттарга ылайык аныкталат, алдын ала кысуу күчүн эске алуу менен.

Ийриликти аныктоодо бетондун алдын ала кысуу стадиясында отуруп кичирейүү жана сойлоо деформацияларынын таасирин эске алууга жол берилет.

9.3.14 Тиешелүү жүктөрдүн таасири астында ийилген алдын ала чыңалуу элементтеринин ийрилиги формула менен аныкталат.

, (9.7) мында М – тышкы жүктөн ийилүүчү момент; жана – алдын ала кысуу күчүнө барабар узунунан келген күч жана анын элементтин келтирилген кесилишинин оордук борборуна карата эксцентриситети; D – сырткы жүктөн ийилген моментин эске алуу менен алдын ала кысуу күчү менен борбордон тышкары кысылган элемент үчүн 8.2ге ылайык аныкталган элементтин кыскартылган кесилишинин ийилүүчү катуулугу (9.3-сүрөт).

1 – бетондун чоюлган зонасын эсепке албастан келтирилген кесилиштин оордук борборунун деңгээли

9.3-сүрөт – Келтирилген кесилиши (а) жана деформацияларды колдонуу менен эсептөөдө жаракалар (б) бар ийилген алдын ала чыңалуу элементинин чыңалуу-деформациялык абалынын диаграммасы

9.3.15 Ийилген алдын ала чыңалуу элементтеринин ийрилиги формула боюнча аныкталышы мүмкүн

, (9.8) бул жерде алдын ала кысуу күчү колдонулган чекиттен кысылган зонада бирдей аракет кылуучу күч колдонулган чекитке чейинки аралык;

– чыңалуу арматурасынын оордук борборунан кысылган зонада бирдей аракет кылуучу күчтөр колдонулган чекитке чейинки аралык;

– алдын ала кысуу таасирин эске алуу менен кысылган зонанын бийиктиги.

Кысылган зонанын бийиктиги 8.2.28-пунктуна ылайык алдын ала чыңалуусуз ийилүүчү элементтердин маанисин га көбөйтүү менен аныкталат. жана маанилери кысылган зонада бирдей аракет кылуучу күчтөрдүн колдонуу чекитинен кесилишинин эң кысылган буласына чейинки аралыкты алуу менен аныкталышы мүмкүн.

Алдын ала чыңалуу элементтеринин ийрилигин сызыктуу эмес деформация моделинин негизинде аныктоо

9.3.16 Секциянын чыңалуу зонасында жаракалар жок аймактарда ийилген алдын ала чыңалуу элементтеринин жалпы ийрилиги (8.140) формуласы менен, ал эми секциянын чыңалуу зонасында жаракалар бар жерлерде - (8.141) формула боюнча аныкталат.

(8.140) жана (8.141) формулаларына кирген ийриликтердин маанилери 9.2.13-пунктту эске алуу менен (9.26) – (9.34) теңдемелердин системасын чечүүнүн натыйжасында аныкталат. Бул учурда чыңалуу зонасында нормалдуу жаракалар бар элементтер үчүн жаракаларды кесип өткөн алдын ала чыңалуу арматурасындагы чыңалуу формула менен аныкталат. , (9.9) жана алдын ала чыңалбаган арматурада , (9.10) мында . (9.11) мында – жаракалар пайда болгондон кийин дароо сырткы жүктүн таасиринен жарака бар тилкедеги чыңалуу арматурасынын салыштырмалуу деформациясы;

– каралып жаткан стадиядагы созулган арматуранын кесилишкен жаракаларынын салыштырмалуу деформациялары;

– алдын ала чыңалуу арматурасынын салыштырмалуу деформациясы.

Кыска мөөнөттүү жүктөн ийриликти аныктоодо эсептөөдө кысылган жана тартылуучу бетондун кыска мөөнөттүү деформациясынын диаграммалары колдонулат, ал эми узак мөөнөттүү жүктөн ийриликти аныктоодо - экинчи топтун чектик абалдары үчүн конструкциялык мүнөздөмөлөрү бар бетондун узак мөөнөттүү деформациясынын диаграммалары.

10 Конструктивдик талаптар

10.1 Жалпы жоболор

10.1.1 Бетон жана темир-бетон конструкцияларынын коопсуздугун жана ишке жарамдуулугун камсыз кылуу үчүн эсептик талаптардан тышкары, геометриялык өлчөмдөр жана арматура боюнча долбоордук талаптар да аткарылышы керек.

Конструктивдик талаптар төмөнкү учурларда белгиленет:

- эсептөө жолу менен конструкциянын тышкы жүктөргө жана таасирлерге туруктуулугун так жана толук кепилдик берүү мүмкүн эмес;

- долбоордук талаптар кабыл алынган долбоордук жоболор колдонулушу мүмкүн болгон чек ара шарттарын аныктайт;

- долбоорлоо талаптары бетон жана темир-бетон конструкцияларын даярдоо технологиясын ишке ашырууну камсыз кылат.

10.2 Геометриялык өлчөмдөргө талаптар

10.2.1 Бетон жана темир-бетон конструкцияларынын геометриялык өлчөмдөрү төмөнкүлөрдү камсыз кылган маанилерден кем болбоого тийиш:

- 10.3-пунктун эске алуу менен арматураны коюу, анкерлөө жана бетон менен чогуу иштетүү мүмкүнчүлүгү;

- кысылган элементтердин ийкемдүүлүгүн чектөө;

- конструкциядагы бетондун сапатынын талап кылынган көрсөткүчтөрү (МАСТ 13015).

10.2.2 Борбордон тышкары тышында кысылган элементтердин кесилиштеринин өлчөмдөрү алардын катуулугун камсыз кылуу үчүн, алардын каалаган багытта ийкемдүүлүгү төмөндөгүлөрдөн ашпагандай кабыл алынышы керек:

200 – темир-бетон элементтери үчүн; 120 – имараттардын элементтери болгон колонналар үчүн; 90 – бетон элементтери үчүн.

10.2.3 Имараттардын жана курулмалардын долбоорлорунда аларды туруктуу жана убактылуу температуралык жыйрыла турган тигиштер менен кесүү каралышы керек; алардын ортосундагы аралыктар климаттык шарттарга, конструкциянын конструкциялык өзгөчөлүктөрүнө, иштин ырааттуулугуна жана башкаларга жараша аныкталат.

Фундаменттердин текши эмес отуруулары болгон учурда конструкцияларды отуруу тигиштер менен бөлүүнү камсыз кылуу зарыл. Туруктуу температура-кичирейтүү кошулмаларынын ортосундагы аралыктар эсептөө жолу менен белгилениши керек. Эгерде тышкы абанын эсептик температурасы минус 40°С жана андан жогору болгондо, температура-жыйылуу түйүндөрү ортосундагы аралык 10.1а-таблицада келтирилген маанилерден ашпаса, эсептөөнү жүргүзбөөгө жол берилет.

10.1а – т а б л и ц а

Имараттар жана курулуштар

Жайгаштырылган конструкциялар үчүн эсепсиз жол берилген температуралык кичирейтүү тигиштеринин ортосундагы эң чоң аралыктар, м

жылытылган имараттардын ичинде же жерге

жылытылбаган имараттардын ичинде

ачык абада

Бетон:

а) курама

б) монолиттүү:

конструктивдүү бекемдөө үчүн конструктивсиз бекемдөө үчүн

10.1а – таблицанын аягы

Имараттар жана курулуштар

жылытылган имараттардын ичинде же жерге

жылытылбаган имараттардын ичинде

ачык абада

Темир бетон:

а) курама каркас:

бир кабаттуу көп кабаттуу

б) курама монолиттүү жана монолиттүү:

каркас дубал

Э с к е р т ү ү – Темир-бетон каркас имараттары үчүн температуралык-кичирейүү кошулмаларынын ортосундагы аралыктын чоңдуктары байланыштар жок болгон учурда же температуралык блоктун ортосунда байланыштар жайгашкан учурда белгиленет.

Көпүрө крандары жок каркас имараттары жана курулмалары үчүн, эгерде каралып жаткан багытта байланыштар (катуулук диафрагмасы) болсо, 10.1а таблицада көрсөтүлгөн маанилер формула менен аныкталган коэффициентке көбөйтүлүшү мүмкүн

δ = δDtδlδφ≥ 1, (10.1а)

мында δDt – барабар алынган коэффициент

- жылытылган имараттар үчүн

(10.1б)

- жылытылбаган имараттар жана курулуштар үчүн

(10.1в) бул жерде Dtw жана Dtc – СНиП 2.01.07 боюнча аныкталган температуранын өзгөрүшүнүн эсептелген маанилери, °C; e – темир-бетон элементтери үчүн e = 1∙10–4 – жана темир элементтер үчүн e = 3∙10–4 кабыл алынышы мүмкүн болгон вертикалдык жүктөрдүн таасиринен горизонталдуу элементтердин салыштырмалуу узартылышы;

; (10.1г) l - бекитүүчү пункттардын ортосундагы колонналарынын узундугу; h – каралып жаткан багытта колонналарынын кесилишинин бийиктиги;

, (10.1д)

φext – тышкы абанын нымдуулугу, %, жылдын эң ысык айында, КЧжЭ КР 23-02 боюнча кабыл алынган. δ коэффицентин эсепке алууда температуралык кичирейүүчү түйүндөрдүн ортосундагы аралыктар курама конструкциялардан жасалган жылытылган имараттар үчүн 150 мден, курама монолиттүү жана монолиттүү конструкциялардан жасалган жылытылган имараттар үчүн 90 мден ашык эмес болууга тийиш; жылытылбаган имараттар жана курулмалар үчүн көрсөтүлгөн маанилер тиешелүүлүгүнө жараша 120 м жана 72 мге барабар кабыл алынышы керек.

10.3 Бекемдөө талаптары

Бетондун коргоочу катмары

10.3.1 Бетондун коргоочу катмары төмөнкүлөрдү камсыз кылууга тийиш:

- бетон менен арматураны биргелешип иштөө;

- арматураны бетондо анкерлөө жана арматура элементтерин бириктирүү мүмкүнчүлүгүн;

- курчап турган чөйрөнүн таасиринен (анын ичинде агрессивдүү) арматуранын коопсуздугу;

- конструкциялардын отко туруктуулугу.

10.3.2 Бетондун коргоочу катмарынын калыңдыгы конструкциялардагы арматуранын ролун (иштөөчү же конструктивдүү), конструкциялардын түрүн (колонналар, плиталар, устундар, пайдубал элементтери, дубалдар, ж.б.), диаметри жана арматура түрү, ошондой эле КЧжЭ 2.03.11.

Иш арматуранын бетон катмарынын минималдуу калыңдыгын (анын ичинде шакекченин же коробка кесилиштин көңдөй элементтеринин ички беттеринде жайгашкан арматураны) 10.1-таблицага ылайык кабыл алуу керек. Курама элементтер үчүн 10.1-таблицада көрсөтүлгөн жумушчу арматуранын коргоочу бетон катмарынын минималдуу калыңдыгы 5 ммге азайтылат. Конструкцияны бекемдөө үчүн бетон коргоочу катмардын минималдуу калыңдыгы иш арматура үчүн талап кылынгандан 5 мм кем кабыл алынат. Бардык учурларда, бетондун коргоочу катмарынын калыңдыгы да арматуранын диаметринен кем эмес жана 10 ммден кем эмес кабыл алынышы керек. В7.5 жана андан төмөн класстардагы жеңил жана тешиктүү бетондон жасалган бир катмарлуу конструкцияларда коргоочу катмардын калыңдыгы кеминде 20 мм, ал эми сырткы дубал панелдери үчүн (текстураланган катмары жок) - 25 ммден кем эмес болууга тийиш. Ячейкалуу бетондон жасалган бир катмарлуу конструкцияларда коргоочу катмардын калыңдыгы бардык учурларда 25 ммден кем эмес кабыл алынат.

10.1 - т а б л и ц а

Курулуш конструкцияларын эксплуатациялоо шарттары

Бетондун коргоочу катмарынын калыңдыгы, мм, кем эмес

Кадимки жана төмөн нымдуулукта жабык жайларда

Жогорку нымдуулуктагы жабык мейкиндиктерде (кошумча коргоо чаралары жок болгон учурда)

Ачык абада (кошумча коргоо чаралары жок болгон учурда)

10.1 - таблицанын аягы

Курулуш конструкцияларын эксплуатациялоо шарттары

Бетондун коргоочу катмарынын калыңдыгы, мм, кем эмес

Жерде (кошумча коргоо чаралары жок болгон учурда), бетон даярдоо менен монолиттүү фундаменттерде

Монолиттик фундаменттерде бетон даярдалбаган учурда (төмөнкү жумушчу арматуралар үчүн гана)

Бетондун коргоочу катмарында калыңдыгы 50 ммден ашкан ийилүүчү, чоюлуучу жана борбордон тышкары тышында кысылган элементтерден (туруктуу жана узак жүктөмөлөрдөн M/N>0,3h катышы менен) фундаменттерден тышкары конструкциялык арматуралар жасалууга тийиш, узунунан арматуранын туурасынан кесилишинин аянты 0,05Аs кем эмес торлор түрүндө орнотулат, ал эми туурасынан кеткен арматуранын кадамы элементтин кесилишинин эң кичине өлчөмүнөн ашпоого тийиш.

10.3.3 Алдын ала чыңалуу элементтеринин учтарындагы бетондун коргоочу катмарынын калыңдыгы чыңалууну өткөрүү зонасынын узундугу боюнча (9.1.12-пунктту караңыз) кеминде 3d жана кем эмес болууга тийиш.

40 мм – таякчалуу арматура бекемдөө үчүн, жана кеминде 20 мм - арматура үчүн. Алдын ала чыңалуу арматура үчүн таянычка бетон кесилиштин коргоочу катмарын темир таяныч бөлүгү жана кыйыр арматура болгон учурда, алдын ала чыңалуу элементтери үчүн аралыктагы секциядагыдай эле алууга жол берилет. 10.3.20га ылайык белгиленет (ширетилген туурасынан кеткен тор же узунунан арматураны камтыган кыскычтар).

10.3.4 Бетондо керилген жана каналдарда жайгашкан алдын ала чыңалуу узунунан арматурасы бар элементтерде элементтин бетинен каналдын бетине чейинки аралык 40 мм кем эмес жана каналдын туурасынан (диаметринен) кем эмес болууга тийиш, ал эми каптал беттерине - каналдын бийиктигинин (диаметринин) жарымынан кем эмес. Алдын ала чыңалуу арматура оюктарда же элементтин кесилишинин сыртында жайгашканда, андан кийинки торкретир же башка ыкмалар менен түзүлгөн бетондун коргоочу катмарынын калыңдыгы 20 мм ден кем эмес болушу керек.

Арматуранын ортосундагы минималдуу аралыктар

10.3.5 Арматуранын бетон менен бирге иштешин жана бетон аралашмасын төшөө жана тыгыздоо менен байланышкан конструкцияларды сапаттуу даярдоону камсыз кылуучу, бирок арматуранын эң чоң диаметринен кем эмес арматуранын ортосундагы минималдуу так аралыктар кабыл алынууга тийиш, ошондой эле төмөнкүдөн кем эмес:

25 мм - бетондоодо таякчалардын горизонталдуу же жантык абалы менен - бир же эки катарда жайгашкан төмөнкү арматуралар үчүн; 30 мм - ошол эле,үстүнкү арматура үчүн; 50 мм - ошол эле, төмөнкү арматура экиден ашык катарда (эки төмөнкү катардын таякчаларынан тышкары) жайгашканда, ошондой эле бетондоодо штангалар вертикалдуу абалда болгондо. Тар шартта таякчаларды топторго - боолорго (алардын ортосунда боштук жок) коюуга жол берилет. Бул учурда, устундардын ортосундагы так аралыктар да таякчалардын кыскартылган диаметринен кем болбошу керек, арматуралуу устундун кесилишинин аянтына барабар, мында dsi - боодогу бир таякчанын диаметри, n боодогу таякчалардын саны.

Узунунан арматуралоо

10.3.6 Темир-бетон элементтеринде узунунан созулган арматуранын кесилишинин аянты, ошондой эле кысылган арматура, эгерде эсептөө боюнча талап кылынса, бетондун кесилишинин аянтынын %, тик бурчтуу кесилиштин туурасынын же таврлуу кырынын туурасынын (эки таврлуу) кесилишинин иш бийиктигинин көбөйтүндүсүнө барабар болсо, ал төмөнкүдөн кем эмес кабыл алынууга тийиш:

0,1% – ийилүүчү, борбордон тышкары тышында керилген элементтерде жана ийкемдүүлүк менен борбордон тышкары тышында кысылган элементтерде (тик бурчтуу кесилиштер үчүн ); 0,25% – ийкемдүүлүк менен борбордон тышкары тышында кысылган элементтерде (тик бурчтуу кесилиштер үчүн); Элементтердин ийкемдүүлүгүнүн аралык маанилери үчүн ms мааниси интерполяция менен аныкталат. Кесилиштин контуру боюнча тегиз жайгашкан узунунан арматурасы бар элементтерде, ошондой эле борбордон чыңалган элементтерде бардык узунунан арматуралардын минималдуу кесилишинин аянты жогоруда көрсөтүлгөн маанилерден эки эсе чоң болушу керек жана бетондун жалпы кесилишинин аянтынан. Арматуранын жогорудагы минималдуу пайызына жооп бербеген элементтер бетон катары классификацияланышы керек.

10.3.7 Бетон конструкцияларда конструкциялык бекемдөө каралышы керек:

элементтердин кесилишинин өлчөмдөрү кескин өзгөргөн жерлерде; тешиктердин астындагы жана үстүндөгү бетон дубалдарда; керилүүчү бетондун жумушун эсепке албастан бекемдик боюнча эсептелген борбордон тышкары тышында кысылган элементтерде чыңалуулары пайда болгон четтерде; мында ms бекемдөө коэффициенти 0,025% кем эмес деп кабыл алынат.

10.3.8 Темир-бетон сызыктуу конструкцияларда жана плиталарда бетонду ишке эффективдүү тартууну, чыңалууларды жана деформацияларды бирдей бөлүштүрүүнү камсыз кылуучу, ошондой эле арматуралардын ортосундагы жаракалардын туурасын чектөө, узунунан кеткен арматуралардын окторунун ортосундагы эң чоң аралыктар; ашпоого тийиш:

темир-бетон устундарда жана плиталарда: 200 мм – кесилишинин бийиктиги h£ 150 мм менен; 1,5 ч жана 400 мм – кесилишинин бийиктиги h> 150 мм менен; темир-бетон мамыларында: 400 мм – ийилүүчү тегиздикке перпендикуляр багытта; 500 мм – ийилүүчү тегиздик багытында. Темир-бетон дубалдарында вертикалдуу арматуралардын ортосундагы аралыктар 2 t жана 400 мм (t - дубалдын калыңдыгы), ал эми горизонталдуу арматуралар үчүн 400 ммден ашпаган аралыктар кабыл алынат.

10.3.9 Туурасы 150 ммден ашкан туурасы кесилишиндеги устундар жана кырлар экиден кем эмес узунунан иштөөчү тартуучу таякчаларга ээ болууга тийиш. Элементтин туурасы 150 мм же андан аз болгондо, кесилиште бир узунунан кеткен таякчаны орнотууга жол берилет.

10.3.10 Арматурада узунунан иштөөчү арматуралардын таякчаларын кесилишинин аянты 1/2ден кем эмес аралыктагы таякчаларды жана экиден кем эмес таякчаларды таянычка алып келүү керек.

Плитада 1 м плитанын туурасына узунунан иштөөчү арматура таякчалары 1 м плитанын туурасына таякчалардын кесилишинин 1/3 аралыкта кем эмес кесилишинин аянты менен тирөөчкө жеткирилиши керек.

Туурасынан кеткен арматуралоо

10.3.11 Көлөмдүү арматура күчтөрдү кабыл алуунун негизинде, ошондой эле жаракалардын өнүгүшүн чектөө үчүн орнотулушу керек, узунунан кеткен темирлерди долбоордук абалда кармап, аларды каалаган багытта каптал бүгүүдөн бекемдөө керек.

Туурасынан арматура темир-бетон элементтеринин бардык беттерине орнотулат, анын жанында узунунан арматура орнотулат.

10.3.12 Борбордон тышкары эмес кысылган элементтердин согулган каркастарындагы туурасынан кеткен арматуранын (кыскычтардын) диаметри узунунан арматуранын эң чоң диаметринен 0,25 кем эмес жана 6 ммден кем эмес кабыл алынат.

Ийүүчү элементтердин согулган каркастарындагы туурасынан чыккан арматуранын диаметри 6 ммден кем эмес деп кабыл алынат. Ширетилген каркастарда туурасынан кеткен арматуранын диаметри узунунан арматуранын эң чоң диаметри менен ширетүүнүн шарттарынан белгиленген диаметрден кем эмес кабыл алынат.

10.3.13 Эсептөө боюнча туурасынан өткөн күчтү бетон гана сиңире албаган темир-бетон элементтеринде 0,5 h0 ашык эмес жана 300 ммден ашпаган туурасынан арматураны орнотууну караш керек.

Туташ плиталарда, ошондой эле бийиктиги 300 ммден ашпаган көп кырдуу плиталарда жана бийиктиги 150 ммден кем болгон устундарда (кырларда) эсептөө боюнча туурасынан кеткен күч болгон элементтин аймактарында бетон менен гана кабыл алынган, туурасынан арматура орнотуунун кереги жок. Бийиктиги 150 мм жана андан ашык болгон устундарда жана кырларда, ошондой эле бийиктиги 300 мм жана андан көп болгон көп кырдуу плиталарда, эсептөө боюнча туурасынан өткөн күч бетон менен гана кабыл алынган элементтин аймактарында, 0,75 h0 жана 500 мм ашык эмес кадамдар менен туурасынан арматураны орнотууну камсыз кылуу зарыл.

10.3.14 Борбордон тышкары кысылган сызыктуу элементтерде, ошондой эле ийилүүчү элементтерде, эгерде эсептөөдө талап кылынган кысылган узунунан арматура бар болсо, узунунан арматуранын ийилишин болтурбоо үчүн туурасынан кеткен арматура 15 d дан ашпаган кадам менен орнотулушу керек жана 500 мм ашык эмес (d - кысылган узунунан арматуранын диаметри).

Эгерде элементтин четтеринин биринде орнотулган кысылган узунунан орнотулган арматуранын курамы 1,5%дан ашык болсо, туурасынан кеткен арматура 10 d дан ашык эмес жана 300 ммден ашпаган кадамдар менен орнотулушу керек.

10.3.15 Борбордон тышкары кысылган сызыктуу элементтерде кыскычтардын (туурасынан төшөлгөн таякчалардын) конструкциясы узунунан кеткен таякчалар (жок дегенде бирөө аркылуу) ийилген жерлерде, ал эми ийилиштер четинин туурасы боюнча 400 мм аралыктан ашпаган аралыкта жайгаша тургандай болууга тийиш. Эгерде четинин туурасы

400 ммден ашпаса жана бул четинде төрттөн көп узунунан кеткен таякчалар жок болсо, анда бардык узунунан кеткен таякчаларды бир кычкач менен жабууга жол берилет.

10.3.16 Моментке дуушар болгон элементтерде туурасынан кеткен арматуралар (кыскычтар) жабык контур түзүшү керек.

10.3.17 Долбоордук контурдун капталдарына перпендикуляр багытта басып сындыруу зонасында плиталардагы туурасынан арматура 1/3 h0 ашык эмес жана 300 ммден ашык эмес кадамдар менен орнотулат. Жүк ташуучу аймактын контуруна эң жакын таякчалар бул контурдан жакыныраак жана алыс эмес жайгашкан. Бул учурда, туурасынан арматура коюу үчүн аянттын туурасы (жүк аймагынын контурунан) кеминде 1,5 h0 болушу керек. 1/2 h0 туурасынан арматура кадамын көбөйтүүгө жол берилет. Мында басып сындыруу пирамидасынын эң жагымсыз жайгашкан жери каралууга тийиш жана эсептөөдө басып сындыруу пирамидасын кесип өткөн арматура тилкелери гана эске алынышы керек.

Долбоордук контурдун капталдарына параллелдүү багытта туурасынан кеткен арматуралардын ортосундагы аралыктар долбоордук контурдун тиешелүү капталынын узундугунун 1/4 бөлүгүнөн ашпайт.

10.3.18 Локалдык кысуу (майдалоо) шартында кыйыр арматуранын тор түрүндөгү конструкциялык туурасынан арматура Ab,max (8.1.43) долбоорлоо аянтынын чегинде жайгашкан. Жүктүн аймагы кыйыр арматуралуу тор элементинин четинде жайгашкан учурда ар бир багыттагы өлчөмдөр жүктүн эки өз ара перпендикуляр капталынын суммасынан кем эмес (8.9-сүрөт).

Тордун тереңдигине жараша: жүк аянтынын эки эселенген өлчөмүнүн чегинде - элементтин калыңдыгы жүк зонанын эки эселенген өлчөмүнөн ашык болгондо; элементтин калыңдыгынын чегинде - элементтин калыңдыгы жүк ташуучу аймактын чоң өлчөмүнөн эки эсе аз болгондо.

10.3.19 Туурасынан кеткен күчтөргө жана моменттерге туруштук берүү үчүн иштелип чыккан туурасынан кеткен арматура туташуулардын жана туурасынан арматуранын бирдей бекемдигин камсыз кылуучу узунунан арматураны ширетүү же тегерете курчоо аркылуу учтарында ишенимдүү анкерге ээ болушу керек.

10.3.20 Алдын ала чыңалуу элементтеринин учтарында узунунан кеминде 0,6 эсе узундуктагы секциянын узундугуна кошумча туурасынан же кыйыр арматура орнотулушу керек (бардык узунунан арматураларды жаап турган ширетилген тор, кыскычтар ж.б. 5-10 см кадамдар менен). өткөргүч зонасынын алдын ала чыңалуусу lp, ал эми В7.5–В12.5 класстарындагы жеңил бетондон жасалган элементтерде - lp кем эмес кесилишинин узундугу боюнча 5 см кадам менен жана анкерлери жок арматурасы бар элементтер үчүн 20 смден кем эмес, ал эми анкердик түзүлүштөр болгондо - бул түзүлүштөрдүн эки узундугуна барабар бөлүмдө. Арматуранын учтарына анкерлерди орнотуу бетонго чыңалган арматура үчүн, ошондой эле анын бетонго жабышуусу жетишсиз болсо, токтоп турган арматуралар үчүн милдеттүү түрдө (жылмакай зым, көп жиптүү аркандар), мында анкердик түзүлүштөр арматуранын ишенимдүү орнотулушун камсыз кылууга тийиш, анын ишинин бардык этаптарында бетондо арматура.

Мезгилдүү профилдеги жогорку бекем арматура зымдарын, бир катмарлуу арматура аркандарын, ысык прокатталуучу жана термикалык бекемделген мезгилдүү профилдеги таякчалуу арматураларды, алдын ала чыңалуу жумушчу арматура катары колдонууда анкерлерди орнотууну карабоого жол берилет, алдын ала чыңдоо тилкелеринин учтарында.

Арматураларды анкерлөө

10.3.21 Арматураны бекитүү төмөнкү ыкмалардын бирин же алардын айкалышын колдонуу менен ишке ашырылат:

- таякчанын түз учу түрүндө (түз анкерлөө);

- учу илгич, ийилген (таман) же илмек түрүндөгү ийилүү менен (чыңалуусуз арматура үчүн гана);

- анкердик арматуранын огу боюнча жайгашкан кошумча туурасынан жасалган таякчаларды ширетүү менен (алдын ала чыңалуусуз арматура үчүн гана);

- анкердин узундугуна бетондун кысылган зонасына учтары киргизилген П түрүндөгү таякчалар түрүндөгү кошумча арматура буюмдарын орнотуу менен, анкердик арматура багытында ширетилген тор (алдын ала чыңалуусуз арматура үчүн гана);

- таякчанын учунда атайын анкердик түзүлүштөрдү колдонуу (плиталар, шайбалар, гайкалар, өзгөчө жасалган бөркүлөр ж.б.).

Анкердик түзүлүштөрдүн жана кошумча туурасынан кеткен таякчалардын өлчөмдөрү 10.3.28-пунктту эске алуу менен аныкталат.

10.3.22 Тике бекитүү жана тилкелер менен анкерлөө профилди мезгил-мезгили менен бекемдөө үчүн гана колдонулушу мүмкүн. Тартылган жылмакай тилкелер үчүн илгичтер, илмектер, ширетилген кайчылаш тилкелер же атайын анкердик түзүлүштөр каралышы керек.

Кысылган арматураны анкерлөө үчүн илгичтер жана илмектер колдонулбайт, жылмакай арматурадан башкасы, жүктүн кээ бир мүмкүн болгон комбинацияларында чыңалууга дуушар болушу мүмкүн.

10.3.23 Арматуранын анкердик узундугун эсептөөдө анкердик ыкманы, арматуранын классын жана анын профилин, арматуранын диаметрин, бетондун бекемдигин жана анкердик зонадагы анын чыңалуу абалын, конструктивдик чечемди эске алуу керек, анкердик зонадагы элементтин (кеңири арматуранын болушу, элементтин кесилишиндеги таякчалардын абалы ж.б.).

10.3.24 Арматурада күчтү бетонго Rs каршылыктын толук эсептик мааниси менен өткөрүп берүү үчүн зарыл болгон базалык (негизги) анкердин узундугу формула менен аныкталат.

, (10.1)

бул жерде As жана us , тиешелүүлүгүнө жараша, анкердик арматуранын кесилишинин аянты жана анын кесилишинин периметри, тилкенин номиналдык диаметри менен аныкталат; Rbond - арматуранын бетонго эсептелген адгезияга туруктуулугу, анкердин узундугу боюнча бирдей бөлүштүрүлөт жана формула менен аныкталат. , (10.2) мында h1 - арматуранын бетинин түрүнүн таасирин эске алуу коэффициенти, төмөнкүгө барабар алынган: чыңалбаган арматура үчүн: 1,5 – жылмакай арматура үчүн; 2,0 – мезгилдүү профилдин муздак деформацияланган арматура үчүн;

2.5 – мезгилдүү профилдин ысык прокатка жана термомеханикалык иштетилген арматура үчүн;

– чыңалган арматура үчүн:

1,7 – диаметри 3 мм болгон Вр1500 классындагы мезгилдүү профилдин муздак деформацияланган арматура жана диаметри 6,2 жана 6,9 мм (К7, К7Т) болгон К7 классындагы арматура аркандары үчүн;

1.8 – диаметри 4 мм же андан көп болгон Вр классындагы муздак деформацияланган арматура үчүн;

2.2 – жылмакай зымдан (К7) жасалган диаметри 9 мм же андан көп болгон К7 классындагы аркандар үчүн;

2.4 – диаметри 9 мм жана андан ашык (К7Т) болгон К класстагы арматура аркандары үчүн;

2.5 – ысык прокатка жана термомеханикалык иштетилген А классындагы арматура үчүн.

h2 – арматуранын диаметринин өлчөмүнүн таасирин эске алуу коэффициенти, төмөнкүгө барабар: чыңалбаган арматура үчүн: h2 = 1,0 – арматуранын диаметри ds £ 32 мм; h2 = 0,9 – арматуранын диаметри 36 жана 40 мм; чыңалган арматура үчүн: h2 = 1,0 чыңалган арматуранын бардык түрлөрү үчүн.

10.3.25 Анкердик зонада элементтин конструктивдик чечимин эске алуу менен арматура анкеринин талап кылынган долбоордук узундугу формула менен аныкталат

, (10.3) мында - бетондун жана арматуранын чыңалуу абалынын анкировканын узундугуна жана анкировка зонасында элементтин конструктивдик чечими таасирин эске алган коэффициент; l0,an – (10.1) формула менен аныкталган анкердин негизги узундугу; As,cal, As,ef – эсептөө менен талап кылынган арматуранын кесилишинин аянттары жана иш жүзүндө ошого жараша орнотулган. Чыңалуусуз арматура үчүн , мезгилдүү профилдик таякчаларды түз учтары менен бекитүүдө (түз анкерлөө) же илгичтер же илмектер менен жылмакай арматураны кошумча анкерлөөчү түзүлүштөр, ал эми кысылгандары үчүн –; алдын ала чыңалуу менен бекемдөө үчүн . Чыңалбаган арматуралардын анкердик узундугун туурасынан кеткен арматуралардын санына жана диаметрине, анкердик түзүлүштөрдүн түрүнө (кошумча туурасынан кеткен таякчаларды ширетүү, мезгилдүү профилдик таякчалардын учтарын ийүү) жана туурасынан кысуу көлөмүнө жараша кыскартууга жол берилет, анкердик зонада бетондон (мисалы, колдоо реакциясынан), бирок 30% дан ашпайт. Кандай болгон күндө да, иш жүзүндө анкердик узундугу 15ds жана 200 мм кем эмес деп кабыл алынат, ал эми алдын ала чыңалбаган таякчалар үчүн да 0,3l0,аn кем эмес. А тобундагы майда бүртүкчөлүү бетондон жасалган элементтер үчүн анкердин узундугунун талап кылынган долбоордук маанисин керүү бетон үчүн 10ds ге жана кыстырылган үчүн 5ds ге жогорулатуу керек.

10.3.26 Анкердик арматура таякчасынын Ns тарабынан кабыл алынган күч формула менен аныкталат.

, (10.4) мында lan - 10.3.25-пунктуна ылайык аныкталуучу анкердик узундук, ара катышы ls - анкердик таякчанын учунан каралып жаткан элементтин кесилишине чейинки аралык.

10.3.27 Элементтердин эң сырткы эркин тирөөчтөрүндө, Q £ Qb1 шарты (8.1.31–8.1.35 карагыла) аткарылганда, эркин тирөөчтүн ички четинен ары чыңалбаган арматуранын чыңалуу өзөктөрүн ишке киргизүү узундугу, кеминде 5ds болушу керек. Көрсөтүлгөн шарт аткарылбаса, арматураны тирөөчтүн четинен чыгаруунун узундугу 10.3.25 боюнча аныкталат.

10.3.28 Таякчалар, шайбалар, гайкалар, бурчтар, бөрктөр ж.б. түрүндөгү таякчалардын учтарына атайын анкерлерди орнотууда. Анкердин бетон менен байланыш аянты бетондун бырыштыруу күчүн канааттандырышы керек. Мындан тышкары, ширетилген анкердик тетиктерди долбоорлоодо металлдын ширетүүгө жөндөмдүүлүгүн, ошондой эле ширетүүнүн ыкмаларын жана шарттарын эске алуу керек.

Чыңалбаган арматуралардын байланыштары

10.3.29 Алдын ала чыңалбаган арматураны туташтыруу үчүн төмөнкү типтердин бири колдонулат:

а) ширетүүсүз бири ичине бири кирген бириктиргичтери:

- мезгилдүү профилдик таякчалардын түз учтары менен;

- таякчалардын түз учтары менен ширетилген же төшөлгөн узундугу боюнча туурасынан кеткен таякчаларды орнотуу менен;

- учунда ийилген (илгичтер, тилкелер, илмектер) менен; бул учурда жылмакай таяктар үчүн илмек жана гана илгич колдонулат.

б) ширетилген жана механикалык куйма кошулмалар:

- арматураны ширетүү менен;

- атайын механикалык түзүлүштөрдү колдонуу менен (пресстелген муфталар, сайлуу муфталар ж.б.).

10.3.30 Арматуранын бири бирине кирген кошулмалары (ширетүүсүз) иш арматуранын диаметри 40 мм ашпаган таякчаларды бириктирүүдө колдонулат. 10.3.22 Арматуралардын бири бирине кирген кошулмаларына колдонулат.

Чоюлган же кысылган арматуранын бири бирине кирген кошулмаларын айланып өтүүчү жолдун узундугу формула менен аныкталган ll узундуктун маанисинен кем эмес болууга тийиш. , (10.5) мында l0,an - (10.1) формула боюнча аныкталган анкердин негизги узундугу; As,cal,As,ef – караңыз 10.3.25; α2 - арматуранын чыңалуу абалынын таасирин, таякчалар бириктирилген аймактагы элементтин конструкциялык конструкциясын, арматуранын жалпы көлөмүнө карата бир секциядагы бириктирилген арматуранын өлчөмүн эске алган коэффициент. Бул бөлүм, жана бириктирилген таякчалардын ортосундагы аралык. Мезгилдүү профилдик арматураларды түз учтары менен, ошондой эле кошумча анкердик түзүлүштөрү жок илгичтери же илмектери бар жылмакай таякчаларды туташтырганда, чыңалуу үчүн α2 коэффициенти 1,2ге барабар, ал эми кысылган арматура үчүн - 0,9 кабыл алынат. Бул учурда, төмөнкү шарттар аткарылышы керек: бир эсеп кесилишинде бириктирилген мезгилдүү профилдик иш арматура элементинин салыштырмалуу өлчөмү 50% дан, жылмакай арматура (илгичтер же илмектер менен) - 25% дан көп эмес болууга тийиш; бириктирүү ичинде жайгаштырылган бардык туурасынан арматура тарабынан кабыл алынган күч элементтин бир эсеп кесилишинде бириктирилген чыңалуу иш арматура менен кабыл алынган күчтүн жарымынан кем эмес болушу керек; Бириктирилген иш арматуранын ортосундагы так аралык 4ds ашпоого тийиш; чектеш бөлүктөрдүн ортосундагы бири бирине кирген аралык (темир-бетон элементинин туурасы боюнча) кеминде 2ds жана кеминде 30 мм болууга тийиш. Бир секциядагы тирөөч арматуранын салыштырмалуу өлчөмүн аныктоо үчүн каралуучу элементтин бир эсеп кесилиши катары элементтин 1,3ll узундуктагы тирөөч арматура боюнча кесилиши алынат. Арматура түйүндөрү, эгерде бул кошулмалардын борборлору ушул участоктун узундугунун чегинде болсо, ошол эле конструкциялык участокто жайгашкан деп эсептелет. α2 коэффициентинин маанисин 2,0ге барабар алуу менен бир эсеп кесилиште бириктирилген иш чыңалуу арматурасынын салыштырма көлөмүн 100%ке чейин көбөйтүүгө, ошондой эле бир эсеп кесилиште бириктирилген иш кысылган арматура элементтеринин салыштырмалуу санын көбөйтүүгө жол берилет 100%, α2 коэффициентинин маанисин 1, 2ге барабар алуу менен. Конструкциянын бир бөлүгүндө кошулган мезгилдүү профиль арматурасынын салыштырмалуу көлөмү 50%дан ашык жана жылмакай арматура 25%дан көп болгондо, α2 коэффициентинин маанилери сызыктуу интерполяция менен аныкталат. Эгерде бириктирилген таякчалардын учтарында кошумча анкердик түзүлүштөр болсо (кеңири арматураны ширетүү, мезгилдүү профилдеги бириктирилген таякчалардын учтарын ийүү 30% ашык эмес). Кандай болгон күндө да айланып өтүүчү жолдун чыныгы узундугу 0,4 α2l0,an, кем эмес, 20ds жана 250 мм кем эмес болушу керек.

10.3.31 Арматураны ширетүүнү колдонуу менен туташтырууда ширетүүчү кошулмалардын түрлөрүн жана ширетүү ыкмаларын тандоо конструкциянын иштөө шарттарын, болоттун ширетүүчүлүгүн жана колдонуудагы стандарттарга ылайык даярдоо технологиясына талаптарды эске алуу менен жүргүзүлөт.

10.3.32 Арматуралык кошулмалар үчүн муфталар түрүндөгү механикалык түзүлүштөрдү (жиптүү муфталар, престүү муфталар ж.б.) колдонууда муфтанын жүк көтөрүү жөндөмдүүлүгү бириктирилген таякчалардыкындай болушу керек (чыңалууда же кысууда, тиешелүүлүгүнө жараша). Бириктирилген таякчалардын учтары эсептөө же эксперимент жолу менен аныкталган муфтага керектүү узундукка киргизилиши керек.

Жиптерге муфталарды колдонууда жиптеги арткы жылыштарды жок кылуу үчүн муфталардын талап кылынган бекемделиши камсыз кылынууга тийиш.

Ийилген таякчалар

10.3.33 Ийилген арматураны колдонууда (ийилген, каршы жака ийилген таякчалардын учтары) жеке таякчанын эң аз ийилген диаметри ушундай болушу керек:

арматуранын ийилген жеринин ичиндеги бетонду сындырып же жарып жибербөө жана ийилгенде анын бузулушуна жол бербөө үчүн. Арматура үчүн оправканын dоп минималдуу диаметри таякчанын ds диаметрине жараша кабыл алынат кем эмес:

- жылмакай таякчалар үчүн

dоп = 2,5 ds при ds< 20 мм; dоп = 4 ds при ds³ 20 мм;

- мезгилдүү профилдик таякчалар үчүн

dоп = 5 ds при ds< 20 мм; dоп = 8 ds при ds³ 20 мм. Оправка диаметри, ошондой эле белгилениши мүмкүн конкреттүү арматура түрү стандарттарына ылайык.

10.4 Негизги жүк көтөрүүчү темир-бетон конструкцияларын долбоорлоо

10.4.1 Конструкциялык системанын негизги жүк көтөрүүчү элементтерин долбоорлоодо (колонналар, дубалдар, пол жана чатыр плиталары, устундар, фундаменталдык плиталар) темир-бетон конструкцияларын долбоорлоодо 10.2 жана 10.3-пункттардын талаптарын, ошондой эле ушул пунктарды сактоо керек.

10.4.2 Колонналар кесилишинин контуру боюнча жайгашкан узунунан арматура менен, ал эми эсептөөлөр жана конструкциялык өзгөчөлүктөр менен аныкталган учурларда кесилиштин ичинде, ал эми колоннанын бийиктиги боюнча бардык узунунан жасалган арматураларды камтыган жана бойлото жайгашкан контур жана кесилишинин ичинде туурасынан арматура менен бекемделет.

Көлөмдүн бийиктиги боюнча туурасынан кеткен арматуралардын конструкциясы жана байламдардын ортосундагы максималдуу аралыктар, кысылган узунунан жасалган таякчалардын кыйшайып кетүүсүнө жол бербөө жана колоннанын бийиктиги боюнча туурасынан кеткен күчтөрдүн бирдей кабыл алынышын камсыз кылуу үчүн кабыл алынууга тийиш.

10.4.3 Дубалдын капталдарында симметриялуу жайгашкан вертикалдык жана горизонталдык арматуралар менен, ал эми дубалдын карама-каршы жагында жайгашкан вертикалдуу жана горизонталдык арматураларды бириктирүүчү туурасынан кеткен байламталар менен бекемделет.

Вертикалдык жана горизонталдык таякчалардын ортосундагы максималдуу аралыкты, ошондой эле туурасынан кеткен кашаалардын ортосундагы максималдуу аралыкты вертикалдуу кысылган таякчалардын бүгүлүүсүнө жол бербөө жана дубалга таасир этүүчү күчтөрдүн бирдей жутулушун камсыз кылуу үчүн кабыл алуу керек.

10.4.4 Дубалдын торец участокторунда анын бийиктиги боюнча туурасынан арматура П түрүндөгү (10.1, б-сүрөт) же горизонталдык таякчалардын акыркы бөлүмдөрүнүн керектүү анкерин түзүүчү жана аларды коргоочу жабык кычкачтар аягы дубалдардын вертикалдуу таякчаларын кыйшайып кысылган түрүндө орнотулушу керек.

10.4.5 Дубалдардын кесилиштериндеги түйүндөрү, эгерде бул бириктирүү аркылуу дубалдын горизонталдык арматурасы аркылуу өтүү мүмкүн болбосо, дубалдын бүт бийиктиги боюнча кесилишкен П түрүндөгү кычкычтар менен бекемделиши керек (10.1-сүрөт, в-сүрөт). г) дубалдардын түйүндөрүндө топтолгон горизонталдык күчтөрдү кабыл алууну камсыз кылуу, ошондой эле түйүндүү бириктирүүлөрдөгү вертикалдуу кысылган таякчаларды бүгүлүүдөн коргоо жана горизонталдык таякчалардын акыркы участокторун анкерлөө менен камсыз кылуу.

а – плитанын тумшук участогу, б – дубалдын тумшук участогу, в – Т түрүндөгү бириктиргич, г – бурчтук кошулмасы

10.1-сүрөт – П түрүндөгү тетиктерди колдонуу менен анкерлөө

10.4.6 Геометриялык мүнөздөмөлөрү боюнча дубалдар менен мамылардын ортосундагы аралык орунду ээлеген пилондорду бекемдөө, пилондордун кесилишинин узундугу менен туурасынын катышына жараша мамылар үчүн же дубалдар үчүн жүргүзүлөт.

10.4.7 Дубалдагы вертикалдык жана горизонталдык арматуранын өлчөмү дубалга таасир этүүчү күчтөргө ылайык орнотулушу керек. Мында дубалдын учтарында жана тешиктеринде күчөтүлгөн арматура менен дубалдын аянтынын үстүнөн бирдей арматура берилет.

10.4.8 Жалпак плиталарды бекемдөө плитанын төмөнкү жана үстүнкү четтеринде жайгашкан эки багытта узунунан арматура менен, ал эми эсеп менен аныкталган учурларда - мамычаларда, дубалдарда жана аянттын боюнда жайгашкан туурасынан кеткен арматура менен жүргүзүлүүгө тийиш.

10.4.9 Жалпак плиталардын соңку бөлүмдөрүндө туурасынан арматура плитанын четинде моменттерди кабыл алууну камсыз кылуучу, плитанын четин бойлото жайгашкан П түрүндөгү кыскычтар түрүндө орнотулушу керек (10.1, а-сүрөт). жана узунунан арматуранын акыркы бөлүмдөрүнүн зарыл болгон анкери.

10.4.10 Пол плиткасындагы (каптамадагы) үстүнкү жана астыңкы узунунан арматуралардын өлчөмү учурдагы күчтөргө ылайык белгилениши керек. Бул учурда, туура эмес конструкциялык системалар үчүн арматураны жөнөкөйлөтүү үчүн орнотууга жол берилет: күчтөрдүн максималдуу маанилерине ылайык каралып жаткан конструкциянын бардык аянтына бирдей болгон плитанын аралыгы төмөнкү арматура; негизги үстүнкү арматура ылдыйкыдай эле болушу керек, ал эми мамычаларда жана дубалдарда кошумча үстүнкү арматураны орнотуу керек, ал негизги арматура менен бирге плитадагы колдоочу күчтөрдү өзүнө сиңирип алышы керек. Регулярдуу конструкциялык системалар үчүн узунунан арматуралар мамычалардын үстүндөгү жана мамылар аралык тилкелер боюнча эки өз ара перпендикуляр багытта бул тилкелерге таасир этүүчү күчтөргө ылайык орнотулат.

Плита арматурасынын бир бөлүгүн ширетилген үзгүлтүксүз каркастар түрүндөгү плиталардын колонналардын үстүндөгү кесилиштеринде эки багытта (жашыруун устундар) орнотууга жол берилет, мында каркастарды мамылардын тулкусу аркылуу өткөрүү керек. Арматуранын керектөөсүн азайтуу үчүн плитанын бардык аянтына арматуранын минималдуу пайызына туура келген төмөнкү жана үстүнкү арматураны орнотуу керек, ал эми эффективдүү күчтөр бул арматура менен жутулган күчтөн ашкан жерлерде, кошумча арматураны орнотуу, жогоруда аталган арматура менен бирге, бул аймактарда аракеттенген күчтөрдү синирип алат. Фундамент плиталарын бекемдөө да ушундай эле жүргүзүлүшү керек.

10.4.11 Устундар менен мамылардын ортосундагы бириктирүүлөрдү долбоорлоо 10.2-сүрөткө ылайык жүргүзүлүшү керек. Бул учурда, устундун иш арматурасынын бекитүү зонасында жабык кычкачтар же П түрүндөгү бөлүктөр түрүндө туурасынан келген арматураны камсыз кылуу зарыл.

а – чоюлган зонасы устундун жогорку четинде жайгашканда; б – чоюлган зонасы устундун төмөнкү четинде жайгашканда

10.2-сүрөт – устундар менен мамылардын ортосундагы байланыштар

10.4.12 Устундардын кесилишкен жерлеринде (10.3-сүрөт) экинчилик устундан реакцияны сиңирүү үчүн кошумча туурасынан кеткен арматура орнотулушу керек. Башкы устунда бул арматураны b+2 h туурасына орнотуу керек, мында b жана h - экинчилик устундун туурасы жана бийиктиги, экинчилик устунда - туурасы h/3 кесилишинде. Арматура жантай же мейкиндик кесилиштердин эсептөө үчүн зарыл болгон арматурадан тышкары, узунунан арматураны жаап турган кыскычтар түрүндө орнотулушу керек.

10.3-сүрөт – Эки устундун кесилишкен аймагында таяныч арматураны жайгаштыруу

10.4.13 Кесилиштин бийиктиги 700 ммден ашкан ийилүүчү устун конструкцияларында каптал четтеринде алардын ортосундагы бийиктикте 400 ммден ашык эмес аралыкта жана кайчылаш кесилиште конструкциялык узунунан кеткен таякчаларды орнотуу каралышы керек, бетондун кесилишинин аянтынын 0,1% кем эмес кесилиш аянты, элементтин бийиктигине барабар өлчөмү менен бул таякчалардын ортосундагы аралык, туурасы боюнча - элементтин кырынын туурасынын жарымы, бирок андан көп эмес 200 ммден ашат.

10.4.14 1000 мм же андан ашык кесилишинин бийиктиги бар тегиз фундаменталдык плиталарда жана пол плиталарында конструкциялык узунунан арматура кесилишинин аянты 0,05% кем эмес арматура торлору түрүндө каралышы керек, бетондун кесилишинин аянты, пландагы тиешелүү плитанын өлчөмүнө чейинки бийиктикте торлордун ортосундагы аралыктын көбөйтүндүсүнө барабар. Структуралык арматура торунун бийиктиги 800 ммден ашпайт жана плитанын калыңдыгынын 1/2 бөлүгүнөн ашпайт.

Мындай конструкцияларда иш арматуранын таякчаларынын ортосундагы так аралыктар кесилиштин туурасы боюнча бетон толтургучтун өлчөмү менен аныкталат, бирок 2,5d кем эмес, мында d - иш арматуранын диаметри. Мындай плиталардын периметри боюнча жана бош четтерине туурасынан арматура плитанын четиндеги моменттердин кабыл алынышын жана узунунан арматуранын акыркы участокторун зарыл болгон анкерди камсыз кылуучу П түрүндөгү тетиктер түрүндө орнотулушу керек. Мындай плиталардын согулган каркастарындагы туурасынан чыккан арматуранын диаметри 8 мм ден кем эмес кабыл алынат. Ширетилген рамаларда туурасынан кеткен арматуранын диаметри, узунунан арматуранын эң чоң диаметри менен ширетүүнүн шарттарынан белгиленген диаметрден кем эмес кабыл алынат. Мындай плиталардагы басып сындыруу зонасында туурасынан арматуранын конструкциясы 10.3.17-пунктуна ылайык ишке ашырылат, ал эми тешик зонасында туурасынан арматуранын кадамы долбоордук контурдун капталдарына перпендикуляр болгон багытта 1/3h0 жана 500 мм ашык эмес кадамдар менен орнотулган болуп саналат.

10.4.15 Эксплуатациялоо стадиясында бетонго адгезиясы жок алдын ала чыңалуу арматурасынын конструкциясы ийилүүчү элементтерде таяныч жана аралык ийүү моменттеринин эффективдүү жутулушу камсыз кылынгандай ишке ашырылууга тийиш. Бул үчүн арматура тирөөчкө жана аралыкка параболикалык ийри сызыктар боюнча толкундар түрүндө салынат (10.4-сүрөт).

10.4-сүрөт – Үзгүлтүксүз конструкциянын кесилишинин бийиктиги боюнча чыңалуу арматурасынын схемасы

11 Бетон жана темир-бетон конструкцияларын даярдоого, курууга жана эксплуатациялоого талаптар

11.1 Бетон

11.1.1 Бетон аралашмасынын курамы 6-бөлүмдүн техникалык көрсөткүчтөрүнө жооп берген жана долбоордо белгиленген конструкцияларда бетон алуу үчүн тандалат.

Бетондун курамын тандоодо бетондун түрүн жана конструкциянын максатын аныктоочу конкреттүү көрсөткүч негиз катары алынышы керек. Ошол эле учурда долбоор тарабынан белгиленген башка конкреттүү сапат көрсөткүчтөрү камсыз кылынууга тийиш. Талап кылынган бетондун бекемдигине ылайык бетон курамын долбоорлоо жана тандоо МАСТ 26633, МАСТ 27006 боюнча жүргүзүлүшү керек. Бетондун курамын тандоодо бетон аралашмасынын сапатынын талап кылынган технологиялык көрсөткүчтөрүн (ишке жарамдуулугун, сактоо мөөнөтүн, бөлүнбөгөндүгүн, абанын курамын жана башка көрсөткүчтөрүн) камсыз кылуу керек. Тандалган бетон курамынын касиеттери бетон иштерин өндүрүү технологиясына, анын ичинде бетонду катуулатуунун шарттарына, ыкмаларына, бетон аралашмасын даярдоо жана ташуу режимине жана технологиялык процесстин башка өзгөчөлүктөрүнө ылайык келиши керек (МАСТ 7473, МАСТ 10181). Бетондун курамы аны даярдоо үчүн колдонулган материалдардын, анын ичинде туташтыргычтарды, толтургучтарды, сууну жана эффективдүү кошумчаларды (модификаторлорду) эске алуу менен тандалышы керек (МАСТ 8267, МАСТ 8736, МАСТ 23732, МАСТ 24211, МАСТ 31108). Бетондун курамын тандоодо материалдарды алардын экологиялык жактан тазалыгын (радионуклиддердин, радондун, уулуулуктун жана башкалардын курамына чектөөлөрдү) эске алуу менен колдонуу керек. Бетондун курамын тандоодо аны эсептөө эксперименталдык жол менен алынган белгиленген көз карандылыктын негизинде жүргүзүлөт.

11.1.2 Бетонду даярдоодо бетон аралашмасына кирген материалдардын дозалануусунун зарыл болгон тактыгы жана аларды жүктөө ырааттуулугу камсыз кылынууга тийиш

(КЧжЭ 52-01). Бетон аралашмасын аралаштыруу менен аралашманын бардык көлөмү боюнча компоненттердин бирдей бөлүштүрүлүшү камсыз кылынууга тийиш. Аралаштыруу узактыгы бетон аралаштыргыч (заводдордун) өндүрүүчүлөрүнүн көрсөтмөлөрүнө ылайык кабыл алынат же эксперименталдык түрдө белгиленет.

Документтин уландысы

Тексттин башы көрсөтүлдү: документтин 76%.

Браузерде документтин толук тексти автоматтык түрдө жүктөлөт.

ыкчам баскычтар:J / Kкийинки / мурунку берене[ / ]редакция артка / алдыгаTмазмунуCбайланыштар⌘K / Ctrl Kбуйруктар палитрасы/издөөгө фокус

Документ боюнча дагы суроолоруңуз барбы?

ЖИден сураңыз - ал мыйзамдын тексти боюнча жооп берип, керектүү беренелерди көрсөтөт.

Айына ЖИнин 40 жообу - акысыз. Банк картасы керек эмес.

Документтин байланыштары

шилтеме берет: 1 · цитата келтиргендер: 0 · байланышкандар: 0

Шилтеме берет (1)

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин "2024-жылдын 10-июлундагы № 72-нпа "КР КЧ…Приказ · 10.07.2024 · № 72-нпа