Кыргыз Республикасынын Президентинин ПТ № 74 (Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын ортосундагы Бирлик мамилелерин тереңдетүү жана кеңейтүү жөнүндө келишимдин тиркелген долбоорун жактыруу тууралуу) тескемеси

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ПРЕЗИДЕНТИНИН ТЕСКЕМЕСИ

2024-жылдын 17-апрели ПТ № 74 Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын ортосундагы Бирлик мамилелерин тереңдетүү жана кеңейтүү жөнүндө келишимдин тиркелген долбоору принциптүү эмес мүнөздөгү мүмкүн болуучу өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду эске алуу менен жактырылсын.

Кыргыз Республикасынын Президенти

С.Н. Жапаров

Долбоор

Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын ортосундагы Бирлик мамилелерин тереңдетүү жана кеңейтүү жөнүндө КЕЛИШИМ

Мындан ары Макулдашуучу Тараптар деп аталуучу Кыргыз Республикасы жана Казакстан Республикасы, 1997-жылдын 8-апрелиндеги Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын ортосундагы Түбөлүк достук жөнүндө келишимди жетекчиликке алып, 2003-жылдын 25-декабрындагы Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын ортосундагы Бирлик мамилелери жөнүндө келишимди бек сактоого ниетти ырастап, саясий диалогду ырааттуу тереңдетүүгө жана өз ара пайдалуу көп пландуу кызматташтыкты интенсификациялоого өз ара умтулуунун негизинде, көп кырдуу эки тараптуу мамилелерди узак мөөнөттүү мүнөздө курууга, түбөлүк достуктун, боордоштуктун, ынак коңшулуктун, өз ара урматтоонун негизинде аларды саясий, экономикалык, соода, инвестициялык, илимий-техникалык, маданий-гуманитардык жана башка келечектүү чөйрөлөрдө ар тараптан өнүктүрүүгө умтулуп, эки тараптуу мамилелерди бардык жагынан андан ары өнүктүрүү эки мамлекеттин прогрессине жана гүлдөп-өсүшүнө, региондогу тынчтыкты жана туруктуулукту чыңдоого өбөлгө болоруна ишеним артып, Бириккен Улуттар Уюмунун Уставынын максаттарын жана принциптерин бек сактоого өз ниетин кайрадан ырастап, учурдагы кыргыз-казак мамилелерин сапаттуу жаңы деңгээлге чыгара турган кызматташуунун жаңы жана кыйла өркүндөтүлгөн формаларына жетишүүгө умтулуп, төмөнкүлөр жөнүндө макулдашты: 1-берене. Макулдашуучу Тараптар биринчи кезекте жогорку жана бийик деңгээлдерде туруктуу жолугушууларды уюштуруу механизмдерин пайдалануу жана өркүндөтүү, эки тараптуу мамилелер менен байланышкан маселелерди жана өз ара кызыкчылык туудурган актуалдуу эл аралык көйгөйлөр боюнча туруктуу талкуулоолорду жүргүзүү менен бирлик мамилелерин андан ары кеңейтүү жана тереңдетүү үчүн координацияланган максаттуу күч-аракет жумшайт. 2-берене. Макулдашуучу Тараптар бирлик мамилелерин тереңдетүү жана кеңейтүү максатында Кыргыз Республикасынын жана Казакстан Республикасынын Жогорку мамлекеттер аралык кеңешинин ишинин маанилүү ролун белгилейт. 3-берене. Макулдашуучу Тараптар парламенттер аралык, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши менен Казакстан Республикасынын Парламентинин ортосундагы Кызматташуу боюнча парламенттер аралык кеңештин алкагындагы байланыштарды андан ары өнүктүрүүнү жана чыңдоону колдойт. 4-берене. Макулдашуучу Тараптар колдонуудагы эл аралык келишимдердин негизинде аскердик жана аскердик-техникалык чөйрөлөрдө кызматташууну жана өз ара аракеттенүүнү өнүктүрөт жана бекемдейт, ошондой эле тиешелүү келишимдик-укуктук базаны өркүндөтөт. 5-берене. Макулдашуучу Тараптар ар тараптуу кызматташуунун, ишенимдин, теңдиктин жана улуттук кызыкчылыктарды өз ара коргоонун, Макулдашуучу Тараптардын көз карандысыздыгын, эгемендигин, аймактык бүтүндүгүн жана мамлекеттик чек аралардын бузулбастыгын өз ара урматтоонун, ошондой эле алардын өз ара милдеттенмелерин ак ниет аткаруунун негизинде узак мөөнөттүү мезгилге бирлик мамилелерин түзөт жана өнүктүрөт. Макулдашуучу Тараптардын биринин пикири боюнча үчүнчү мамлекеттер тарабынан куралдуу кол салуу коркунучун түзгөн кырдаал келип чыккан учурда, Макулдашуучу Тараптар аны тынчтык жолу менен жөнгө салууга жөндөм түзүүчү чараларды көрүү максатында эки тараптуу негизде, ошондой эле алар катышуучу болуп саналган эл аралык уюмдардын алкагында бири-бири менен тийиштүү консультацияларды дароо өткөрөт. Макулдашуучу Тараптар кандайдыр бир блокторго же бирликтерге катышпоо милдеттенмесин ырастайт, ошондой эле экинчи Макулдашуучу Тарапка каршы багытталган кандайдыр бир аракеттерге катышуудан карманат. Макулдашуучу Тараптардын бири да анын аймагы жана ресурстары экинчи Макулдашуучу Тарапка каршы агрессияны же башка душмандык аракеттерди даярдоо же жүзөгө ашыруу максатында, ошондой эле экинчи Макулдашуучу Тараптын мамлекеттик эгемендигине, коопсуздугуна жана аймактык бүтүндүгүнө зыян келтирүү үчүн пайдаланылышына жол бербейт. Макулдашуучу Тараптар экинчи Макулдашуучу Тарапка каршы куралдуу аракеттерди даярдоо же жүзөгө ашыруу максатында үчүнчү мамлекеттердин өз аймактарында коммуникациялар системасын жана башка инфраструктураны пайдалануусуна жол бербөөгө милдеттенет. 6-берене. Макулдашуучу Тараптар коопсуздуктун жаңы чакырыктарына жана коркунучтарына, анын ичинде терроризмге, экстремизмге жана сепаратизмге, трансулуттук уюшкан кылмыштуулукка, киберкылмыштуулукка, мыйзамсыз миграцияга, адамдарды сатууга, курал-жарактарды, баңги каражаттарын, психотроптук заттарды жана алардын прекурсорлорун мыйзамсыз жүгүртүүгө каршы аракеттенүүдө кызматташтыкты кеңейтет жана тереңдетет. Макулдашуучу Тараптар кыргыз-казакстан мамлекеттик чек арасындагы трансчек аралык чакырыктарга, коркунучтарга жана тобокелдиктерге натыйжалуу каршы аракеттенүү максатында макулдашылган чек ара саясатын жүргүзөт, ошондой эле Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын биргелешкен чек арасын кайтаруу жаатындагы кызматташтыкты бекемдейт. 7-берене. Макулдашуучу Тараптар соода-экономикалык кызматташтыкты кеңейтет жана тереңдетет, анын ичинде товарлардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн жана инвестициялардын өз ара жеткиликтүүлүгү үчүн жагымдуу шарттарды түзүү, аларды өз мамлекеттеринин аймактарында коргоо, экономиканын ар кандай секторлорунда өзүнүн улуттук мыйзамдарына ылайык биргелешкен инвестициялык долбоорлорду ишке ашыруу, ошондой эле эки өлкөнүн улуттук экономикасынын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жана калкынын бакубаттыгын жогорулатууга багытталган чараларды көрүү жолу менен кеңейтет жана тереңдетет. 8-берене. Макулдашуучу Тараптар өздөрү катышуучу болуп саналган эл аралык келишимдерден келип чыгуучу милдеттенмелерге ылайык соода жол-жоболорун жөнөкөйлөтүүдө, кагазсыз соода жаатында алдыңкы формаларды, ыкмаларды жана технологияларды түзүүдө жана өркүндөтүүдө өз ара көмөктөшүүгө умтулат. Макулдашуучу Тараптар өздөрүнүн улуттук мыйзамдарына ылайык экинчи Макулдашуучу Тараптын жеке жана юридикалык жактары үчүн өз аймагында ишкердик жүргүзүү үчүн жагымдуу шарттарды камсыз кылат. Макулдашуучу Тараптардын ар бири экинчи Макулдашуучу Тараптын өз аймагындагы юридикалык жана жеке жактарынын менчик укугун жана мүлкүн коргоону кепилдейт. 9-берене. Макулдашуучу Тараптар транспорттук өз ара байланышты чыңдоо максатында эл аралык транспорттук коридорлорду, анын ичинде Макулдашуучу Тараптардын аймагы боюнча өтүүчү автомобилдик жана темир жолдорун өнүктүрүү чөйрөсүндөгү кызматташтыкты кеңейтет жана тереңдетет. Транзиттик-транспорттук потенциалды кеңейтүү жана продукциялардын жана товарлардын транзитин жеңилдетүү максатында Макулдашуучу Тараптар "Ак-Тилек" жана "Карасуу" автожол өткөрмө пункттарынын райондорунда индустриялык соода-логистикалык комплексти түзүүнү тездетүү боюнча чараларды көрөт. Макулдашуучу Тараптар улуттук кызыкчылыктарды эске алуу менен кыргыз-казакстан мамлекеттик чек арасындагы жаңы өткөрмө пункттарынын ишин жандандыруу жана ачуу боюнча чараларды көрөт. 10-берене. Макулдашуучу Тараптар эл аралык автомобилдик жана темир жол катнашы жана улуттук ташуучулар үчүн жагымдуу шарттарды түзүү, анын ичинде продукцияны эки өлкөнүн рынокторуна өз убагында жеткирүүнү камсыз кылууга жөндөмдүү транспорттук инфраструктураны өнүктүрүүнүн эсебинен шарт түзүү жаатында кызматташат. Макулдашуучу Тараптар интеграциялоонун алкагында транспорт жана коммуникациялар жаатында, анын ичинде маалыматтык транспорттук системаларды жана маалыматтык-коммуникациялык технологияларды өнүктүрүү чөйрөсүндө өз ара пайдалуу кызматташтыкты өнүктүрөт, ошондой эле жүктөрдү жана жүргүнчүлөрдү өз ара ташууларды жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон жагымдуу укуктук, экономикалык жана уюштуруучулук шарттарды түзүүгө жана өркүндөтүүгө өбөлгө түзөт. 11-берене. Макулдашуучу Тараптар региондор аралык кызматташтыктын жогорку потенциалын белгилөө менен региондор ортосундагы түз байланыштарды өнүктүрүү жана чыңдоо үчүн зарыл шарттарды түзүүнү, анын ичинде жыл сайын өкмөт башчыларынын катышуусу менен Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын региондор аралык кызматташтык форумун өткөрүү жолу менен шарт түзүүнү улантат. 12-берене. Макулдашуучу Тараптар азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуу максатында агроөнөр жай комплексинин натыйжалуулугун жогорулатуу, өздөрүнүн улуттук мыйзамдарына ылайык айыл чарба продукциясын өндүрүү боюнча биргелешкен ишканаларды уюштуруу, ошондой эле өздөрүнүн аймактарында жагымдуу шарттарды түзүү жолу менен тыгыз кызматташат. 13-берене. Макулдашуучу Тараптар эки өлкөнүн боордош элдеринин руханий жана маданий жакындыгын чыңдоого активдүү көмөк көрсөтөт, маданият, туризм жана маалымат чөйрөсүндөгү өз ара байланыштарды тереңдетет, зарыл болгон колдоону камсыз кылат жана эки элдин тарыхый жана маданий мурастарын кеңири жайылтуу боюнча биргелешкен ишти жүзөгө ашырат. 14-берене. Макулдашуучу Тараптар илим жана жогорку билим берүү жаатында, анын ичинде академиялык мобилдүүлүктүн, эки дипломдук программалардын алкагында, өз ара кызыгууну жараткан биргелешкен илимий изилдөөлөрдү ишке ашыруу, ошондой эле жарандар үчүн ЖОЖдордо окууга квоталарды көбөйтүү, ЖОЖдордун филиалдарын, биргелешкен факультеттерди жана окуу жайларын ачуу жолу менен кызматташууну кеңейтет. Макулдашуучу Тараптар мамлекеттик кызматта адам капиталын өнүктүрүү чөйрөсүндө кызматташат. 15-берене. Макулдашуучу Тараптар өздөрүнүн улуттук мыйзамдарына жана алар катышуучу болуп саналган эл аралык келишимдерге ылайык жарандарга билим алууда, иш менен камсыз кылууда, эмгек акы төлөөдө, башка социалдык кепилдиктерди берүүдө бирдей укуктарды кепилдейт. Макулдашуучу Тараптар мыйзамсыз миграция, анын ичинде жеке жактардын өз аймагында жана ал аркылуу мыйзамсыз орун которуулары менен күрөшүүдө кызматташат. Макулдашуучу Тараптар коопсуз, тартипке салынган жана мыйзамдуу эмгек миграциясы чөйрөсүндөгү мамилелерди өнүктүрүүгө умтулат. 16-берене. Макулдашуучу Тараптар суу ресурстарын натыйжалуу пайдалануу чөйрөсүндө кызматташтыкты чыңдайт жана суу-энергетикалык кызматташтыктын өз ара пайдалуу механизмин түзүү боюнча чараларды көрөт. Макулдашуучу Тараптар жаратылышты сарамжалдуу пайдалануу, эки тараптуу келишимдик-укуктук базаны өркүндөтүү жана өнүктүрүү маселелери боюнча, анын ичинде айлана-чөйрөнү коргоо жаатында консультацияларды өткөрүү жолу менен кызматташууну улантат. 17-берене. Макулдашуучу Тараптар экологиялык коопсуздукту камсыз кылууда тыгыз өз ара аракеттенет, Макулдашуучу Тараптардын улуттук мыйзамдарына, алар катышуучу болуп саналган эки тараптуу жана көп тараптуу эл аралык келишимдерге ылайык аракеттенүү менен, экологиялык, анын ичинде трансчек аралык мүнөздөгү кырсыктарды алдын алуу жана алардын кесепеттерине каршы күрөшүү жаатындагы кызматташтыкты бекемдейт. Макулдашуучу Тараптар өз калкынын жана аймактарынын турмуш-тирчилиги үчүн коркунуч туудурган табигый жана техногендик мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдарды алдын алууда жана жоюуда өз ара жардам көрсөтөт. 18-берене. Макулдашуучу Тараптар энергетика чөйрөсүндөгү өз ара аракеттенүүнү андан ары чыңдоого даярдыгын билдирет, анын ичинде электр энергетикалык потенциалды биргелешип өнүктүрүү мүмкүнчүлүктөрүнө оң баа берет жана айлана-чөйрөгө максималдуу аяр мамиле кылуу менен бардык түрдөгү энергия булактарын активдүү пайдаланууда кызматташуунун мүмкүн болгон жолдорун изилдөөгө ниеттенет. 19-берене. Ушул Келишим Макулдашуучу Тараптардын алар катышуучу болуп саналган башка эл аралык келишимдерден келип чыгуучу укуктарын жана милдеттерин козгобойт. 20-берене. Ушул Келишимдин жоболорун чечмелөө жана колдонуу боюнча талаш-тартыштар Макулдашуучу Тараптардын ортосунда консультацияларды жана сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү жолу менен чечилүүгө тийиш. Макулдашуучу Тараптардын өз ара макулдугу боюнча бул Келишимге анын ажырагыс бөлүгү болуп саналган өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилиши мүмкүн, алар өзүнчө протоколдор менен таризделет жана ушул Келишимдин 22-беренесинде каралган тартипте күчүнө кирет. 21-берене. Ушул Келишим Бириккен Улуттар Уюмунун Катчылыгында ал Уюмдун Уставынын 102-беренесине ылайык каттоого алынат. 22-берене. Бул Келишим белгисиз мөөнөткө түзүлөт жана анын күчүнө кириши үчүн зарыл болгон мамлекеттик ички жол-жоболорду Макулдашуучу Тараптар аткаргандыгы жөнүндө жазуу жүзүндөгү акыркы билдирүү дипломатиялык каналдар боюнча алынган күндөн тартып күчүнө кирет. Бул Келишим Макулдашуучу Тараптардын бири дипломатиялык каналдар боюнча анын колдонулушун токтотуу ниети жөнүндө экинчи Макулдашуучу Тараптын жазуу жүзүндөгү билдирүүсүн алган күндөн тартып он эки ай өткөнгө чейин күчүндө болот.

20__-жылдын "___" _________ _____________ шаарында эки түп нускада, ар бири кыргыз, казак жана орус тилдеринде түзүлдү, мында бардык тексттер бирдей аутенттүү болуп саналат. Бул Келишимдин жоболорун чечмелөөдө кайчы пикирлер келип чыккан учурда, Макулдашуучу Тараптар орус тилиндеги текстке кайрылат.

Кыргыз Республикасы үчүн

Казакстан Республикасы үчүн