# 2-берене. Негизги түшүнүктөр жана терминдер

- Документ: [Маркумду узатуу жана сөөгүн жайга коюу иши жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/230002783)
- Документтеги орду: 1-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2024-жылдын 22-февралындагы № 53 "Маркумду узатуу жана сөөгүн жайга коюу иши жөнүндө" Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 53
- Кабыл алынган күнү: 22.02.2024
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 03.08.2026
- Акыркы өзгөртүү: [Закон КР от 3 августа 2026 года № 139 "О внесении изменений в Закон Кыргызской Республики "О погребении и похоронном деле"](https://aqlex.ai/kg/doc/230049564)
- Редакцияларды салыштыруу: <https://aqlex.ai/kg/doc/230002783#diff=4298..57003>
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230002783/st-2>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/230002783/edition/4298/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230002783/st-2.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 03.08.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Маркумду узатуу жана сөөгүн жайга коюу иши жөнүндө, 2-берене (03.08.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230002783/st-2

---

Ушул Мыйзамда төмөнкү негизги түшүнүктөр жана терминдер пайдаланылат:

1) биологиялык объекттер – медициналык иштин натыйжасында пайда болгон адамдын органдары жана ткандары;

2) маркумдун керээзи - тигил же бул жерде, тигил же бул үрп-адаттар жана каада-салттар боюнча, мурда каза болгон тигил же бул адамдардын жанына коюлуу, патологоанатомиялык союуга алынышына макулдугу же макул эместиги жөнүндө, сөөгүнөн органдарды жана (же) ткандарды алууга макулдугу же макул эместиги жөнүндө, өзүнүн акыркы керээзин аткарууну тигил же бул адамга ишенип тапшыруу жөнүндө оозеки (күбөлөрдүн катышуусунда) же жазуу жүзүндө билдирилген каалоо, мында бул каалоо нотариалдык жактан ырасталышы керек;

3) табыт - каза болгондордун сөөктөрүн жайга коюу (ташуу) үчүн атайын үкөк;

4) жүк 200 - курман болгон (каза болгон) адамдын сөөгү башка шаарда же башка өлкөдө болсо, аны көмө турган жерге чейин ташууда колдонулуучу шарттуу белги;

5) каза болгон адамдын сөөгүн жайга коюуну жүзөгө ашыруучу жак - Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык жубайы, жакын туугандары же маркумдун сөөгүн жайга коюуну жүзөгө ашыруу милдетин өзүнө алган башка жак;

6) сөөк коюлуучу жай - этикалык, экологиялык, санитардык жана шаар куруу талаптарына ылайык бөлүнгөн, сөөктү көмүү үчүн көрүстөн курулмасы, ошондой эле каза болгон адамдарды көмүүнү жүзөгө ашыруу үчүн багытталган башка имараттары менен курулмалары (коштошуу, дуба кылуу жана аза күтүү залдары) бар жер участогу;

7) сөөк - каза болгон адамдын денеси;

8) сөөктү жайга коюу (маркумду узатуу) - сөөктү көмүү боюнча ырым-жырымдар;

9) көмүү - каза болгон адамдын денесин жерге берүү;

10) мүрзөнүн жанына көмүү - каза болгон адамдын денесин мурда көмүлгөн мүрзөнүн жанына же ошол эле мүрзөгө көмүү;

11) кайра көмүү - сөөк коюлган жайды которуу, бүтүндөй сөөктү көрдөн чыгарып, аны башка сөөк коюлуучу жайга кайра көмүү;

12) эксгумация - туугандарынын демилгеси боюнча жана/же сот же укук коргоо органдарынын чечими боюнча Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарынын алкагында кайра көмүүнү же башка иш-аракеттерди жүргүзүү үчүн жансыз денени көрдөн алып чыгуу;

13) расымдык уюмдар - расымдык кызмат көрсөтүүлөр чөйрөсүндө ишкердик ишти жүзөгө ашыруучу, менчиктин ар кандай түрүндөгү (жеке, муниципалдык же мамлекеттик) уюмдар;

14) расымдык буюмдар - расымдык кызматтарды көрсөтүүдө пайдаланылуучу товарлар;

15) расымдык кызмат көрсөтүүлөр - каза болгон адамдын сөөгүн жайга коюу менен байланышкан бардык кызмат көрсөтүүлөр;

16) кепин - маркум үчүн кийим же жапкыч;

17) маркумдуу узатуу ишинин маселелери боюнча адистештирилген кызмат - маркумдардын сөөгүн жайга коюуну жана маркумдун сөөгүн жайга коюу боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашыруучу жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын кызматы;

18) брондоо - кийин көмүү үчүн орунду резервге калтыруу;

19) кремация - биологиялык объекттерди адистештирилген техникалык курулмаларда санитардык максаттарда отко берүү;

20) крематорий - биологиялык объекттерди санитардык термикалык жок кылуу үчүн багытталган адистештирилген техникалык курулма;

21) (Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 3-августундагы № 139 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

22) (Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 3-августундагы № 139 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

23) адамдын өлгөнүн белгилөө жөнүндө медициналык маалымкат - сөөктү коюу үчүн жайды бөлүп берүүгө же жол-жоболоштурууга негиз болуучу, каза болгон адамдын мээсинин токтоп калышына же анын биологиялык өлүмүнө (адамдын кайтпас өлүмүнө) байланыштуу саламаттык сактоонун ыйгарым укуктуу органы тарабынан берилген, белгиленген үлгүдөгү документ;

24) өлгөндүгү жөнүндө медициналык күбөлүк - патологоанатомиялык союудан же соттук-медициналык изилдөөдөн кийин, ошондой эле медициналык документтердин негизинде саламаттык сактоонун ыйгарым укуктуу органы тарабынан берилген, белгиленген үлгүдөгү документ.

(Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 3-августундагы № 139 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

---

Мурунку берене: [1-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230002783/st-1)  
Кийинки берене: [3-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230002783/st-3)
