# 74-берене. Инфекциялык эмес ооруларда , сейрек (орфандык) ооруларда, репродуктивдик саламаттык, эне жана баланын ден соолугун коргоо, эмчек эмизүү чөйрөсүндө медициналык жардам көрсөтүүнүн негизги милдеттери жана принциптери

- Документ: [Кыргыз Республикасында жарандардын саламаттыгын сактоо жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/230000918)
- Документтеги орду: 7-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2024-жылдын 12-январындагы № 14 "Кыргыз Республикасында жарандардын саламаттыгын сактоо жөнүндө" Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 14
- Кабыл алынган күнү: 12.01.2024
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 23.01.2026
- Акыркы өзгөртүү: [Закон КР от 7 августа 2024 года № 163 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики в сферах бюджетного законодательства, здравоохранения и обязательного медицинского страхования"](https://aqlex.ai/kg/doc/230012378)
- Редакцияларды салыштыруу: <https://aqlex.ai/kg/doc/230000918#diff=1939..15886>
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-74>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/4-5260/edition/1939/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230000918/st-74.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 23.01.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасында жарандардын саламаттыгын сактоо жөнүндө, 74-берене (23.01.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-74

---

1. Инфекциялык эмес жана сейрек (орфандык) ооруларда медициналык жардам көрсөтүүнүн негизги милдеттерине төмөнкүлөр кирет:

1) Инфекциялык эмес оорунун алдын алуунун жана контролдоонун артыкчылыгын жогорулатуу үчүн секторлор аралык кызматташуунун жана өнөктөштүктүн натыйжалуу тутумун түзүү;

2) алгачкы медициналык-санитардык жардам көрсөтүүнүн алкагында негизги инфекциялык эмес оорунун жана алардын тобокелдик факторлорунун жайылуусун изилдөө жана баалоо;

3) далилдүү медицинанын принциптерине ылайык келүүчү жеткиликтүү кийлигишүүлөрдү пайдалануу менен саламаттык сактоо уюмдарында инфекциялык эмес ооруда медициналык жардам көрсөтүүнүн сапатын жогорулатуу;

4) калктын жашап жаткан географиялык шарттарына, транспорттук жактан жеткиликтүүлүгүнө жана кирешенин деңгээлине карабастан медициналык жардам алууга жеткиликтүүлүгүндөгү теңсиздикти төмөндөтүү;

5) билим берүү уюмдарынын окуу программаларына инфекциялык эмес оору боюнча тематикалык бөлүмдөрдү киргизүү;

6) саламаттык сактоонун психиатриялык/наркологиялык уюмдарында дарылануудан өтүп жаткан адамдарга карата купуялуулук жөнүндө маалымдоо;

7) психикасы бузулган же психикалык-активдүү затты колдонуудан улам ден соолугу бузулган адамдарга медициналык-санитардык жардамдын бардык түрлөрүнө жана дарылык камсыздоого жеткиликтүүлүктү Мамлекеттик кепилдиктер программасына ылайык саламаттык сактоо уюмдарында акысыз камсыздоо;

8) психикалык-активдүү затты колдонуудан улам ден соолугу бузулган адамдарга колдоочу терапия үчүн препараттарды сатып алуу.

2. Инфекциялык эмес ооруларда, сейрек (орфандык) ооруларда, ошондой эле репродуктивдик саламаттык жана эмчек эмизүү чөйрөсүндө медициналык жардам көрсөтүүнүн негизги принциптерине төмөнкүлөр кирет:

1) саламаттык сактоонун алгачкы звеносунун алкагындагы алдын алуу чараларынын артыкчылыктуу мааниси жана жарандардын социалдык статусуна, алардын кирешелеринин деңгээлине жана жашаган жерине карабастан инфекциялык эмес ооруну алдын алуу жана контролдоо боюнча иш-чаралардын жеткиликтүүлүгү;

2) адамдын ден соолугун өмүр бою чыңдоо боюнча аракеттердин жана алдын алуучу кийлигишүүлөрдүн үзгүлтүксүздүгү, инфекциялык эмес оору менен ооруган адамдардын оорусунун алдын алуу, дарылоо жана социалдык тейлөө чөйрөсүндөгү стандарттарды иштеп чыгууну, аткарууну жана сактоону мамлекеттик жана коомдук контролдоо;

3) коомдун жана бейтаптардын ролун күчөтүү, адамдын өз ден соолугу жана жакындарынын ден соолугу үчүн жоопкерчилигин жогорулатуу;

4) секторлор аралык мамиле - инфекциялык эмес оорунун алдын алуу жана ага каршы күрөшүү боюнча социалдык адилеттүүлүктү чыңдоодо мамлекеттик түзүмдөрдүн, коомдук уюмдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана жарандардын өздөрүнүн аракеттерин бириктирүү;

5) инфекциялык эмес оорулар менен ооруган адамдар үчүн социалдык адилеттүүлүк, теңдик, алдын алуунун, дарылоонун жана реабилитациялоонун жеткиликтүүлүгү;

6) инфекциялык эмес оорулар менен ооруган адамдарды алдын алуу, дарылоо жаатындагы мамлекеттик кепилдиктерди камсыздоо үчүн саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын жана кызмат адамдарынын жоопкерчилиги;

7) инфекциялык эмес ооруда, сексуалдык жана репродуктивдик укуктарды жүзөгө ашырууда медициналык жардам көрсөтүүнүн алкагындагы, ошондой эле сексуалдык жана репродуктивдик саламаттыкты коргоону уюштуруунун бардык этаптарында мыйзамдуулук, боорукердик, гумандуулук, сый мамиле, адамдын укуктарын жана эркиндиктерин сактоо, маалыматтардын купуялуулугу;

8) мамлекеттик программалардын Кыргыз Республикасынын демографиялык өнүгүүсүн жакшыртууга багытталышы.

(КР 2024-жылдын 7-августундагы № 163 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

---

Мурунку берене: [73-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-73)  
Кийинки берене: [75-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-75)