# 104-берене. Көмөкчү репродуктивдик методдор жана технологиялар

- Документ: [Кыргыз Республикасында жарандардын саламаттыгын сактоо жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/230000918)
- Документтеги орду: 7-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2024-жылдын 12-январындагы № 14 "Кыргыз Республикасында жарандардын саламаттыгын сактоо жөнүндө" Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 14
- Кабыл алынган күнү: 12.01.2024
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 23.01.2026
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-104>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/4-5260/edition/1939/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/230000918/st-104.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 23.01.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасында жарандардын саламаттыгын сактоо жөнүндө, 104-берене (23.01.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-104

---

1. Жасалма жол менен уруктандыруу (экстракорпоралдык уруктандыруу, эмбрионду отургузуу, жасалма инсеминация) саламаттык сактоо уюмдарында жубайлардын же болбосо никеде турбаган аялдын жазуу жүзүндөгү макулдугу менен жүзөгө ашырылат. Мында оорулардын тукум куушунун жогорку ыктымалдуулугу аныкталган учурларды кошпогондо, болочоктогу баланын жынысын тандоого жол берилбейт. Медициналык көрсөткүчтөр болгон учурда эмбриондордун санын азайтуу боюнча медициналык кийлигишүүнү аткарууну камтыган редукция жүргүзүлүшү мүмкүн.

2. Жарандар медициналык көрсөткүчтөр боюнча карын энелик методду пайдалануу менен ата-эне болууга укуктуу. Карын энелик методду пайдалануу нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн келишимдин негизинде гана мүмкүн болот.

3. Келишим балалуу болууну каалаган адамдардын/адамдын жана түйүлдүктү көтөрүп жүрүү жана баланы төрөө максатында эмбрионду салууга макулдук берген аялдын (карын эненин) ортосунда түзүлөт. Эгерде карын эне никеде турса, келишим түзүүгө анын жубайынын макулдугу керек. Саламаттык сактоонун тийиштүү лицензияга ээ болгон уюму карын эне менен нотариалдык күбөлөндүрүлгөн келишим түзөт, ал келишим боюнча карын эне кош бойлуу учурунда, төрөт учурунда жана төрөттөн кийинки мөөнөттө анын саламаттыгын чыңдоо боюнча милдеттенмени өзүнө алат.

4. Жашы 20дан 35ке чейинки курактагы, өзүнүн бирден кем эмес дени сак баласы болгон, медициналык-генетикалык консультациядан өткөн жана медициналык кийлигишүүгө маалымдалган жазуу жүзүндөгү ыктыярдуу макулдугун берген аял карын эне боло алат.

5. Карын эне кош бойлуулуктун эрте мөөнөтүндө (12 жумага чейин) медициналык катталуудан өтүүгө, үзгүлтүксүз көрүнүп турууга жана врачтын сунуштамаларын так аткарууга, өзүнүн ден соолугунун абалына дайыма кам көрүүгө, келишимдин башка шарттарын сактоого милдеттүү.

6. Карын энеге эмбрионду имплантациялоого макулдук берген адам/адамдар келишимге ылайык кош бойлуу, төрөт мезгилинде жана төрөттөн кийинки мезгилде анын ден соолугун чыңдоого байланышкан материалдык чыгымдарды көтөрөт. Бул максатта банктык эсеп ачылат, ага карын эненин ден соолугун чыңдоо жана башка чыгымдар үчүн багытталган акча каражаттары салынат.

7. Боюна көтөрүп жүрүү максатында башка аялга эмбрионду имплантациялоого келишим түзгөн адам/адамдар бала төрөлгөн учурда жарандык абалдын актыларын жазуу китебине анын ата-энеси/ата-энесинин бири болуп жазылат.

8. Карын эне менен келишим түзгөн адам/адамдар баланы жарандык абалдын актыларын жазуу китебине оз атына каттаган учурга чейин андан баш тартууга укугу жок.

9. Бала өлүү төрөлгөн учурда, же болбосо карын эне менен келишим түзгөн адам/адамдар баладан баш тарткан учурда, алар карын энеден ага медициналык кызмат көрсөтүүлөрдү төлөөгө байланышкан кандайдыр бир материалдык чыгымдардын, ошондой эле, андай бар болсо, сыйакынын суммасынын ордун толтуруп берүүнү талап кылууга укуксуз.

10. Адамдын жыныс клеткалары, репродуктивдик органдарынын ткандары жана эмбриондору коммерциялык, аскердик жана өнөр жайлык максаттар үчүн колдонулушу мүмкүн эмес.

11. Көмөкчү репродуктивдик технологияларды пайдалануунун тартиби жана шарттары, аларды колдонууга карата каршы көрсөтмөлөр жана чектөөлөр, жыныс клеткаларынын донорлугу Министрлер Кабинети тарабынан бекитилет жана медициналык иштин ушул түрүнө лицензиясы бар саламаттык сактоо уюмдары тарабынан жүргүзүлөт.

12. Кыргыз Республикасынын аймагында жана Интернет түйүнүндө төмөнкүлөргө тыюу салынат:

1) Кыргыз Республикасында катталбаган жана иштин бул түрүнө лицензиясы болбогон саламаттык сактоо уюмдарынын жана башка уюмдардын жана жеке жактардын карын энеликти коштогон жарнамасына;

2) Кыргыз Республикасынын чегинен сырткары жашаган чет өлкөлүк жарандар үчүн карын эне катары жарандарды издөөгө.

---

Мурунку берене: [103-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-103)  
Кийинки берене: [105-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/230000918/st-105)