# 12-берене. Радиоактивдүү калдыктардын классификациясы

- Документ: [Радиациялык коопсуздук жөнүндө" техникалык регламент](https://aqlex.ai/kg/doc/203468)
- Документтеги орду: 2-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2011-жылдын 29-ноябрындагы № 224 "Радиациялык коопсуздук жөнүндө" техникалык регламент" Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 224
- Кабыл алынган күнү: 29.11.2011
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 29.12.2011
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/203468/st-12>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/4-4499/edition/455211/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/203468/st-12.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 29.12.2011 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Радиациялык коопсуздук жөнүндө" техникалык регламент, 12-берене (29.12.2011 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/203468/st-12

---

1. Радиоактивдүү калдыктарды (РАК) урунуу тутуму аларды чогултууну, сорттоону, таңгактоону, убактылуу сактоону, кондициялаштырууну (топтоону, кургатууну, пресстөөнү, өрттөөнү ж.б.), ташууну, узакка сактоону жана (же) көмүүнү камтыйт.

2. РАК агрегаттык абалы боюнча суюк, катуу жана газ түрүндөгүлөргө бөлүнөт.

3. Суюк РАКга техногендик радионуклиддердин салыштырмалуу активдүүлүгү суу үчүн 1-тиркемеде келтирилген кийлигишүү деңгээлдеринин (КД) маанисинен 10 эседен ашуунду түзгөн суюктуктар органикалык жана органикалык эмес заттардын эриндилери, аралашмалары ж.б. кирет.

4. Катуу РАКга техногендик радионуклиддердин салыштырмалуу активдүүлүгүнүн ченелген суммасы 1ден ашпаган өзү ресурсун иштеп бүтүргөн радионуклиддик булактар, материалдар, буюмдар, жабдуулар, биологиялык объекттер, тышкы чөйрөнүн булганган объекттери, катып калган суюк калдыктар кирет.

5. Газ түрүндөгү радиоактивдүү калдыктарга өндүрүштүк процесстерде түзүлгөн радиоактивдүү газдар жана мааниси 1-тиркемеде келтирилген жол берилген көлөмдүү активдүүлүктөн (ЖКА) ашкан көлөмдүү активдүүлүктөгү аэрозолдор кирет.

6. Суюк жана катуу РАК салыштырмалуу активдүүлүгү боюнча 2-таблицада келтирилген үч категорияга бөлүнөт. Радионуклиддердин келтирилген мүнөздөмөлөр боюнча калдыктары ар түрдүү категорияларга кирген учурда, алар үчүн калдыктардын категорияларынын кыйла жогорку мааниси белгиленет.

2-таблица

Суюк жана катуу радиактивдүү калдыктардын классификациясы

| Калдыктардын категориясы ├────────────────┬────────────────┬───────────────┤ | Салыштырмалуу активдүүлүк, кБк/кг бета-нурлануучу радионуклиддер | альфа-нурлануучу радионуклиддер | трансурандык радионуклиддер |
| --- | --- | --- | --- |
| Төмөнкү активдүүлөр | 10^(3) аз | 10^(2) аз | 10^(1)ден аз |
| Орточо активдүүлөр | 10^(3)дон 10^(7) чейин | 10^(2)дон 10^(6) чейин | 10^(1)ден 10^(5)ке чейин |
| Жогору активдүүлөр | 10^(7) жогору | 10^(6) жогору | 10^(5)тен жогору |

7. РАК урунуу менен алектенген адамдардын нурлануусу персонал үчүн белгиленген дозалык чектерден ашпоосу керек. РАКнын бардык түрлөрүн урунууда калктын нурлануусу 0,1 мЗв/жылдан ашпоосу керек. РАКны көмүүнүн эсебинен калктын кризистик тобунун нурлануусу 0,01 мЗв/жылдан ашпоосу керек.

8. Республиканын аймагында радиоактивдүү калдыктарды мамлекеттик эсепке алуу өзгөчө кырдаалдар жаатындагы Кыргыз Республикасынын атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан радиактивдүү калдыктар, аларды сактоонун жана/же көмүүнүн шарттары жөнүндө маалыматтарды ыкчам алуу жана курчап турган чөйрөдө радиоактивдүү калдыктардын контролсуз топтолушун болтурбоо максаттарында бирдиктүү тариз боюнча жүргүзүлөт.

---

Мурунку берене: [11-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/203468/st-11)  
Кийинки берене: [13-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/203468/st-13)