# 4-берене. "Манас" эпосунун училтигин жазып алуу, сактоо, өнүктүрүү, даңазалоо, жайылтуу, коргоо жана контролдоо жаатындагы мамлекеттик иш

- Документ: [Манас](https://aqlex.ai/kg/doc/203303)
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2011-жылдын 28-июнундагы № 59 "Манас" эпосу жөнүндө Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 59
- Кабыл алынган күнү: 28.06.2011
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 10.02.2025
- Акыркы өзгөртүү: [Закон КР от 10 февраля 2025 года № 35 "О внесении изменений в Закон Кыргызской Республики "Об эпосе "Манас"](https://aqlex.ai/kg/doc/230021999)
- Редакцияларды салыштыруу: <https://aqlex.ai/kg/doc/203303#diff=1250981..26614>
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/203303/st-4>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/4-4343/edition/1250980/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/203303/st-4.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 10.02.2025 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Манас, 4-берене (10.02.2025 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/203303/st-4

---

1. Мамлекет Кыргыз Республикасынын калкынын кеңири катмарынын арасында "Манас" эпосунун училтигин ар тараптуу изилдөө, окутуп үйрөтүү жана жайылтуу үчүн шарттарды түзөт.

2. Мамлекет төмөнкүдөй чараларды көрөт:

- "Манас" эпосун салттуу баяндоонун алкагында чебер аткарган манасчылардын чыгармачылыгын ар тараптуу өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүү боюнча;

- салттуу баяндоонун алкагында оозеки же жазуу формасында берилген "Манас" эпосунун училтигин жана башка бөлүктөрүн окутуу, үйрөтүү жана ал боюнча илимий-изилдөөлөрдү жүргүзүү, ошондой эле экспедициялык жана практикалык иштерди уюштуруу үчүн шарттарды түзүү боюнча;

- эпосту салттуу айтууну өркүндөтүү, салттуу баяндоонун алкагында айтуучулардын чебер аткаруусунун улантуучулугун камсыз кылуу максатында манасчылар мектептерин түзүү боюнча;

- "Манас" эпосунун училтигин окутуп үйрөтүү максатында билим берүү уюмдары үчүн окуу программаларды, окутуу-усулдук жана көрсөтмө куралдарды билим берүүнүн мамлекеттик стандарттарына ылайык иштеп чыгуу боюнча;

- Кыргыз Республикасынын билим берүү уюмдарында жана чет өлкөлөрдөгү кыргыз диаспораларында "Манас" эпосунун училтигин окутуп үйрөтүү боюнча;

- "Манас" эпосунун училтигинин классикалык жана башка варианттарынын тексттерин баяндоодо жана башка тилдерге которууда анын идеяларынын жана идеологиясынын бурмаланышынан, жок кылуу аракеттеринен, мазмунун өзгөртүп жиберүүдөн коргоо жана салттуу баяндоонун алкагын сактоо боюнча чараларды контролдоо боюнча;

- "Манас" эпосунун училтигине таандык байыркы кол жазмалар, даректүү материалдар, археологиялык табылгалар табылган учурда аларды изилдөө, сактоо, коргоо жана эсепке алуу боюнча;

- "Манас" эпосунун училтиги менен байланышкан эстеликтердин, музей баалуулуктарынын, адабий жана көркөм чыгармалардын жана башка баалуулуктардын сакталышын камсыз кылуу боюнча;

- "Манас" эпосунун училтигинин тексттерин, кол жазмаларын жана анын башка бөлүктөрүн алардын сакталышын камсыз кылуучу ченемдерге ылайык сактоо боюнча;

- башка мамлекеттердин аймагында жайгашкан, "Манас" эпосунун училтиги менен байланышкан объекттерди коргоону жана сактоону, ошондой эле "Манас" эпосунун училтигинин мазмунунун өзөгү менен окшош жана салттуу баяндоонун алкагында оозеки айтылган же жазылып калган кол жазмалардын тексттерин жана башка маданий-тарыхый баалуулуктарды эсепке алууну, сактоону жана аларды Кыргыз Республикасына кайтарууну уюштурууну камсыз кылуу боюнча;

- "Манас" эпосунун училтиги менен байланышкан Кыргыз Республикасынын кызыкчылыктарын анын чегинен тышкары жерлерде коргоо боюнча;

- "Манас" эпосунун училтигин ар тараптан окутуп үйрөтүү жана жаш муундарды тарыхый-маданий мурастардын баалуулуктарына тартуу үчүн шарттарды түзүү боюнча.

3. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети коомчулукту тартуу менен "Манас" эпосунун идеяларын илгерилетүүчү мамлекеттик программа иштеп чыгат, иш-чаралар планын жыл сайын бекитет, алардын каржыланышын камсыз кылат, аткарылышын контролдойт, ошондой эле өлкөнүн ичинде жана анын чегинен тышкары жерлерде "Манас" эпосунун училтигин жана анын башка бөлүктөрүн басып чыгаруу, которуу, сактоо, даңазалоо жана коргоо боюнча чараларды көрөт.

(КР 2025-жылдын 10-февралындагы № 35 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

---

Мурунку берене: [3-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/203303/st-3)  
Кийинки берене: [5-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/203303/st-5)
