# 14-берене. Өндүрүш жана керектөө калдыктары менен иштөө жаатындагы экологиялык коопсуздуктун талаптары

- Документ: [Кыргыз Республикасында экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча жалпы техникалык регламент](https://aqlex.ai/kg/doc/202693)
- Документтеги орду: 3-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2009-жылдын 8-майындагы № 151 "Кыргыз Республикасында экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча жалпы техникалык регламент" Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 151
- Кабыл алынган күнү: 08.05.2009
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 31.07.2025
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/202693/st-14>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/4-4081/edition/956376/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/202693/st-14.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 31.07.2025 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасында экологиялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча жалпы техникалык регламент, 14-берене (31.07.2025 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/202693/st-14

---

1. Өндүрүш жана керектөө калдыктары менен иштөө жаатындагы экологиялык коопсуздуктун талаптарын сактоо максатында төмөнкүлөргө тыюу салынат:

1) ушул техникалык регламентте жана атайын техникалык регламенттерде белгиленген талаптарга ылайык техникалык каражаттар менен жабдылбаган жана технологиялык жактан зыянсыздандырылбаган, өндүрүш жана керектөө калдыктарын коопсуз жайгаштырбаган чарбалык жана башка иштин объекттерин колдонууга киргизүүгө;

2) курчап турган жаратылыш чөйрө үчүн кооптуулуктун аныкталбаган классындагы калдыктарды өндүрүүгө жана колдонууга;

3) калдыктарды көмүү жана зыянсыздандыруу максатында Кыргыз Республикасынын аймагына алып келүүгө;

4) өндүрүш жана керектөө калдыктарын калк жашаган аймактарга, токойлуу паркка, курорттук, дарылоо-ден соолукту чыңдоо, рекреациялык жана суу коргоо зоналарына, чарбалык-ичүүчү жана коммуналдык-тиричилик суу колдонуу максатында пайдаланылган жер алдындагы суу объекттеринин суу топтоочу аянттарында көмүүгө;

5) калдыктарды айлана-чөйрөгө өз алдынча жайгаштырууга;

6) калдыктарды өз алдынча өрттөөгө;

7) көмүлгөн таштандыларды уруксатсыз казууга.

2. Айлана-чөйрөгө жана адамдардын ден соолугуна тийгизүүчү терс таасирине жараша өндүрүш жана керектөө калдыктары курчап турган жаратылыш чөйрөсүнө жана адамдын ден соолугуна тийгизген терс таасиринин даражасына жараша ушул чөйрөдөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген критерийлерге ылайык кооптуулук класстарына бөлүнөт.

3. Калдыктарды жайгаштыруу объекттери айлана-чөйрөгө терс таасир этүүчү объекттерди мамлекеттик эсепке алуунун бөлүгү болуп саналуучу калдыктарды жайгаштыруу объекттеринин Мамлекеттик реестрине киргизилет.

4. Айлана-чөйрөнү коргоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган белгилеген форма боюнча коркунучтуу калдыктарга паспорт түзүшү керек. Коркунучтуу калдыктардын паспорту алардын составы жана түзүлүшү жөнүндө маалыматтардын, алардын коркунучтуулугуна баа берүүнүн негизинде түзүлөт. Паспорттоштуруу тартиби айлана-чөйрөнү коргоо боюнча атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталат.

5. Калдыктарды (сырье) колдонуу максатында Кыргыз Республикасынын аймагына алып келүү мыйзамдарда белгиленген тартипте берилген уруксаттын негизинде жүргүзүлөт. Калдыктарды трансчегаралык ташууда аларды жөнгө салууга тийиш болгон тартип, эреже жана тизмек эл аралык талаптарга ылайык Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте аныкталат.

6. Чарбалык жана башка иштин объекттерин долбоорлоодо, курууда, пайдаланууга берүүдө, реконструкциялоодо, консервациялоодо жана жоюуда атайын техникалык регламентте белгиленген талаптарга ылайык жабдылган, калдыктарды чогултуу жана/же топтоо үчүн аянтчалар каралууга тийиш.

7. Коркунучтуу калдыктарды топтоочу жерлерге ташуу, сактоо, утилдештирүү, көмүү жана/же жок кылуу төмөнкүдөй шарттарды аткарган учурда жүргүзүлөт:

1) коркунучтуу калдыктардын паспорту болгондо;

2) атайын жабдылган жана атайын белгилер коюлган транспорт каражаттары болгондо;

3) ташылуучу коркунучтуу калдыктардын санын, аларды ташуу максатын жана бара турган жерин көрсөтүү менен коркунучтуу калдыктарды ташуу жана берүү үчүн документтер болгондо.

8. Калдыктарды жайгаштыруу объекттеринде калдыктарды сактоодо (көмүүдө) аларды кийин иштетүү, жүктөө, ташуу, түшүрүү, утилдештирүү жана жок кылуу максатында өзүнчө жана ресурсту үнөмдөп кармоо талаптары камсыз кылынууга тийиш.

9. Терс таасиринин деңгээлине ылайык чарбалык жана башка иштин объекттери төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) колдонулуучу сырьелор менен материалдардын составын эске алуучу калдыктардын чогулушунун нормативдеринин долбоорлорун белгиленген тартипте иштеп чыгууга жана бекитүүгө;

2) топтолгон, колдонулган, зыянсыздандырылган, башка адамдарга берилген же башка адамдардан алынган, ошондой эле жайгаштырылуучу калдыктардын эсебин алууга;

3) калдыктарды жана аларды жайгаштыруу объекттерин инвентаризация жүргүзүүгө;

4) калдыктарды жайгаштыруу объекттеринин аймактарындагы айлана-чөйрөнүн абалына мониторинг жүргүзүүгө;

5) бузулган жерлерди тийиштүү түрдө максаттуу пайдалануу абалына чейин калыбына келтирүү боюнча иштерди жүргүзүүгө;

6) калдыктарды жайгаштырууга жана аларды кыскартуу боюнча пландаштырылган иш-чараларды жүзөгө ашырууга белгиленген лимиттерди сактоону камсыз кылууга.

---

Мурунку берене: [13-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/202693/st-13)  
Кийинки берене: [15-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/202693/st-15)