# 31-берене. Аскер кызматынан бошонуу

- Документ: [Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/202536)
- Документтеги орду: 6-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2009-жылдын 9-февралындагы № 43 "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 43
- Кабыл алынган күнү: 09.02.2009
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 28.07.2026
- Акыркы өзгөртүү: [Закон Кыргызской Республики от 7 августа 2023 года № 164 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики в сфере обороны"](https://aqlex.ai/kg/doc/112657)
- Берененин өзгөртүүлөрү: 07.08.2023 [Закон Кыргызской Республики от 7 августа 2023 года № 164 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики в сфере обороны"](https://aqlex.ai/kg/doc/112657); 15.01.2021 [Закон КР от 15 января 2021 года № 6 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты в сфере обороны в связи с проводимой судебно-правовой реформой и совершенствованием нормативной правовой базы"](https://aqlex.ai/kg/doc/112169); 29.07.2020 [Закон КР от 29 июля 2020 года № 100 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики (в Закон Кыргызской Республики "О всеобщей воинской обязанности граждан Кыргызской Республики, о военной и альтернативной службах", Дисциплинарный устав Вооруженных Сил Кыргызской Республики)"](https://aqlex.ai/kg/doc/112120); 01.12.2017 [Закон КР от 1 декабря 2017 года № 197 (2) "О внесении изменений в некоторые законодательные акты в связи с принятием конституционных законов Кыргызской Республики "О внесении изменений в конституционный Закон Кыргызской Республики "О военном положении" от 20 мая 2015 года № 106 и "О внесении дополнений и изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики" от 14 июля 2015 года № 163"](https://aqlex.ai/kg/doc/111706)
- Редакцияларды салыштыруу: <https://aqlex.ai/kg/doc/202536#diff=1265637..4231>
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/202536/st-31>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/202536/edition/1265618/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/202536/st-31.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 28.07.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө, 31-берене (28.07.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/202536/st-31

---

1. Аскер кызматчыларынын бошонуусу төмөнкү негиздер боюнча жүргүзүлөт:

жашы боюнча - аскер кызматында туруусунун чектүү курагына жеткенде; пенсияга укук берген кызматтын мөөнөтү келгенде; чакыруу же контракт боюнча аскер кызматынын мөөнөтү бүткөндүгү боюнча; аскер кызматына жараксыз деп таанылгандыгы жөнүндө аскердик-дарылоо комиссиясынын чечимине байланыштуу ден-соолугунун абалы боюнча; кызматтык ылайык келбегендиги; дискредитация; Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте аскер наамынан ажыратылса; атайылап жасаган кылмышы үчүн алардын оордугуна жана жазалардын түрлөрүнө карабастан соттун айыптоо өкүмү мыйзамдуу күчүнө киргенде, ошондой эле этиятсыздыктан жасалган кылмышы үчүн аскер кызматчысына коомдон обочолонтуу менен байланышкан жазаны дайындоо жөнүндө соттун айыптоо өкүмү мыйзамдуу күчүнө киргенде; аскердик окуу жайларынан чыгарылганда; Кыргыз Республикасынын жарандыгынан ажыраганда; ишенимди жоготууга байланыштуу - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларда мамлекеттик жана муниципалдык кызмат, ошондой эле коррупцияга каршы аракеттенүү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларда.

2. Контракт боюнча аскердик кызмат өтөп жаткан аскер кызматчысы төмөнкү негиздер боюнча мөөнөтүнөн мурда бошотулушу мүмкүн:

контракттын шарттары ал тарабынан аткарбагандыгына байланыштуу; штаттардын кыскарышы боюнча же башка уюштуруу-штаттык иш-чараларга байланыштуу, эгерде аскер кызматчыны колдонуу мүмкүнчүлүгү жок болсо; (Абзац Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 7-августундагы № 164 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

3. Контракт боюнча аскер кызматын өтөп жаткан аскер кызматчысы төмөнкү негиздер боюнча аскер кызматынан мөөнөтүнөн мурда бошонууга укуктуу:

ага карата контракттын шарттарын маанилүү жана олуттуу түрдө бузуу учурунда; үй-бүлөлүк шарттар боюнча төмөнкүлөрдүн натыйжасында:

- аскер кызматчынын үй-бүлө мүчөсүнүн медициналык көрсөткүчтөрү боюнча аскер кызматчы аскер кызматын өтөп жаткан жерде жашоого мүмкүн эмес болгондугунун жана аскер кызматчыны жаңы аскер кызмат ордуна которууга мүмкүнчүлүк жоктугунун;

- үй-бүлөнүн башка жерге көчүүсүнүн зарылчылыгы менен байланышкан күйөөсүнүн - аскер кызматчынын (аялынын - аял аскер кызматчынын) аскер кызматынын орду өзгөргөндүгүнүн;

- калкты социалдык коргоо органынын корутундусуна ылайык ден-соолугунун абалы боюнча аларды жашаган жери боюнча такай багууга (жардамга, көзөмөлгө) муктаж болгон атасын, энесин, аялын, күйөөсүн, агасын, эжесин, чоң-атасын, чоң-апасын же багып алгандын же биринчи же экинчи топтун майыптарынын же карылыгы боюнча пенсиялык куракка жеткен же он сегиз жашка жетпеген адамдарды такай багуу зарылчылыгынан жана мыйзам боюнча көрсөтүлгөн жарандарды багууга милдеттүү адамдар жок болгондугунун;

- он сегиз жашка жете элек баланы багуу зарылчылыгынан, аны аскер кызматчы энеси жок (атасы) тарбиялап жаткандыгынын;

аскердик-дарылоо комиссиясы тарабынан тынч убакта катардан тышкары аскердик кызматка жарамдуу, согуш мезгилинде аскердик кызматка жарамдуу деп табылганда; Кыргыз Республикасынын өкүлчүлүктүү органдарына шайланган учурда; соттун кызмат ордуна дайындалганда же шайланганда.

4. Чакыруу боюнча аскер кызматын өтөп жаткан офицердик курамдын аскер кызматчысы ушул Мыйзамдын 33-беренесинин 2-бөлүгүнүн экинчи жана үчүнчү абзацтарында каралган шарттар бар болгондо аскер кызматынан мөөнөтүнөн мурун бошонуу укугуна ээ.

5. Каза болгон (курман болгон) аскер кызматчы каза болгон (курман болгон) күндөн баштап, ал эми сот тарабынан дайынсыз жок болгон деп табылган же каза болду деп жарыяланган аскер кызматчы, соттун чечими мыйзамдуу күчүнө кирген күндөн тартып аскердик бөлүктүн өздүк курамынын тизмесинен чыгарылат. Кийин каза болгон же дайынсыз жок болгон аскер кызматчылары өздүк курамдын тизмесинен аскер кызматчыларын бошотуу боюнча ыйгарым укук берилген мамлекеттик органдардын тиешелүү кызмат адамдарынын буйруктары (өздүк курам боюнча) менен аскердик бөлүктөрдүн командирлеринин (мекемелердин башчыларынын) тийиштүү билдирүүлөрүнүн негизинде себептери көрсөтүлүп чыгарылат. Мында каза болгон (курман болгон) аскер кызматчыларын, дайынсыз жок болгон аскер кызматчыларын, ошондой эле тынчтык убагындагы аскердик аракеттер менен байланыштуу дайынсыз жоголгон аскер кызматчыларын өздүк курамдын тизмесинен чыгаруу аскер кызматчысынын жоктугу жөнүндө маалымат алынгандан кийин, дайынсыз жок болуунун себептерин жана жагдайларын териштирүүнүн жыйынтыктарынын негизинде үч айдан кеч эмес мөөнөттө жүргүзүлөт.

6. Аскер кызматынан аскер кызматчыларын бошотуу өзгөчө же согуштук абалды киргизүү учурунда, анын аракет кылуу мезгилине токтотулат.

(Кыргыз Республикасынын 2017-жылдын 1-декабрындагы № 197 (2), 2020-жылдын 29-июлундагы № 100, 2021-жылдын 15-январындагы № 6, 2023-жылдын 7-августундагы № 164 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык) Караңыз: КР ЖС Конституциялык палатасынын 2019-жылдын 06-марты № 08-р чечими

---

Мурунку берене: [30-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/202536/st-30)  
Кийинки берене: [311-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/202536/st-311)
