КР Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын токтому менен бекитилген «КР Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Окутуу жана шайлоо технологиялары борбору жөнүндө» жобосу

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2013-жылдын 29-апрелиндеги № 61 токтому менен бекитилген

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Окутуу жана шайлоо технологиялары борбору жөнүндө ЖОБО

1. Жалпы жоболор

2. Борбордун милдеттери жана функциялары

3. Борбордун ыйгарым укуктары

4. Борбордун жетекчилиги жана кызматкерлери

1. Жалпы жоболор

1.1. Окутуу жана шайлоо технологиялары борбору (мындан ары - Борбор) Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын (мындан ары - БШК) түзүмдүк бөлүмү болуп саналат, ал шайлоону уюштуруучулардын укуктук маданиятын кеңири өздөштүрүүнүн, ошондой эле прогрессивдүү шайлоо технологияларын киргизүүнүн негизинде шайлоо укуктарын жана шайлоо процессин өркүндөтүү максатында ушул Жободо аныкталган чектерде аппараттын кызматкерлерин, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн, шайлоо комиссияларынын резервинде турган адамдарды жана шайлоонун жана референдумдардын катышуучуларынын башка категорияларын шайлоо мыйзамдары чөйрөсүндө окутуу боюнча функцияларды жана ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырууга арналган.

1.2. Борбор өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, "Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамын, "Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын Президентинин актыларын, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин токтомдорун, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдорун, БШКнын Регламентин, БШКнын аппараты жөнүндө Жобону жана ушул Жобону жетекчиликке алат.

1.3. Борбор макулдашуу боюнча шайлоо процессинин башка катышуучуларын (саясий партиялардын, талапкерлердин өкүлдөрүн, жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрүн, байкоочуларды жана башкаларды) да окутат.

1.4. Борбор өз ишин БШКнын аппаратынын башка түзүмдүк бөлүмдөрү жана төмөн турган шайлоо комиссиялары менен эриш-аркак жүзөгө ашырат.

1.5. Борбордун кызматкерлери мамлекеттик кызматчылар болуп саналат, Кыргыз Республикасынын Эмгек кодексинин жана "Мамлекеттик кызмат жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын талаптарына ылайык БШКнын төрагасы тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.

1.6. Борбордун түзүмүн жана штаттык санын БШКнын төрагасы бекитет.

2. Борбордун милдеттери жана функциялары

2.1. Борбордун негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр саналат:

- аппараттын кызматкерлерин, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн, шайлоо комиссияларынын резервинде турган адамдарды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдары жагынан окутууну уюштуруу;

- Кыргыз Республикасында шайлоону жана референдумдарды уюштуруунун жана өткөрүүнүн сапатын жогорулатуу, шайлоочулардын жана шайлоо процессинин башка катышуучуларынын укуктук маданиятын арттыруу;

- шайлоону адилет, ачык жана калыс башкаруунун теңдөөчү механизмдерин андан ары киргизүүнү, көз карандысыз байкоочулар, жарандык коом жана жалпыга маалымдоо каражаттарынын шайлоого сапаттуу байкоого жүргүзүшүн эске алуу менен шайлоо процессинин укуктук маданиятын өркүндөтүү;

- калктын аялуу топторунун өкүлдөрүнө, аялдарга, улуттук азчылыктардын өкүлдөрүнө, мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарга шайлоо укуктарын жана шайлануу укуктарын камсыз кылуу үчүн мыйзамдардын ченемдерин өркүндөтүү.

2.2. Алдыга коюлган милдеттерди аткаруу үчүн, Борбор төмөнкүдөй функцияларды жүзөгө ашырат:

- шайлоо системасын өнүктүрүү жана өркүндөтүү, шайлоону уюштуруучуларды кесиптик даярдоо жана шайлоо технологияларын өркүндөтүү менен байланышкан максаттуу программаларды турмушка ашырууга катышат;

- келишимдердин жана макулдашуулардын негизинде башка мамлекеттердин шайлоо комиссиялары, мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, саясий партиялар, коммерциялык эмес уюмдар, илимий, агартуу жана билим берүү мекемелери менен эриш-аркак аракеттенет, анын ичинде тикелей көп тараптуу жана эки тараптуу байланыштарды түзүү аркылуу аракеттенет;

- өз ыйгарым укуктарынын чектеринде шайлоо укугу жана шайлоо процесси менен байланышкан маселелерди чечүүдө шайлоо комиссияларына, мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына, башка уюмдар менен мекемелерге практикалык жардам көрсөтөт;

- БШКнын аппаратынын кызматкерлерин, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн, шайлоо комиссияларынын резервинде турган адамдарды кесиптик даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштурат;

- шайлоочуларды, талапкерлерди жана алардын өкүлдөрүн, саясий партиялардын өкүлдөрүн, байкоочуларды, ЖМКнын жана мамлекеттик органдардын өкүлдөрүн, шайлоо процессинин башка катышуучуларын окутууну өткөрөт;

- БШКнын аппаратынын кызматкерлерин, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн, шайлоо комиссияларынын резервинде турган адамдарды алардын ишинде зарыл болгон маалыматтар жана материалдар менен камсыз кылат;

- эң жаңы билим берүү жана маалымат технологияларын киргизүү аркылуу билим берүү процессинин системасын өркүндөтөт;

- шайлоо процессинин катышуучуларын шайлоо укугунун жана шайлоо процессинин негиздерине окутууну таламдаш уюмдар жана мекемелер менен бирдикте уюштурат;

- ар кандай деңгээлдердеги шайлоо комиссияларынын ишине алда канча натыйжалуу билим берүү-маалыматтык технологияларды дифференциялуу киргизүүнү камсыз кылат;

- БШКнын пландарында каралган иш-чараларды даярдоого жана өткөрүүгө катышат;

- окутуу чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык юридикалык жана жеке жактар менен, анын ичинде чет өлкөлүк ушундай жактар менен ишкер байланыштарды түзөт жана кызматташат;

- шайлоо процессине заманбап жана прогрессивдүү шайлоо технологияларын киргизүү боюнча көмөк көрсөтөт;

- шайлоо жана референдумдар жөнүндө мыйзамдарды өркүндөтүү боюнча сунуштарды даярдоого катышат;

- шайлоо алдындагы иш-чаралардын мезгилинде шайлоо процессинин катышуучуларын окутууну жүргүзүүнүн натыйжалуулугунун мониторингин жүргүзөт;

- шайлоо технологияларын өркүндөтүү маселелери боюнча ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгат;

- Борбордун компетенциясына кирген маселелер боюнча "Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамында, "Кыргыз Республикасынын референдуму жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында, "Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында, "Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында, "Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген талаптарды аткарууну камсыз кылат;

- шайлоо процессинин катышуучуларынын укуктук маданиятын арттыруу боюнча иш-чараларды иштеп чыгат;

- БШКнын чечимдерине, БШКнын төрагасынын, анын орун басарларынын, аппараттын жетекчисинин тапшырмаларына жана ушул Жобого ылайык башка функцияларды аткарат.

3. Борбордун ыйгарым укуктары

Жүктөлгөн милдеттерди турмушка ашыруу үчүн, Борбор төмөнкүлөргө укуктуу:

3.1. БШКнын аппаратынын башка бөлүмдөрү, кызматкерлери жана төмөн турган шайлоо комиссиялары менен эриш-аркак аракеттенүүгө.

3.2. Өз ыйгарым укуктарынын чектеринде төмөн турган шайлоо комиссияларында, мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, коомдук бирикмелерде жана башка уюмдарда БШКнын аппаратынын атынан иш алып барууга, шайлоону жана референдумдарды даярдоо жана өткөрүү маселелери боюнча алар менен байланыштарды жүргүзүүгө.

3.3. Шайлоо мыйзамдары жагынан шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн жана шайлоо комиссияларынын резервинде турган адамдарды, ошондой эле, макулдашуу боюнча, шайлоо процессинин башка катышуучуларын окутууну жүзөгө ашырууга.

3.4. Шайлоо укугунун, шайлоо процессинин жана шайлоо технологияларынын маселелери боюнча консультацияларды, кеңешмелерди, семинарларды, конференцияларды, "тегерек столдорду" өткөрүүгө.

3.5. Чет өлкөлөрдүн укуктук, илимий жана билим берүү мекемелери жана эл аралык уюмдар менен түзүлгөн келишимдердин жана макулдашуулардын алкагында шайлоо мыйзамдары жагынан алардын тажрыйбасын иликтөө жана пайдалануу максатында кызматташтыкты жүзөгө ашырууга.

3.6. Зарылчылык болгон учурда иш үчүн белгиленген тартипте кесиптик жактан даярдалган персоналды, анын ичинде чет өлкөлүк консультанттарды тартууга.

3.7. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карама-каршы келбеген иштин консультациялык, окутуучу жана башка формаларын жүзөгө ашырууга.

3.8. Өз компетенциясынын чектеринде башка ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырууга.

4. Борбордун жетекчилиги жана кызматкерлери

4.1. Борборго директор жетекчилик кылат, ал аппарат жетекчисинин сунушу боюнча БШКнын төрагасы тарабынан дайындалат жана кызматтан бошотулат.

4.2. Борбордун директору:

- Борбордун ишине жалпы жетекчилик кылат, Борборго жүктөлгөн милдеттердин ойдогудай аткарылышы үчүн жоопкерчилик тартат;

- Борбордун кызматкерлеринин ишин координациялайт;

- бекитилген иш планды кызматкерлер аткарышын камсыз кылат жана жүрүшүн контролдойт;

- Борбордун компетенциясына кирген маселелер боюнча Борбордун кызматкерлери менен кеңешмелерди жүргүзөт;

- Борбордо иш кагаздарын ойдогудай жүргүзүүнү, эмгектик жана аткаруу тартибин камсыз кылат;

- шайлоо мыйзамдары жагынан аппараттын кызматкерлерин, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн жана шайлоо комиссияларынын резервинде турган адамдарды окутуу жана шайлоо технологияларын киргизүү боюнча ишти уюштурат;

- шайлоо технологияларын өркүндөтүү практикасын иликтейт;

- шайлоо системалары жана шайлоо процессин өркүндөтүү маселелери боюнча эл аралык практиканы талдайт жана алдыңкы тажрыйбаны жалпылайт;

- Борбордун ишинин учурдагы жана келечектүү пландарын түзөт;

- БШКнын жыйналыштарына, БШКнын төрагасындагы жана аппараттын жетекчисиндеги кеңешмелерге катышат;

- БШКнын төрагасынын, анын орун басарларынын же аппараттын жетекчисинин тапшыруусу боюнча кеңешмелердин, семинарлардын ишине катышат;

- Борбордун кызматкерлеринин ортосунда функциялык милдеттерди жана келип түшкөн документтерди бөлүштүрөт;

- Борбордун ишине тиешелүү маселелер боюнча ченемдик-усулдук документтердин долбоорлорун иштеп чыгууну камсыз кылат;

- Кыргыз Республикасынын шайлоо технологияларын жана шайлоо системасын өркүндөтүү боюнча программалардын долбоорлорун иштеп чыгууга катышат;

- шайлоо процессинин катышуучуларынын укуктук маданиятын жогорулатуу жана алар этиканын ченемдерин сакташы боюнча ишти жүргүзөт;

- Борбордун компетенциясына тиешелүү маселелер боюнча шайлоо процессинин катышуучуларына консультация берет;

- шайлоо жана референдумдар жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү боюнча сунуштарды иштеп чыгууга катышат;

- шайлоо өнөктүктөрүн уюштуруунун ар кандай аспекттери жана Кыргыз Республикасынын шайлоо системасын реформалоо боюнча лекцияларды, мактешүүлөрдү, семинарларды, брифингдерди жана башка иш-чараларды уюштурат жана өткөрөт;

- эл аралык жана башка уюмдар менен кызматташуу боюнча ишти жүзөгө ашырат;

- Борбордун компетенциясына кирген башка функцияларды жүзөгө ашырат.

Борбордун директору жокто анын милдеттерин эксперттердин бири аткарат.

4.3. Борбордун эксперттери:

- пландуу тапшырманы жана директордун тапшырмаларын аткарат;

- шайлоо мыйзамдары жагынан аппараттын кызматкерлерин, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн жана шайлоо комиссияларынын резервинде турган адамдарды окутуу жана шайлоо технологияларын киргизүү боюнча окутууну уюштурат жана жүргүзөт;

- жакынкы жана алыскы чет өлкөлөрдө шайлоо технологияларын жана шайлоо процессин өркүндөтүү маселелерин изилдейт;

- шайлоо технологияларын өркүндөтүү маселелери боюнча ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгат;

- Кыргыз Республикасынын аймагындагы, ошондой эле анын чегинен тышкары жактагы шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн жана жарандарды окутуу маселелери боюнча семинарларды, конференцияларды жана башка иш-чараларды даярдоону жана өткөрүүнү жүзөгө ашырат;

- шайлоо технологияларынын маселелери боюнча ченемдик-укуктук, маалыматтык-усулдук жана башка маалымат базасын түзөт жана комплекттейт;

- шайлоону жана референдумдарды даярдоонун жана өткөрүүнүн жүрүшүнө Борбордун ишине тиешелүү бөлүгү жагынан мониторингди уюштурат;

- өз компетенциясынын чектеринде төмөн турган шайлоо комиссияларына консультациялык жардам берет;

- шайлоо процессинин катышуучуларынын укуктук маданиятты жогорулатуу жана алар этиканын ченемдерин сакташы боюнча ишти жүргүзөт;

- Борборго келип түшкөн документтер, шайлоо процессинин катышуучуларынын, жарандардын даттануулары жана кайрылуулары боюнча материалдарды карайт жана даярдайт;

- БШКнын пландарында каралган иш-чараларды даярдоого жана өткөрүүгө катышат;

- БШКнын төрагасынын, БШКнын төрагасынын орун басарларынын, аппараттын жетекчисинин, жана анын орун басарынын, Борбордун директорунун тапшыруусу боюнча кеңешмелердин, семинарлардын, конференциялардын ишине катышат;

- Борбордун компетенциясына кирген башка функцияларды жүзөгө ашырат.