# 3-статья. Балдардын укуктарын ишке ашыруунун негизги принциптери

- Документ: [Кыргыз Республикасынын балдар жөнүндө кодекси](https://aqlex.ai/kg/doc/1949)
- Документтеги орду: 1-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2006-жылдын 7-августундагы №151 " Кыргыз Республикасынын балдар жөнүндө кодекси"
- Актынын түрү: Кодекс
- Номери: 151
- Кабыл алынган күнү: 07.08.2006
- Статусу: Күчүн жоготкон
- Редакциянын күнү: 10.07.2012
- Күчүн жоготуунун негизи: [Кодекс КР от 10 июля 2012 года № 100 "Кодекс Кыргызской Республики о детях"](https://aqlex.ai/kg/doc/203700)
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/1949/st-3>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/3-25/edition/422349/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/1949/st-3.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 10.07.2012 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын балдар жөнүндө кодекси, 3-статья (10.07.2012 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/1949/st-3

---

Кыргыз Республикасынын Балдар жөнүндө кодекси төмөнкүдөй принцип- терге негизденет:

- мыйзамдарда бекемдөө менен баланын укуктары менен таламдарынын

биринчи кезектүүлүгүн таануу;

- расасынын, өњ-түсүнүн, жынысынын, тилинин, дининин, саясий же

башка ынанымдарынын, улуттук, этностук же социалдык тегинин, мүлктүк абалынын, ден соолук абалынын же баланын төрөлүшүнүн, анын ата-энелери- нин, мыйзамдуу өкүлдөрүнүн же кандайдыр башка жагдайлардын белгилери боюнча басмырлоого жол берилбөөсү;

- балдардын эњ жакшы турмушун камсыз кылуу максатында аларды би-

ринчи кезекте коргоону жана камкордук көрүүнү камсыз кылуу;

- коомдун тењ укуктуу мүчөсү катары баланын укугун жана эркиндигин

урматтоо жана камсыз кылуу;

- балага тиешелүү чечимдерди кабыл алууда анын пикирин милдеттүү

түрдө эске алуу менен баланын өз пикирин билдирүү укугун камсыз кылуу;

- баланы денебой, моралдык зомбулуктан, мазактоонун же кыянаттык-

тын, бардык түрлөрүнөн коргоону, ошондой эле камкордуктун жоктугунан же аяр эмес мамиле жасоодон улам ага карата эзүүнүн бардык түрлөрүнөн кор- гоону камсыз кылуу;

- баланы анын өнүгүү жөндөмдүүлүгүнө ылайык тарбиялоо боюнча жооп-

керчилик тартуучу ата-энелердин жана аларды алмаштыруучулардын укуктары менен милдеттерин сыйлоо;

- балдарды толук кандуу тарбиялоону камсыз кылуу, алардын укуктары

менен таламдарын коргоо, аларды коомдо жашоого даярдоо максаттарында үй-бүлөлөргө мамлекеттик колдоо көрсөтүү;

- ата-энелердин, алардын өкүлдөрүнүн жана коомдун балдардын укук-

тарына жана өзгөчө муктаждыктарына карата кулакдар болушун жана сезим- талдыгын жогорулатуу;

- баланын укуктарын коргоо боюнча кызматтарды децентралдаштыруу,

балдардын укуктары менен таламдарын коргоо чөйрөсүндө мамлекеттик жана мамлекеттик эмес мекемелердин ортосундагы өнөктөштүктү камсыз кылуу;

- баланын укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу таламдарын бузу-

улар, ага залал келтирүү үчүн мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамдарынын, ошондой эле жарандар- дын жоопкерчиликтери;

- баланы коргоо боюнча чараларды көрүүдө анын этностук, диний жана

маданий тегин эске алуу менен баланы камкордукка алуунун, тарбиялоонун жана билим берүүнүн туруктуулугун жана үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылуу;

- мамлекет, коом, үй-бүлө тарабынан баланын укуктары менен эркин-

диктерин сактоо жана коргоо;

- ата-энелер менен аларды алмаштыруучу адамдардын баланын таламда-

рын жакшы камсыз кылууга өзгөчө көњүл буруу менен анын ойдогудай өнүгүшүн камсыздоо милдеттери.

---

Мурунку берене: [2-статья](https://aqlex.ai/kg/doc/1949/st-2)  
Кийинки берене: [4-статья](https://aqlex.ai/kg/doc/1949/st-4)
