# 1-статья. Негизги түшүнүктөр - Документ: [Кыргыз Республикасындагы ВИЧ/СПИД жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/1747) - Документтеги орду: I бөлүм - Толук аталышы: КР 2005-жылдын 13-августундагы № 149 "Кыргыз Республикасындагы ВИЧ/СПИД жөнүндө" Мыйзамы - Актынын түрү: Закон - Номери: 149 - Кабыл алынган күнү: 13.08.2005 - Статусу: Күчүн жоготкон - Редакциянын күнү: 12.01.2024 - Күчүн жоготуунун негизи: [Закон КР от 12 января 2024 года № 10 "Об общественном здравоохранении"](https://aqlex.ai/kg/doc/230002377) - Тексттин тили: кыргыз тили - aqlex'теги барагы: - Расмий булак: - Башка тилдеги тексти (Markdown): > Текст расмий булактын маалыматы боюнча 12.01.2024 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз. > > Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасындагы ВИЧ/СПИД жөнүндө, 1-статья (12.01.2024 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/1747/st-1 --- Бул Мыйзамда төмөнкүдөй түшүнүктөр колдонулат: ВИЧ - адамдын иммуножетишсиздигинин вирусу; ВИЧ-инфекция - адамдын иммуножетишсиздигинин вирусу козгоочу дарт; СПИД - иммуножетишсиздигин жугузуунун синдрому - адамдын иммуножетишсиздигинин тутумунун адамдын иммуножетишсиздигинин вирусу менен өтө терең жабырлануусун шарттаган ооруну козгоочу ВИЧ-инфекциянын акыркы баскычы; ЛЖВС - ВИЧ/СПИДге чалдыккан адамдар - оорунун ачык байкалбаган баскычында, ошондой эле адамдын иммуножетишсиздигинин вирусу менен иммундук тутуму терең жабыркаган баскычында да адамдын иммуножетишсиздигинин вирусуна чалдыккан адамдар; ЛПВС - ВИЧ/СПИДден жабыркаган адамдар - алардын туугандарынын жана жакын адамдарынын ВИЧ/СПИДди жуктуруп алганына байланыштуу моралдык жана мүлк жагынан зыян тарткан адамдар; ВИЧти медициналык текшерүү - тесттөөгө чейинки жана тесттөөдөн кийинки психосоциалдык кеңеш берүү менен коштолгон, адамды иммуножетишсиздигинин вирусун жуктуруп алуусун текшерүү; ВИЧти купуя текшерүү - адамдын инсандыгын күбөлөндүрүүчү документтерди көрсөтпөстөн жана текшерилип жаткан адамдын жеке маалыматтарын билдирбестен ВИЧти жуктуруп алууну өз ыктыяры менен медициналык текшерүү; ВИЧти жашыруун текшерүү - ВИЧти жуктуруп алууну медициналык текшерүү, бул учурда текшерилип жаткан адамга ВИЧке текшерүүдөн өткөндүгү жөнүндө маалыматтар жана анын жыйынтыктары купуя калуу кепилдиги берилет; ВИЧти милдеттүү текшерүү - адамдардын макулдугу менен ВИЧти жуктуруп алуусун медициналык текшерүү бул белгилүү аракеттерди жасоо жана жарандардын айрым категориялары үчүн милдеттүү болуп саналган талаптар; ВИЧти мажбурлап текшерүү - адамдын макулдугусуз, тергөө органдарынын токтомунун негизинде соттун чечими боюнча ВИЧти жуктуруп алуусун медициналык текшерүү; писихосоциалдык кеңеш берүү - текшерилүүчү адам менен психоэмоциаоналдык стрессти жеңүүгө мүмкүндүк берүүчү жана ВИЧ/СПИДге байланыштуу чечимди кабыл алууда колдоо көрсөтүүчү адамдын ортосундагы купуя сүйлөшүү. ВИЧ инфекциясы учурундагы психосоциалдык кеңеш берүү процесси тестке чейинки жана тесттен кийинки кеңеш берүүлөрдөн турат; стигма - "тамга", "жарлык"; стигматизациялоо - ВИЧ/СПИДге байланыштуу адамга жарандардын тобуна алардын кадыр-баркын төмөндөтүүчү касиет; кодулоо - ВИЧ/СПИДге чалдыккандыгы боюнча ЛЖВС жана ЛПВС адамдардын укуктары менен эркиндиктерин кысымга алуу; өксүк топтор - алардын мүчөлөрүнүн жүрүм-турумдарынын өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу, тактап айтканда, сактануусуз жыныстык катнаш же баңгизаттарын кантамырга сайышкан коомдук саламаттыкка өзгөчө коркунуч туудуруучу, ВИЧ инфекциясынын таралуу тобокелчилиги бир кыйла чоң адамдардын тобу. 11- статья. Жөнгө салуу предмети Ушул Мыйзам Кыргыз Республикасынын аймагында ВИЧ/СПИДдин таралышынын алдын алуу, ВИЧ/СПИД менен жашаган адамдардын укуктарын коргоо боюнча иш-чаралардын тутумун, Кыргыз Республикасынын жарандарынын коопсуздугун камсыз кылуу маселелерин мыйзамдык жөнгө салуу тартибин аныктайт. (КР 2017-жылдын 4-майындагы № 74 Мыйзамынын редакциясына ылайык) --- Кийинки берене: [2-статья](https://aqlex.ai/kg/doc/1747/st-2)