Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигине караштуу Отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттик жөнүндө жобо (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомуна)

КР Министрлер Кабинетинин 2021-жылдын 20-декабрындагы № 320 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

5-тиркеме

(Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2021-жылдын 5-мартындагы № 80 токтомуна)

Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигине караштуу Отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттик жөнүндө жобо

1. Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигине караштуу Отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттик Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигинин (мындан ары - Министрлик) лицензиялоо жана электр, жылуулук энергиясына жана жаратылыш газына тарифтерди белгилөө аркылуу отун-энергетикалык комплексинин субъекттеринин ишин мамлекеттик жөнгө салуучу ведомстволук бөлүмү болуп эсептелет.

2. Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигине караштуу Отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттик (мындан ары - Мамагенттик) Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттиктин укук улантуучусу болуп саналат.

3. "Кыргыз Республикасындагы табигый монополиялар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык Мамагенттик отун-энергетикалык комплекси (мындан ары - ОЭК) жаатындагы ыйгарым укуктуу монополияга каршы орган болуп эсептелет.

4. Мамагенттик өзүнүн ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, ченемдик укуктук актыларды, техникалык регламенттерди жана Кыргыз Республикасы катышкан эл аралык келишимдерди, ошондой эле ушул Жобону жетекчиликке алат.

5. Мамагенттик Кыргыз Республикасынын мамлекеттик герби түшүрүлгөн, мамлекеттик жана расмий тилдерде аталышы жазылган мөөрү, ошондой эле белгиленген үлгүдөгү башка мөөрлөрү, штамптары, бланктары жана Казыналык системада башка эсептери бар юридикалык жак болуп эсептелет.

6. Мамагенттиктин ишин Министрлик контролдойт.

7. Мамагенттиктин түзүмү жана штаттык ырааттамасы белгиленген штаттык сандын чегинде Министрлик тарабынан бекитилет.

8. Мамагенттиктин толук аталышы:

мамлекеттик тилде: "Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигине караштуу Отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттик"; расмий тилде: "Государственное агентство по регулированию топливно-энергетического комплекса при Министерстве энергетики и промышленности Кыргызской Республики". Мамагенттиктин кыскартылган аталышы: мамлекеттик тилде: "ОЭКМА"; расмий тилде: "ГАРТЭК".

9. Юридикалык дареги: 720056, Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары, И.Ахунбаев көчөсү, 119.

10. Мамагенттик өз ишин юридикалык жана жеке жактар менен өз ара аракеттенүү аркылуу жүргүзөт.

11. Мамагенттиктин максаты болуп лицензиялоо жана электр, жылуулук энергиясына жана жаратылыш газына тарифтерди белгилөө аркылуу отун-энергетикалык комплексинин субъекттеринин ишин мамлекеттик жөнгө салуу жаатында бирдиктүү мамлекеттик саясатты ишке ашыруу эсептелет.

12. Мамагеттиктин милдеттери:

- керектөөчүлөрдүн жана ОЭК субъекттеринин кызыкчылыктарынын балансын камсыз кылуу;

- ОЭК субъекттеринин ишинин экономикалык натыйжалуулугун жана ишенимдүүлүгүн жогорулатуу үчүн шарттарды түзүү;

- ОЭК жаатында монополияга каршы жөнгө салууну ишке ашыруу;

- керектөөчүлөрдү Кыргыз Республикасынын аймагында экономикалык негизделген баалар боюнча электр, жылуулук энергиясы жана жаратылыш газы менен камсыз кылуу максатында ОЭК субъекттеринин ишин мамлекеттик жөнгө салуу;

- бардык керектөөчүлөр үчүн электр өткөрүү линияларын, жылуулук берүү жана газ менен жабдуу системасын пайдаланууга бирдей мүмкүндүктөрдү жана шарттарды камсыз кылуу.

13. Мамагенттик төмөнкүдөй функцияларды аткарат:

- төмөнкүлөргө лицензияларды берет:

электр энергиясын өндүрүү, берүү, бөлүштүрүү, сатуу, импорттоо жана экспорттоо (энергиянын кайра жаралуучу булактарын пайдалануунун натыйжасында алынуучу электр энергиясын өндүрүүдөн, ошондой эле 1000 кВт чейин кубаттуулукта жеке колдонуу үчүн энергиянын кайсыл булактарынан болбосун электр энергиясын өндүрүүдөн тышкары); жылуулук энергиясын өндүрүү, берүү, бөлүштүрүү жана сатуу (энергиянын кайра жаралуучу булактарын пайдалануунун натыйжасында алынуучу электр энергиясын өндүрүүдөн, ошондой эле жеке колдонуу үчүн энергиянын кайсыл булактарынан болбосун электр энергиясын өндүрүүдөн тышкары); өсүмдүк чийки затынан биоэтанолдун өнөр жай көлөмүндө өндүрүүдөн жана аны сатуудан тышкары, мунайды жана жаратылыш газын кайра иштетүү; жаратылыш газын өндүрүү, берүү, бөлүштүрүү жана сатуу;

- отун-энергетикалык комплекси жаатында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген лицензиялык талаптардын сакталышын контролдойт;

- энергетика компаниялары менен иштешүү жөнүндө макулдашууларды иштеп чыгат жана түзөт, макулдашууларда белгиленген талаптардын жана шарттардын сакталышын текшерет, текшерүүлөрдүн жана даттануулардын жыйынтыктары боюнча бузууларды жоюу боюнча жазма буйруктарды берет;

- ОЭК субъекттери тарабынан техникалык-экономикалык көрсөткүчтөрдүн сакталышына, электр, жылуулук энергиясына жана жаратылыш газына бааларды (тарифтерди) түзүүнүн тууралыгына жана колдонулушуна мониторинг жүргүзөт жана контролдойт;

- берилген маалыматтардын аныктыгы боюнча ОЭК субъекттеринин ишине комплекстүү талдоо жүргүзөт;

- энергетика ишканаларында реконструкциялоо, модернизациялоо жана энергетикалык ишканалардагы жаңы курулуштун бекитилген пландарын ишке ашыруунун зарылдыгын эске алуу менен пайданын ченемдерине эсептөө жүргүзөт;

- электр, жылуулук энергиясына жана жаратылыш газына тарифтердин, ошондой эле лицензиаттар же (жана) ОЭК субъекттери тарабынан көрсөтүлүүчү кызматтардын наркына эсептөө жүргүзөт жана бекитет;

- энергия ресурстарын керектөөчүлөрдүн (абоненттердин), ОЭК жаатындагы табигый монополия субъекттеринин кызыкчылыктарынын балансын алардын ишин мамлекеттик жөнгө салуу жана контролдоо аркылуу камсыз кылат;

- ОЭКтин иштешин өркүндөтүүгө багытталган ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгууга катышат;

- ОЭК жаатындагы табигый монополиялардын субъекттеринин мамлекеттик реестрин түзөт жана жүргүзөт;

- энергия керектөөчүлөрдүн жана ОЭК субъекттеринин даттанууларын жана арыздарын белгиленген тартипте карайт;

- электр, жылуулук энергиясына жана жаратылыш газына тарифтерди эсептөөнүн методологиясын иштеп чыгат;

- электр, жылуулук жана жаратылыш газ түйүндөрүнө технологиялык кошулуу үчүн акы төлөөнүн өлчөмүн эсептөө методологиясын иштеп чыгат;

- башка мамлекеттик органдар менен биргеликте техникалык жардам берүү, ОЭКке инвестицияларды тартуу программаларын координациялоого катышат;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилген тарифтик саясат, аны ишке ашыруу, ошондой эле өзүнүн иши жана кабыл алынган чечимдер жөнүндө маалыматтарды жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу жана сайттарга жайгаштыруу жолу менен коомчулукка маалымдайт;

- энергиянын кайра жаралуучу булактарын (мындан ары - ЭКЖБ) пайдалануу менен генерацияны өнүктүрүү үчүн жагымдуу шарттарды түзүү жөнүндө сунуштарды киргизет;

- баа түзүү жана ОЭК субъекттеринин ишин жөнгө салуу маселелери боюнча эл аралык уюмдардын ишине белгиленген тартипте катышат жана ушул жааттагы илимий-техникалык кызматташууну ишке ашырат;

- тейлеген тармактагы чөйрөдө укуктук пропагандалоо боюнча иш-чараларды жүргүзөт;

- кубаттуулукту квоталоо алкагынан тышкары курулган, ээлери жеңилдик берилген мезгил боюнча тарифтик жеңилдиктерге талапкер болбогон ЭКЖБ пайдаланылган орнотмолор үчүн чыгымды актоо мезгилинин мөөнөтүн белгилейт;

- Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине ылайык бузуулар жөнүндө иштерди карайт;

- электр энергиясын ички керектөөчүлөрдөн ыйгарым укуктуу банкка келип түшкөн акча каражаттары боюнча электр энергиясын иштеп чыгууну, берүүнү жана бөлүштүрүүнү ишке ашырган компаниялардын ортосунда үлүштүк бөлүштүрүүнү белгилейт.

14. Мамагенттик өз функцияларын ишке ашыруу үчүн төмөнкүлөргө укуктуу:

- мамлекеттик органдарга жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына, менчигинин түрүнө карабастан жеке жана юридикалык жактарга Мамагенттиктин компетенциясына кирген маселелер боюнча бузууларды токтотуу жана алардын кесепеттерин жоюу жөнүндө аткарууга милдеттүү болгон жазма буйруктарды берүүгө;

- ОЭК чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузгандыгы үчүн ОЭК субъекттерине, алардын жетекчилерине, ошондой эле жеке адамдарга белгиленген тартипте айып салууга жана экономикалык санкцияларды колдонууга;

- ОЭК жаатындагы мыйзамдарды сактоо, ошондой эле ОЭК субъекттери тарабынан бааларды (тарифтерди) туура түзүү жана колдонуу маселелери боюнча текшерүүлөрдү жүргүзүүгө, зарыл болгон документтерди, жазуу жүзүндө жана оозеки түрдө маалыматтарды жана түшүндүрмөлөрдү алууга;

- ОЭК субъекттеринин башкаруу жана операциялык ишинин натыйжалуулугуна мониторинг жүргүзүүгө жана аны контролдоого, ошондой эле талдоого;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, түзүлгөн макулдашууларга ылайык ОЭК субъекттеринен бардык зарыл болгон маалыматтарды, отчетторду, башка документтерди алууга;

- ОЭК чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуулар жөнүндө материалдарды зарыл болгон учурда укук коргоо органдарына берүүгө;

- доо арыздары менен сот органдарына кайрылууга жана сотторго катышууга;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилүүчү тарифтик саясат жана аны Кыргыз Республикасында ишке ашыруу боюнча энергия алып жүрүүчүлөрдүн керектөөчүлөрү менен түшүндүрүү иштерин жүргүзүү максатында коомдук угууларды, конференцияларды, семинарларды жана башка иш-чараларды уюштурууга;

- эл аралык макулдашууларды түзүү, эл аралык долбоорлорду жана программаларды иштеп чыгуу жана ишке ашыруу жөнүндө сунуштарды белгиленген тартипте киргизүүгө, ошондой эле анын компетенциясына кирген маселелер боюнча чет мамлекеттердин мамлекеттик органдары, эл аралык жана коомдук уюмдар менен кызматташууга;

- өз ара пайдалуу негизде чет өлкөлүк мекемелер, эл аралык уюмдар, ошондой эле Кыргыз Республикасынын уюмдары менен белгиленген тартипте өз ара аракеттенүүгө жана кызматташууга, чет мамлекеттердин энергетика чөйрөсүндөгү жетишкендиктерин жана тажрыйбасын үйрөнүүгө жана практикада колдонууга;

- энергетика секторун колдоо үчүн чет мамлекеттердин тиешелүү ведомстволору (жөнгө салуучулары), ошондой эле эл аралык ассоциациялар менен белгиленген тартипте өз ара аракеттенүүгө;

- Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексине ылайык бузуулар жөнүндө иштерди кароонун жыйынтыктары боюнча жаза колдонууга;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башка укуктарды ишке ашырууга.

15. Мамагенттикти Кыргыз Республикасынын энергетика жана өнөр жай министринин сунуштамасы боюнча Кыргыз Республикасынын Премьер-министри тарабынан кызмат ордуна дайындалуучу жана кызмат ордунан бошотулуучу директор башкарат.

16. Мамагенттиктин директорунун бир орун басары болот.

Директордун орун басары мамлекеттик жарандык кызмат жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Кыргыз Республикасынын энергетика жана өнөр жай министри тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана ээлеген кызмат ордунан бошотулат. Мамагенттиктин директорунун орун басары директорго түздөн-түз баш иет жана ага жүктөлгөн милдеттердин жана ыйгарым укуктардын чегинде Мамагенттиктин ишин уюштурат.

17. Мамагенттиктин директору:

- Мамагенттиктин ишине жалпы жетекчилик кылат жана Мамагенттикке жүктөлгөн милдеттердин жана функциялардын аткарылышына жеке жоопкерчилик тартат;

- Кыргыз Республикасынын жана чет мамлекеттердин мамлекеттик органдары, ишканалары, мекемелери жана уюмдары менен болгон мамилелерде Мамагенттиктин атынан чыгат, өзүнүн ыйгарым укуктарынын чегинде сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт жана Мамагенттиктин компетенциясына кирген маселелер боюнча чет мамлекеттердин мамлекеттик органдары, эл аралык уюмдар (ассоциациялар) жана юридикалык жактар менен өз ара аракеттенүү жана кызматташуу жөнүндө эл аралык келишимдерге кол коёт;

- Мамагентиктин компетенциясына кирген маселелер боюнча буйруктарды чыгарат жана чечимдерди кабыл алат;

- Мамагенттиктин милдеттериндеги жана функцияларындагы өзгөртүүлөргө байланыштуу гана өзгөрүшү мүмкүн болгон Мамагенттиктин түзүмүн бекитүү боюнча Кыргыз Республикасынын энергетика жана өнөр жай министрине сунуштарды киргизет. Мында Мамагенттиктин директорун дайындоо Мамагеттиктин түзүмүн өзгөртүү үчүн негиз болуп эсептелбейт;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленген чекте штаттык ырааттаманы, эмгек акы төлөө фондун жана Мамагенттиктин кызматкерлеринин чектик санын бекитүү үчүн Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрине сунуштарды киргизет;

- Кыргыз Республикасынын энергетика жана өнөр жай министрине Мамагентиктин мамлекеттик кызматкерлеринин чектик саны жөнүндө сунуштарды киргизет;

- мамлекеттик жарандык кызмат жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Мамагенттиктин мамлекеттик кызматкерлерин кызмат ордуна дайындайт жана кызмат ордунан бошотот;

- эмгек жөнүндө мыйзамдарда белгиленген тартипте Мамагенттиктин техникалык жана кенже тейлөө персоналын кызмат ордуна дайындайт жана кызмат ордунан бошотот;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Мамагенттиктин кызматкерлерине карата сыйлоо же тартиптик жаза чараларын колдонот;

- Мамагенттиктин кызматкерлеринин өкүлчүлүктүү органы менен жамааттык келишимге кол коет;

- мыйзам менен белгиленген тартипте Мамагенттиктин каражаттарын жана мүлкүн башкарат;

- кызматкерлерди, ошондой эле Мамагенттиктин милдеттерин аткарууга колдоо көрсөткөн жарандарды сыйлоо үчүн белгиленген тартипте Мамагенттиктин ведомстволук сыйлыктарын уюштурат, белгиленген тартипте ведомстволук сыйлыктар жана алардын сүрөттөлүшү жөнүндө жобону бекитет;

- Мамагенттиктии расмий символдору жана алардын сүрөттөлүшү жөнүндө жобону бекитет;

- Мамагенттиктин өзгөчө айырмаланган кызматчыларын жана кызматкерлерин белгиленген тартипте мамлекеттик сыйлыктар менен сыйлоого жана ардак наамдарды ыйгарууга көрсөтөт;

- бузуулар жөнүндө иштерди кароого ыйгарым укуктар берилген комиссияларды түзөт, комиссия жөнүндө жобону, анын сандык жана персоналдык курамын бекитет;

- Кыргыз Республикасынын Бузуулар жөнүндө кодексинде каралган учурларда бузуулар жөнүндө протоколдорду түзүүгө жана жазаларды колдонууга ыйгарым укуктар берилген кызмат адамдарынын тизмесин аныктайт;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башка ыйгарым укуктарды ишке ашырат.

18. Министрликтин коллегиясы жана Мамагенттиктин жетекчилиги тарабынан кабыл алынуучу чечимдерди алдын ала ар тараптуу, кесипкөй кароо жана даярдоо үчүн Мамагенттиктин алдында персоналдык курамы жана жобосу Мамагенттиктин директору тарабынан бекитилген Отун-энергетикалык комплексин жөнгө салуу боюнча комиссия иштейт.

19. Мамагенттиктин чыгымдары республикалык бюджеттин, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык түзүлгөн атайын каражаттардын жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка булактардын эсебинен каржыланат.

20. Мамагенттиктин ишин кайра уюштуруу жана токтотуу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ишке ашырылат.

21. Мамагенттиктин иши токтотулган учурда Мамагенттиктин документтери "Кыргыз Республикасынын улуттук архив фонду жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык сакталат жана колдонулат.