6-статья. Изин суутпай издөө ишинде инсандын укуктарын жана эркиндиктерин сактоонун кепилдиктери

Изин суутпай издөө ишин жүзөгө ашыруучу органдар (кызмат адамдары) изин суутпай издөө ишин жүргүзүүдө адамдын жана жарандын жеке жашоосунун, кат жазышууларынын телефон жана башка сүйлөшүүлөрүнүн кол тийбестигине, турак жайынын, почта, телеграф, электрондук жана башка билдирүүлөрүнүн кол тийбестигине укуктарынын сакталышын камсыз кылууга милдеттүү. Изин суутпай издөө ишин ушул Мыйзамда каралбаган максаттарга жетишүү жана милдеттерди чечүү үчүн жүзөгө ашырууга жол берилбейт. Изин суутпай издөө ишин жүзөгө ашыруучу органдын аракети өзүнүн укуктарын жана эркиндиктерин чектөөгө алып келди деп эсептеген адам бул аракеттерге изин суутпай издөө ишинин жогору турган органына, прокурорго же сотко даттана алат. Ишти кароонун толуктугун жана ар тараптуулугун камсыз кылуу максаттарында изин суутпай издөө ишин жүзөгө ашыруучу орган прокурордун же соттун талабы боюнча ага оперативдүү кызыкчылыктын объекттинин чөйрөсүнө киргизилген адам жөнүндө, изин суутпай издөө ишин жүзөгө ашыруучу органдардын штаттык жашыруун кызматкерлери жөнүндө жана изин суутпай издөө иш-чараларын жүргүзүүгө купуя көмөктөшкөн адамдар жөнүндө, ошондой эле изин суутпай издөө ишин жүргүзүшүн уюштурулушу жана тактикасы жана мамлекеттик жашыруун сырды түзгөн башка маалыматтар жөнүндө маалыматтарды кошпогондо, аларды арыздануучуга берүүдөн баш тартылган маалыматтар жөнүндө маалыматты камтыган оперативдик-кызматтык документтерди берүүгө милдеттүү. Изин суутпай издөө ишин жүзөгө ашыруучу органдын арыздануучуга зарыл маалыматтарды берүүдөн баш тартуу жөнүндө чечими негизсиз деп табылган учурда, көзөмөл жүргүзүүчү прокурор же судья көрсөтүлгөн органды арыздануучуга ушул статьянын үчүнчү бөлүгүндө каралган маалыматтарды берүүгө милдеттендире алат. Изин суутпай издөө иш-чараларынын натыйжасында кылмыш жасагандыгы үчүн күнөөлүү экендиги мыйзамда белгиленген тартипте далилденбеген адамдарга карата алынган материалдар жок кылынат. Изин суутпай издөө ишин жүзөгө ашыруучу органдарга (кызмат адамдарына): изин суутпай издөө иш-чараларын мыйзамда белгиленген тартипте катталган кандайдыр-бир саясий партиянын, ошондой эле коомдук бирикменин жана диний уюмдун таламдарында, алардын ишинин мүнөзүнө таасир көрсөтүү максатында жүргүзүүгө, ишкердик иш мыйзамсыз жүзөгө ашырылган, жарандардын өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч жараткан, айлана-чөйрөгө экологиялык зыян келтирген, ошондой эле курулуш ченемдери, имараттарды жана курулмаларды жер титирөөгө туруктуу куруу эрежелери бузулган учурларды кошпогондо, ишкердиктин субъекттерине текшерүү жүргүзүүгө; мыйзамдарда белгиленгенден башка учурларда, жарандардын жеке турмушунун кол тийгистигине, жеке жана үй-бүлөлүк сырына, ар-намысына жана аброюна шек келтирген жана изин суутпай издөө иш-чараларын жүргүзүү процессинде белгилүү болуп калган материалдарды жарандардын макулдугусуз ачыкка чыгарууга, өтө зарылдыктан жана аргасыз коргонуудан башка учурларда, жарандардын өмүрүнө, ден соолугуна жана мүлкүнө айкын коркунуч келтирген аракеттерди жасоого, жарандарды укук бузууга тартууга жана көкүтүүгө, жарандардын укуктарын чектеген зомбулукту, коркутууну, шантажды жана башка укукка жат аракеттерди жасоого, изин суутпай издөө материалдарын жасалмалоого, ошого тете билип туруп так эмес маалыматтарды же болбосо жалган маалыматтарды пайдаланууга тыюу салынат. Изин суутпай издөө ишин жүзөгө ашыруучу орган (кызмат адамы) тарабынан жеке жана юридикалык жактардын укуктары жана мыйзамдуу таламдары бузулган учурда, жогору турган орган, прокурор же судья бул укуктарды жана мыйзамдуу таламдарды калыбына келтирүүгө, келтирилген зыяндын ордун толтурууга карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык чараларды көрүүгө милдеттүү. Изин суутпай издөө иши ушул Мыйзамды бузуу менен жүзөгө ашырылганда, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жоопкерчиликке тартылат. (КР 2013-жылдын 22-майындагы №76, 2013-жылдын 11-июлундагы № 129, 2023-жылдын 7-июлундагы № 134 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)