11-берене. Мамлекеттик күзөт органынын укуктары

Мамлекеттик күзөт органы төмөнкүлөргө укуктуу:

1) күзөт иш-чараларын даярдоодо жана жүргүзүүдө кайтаруудагы адамдардын коопсуздугун камсыз кылуу үчүн укук коргоо органдарынын жана башка мамлекеттик органдардын күчтөрүн жана каражаттарын зарылдыгына жараша тартууга;

2) кайтаруудагы адамдардын коопсуздугуна коркунуч келтирген коомдук коркунучтуу аракеттерди табуу, алдын алуу, аларга бөгөт коюу жана объекттерди коргоо максатында өзүнүн компетенциясынын алкагында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ыкчам-издөө иш-чараларын жүргүзүүгө;

3) макулдук берген адамдар менен кызматташуу мамилелерин купуя негизде түзүүгө; мамлекеттик күзөт органына жүктөлгөн милдеттерди аткаруу үчүн көрсөтүлгөн адамдардын макулдугу менен алардын жардамын пайдаланууга;

4) кайтаруудагы объекттерге кирүүдө жана кайтаруудагы объекттерден чыгууда жарандардын, кызмат адамдарынын же башка адамдардын (кол тийбестик укугуна ээ болгон адамдарды кошпогондо) ким экенин ырастоочу документтерин текшерүүгө, зарыл болгон учурларда жарандарды, кызматтык же башка адамдарды жеке текшерүүгө, алардын жанында болгон буюмдарды, транспорт каражаттарын жана алар менен ташылып бараткан буюмдарды текшерүүгө, анын ичинде техникалык каражаттарды колдонуу менен текшерүүгө;

5) фактыларды жана окуяларды документке түшүрүүнү, фотого тартууну, үнүн жаздырууну жана видеого тартууну жүргүзүүгө, анын ичинде учкучу жок аба кемелерин (учкучу жок учуучу аппарат) пайдалануу менен жүргүзүүгө;

6) кайтаруудагы адамдардын туруктуу же убактылуу жүргөн жерлеринде укук бузууларды же мамлекеттик күзөт органынын кызматкерлеринин мыйзамдуу талаптарына тоскоолдук кылууга багытталган, ошондой эле кайтаруудагы объекттерге кирүүгө же кирүү аракетине байланышкан аракеттерди жасаган же жасап жаткан адамдарды кармоого жана улуттук коопсуздук органдарына же ички иштер органдарына жеткирүүгө;

7) кайтаруудагы адамдардын жана объекттердин коопсуздугуна жана корголушуна коркунуч туудурган себептерди жана шарттарды жоюу жөнүндө аткарылууга тийиш болгон сунуштарды мамлекеттик органдарга, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына жана менчигинин түрүнө карабастан уюмдарга киргизүүгө;

8) өзгөчө учурларда кызматтык максаттарда байланыш каражаттарын, анын ичинде жарандарга жана менчигинин түрүнө карабастан уюмдарга таандык болгон атайын каражаттарды пайдаланууга;

81) объекттерде, көчөлөрдө, жолдордо жана жерлердин участокторунда оңдоо-курулуш жана башка иштерди мамлекеттик органдардын же менчигинин түрүнө карабастан ишканалардын жүргүзүүсүн контролдоого, чектөөгө же тыюу салууга, эгерде алар кайтаруудагы адамдардын жана объекттердин коопсуздугуна коркунуч келтирсе;

82) кайтаруудагы адамдардын жана объекттердин коопсуздугун камсыз кылууга тиешелүү маселелерди чечүү үчүн мамлекеттик органдарга, ошондой эле менчигинин түрүнө карабастан ишканаларга, мекемелерге жана уюмдарга алардын жетекчилери менен макулдашуу боюнча штаттык кызмат орундарын ээлөө үчүн мамлекеттик күзөт органынын кызматкерлери аскердик кызматта калтырылуу менен Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталган тартипте иштөөгө жиберилиши мүмкүн. Иштөөгө жиберилген кызматкер тарабынан ал иштөөгө жиберилген мамлекеттик органдын административдик мамлекеттик кызмат ордун ээлөө сынактык тандоодон тышкары жүзөгө ашырылат.

Мамлекеттик органдарга, ошондой эле ишканаларга, мекемелерге жана уюмдарга иштөөгө жиберилген мезгилде кызматкерлерге жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген укуктар, кепилдиктер, жеңилдиктер, компенсациялар, пенсиялык камсыз кылуу жана социалдык коргоо сакталат;

83) кайтаруудагы адамдарга жана объекттерге карата кылмыштардын жана башка укук бузуулардын алдын алууну жүзөгө ашырууга, мыйзамдарга ылайык алдын алуучу таасир берүү чараларын көрүүгө;

84) Кыргыз Республикасынын жарандарын штаттан тышкаркы кызматкерлер катары тартууга. Штаттан тышкаркы кызматкердин ыйгарым укуктары жана статусу мамлекеттик күзөт чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын жетекчиси тарабынан аныкталат;

9) чет мамлекеттердин дипломатиялык, консулдук жана башка өкүлчүлүктөрүнүн жана эл аралык уюмдардын транспорт каражаттарын кошпогондо, кылмыштын алдын алуу, кылмыш жасаган же аны жасады деп шектелген адамды куугунтуктоо жана кармоо үчүн, медициналык тез жардамга муктаж адамды дарылоо мекемесине жеткирүү үчүн, ошондой эле окуя болгон жерге жетүү үчүн жарандарга жана менчигинин түрүнө карабастан уюмдарга таандык болгон транспорт каражаттарын өзгөчө учурларда кызматтык максаттарда пайдаланууга. Транспорт каражаттарынын ээлеринин талабы боюнча мамлекеттик күзөт органы алардын жоготууларынын ордун жарандык мыйзамдарда белгиленген тартипте толтурат;

10) кайтаруудагы адамдардын коопсуздугуна коркунуч түзгөн кылмыштарга бөгөт коюу үчүн, ошондой эле, эгерде кечиктирүү кайтаруудагы адамдардын коопсуздугуна реалдуу коркунуч туудурушу мүмкүн болсо, мындай кылмышты жасады деп шектелген адамдарды куугунтуктоодо жарандарга таандык болгон турак жана башка жайларга жана жер участокторуна, менчигинин түрүнө карабастан уюмдардын аймагына же жайларына тоскоолдуксуз кирүүгө.

Турак жана башка жайларга жана жер участокторуна аларда жашаган жарандардын жана башка адамдардын эркине карабастан кирүүнүн бардык учурлары жөнүндө мамлекеттик күзөт органы кийин сот тарабынан көрсөтүлгөн аракеттердин мыйзамдуулугун жана негиздүүлүгүн текшерүүсү үчүн 24 сааттын ичинде прокурорго кабарлайт;

11) кайтаруудагы адамдын коопсуздугун камсыз кылуу, ошондой эле кайтаруудагы объекттерди коргоо максатында учкучсуз аба кемелерин аралыктан башкаруу сигналдарын басып салуу же өзгөртүү, алардын башкаруу пульттарына таасир этүү, ошондой эле бул кемелерди бузуу же жок кылуу аркылуу кайтаруудагы адамдын убактылуу жүргөн же туруктуу жүргөн жерлериндеги аба мейкиндигинде учкучсуз аба кемелеринин (учкучсуз учуучу аппарат) санкциясыз жүрүшүнө бөгөт коюуга;

12) кайтаруудагы объекттерде, кайтаруудагы адамдардын убактылуу жүргөн жерлеринде, ошондой эле кайтаруудагы адамдар өтүүчү (жүрүүчү) трассаларда кайтаруудагы адамдардын же объекттердин коопсуздугуна коркунуч түзүшү мүмкүн болгон иштерди жүргүзүүнү, чарбалык жана башка ишти жүзөгө ашырууну убактылуу токтотууга;

13) зарыл болгон учурда жол кыймылынын коопсуздугун камсыз кылуу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган менен бирдикте көчөлөрдө жана жолдордо транспорт каражаттарынын жана жөө адамдардын кыймылын убактылуу чектөө же ага тыюу салуу, жерлердин жана/же объекттердин айрым участокторунда транспорт каражаттарынын жана жарандардын болушуна жол бербөө боюнча, ошондой эле транспорт каражаттарын сүйрөп чыгаруу боюнча чараларды көрүүгө;

14) кайтаруудагы адамдын убактылуу жүргөн же туруктуу жүргөн жерлеринде суу транспорт каражаттарынын кыймылын убактылуу чектөөгө же ага тыюу салууга;

15) зарыл маалыматты мамлекеттик бийлик органдарынан, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан жана менчигинин түрүнө карабастан уюмдардан акысыз алууга;

16) жаап-жашыруу максатында мамлекеттик күзөт органынын кызматкерлеринин ким экендигин, алардын бөлүмдөрүнүн, жайларынын, транспорт каражаттарынын ведомствого таандыктыгын, ошондой эле купуялык негизде аларга көмөк көрсөтүп жаткан жарандардын ким экендиги шифрленген документтерди даярдоого жана пайдаланууга;

17) өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде чет мамлекеттердин атайын кызматтары, укук коргоо органдары жана уюмдары менен ыкчам маалыматтарды, атайын техникалык жана башка каражаттарды алмашууга, ошондой эле кайтаруудагы адамдар ушул мамлекеттердин аймагында жүргөн учурда алардын коопсуздугун камсыз кылуу шарттары жана тартиби жөнүндө макулдашууга;

18) мамлекеттик күзөт органынын ишине таандык болгон ыкчам жана башка материалдарды сактоону жүзөгө ашырууга, аларды эсепке алуу, сактоо жана пайдалануу тартибин аныктоого, маалыматтык системаларды түзүүгө;

19) мүмкүн болуучу укукка каршы аракеттердин алдын алуу, табуу жана аларга бөгөт коюу максатында кайтаруудагы адамдарды жана объекттерди күзөткө алуу жана тейлөө боюнча иштерге карата жеке, юридикалык жактарды текшерүүгө жана аларга уруксат берүүгө;

20) өз компетенциясынын алкагында кайтаруудагы адамдардын коопсуздугун жана объекттерди коргоону камсыз кылуу боюнча контрчалгындоо иш-чараларын жүзөгө ашырууга;

21) кайтаруудагы адамдардын жана объекттердин коопсуздугун жана аларды коргоону камсыз кылууга сиңирген эмгеги үчүн мамлекеттик күзөт органынын кызматкерлерин жана башка адамдарды моралдык жана материалдык жактан сыйлоого; аларды мыйзамдарда белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына көрсөтүүгө.

(Кыргыз Республикасынын 2026-жылдын 28-июлундагы № 133 Мыйзамынын редакциясына ылайык)