49-берене. Тоо-кен мүлкүн жоюу же консервациялоо

1. Пайдалуу кендер жаткан жерлерди иштетүүдө жер казынасын геологиялык изилдөөдө, ошондой эле жер казынасын пайдалануу укуктары токтотулган учурларда пайдаланылып жаткан тоо-кен мүлкүн андан ары пайдалануу экономикалык максатка ылайыктуу эмес болгон учурларда көрсөтүлгөн тоо-кен мүлкү жоюлууга же консервацияланууга, ал эми жер тилкеси рекультивацияланууга тийиш. Тоо-кен мүлкүн жоюу же консервациялоо боюнча иштер жер казынасын пайдаланууга берилген жер тилкесин рекультивациялоо боюнча иштерге чейин жүргүзүлөт.

2. Тоо-кен мүлкүн консервациялоодо андай мүлктүн жана пайдалуу кендер жаткан жерлердин сакталышын, ошондой эле консервациялоо мезгилинде калктын жана айлана-чөйрөнүн коопсуздугун камсыз кылган абалга келтирилүүгө тийиш.

3. Тоо-кен мүлкүн жоюуда же консервациялоодо маркшейдердик, геологиялык жана техникалык документациялар жер казынасын пайдалануу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга сактоого тапшырылат.

4. Жер казынасын пайдаланууга байланышкан объекттердин тоо-кен мүлкүн жоюу жана консервациялоо боюнча иштер жана жер тилкесин рекультивациялоо боюнча иштер техникалык долбоорлорго ылайык жүргүзүлөт.

5. Жер казынасын пайдаланууга байланышкан объекттердин тоо-кен мүлкүн жоюу же консервациялоо боюнча иштерди жана жер участогун реконструкциялоо боюнча иштерди жүргүзүү тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан бекитилет.

6. Жер казынасын пайдаланууга байланыштуу объектилердин тоо-кен мүлкүн жоюу же консервациялоо боюнча иштер жана жер тилкесин рекультивациялоо боюнча иштер геологиялык чалгындоо же пайдалуу кендер жаткан жерлерди иштетүү башталганда, жер алдындагы суулар алынганда же пайдалуу кендер жаткан жерлерди иштетүүгө байланышпаган курулмаларды жер алдында куруу башталганда лицензият тарабынан ай сайын чегерилүүчү жана топтоштурулуучу рекультивациялоо фондунун каражаттарынын эсебинен жүзөгө ашырылат. Консервациялоо боюнча иштер жер казынасын пайдалануучу тарабынан жүргүзүлөт.

7. Жер казынасын пайдалануу процессинде бузулган жерлерди рекультивациялоо рекультивациялоонун техникалык долбооруна ылайык жүргүзүлөт. Пайда болушу жерлердин бузулушу менен байланышкан өзүнүн инфраструктуралык жана технологиялык объекттери бар техникалык долбоордун негизинде жер астындагы суулар алынган учурду кошпогондо, жер астындагы суулар алынган учурда жер участогун рекультавациялоо талап кылынбайт. Жер астындагы сууларды алуу үчүн скважиналар жок кылынбайт, бирок суу ресурстарын эсепке алуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган менен макулдашылган долбоор боюнча консервацияланат жана анын балансына өткөрүп берилет.

8. Рекультивациялык иштерди жүргүзүү жер казынасын пайдалануучунун каражаттарынын эсебинен жүргүзүлөт.

9. Рекультивациялык иштерди жүргүзүүнүн кепилдиги болуп жер казынасын пайдалануучу тарабынан рекультивациялоо фондун түзүү саналат.

10. Рекультивациялык иштердин жүргүзүүнүн, аларды кабыл алуунун, ошондой эле рекультивациялоо фондун түзүүнүн тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат.

11. Рекультивациялоо фондунун каражаттары Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталган банктарда топтолот жана Кыргыз Республикасынын экономикасын өнүктүрүү максаттарында кредиттөө жана инвестирлөө инструменттери аркылуу кайтарылма негизде банктар тарабынан пайдаланылышы мүмкүн.

Рекультивация фондунун каражаттары жер казынасын пайдалануучу же жер укуктарынын ээси тарабынан башка максаттарга, анын ичинде кредиторлордун талаптарын канааттандыруу жана салык жана бажы төлөмдөрү боюнча карыздарды жоюу үчүн чыгымдалышы жана пайдаланылышы мүмкүн эмес.

12. Ишкана банкрот, жоюлган же жер казынасын пайдалануучу - жеке жак каза болгон учурда рекультивациялоо фондунун каражаттары жер казынасын пайдалануу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын тапшырмасы боюнча рекультивациялоо иштерин жүргүзүү үчүн жерге укуктуу менчик ээлеринин эсептешүү эсептерине которулат.

13. Жер казынасын пайдалануу укуктары үчүнчү жактарга өткөрүлүп берилген учурда, анын ичинде күрөөнү өндүрүп алууда же жер казынасын пайдалануу укуктары универсалдуу укук мурастоо тартибинде өткөрүлүп берилгенде аталган жактарга рекультивациялоо боюнча бардык милдеттер өткөрүлөт.

(КР 2021-жылдын 26-июнундагы № 81, 2022-жылдын 23-июнундагы № 48 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)