15-берене. Эл аралык чукул жардамды жүзөгө ашыруунун негизги принциптери

1. Эл аралык чукул жардам төмөнкүдөй социалдык жана уюштуруучулук принциптердин жыйындысына негизденет:

1) социалдык принциптер - гуманизм, бейтараптык, калыстык принциптери, алар төмөнкүлөрдү билдирет:

а) эл аралык чукул жардам көрсөтүүдөгү гуманизм принцибине ылайык, жабыр тарткан адамдардын да, гуманитардык жардам көрсөтүп жаткан адамдардын да кадыр-баркын жана ар-намысын урматтоо жана укуктарын сактоо кепилденет;

б) эл аралык чукул жардам көрсөтүүдөгү бейтараптык принцибине ылайык, саясий, расалык, диний же идеологиялык мүнөздөгү кандайдыр бир талаштарга кийлигишпөө сакталат, берилип жаткан жардамдын бейтараптыгын бузуучу аракеттерди жасоого тыюу салынат;

в) калыстык принцибине ылайык, эл аралык чукул жардам адамдарды улуттук таандыгы, расасы, диний ынанымдары, жынысы, социалдык абалы жана саясий көз караштары боюнча эч кандай ажырымдабастан көрсөтүлүүгө тийиш. Гуманитардык жардамды сунуштоо, жеткирүү жана бөлүштүрүү жардам алуучулардын диний жана башка ишенимдерди таануусуна же тутуусуна көз каранды болбойт;

г) ыктыярдуулук принцибине ылайык, эл аралык чукул жардам көмөктөшүүчү субъекттерде кандайдыр бир пайда алууга умтулуу болбогон шартта, ыктыярдуу түрдө жүзөгө ашырылат;

2) уюштуруучулук принциптери акысыздыкты, ыкчамдыкты, жеткиликтүүлүктү, коопсуздукту, өнөктөштүктү, тоскоолдуксуз жардам алууну, Кыргыз Республикасынын эркин билдирүүсүн эске алууну көздөйт жана төмөнкүлөрдү билдирет:

а) акысыздык жабыр тарткан калкка товарларды, жабдуу предметтерин, жабдууларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү акы албастан берүүнү көздөйт;

б) ыкчамдык товарларды, жабдуу предметтерин, жабдууларды, кызмат көрсөтүүлөрдү максималдуу кыска мөөнөттө жеткирүүдө жана аларды жабыр тарткан калкка таркатууда турат;

в) коопсуздук товарлардын, жабдуу предметтеринин, жабдуулардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн коопсуздугун камсыз кылууга багытталат;

г) өнөктөштүк чукул кырдаалдын көйгөйлөрүн чечүүдө эл аралык көмөктөшүүчү субъекттердин өз ара, Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдары, ата мекендик көмөктөшүүчү субъекттер менен кызматташуусу катары көрүнөт;

д) эл аралык чукул жардамды тоскоолдуксуз алуу жабыр тарткан калкка бул жардамды көрсөтүүнүн жалпы жеткиликтүүлүгүн чагылдырат.

2. Көмөктөшүүчү субъекттер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын сактоого жана алар жардам көрсөтүп жаткан калктын маданиятын жана жашоо өзгөчөлүктөрүн урматтоого милдеттүү.

3. Эл аралык чукул жардам көрсөтүүдөгү артыкчылыктар жабыр тарткан калктын керектөөлөрүнө жараша гана көмөктөшүүчү субъекттер тарабынан белгиленет.

4. Мында көмөктөшүүчү субъекттер төмөнкүлөрдү жасоого тийиш эмес:

1) тигил же бул саясий жана диний көз караштарды алып чыгууга же Кыргыз Республикасынын чукул кырдаалга реакция жасоого байланышпаган ички иштерине кийлигишүүгө;

2) жардам көрсөтүү боюнча ишти жүзөгө ашыруудан коммерциялык пайда алууга;

3) Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сырларын чогултуу менен алектенүүгө.