# 108-берене. Мамлекеттик алымды кайтарып берүү

- Документ: [Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодекси](https://aqlex.ai/kg/doc/111521)
- Документтеги орду: 9-глава
- Толук аталышы: Кыргыз Республикасынын 2017-жылдын 25-январындагы № 14 "Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодекси" Кодекси
- Актынын түрү: Кодекс
- Номери: 14
- Кабыл алынган күнү: 25.01.2017
- Статусу: Күчүндө
- Редакциянын күнү: 03.08.2026
- Күчүнө кире элек өзгөртүү: [Закон КР от 14 ноября 2025 года № 257 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики в сфере медиации"](https://aqlex.ai/kg/doc/230034402)
- Акыркы өзгөртүү: [Закон Кыргызской Республики от 23 марта 2021 года № 41 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики (в Кодекс Кыргызской Республики о неналоговых доходах, Гражданский процессуальный кодекс Кыргызской Республики)"](https://aqlex.ai/kg/doc/112211)
- Берененин өзгөртүүлөрү: 14.11.2025 [Закон КР от 14 ноября 2025 года № 257 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики в сфере медиации"](https://aqlex.ai/kg/doc/230034402) (күчүнө кире элек); 23.03.2021 [Закон Кыргызской Республики от 23 марта 2021 года № 41 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики (в Кодекс Кыргызской Республики о неналоговых доходах, Гражданский процессуальный кодекс Кыргызской Республики)"](https://aqlex.ai/kg/doc/112211); 11.04.2020 [Закон КР от 11 апреля 2020 года № 39 "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Кыргызской Республики (в Гражданский процессуальный кодекс Кыргызской Республики, Кодекс Кыргызской Республики о неналоговых доходах, Административно-процессуальный кодекс Кыргызской Республики, законы Кыргызской Республики "О Верховном суде Кыргызской Республики и местных судах", "Об утверждении структуры местных судов и штатной численности судей местных судов Кыргызской Республики")"](https://aqlex.ai/kg/doc/112041)
- Редакцияларды салыштыруу: <https://aqlex.ai/kg/doc/111521#diff=44240..52162>
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/111521/st-108>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/111521/edition/1261666/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/111521/st-108.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 03.08.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодекси, 108-берене (03.08.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/111521/st-108

---

1. Төлөнгөн мамлекеттик алым төмөнкүдөй учурларда толук же бөлүгүндө кайтарып берилет:

1) алым колдонуудагы мыйзам боюнча талап кылынгандан чоң өлчөмдө төлөнгөндө;

2) арызды кабыл алуудан ушул Кодекстин 137-беренесинин 1-бөлүгүндө каралган негиздер боюнча баш тартылганда;

3) арыз ушул Кодекстин 138-беренесинин 1-бөлүгүнүн 1-5, 71, 8-пункттарында каралган негиздер боюнча кайтарылып берилгенде;

4) иш боюнча өндүрүш ушул Кодекстин 220-беренесинин 1, 2, 4-6, 9, 10-пункттарында каралган негиздер боюнча токтотулганда;

5) арыз ушул Кодекстин 222-беренесинин 1, 2-пункттарында каралган негиздер боюнча каралбастан калтырылганда;

6) жоопкер доону мойнуна алганда.

7) апелляциялык же кассациялык инстанция апелляциялык же кассациялык сот актысына даттануу үчүн өткөрүп жиберген мөөнөттү калыбына келтирүү жөнүндө арызды канааттандыруудан баш тартканда;

8) жак апелляциялык жана кассациялык даттануулардан баш тартканда.

2. Ушул берененин 1-бөлүгүнүн 1-пунктунда каралган учурда мамлекеттик алымдын ашыкча төлөнгөн суммасы кайтарып берилет.

3. Доогер доодон толугу менен баш тарткандыгына, жарашуу макулдашуусу сот тарабынан бекитилгендигине, талашты бейтарап сотко өткөрүп берүү жөнүндө макулдашуу түзүлгөндүгүнө же жоопкер доону толук мойнуна алгандыгына байланыштуу чечим чыгарылганына байланыштуу иш боюнча өндүрүш токтотулганда, ошондой эле медиациялык макулдашуунун негизинде тийиштүү сот жарашуу келишимин бекиткендигине байланыштуу иш боюнча өндүрүш токтотулганда тийиштүү соттук инстанцияга төлөнгөн мамлекеттик алымдын жарым суммасы кайтарылып берилет.

4. Салыктык эмес кирешелер жөнүндө мыйзамдарда каралган башка учурларда да мамлекеттик алым кайтарып берилүүгө тийиш.

5. Кызыкдар жак талашты маңызы боюнча чечүүчү сот актысы мыйзамдуу күчүнө кирген күндөн тартып бир жылга чейин төлөнгөн мамлекеттик алымды кайтарып берүү жөнүндө сотко арыз берүүгө укуктуу. Мамлекеттик алымды кайтарып берүү соттун аныктамасынын негизинде жүргүзүлөт. Мамлекеттик алымды толук же айрым бөлүгүндө кайтарып берүү үчүн негиз болуп саналуучу жагдайлар аныктамада көрсөтүлөт.

6. Доогер доо талаптарын азайткан учурда, мурда төлөнгөн мамлекеттик алымдын айырмасы доогерге кайтарып берилет.

(Кыргыз Республикасынын 2020-жылдын 11-апрелиндеги № 39, 2021-жылдын 23-мартындагы № 41, 2025-жылдын 14-ноябрындагы № 257 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

---

Мурунку берене: [107-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/111521/st-107)  
Кийинки берене: [109-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/111521/st-109)