# 44-берене. Шайлоо комиссияларынын референдумдун субъекттеринин референдумга катышуу укугун бузган чечимдерине жана (же) аракеттерине (аракетсиздигине) даттануу

- Документ: [Кыргыз Республикасынын референдуму жөнүндө](https://aqlex.ai/kg/doc/111452)
- Документтеги орду: 7-глава
- Толук аталышы: КР 2016-жылдын 31-октябрындагы № 173 "Кыргыз Республикасынын референдуму жөнүндө" Конституциялык мыйзамы
- Актынын түрү: Закон
- Номери: 173
- Кабыл алынган күнү: 31.10.2016
- Статусу: Күчүн жоготкон
- Редакциянын күнү: 08.07.2026
- Күчүн жоготуунун негизи: [Конституционный Закон КР от 8 июля 2026 года № 106 "О референдуме Кыргызской Республики"](https://aqlex.ai/kg/doc/230048316)
- Тексттин тили: кыргыз тили
- aqlex'теги барагы: <https://aqlex.ai/kg/doc/111452/st-44>
- Расмий булак: <https://cbd.minjust.gov.kg/4-2270/edition/1255328/ru>
- Башка тилдеги тексти (Markdown): <https://aqlex.ai/doc/111452/st-44.md>

> Текст расмий булактын маалыматы боюнча 08.07.2026 редакциясында берилди. Бул юридикалык кеңеш эмес: юридикалык маанилүү аракеттер үчүн расмий жарыялоо менен салыштырыңыз.
>
> Кантип шилтеме берүү керек: Кыргыз Республикасынын референдуму жөнүндө, 44-берене (08.07.2026 редакциясы) - https://aqlex.ai/kg/doc/111452/st-44

---

1. Шайлоо комиссияларынын, алардын кызмат адамдарынын референдумдун субъекттеринин референдумга катышуу укугун бузган чечимдери жана (же) аракети (аракетсиздиги) референдумду өткөрүү боюнча жогору турган комиссияга даттанылышы мүмкүн.

2. Шайлоо комиссияларынын референдумдун катышуучуларынын референдумга катышуу укугун бузган чечимдерине жана (же) аракетине (аракетсиздигине) арыздар (даттануулар) менен референдумдун катышуучулары, "макул" топ, "каршы" топ, саясий партиялар, коммерциялык эмес уюмдар, алардын өкүлдөрү, байкоочулар даттана алышат.

3. Арыздарды (даттанууларды) кароодо, ошондой эле референдумга катышууга укуктардын, референдум жөнүндө мыйзамдардын бузулганы тууралуу маселе каралган башка учурларда, кызыкдар тараптар же алардын өкүлдөрү маселе карала турган күн, убакыт жана каралуучу орду жөнүндө кабарландырылат. Көрсөтүлгөн адамдар карала турган маселенин маани-маңызы боюнча түшүнүк берүүгө жана далилдерди келтирүүгө укуктуу.

4. Участкалык шайлоо комиссияларынын, алардын кызмат адамдарынын референдумдун субъекттеринин референдумга катышуу укугун бузган чечимдери жана (же) аракети (аракетсиздиги) референдумду өткөрүү боюнча аймактык комиссияга даттанылат.

5. Аймактык шайлоо комиссияларынын, алардын кызмат адамдарынын, референдумдун субъекттеринин референдумга катышуу укугун бузган чечимдери жана (же) аракеттери (аракетсиздиги) Борбордук шайлоо комиссиясына даттанылат.

6. Борбордук шайлоо комиссиясынын чечимдери жана (же) аракеттери (аракетсиздиги) биринчи инстанциядагы сотко, биринчи инстанциядагы соттун чечими Кыргыз Республикасынын Жогорку сотуна (мындан ары - Жогорку сот) даттанылат. Жогорку соттун чечими акыркы болуп саналат жана даттанууга жатпайт.

7. Арыз (даттануу) референдум субъектинин анын референдумга катышуу укуктарынын бузулганы жөнүндө чечим кабыл алынганы, жасалган аракети (аракетсиздиги) белгилүү болгон учурдан тартып, токтоосуз түрдө, бирок 2 календардык күндөн кечиктирбестен берилет.

8. Референдумду даярдоонун жүрүшүндө келип түшкөн арыздар (даттануулар) келип түшкөн учурдан тартып шайлоо комиссиясы тарабынан 3 календардык күндүн ичинде, ал эми добуш берүү күнү же добуш берүү күнүнөн мурунку күнү келип түшкөндөр - токтоосуз каралууга жатат. Эгерде референдумду даярдоонун жүрүшүндө келип түшкөн арыздарда (даттанууларда) камтылган фактылар кошумча текшерүүлөрдү талап кылган учурларда, алар боюнча чечим 5 календардык күндүн ичинде кабыл алынат. Чечимди кабыл алган органдын кызмат адамынын колу коюлган жана органдын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн чечим жазуу жүзүндө токтоосуз арыз ээсине тапшырылат.

9. Кабыл алынган чечимдерге арыздар (даттануулар) чечим чыгарылган учурдан тартып 3 календардык күндүн ичинде берилет.

10. Жогору турган шайлоо комиссиясы төмөн турган шайлоо комиссиясынын чечимин күчүндө калтырат же болбосо аны жокко чыгарат жана арыздын (даттануунун) маани-маңызы боюнча чечим кабыл алат.

11. Сот арыздын (даттануунун) негиздүүлүгүн белгилөө менен, талаш туудурган чечимди, аракетти (аракетсиздикти) мыйзамсыз деп тааныйт жана тиешелүү шайлоо комиссиясынын чечимин жокко чыгарат же болбосо эгерде даттанылган чечим, аракет (аракетсиздик) мыйзамдуу болуп саналары белгиленсе, арызды (даттанууну) канааттандыруудан баш тартат.

12. Арыздарды (даттанууларды) берүү мөөнөттөрү калыбына келтирүүгө жатпайт. Көрсөтүлгөн мөөнөттөр өткөндөн кийин арыздар (даттануулар) кабыл алынбайт.

---

Мурунку берене: [43-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/111452/st-43)  
Кийинки берене: [45-берене](https://aqlex.ai/kg/doc/111452/st-45)