28-берене. Басылма, укма-көрмө жана башка үгүт материалдарын чыгаруунун жана таратуунун шарттары

1. "Макул" топ, "каршы топ" басылма, ошого тете укма-көрмө жана башка үгүт материалдарын тоскоолдуксуз таратууга укуктуу.

2. Бардык басма сөз, укма-көрмө үгүт материалдары мындай материалдарды даярдаган уюмдун аталышын жана юридикалык дарегин (адамдын фамилиясын, атын, атасынын атын жана жашаган жерин), ушул материалдарга тапшырык берген уюмдун, жеке ишкердин аталышын (адамдын фамилиясын, атын, атасынын атын), аларды даярдоо тиешелүү шайлоо фонддун каражаттарынан төлөнгөндүгү жөнүндө маалыматтарды, ошондой эле алардын нускасы жана чыгарылган датасы жөнүндө маалыматты камтууга тийиш. Басма сөз жана башка үгүт материалдарынын нускалары же алардын көчүрмөлөрү аларды таратуу башталганга чейин Борбордук шайлоо комиссиясына берилүүсү керек.

"Макул" топ, "каршы" топ үгүт материалдарынын нускасынын жалпы санынын бир пайызынан кем эмес сандагы бөлүгүн ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү шайлоочулар үчүн үгүт материалдарын сурдокотормо же субтитрлөөнү колдонуп, окууну жеңилдетүү үчүн чоңойтулган арип менен, ошондой эле Брайль арибин же башка атайын каражаттарды колдонуп чыгарууга жана таратууга милдеттүү.

3. Ушул берененин 2-бөлүгүнүн талаптарын бузуу менен, ошондой эле референдумдун фондунан акы төлөөсүз үгүт материалдарын таратууга жол берилбейт.

Тиешелүү шайлоо фондунан алдын ала төлөөсүз жана ушул беренеде белгиленген талаптарды бузуу менен үгүт материалдарын даярдоого тыюу салынат.

4. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары референдум өткөрүү боюнча аймактык комиссиялардын сунушу боюнча ар бир участоктун аймагына басылма үгүт материалдарын жайгаштыруу үчүн референдум дайындалган күндөн тартып 35 календардык күндүн ичинде атайын орун бөлүп берүүгө жана жабдууга милдеттүү.

Басылма үгүт материалдарын жайгаштыруу үчүн орундар референдумдун катышуучуларынын келүүсүнө ыңгайлуу болууга, референдумдун катышуучулары анда берилген маалыматтар менен тааныша ала тургандай жайгашууга тийиш. "Макул" топко, "каршы" топко басылма үгүт материалдарын жайгаштыруу үчүн бирдей аянт берилүүгө тийиш. Берилген орундардын аянты анда шайлоо комиссиясынын маалыматтык материалдарын жана "макул" топтун, "каршы" топтун басылма үгүт материалдарын жайгаштыруу үчүн жетиштүү болууга тийиш. "Макул" топ, "каршы" топ референдумду өткөрүү боюнча тиешелүү шайлоо комиссиясынан басылма үгүт материалдарын жайгаштыруу үчүн бөлүнгөн орундардын тизмесин алууга укуктуу.

5. "Макул" топ, "каршы" топ басылма үгүт материалдарын жайларга, имараттарга, курулмаларга жана башка объекттерге көрсөтүлгөн объекттердин менчик ээлеринин, ээлик кылуучуларынын макулдугу менен гана илиши (чапташы) мүмкүн.

6. Басылма үгүт материалдарын тарыхый, маданий же архитектуралык баалуулугу бар эстеликтерге, эскертме такталарга, имараттарга, курулмаларга жана жайларга, ошондой эле шайлоо комиссияларынын жайларына, добуш берүү үчүн жайларга же алардын кире беришине илүүгө (чаптоого) тыюу салынат. Үгүт материалдарын жайгаштыруу үчүн жашыл көчөттөрдү, дарактарды пайдаланууга жол берилбейт.

7. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары референдумдун натыйжалары жарыялангандан кийин 10 календардык күндүн ичинде тиешелүү аймактарды үгүт материалдарынан тазалоону камсыз кылууга милдеттүү.

(КР 2019-жылдын 8-августундагы N 116 конституциялык Мыйзамынын редакциясына ылайык)