1-берене. Ушул Мыйзамда колдонулуучу түшүнүктөр

Ушул Мыйзамда төмөнкүдөй түшүнүктөр колдонулат:

1) автоматташтырылган маалыматтык борбор - камсыздандыруу субъекттеринин ортосунда милдеттүү камсыздандыруу боюнча маалыматтар базасын түзүү, толуктоо, өзгөртүү жана алмашуу функцияларын аткаруучу уюм;

2) автотранспорт каражаттары - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык катталган жеңил жана жүк ташуучу автомобилдер, автобустар, чакан автобустар жана алардын базасында жасалган башка автомобилдер, автомобилдик сүйрөгүчтөр (тракторлор), өзү жүрүүчү машиналар, механизацияланган автотранспорт, автомобилдер сүйрөп жүрүүчү бардык чиркегичтер жана жарым чиркегичтер, коомдук электр транспорту жана автотранспорттун Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык катталган башка түрлөрү (мотоциклдер, квадрациклдер д.у.с.), ошондой эле башка мамлекеттерде катталган автотранспорт каражаттары;

3) маалыматтар базасы - камсыздандыруу тобокелдиги, камсыздандырылуучу жана камсыздандыруучу жөнүндө маалыматтардын жыйындысы;

4) автотранспорт каражаттарынын ээси - автотранспорт каражатын менчик укугунда ээлөөчү жеке же юридикалык жак, ошондой эле автотранспорт каражаты убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга (ижарага алуу, лизинг укугу, автотранспорт каражатын менчиктен ажыратуу укугундагы ишеним кат, бул жакка автотранспорт каражатын берүү жөнүндө тиешелүү органдын буйругу) берилген жеке жак;

5) айдоочу - автотранспорт каражатын башкарган жана автотранспорт каражатынын ээси тарабынан автотранспорт каражатын башкарууга жол берилген адам;

6) пайда табуучу - жабырлануучу жана (же) ал каза болгон учурда жабырлануучунун - жеке жактын мураскору болгон, же болбосо төлөнүүчү камсыздандырууну алууга укугу бар юридикалык жак кайра уюштурулган учурда мыйзамдуу укук улантуучусу болгон жак;

7) кепилдик төлөмдөр - кепилдик төлөмдөр фондунан төлөнүп берилүүчү, милдеттүү камсыздандыруу келишими боюнча, жоопкерчиликтин белгиленген чектеринде, жол-транспорт кырсыгы болгондо жана адам жол-транспорт кырсыгы болгон жерден качып кеткенде жана табылбаганда, ошондой эле камсыздандыруучу мажбурланып жоюлганда төлөнүүгө жатуучу акчалай сумма;

8) диагностикалык карта - автотранспорттук каражаттын текшерилген бардык түйүндөрү жөнүндө маалыматтарды чагылдыруучу жана анын коопсуздук талаптарына туура келүүсү же туура келбөөсү тууралуу тыянактарды камтыган, техникалык эксперт тарабынан белгилүү бир мөөнөткө берилген документ;

9) автотранспорт каражаттарынын ээлеринин жарандык-укуктук жоопкерчиликтерин милдеттүү камсыздандыруу келишими (мындан ары - милдеттүү камсыздандыруу келишими) - камсыздандыруу келишими, ал боюнча камсыздандыруучу бул келишимде каралган окуя (камсыздандыруу окуясы) болгон учурда, ошол окуянын натыйжасында жабырлануучунун жана (же) пайда табуучунун өмүрүнө, ден соолугуна же мүлкүнө келтирилген зыяндын ордун келишимде аныкталган сумманын (камсыздандыруу суммасынын) чектеринде келишимде шартталган акынын (камсыздандыруу сый төлөмү) ордун толтуруп берүүгө (камсыздандырып ордун толтурууну жүзөгө ашырууга) милдеттенет;

10) жолдор - автотранспорт каражаттарынын кыймылы үчүн жасалган же ылайыкташтырылган жана пайдаланылган, бир же бир нече өтүүчү бөлүктөрдү, ошондой эле тротуарларды, жолдун четтерин жана эгерде бар болсо бөлүүчү тилкелерди өзүндө камтыган жер тилкеси же болбосо жасалма курулмалардын үстүңкү бети;

11) жол-транспорт кырсыгы - автотранспорт каражаттарын пайдалануунун жүрүшүндө жана анын катышуусунда, ошондой эле автотранспорт каражатынан бөлүнүп чыккан анын бөлүгүнүн жана анда жүктөлгөн жүктүн кыймылынан улам келип чыккан, жабырлануучунун өмүрүнө, ден соолугуна жана мүлкүнө зыян келтирген окуя;

12) жоопкерчилик лимити - камсыздандыруучу зыяндын ордун толтуруунун айрым түрү боюнча төлөп берүүчү камсыздандырып ордун толтуруунун максималдуу өлчөмү;

13) көз каранды эмес эксперт - жабырлануучунун өмүрүнө, ден соолугуна жана мүлкүнө келтирилген зыяндын өлчөмүн баалоо жана анын негизинде бүтүм чыгаруу үчүн милдеттүү камсыздандыруунун катышуучусу (камсыздандыруучу, камсыздандырылуучу, жабырлануучу, пайда табуучу) ишке тарткан кызыкдар эмес жеке же юридикалык жак;

14) жооптуу камсыздандыруучу - камсыздандыруу окуясынын болушуна күнөөлүү адам менен милдеттүү камсыздандыруу келишимин түзгөн камсыздандыруучу;

15) жабырлануучу - автотранспорт каражатын пайдаланууда болгон жол-транспорт кырсыгынын натыйжасында өмүрүнө, ден соолугуна жана (же) мүлкүнө зыян келтирилген жак (жеке же юридикалык);

16) тикелей жөнгө салуу - камсыздандыруу төлөмдөрүн төлөп берүү механизми, мында тике камсыздандыруучу жабырлануучунун жана (же) пайда табуучунун мүлкүнө келтирилген зыяндын ордун толтуруп берет;

17) тикелей камсыздандыруучу - жабырлануучу милдеттүү камсыздандыруу келишимин түзгөн камсыздандыруучу;

18) камсыздандырылуучу - камсыздандыруу уюму (камсыздандыруучу) менен камсыздандыруу келишимин түзгөн жеке же юридикалык жак;

19) камсыздандыруу коргоосу - мүлктүк кызыкчылыктын объектине келтирилген зыянды оңдоо жана ордун толтуруу боюнча мамилелердин жыйындысы;

20) камсыздандыруу сый төлөмү - камсыздандырылуучу камсыздандыруу келишиминде белгиленген тартипте жана мөөнөттө камсыздандыруучуга төлөп берүүгө милдеттүү болгон, келишимде шартталган акы;

21) камсыздандыруу суммасы - камсыздандыруучу милдеттүү камсыздандыруу келишими боюнча камсыздандырып ордун толтурууну милдеттүү түрдө төлөп берүүгө милдеттенген сумма;

22) камсыздандырып ордун толтуруу - камсыздандыруу окуясы болгондо зыянды жабуу үчүн камсыздандыруучу милдеттүү камсыздандыруу келишими боюнча төлөй турган сумма;

23) камсыздандыруу арбитри - автотранспорт каражаттарынын ээлеринин жарандык-укуктук жоопкерчиликтерин милдеттүү камсыздандыруу маселелери боюнча камсыздандыруу субъекттеринин ортосунда пайда болуучу мамилелерди жөнгө салууну жүзөгө ашыруучу, өз ишинде көз каранды эмес жеке жак;

24) камсыздандыруу полиси - камсыздандыруу келишимин түзүү фактысын жана камсыздандыруу келишиминин шарттарына ылайык камсыздандырып ордун толтурууну төлөп берүү боюнча камсыздандыруучунун милдеттенмелеринин күчүнө киришин күбөлөндүрүүчү документ;

25) камсыздандыруу тобокелдиги - иш жүзүндө болгондо камсыздандыруу жүргүзүлүүчү, болуусу божомолдонуучу окуя;

26) камсыздандыруучу - Кыргыз Республикасынын аймагында милдеттүү камсыздандырууну жүргүзүүгө атайын уруксаты (лицензиясы) бар жана коммерциялык уюм болуп саналган юридикалык жак (камсыздандыруу уюму);

27) камсыздандыруу тарифтери - милдеттүү камсыздандыруу келишими боюнча камсыздандыруу сый төлөмдөрүн аныктоодо камсыздандыруучу колдонуучу, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилөөчү баа коюмдары;

28) автотранспорт каражаттарынын ээлеринин жарандык-укуктук жоопкерчилигин милдеттүү камсыздандыруу боюнча кепилдик төлөмдөрдүн фонду - камсыздандыруу уюмдары - автотранспорт каражаттарынын ээлеринин жарандык-укуктук жоопкерчилигин милдеттүү камсыздандыруу тутумунун катышуучулары үзгүлтүксүз негизде жүргүзүүчү, максаты кепилдик төлөмдөрдү жүзөгө ашыруу болуп саналган чегерүүлөр;

29) автотранспорт каражаттарын иштетүү - автотранспорт каражаттарына орнотулган жана автотранспорт каражатынын жолдогу кыймылга катышуусуна тикелей байланышпаган жабдууларды иштетүүнү кошпогондо, жолдордо, ага жанаша жаткан жана автотранспорт каражаттарынын кыймылына арналган аймактарда (короолордо, турак жай конуштарында, автотранспорт каражаттары токтоочу жайларда, май куюучу станцияларда жана башка аймактарда) автотранспорт каражаттарын пайдалануу.