# "Учтерек айылдык Кенешинин жергиликтуу жамаатынын Айыл Мыйзамы (Токтогул районунун Учтерек айылдык Кенешинин кезексиз сессиясынынын 2005-жылдын 28-апрелиндеги №1 токтому менен бекитилген) - Полное наименование: "Учтерек айылдык Кенешинин жергиликтуу жамаатынын Айыл Мыйзамы (Токтогул районунун Учтерек айылдык Кенешинин кезексиз сессиясынынын 2005-жылдын 28-апрелиндеги №1 токтому менен бекитилген) - Вид акта: Устав - Номер: 1 - Дата принятия: 28.04.2005 - Статус: Действует - Редакция от: 28.04.2005 - Язык текста: русский - Страница на aqlex: - Официальный источник: > Текст приведён по редакции от 28.04.2005 по данным официального источника. Это не юридическая консультация: для юридически значимых действий сверяйтесь с официальной публикацией. > > Как ссылаться: "Учтерек айылдык Кенешинин жергиликтуу жамаатынын Айыл Мыйзамы (Токтогул районунун Учтерек айылдык Кенешинин кезексиз сессиясынынын 2005-жылдын 28-апрелиндеги №1 токтому менен бекитилген) (ред. от 28.04.2005) - https://aqlex.ai/doc/23728 --- Токтогул районунун Учтерек айылдык Кенешинин кезексиз сессиясынынын 2005-жылдын 28-апрелиндеги №1 токтому менен бекитилген КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ, ЖАЛАЛАБАТ ОБЛУСУ, ТОКТОГУЛ РАЙОНУ УЧТЕРЕК ЖЕРГИЛИКТУУ ЖАМААТЫНЫН АЙЫЛ МЫЙЗАМЫ (УСТАВЫ) Биз, Учтерек айылдык Кенешинин аймагында жашаган граждандар, арабызда бузулгус биримдикти, ынтымакты, коомдук тартипти жана бейпилдикти орнотуу, айыл жергесинде тупмуш-тиричилик шартын жакшыртуу, ар бир уй-булонун жана тургундун бакубат жашоосун камсыздоону коздоп, ушул оз алдынча башкаруу коомдоштугунун (айыл жамаатын) тузуу менен анын коомдук жашоосунун ыйык эрежелери аныкталган ушул Уставды айыл турмушунун негизги мыйзамы катары кабы л алабыз. Алдыга койгон ыйык милдеттерди турмушка ашыруу максатында биз эн оболу жалпы адамзатка тиешелуу ыймандуулуктун талаптарын, айылыбызда жашаган бардык улуттардын окулдорунун каада-салттарын, асыл-наркатрын озуно камтыган Манас бабабыздын томондогу жети осуятын ыйык тутуп, аларды бакубат турмушубузду курууда негизги курал жана каражатыбыз катары колдонобуз. 1. Эл журттун ажырагыс бутундугу жана бир жакадан баш, бир женден кол чыгарган биримдиги; 2. Улуттар аралык ынтымак, достук жана кызматташтак; 3. Улуттук ар-намыс жана атуулдук ариет; 4. Арыбас мээнет, алдынкы онор менен билим аркылуу бакубат доолот; 5. Гуманизм, айколдук, кечиримдуулук; 6. Табият менен татгуу мамиледе болуу; 7. Кыргыз мамлекетин чындоо жана аны колдонуп, аны коздун карегиндей сактоо. 1. ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР Жергиликтуу жамааттын негизги мыйзамы болгон айыл мыйзамы томондогулорду аныктайт жана камтыйт: •жамааттын негизги шарты жана максаттары; •жамааттын озун-озу башкаруунун принциптери; •жамааттын оз алдынча башкаруу органдарыны; •жамааттын мучолору; •жамааттын мучолорунун укуктары жана милдеттери; •жамааттын оз алдынча башкаруу органдарынын функциялары; •жамааттын финансалык-экономикалык негиздери; •жамааттын мучолоруно жана оз алдынча башкаруу органдары тарабынан колдонулуучу сыйлык чаралары; •жамааттын мучолоруно жана оз алдынча башкаруу органдарынын курамына корулуучу жаза чаралары; •жамааттын озгочо укуктары; •мыйзамды кабыл алуунун, озгортуу жана толуктоолоруду киргизуунун тартиби; •жааматтын турмушундагы мамлекеттик мыйзамдарына карама-каршы келбеген башка маселелери. II. ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУСУН УЮШТУРУУНУН НЕГИЗГИ ШАРТЫ ЖАНА МАКСАТТАРЫ 1. Жергиликтуу оз алдынча башкарууну уюштуруунун жана жургузуунун негизги шарты - бул жамааттын жергиликтуу маанидеги бардык коомдук- пайдалуу маселелерди оз жоопкерчилигине алып, алардын мыйзам чегинде оз алдынча чечууго жана башкарууга жонодомдуулугу. 2. Оз алдынча башкарууга отуу менен жамаат максаттарды коздойт: •мыйзам чегинде жергиликтуу маанидеги маселелерди коз карандысыз, оз алдынча жана оз убагында чечип туруу максатында айылдык Кенештин айманындагы каражаттарын, социалдык объектилерди жана башка материалдык байлыктарды мамлекеттик менчиктен ажыратып алууну, ошондой эле башка мулк ээлеринин ыктыярдуу турдо берген мулк-байлыктарын откоруп алуунун негизинде жамааттын ортолук менчик жана финасалык экономикалык базасын тузууну; •айылдык Кенештин бюджетин оз алдынча тузууго, толуктоого жана анын калктын мудоосун аткарууга жумшоого; •жамааттын мучолорун оз алдынча башкаруу жана тарбиялоо ишине тартуу менен демократияны онуктуруп, мыйзамдын так сакталышына ан- сезими жана активдуулугун жогорлатууга; III. ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУНУН ПРИНЦИПТЕРИ Жамааттын оз алдынча башкаруусу томндогу принциптерде жургузулот: •жергиликтуу маанидеги маселелрди чечууго жамааттын оз алдынчалагы, озунозу камсыз кылуу, озунозу тарбиялоосу жана жонго салуусу; •оз алдынча башкаруу органдарынын ишмердигинин жамааттын мучолору тарабынан козомолдонушу жана аларды эл алдындагы жоопкерчилиги; •жамааттын оз алдынча башкаруусун окулдук органы болгон айылдык Кенештин депуттарынын жамаатын мучолору тарабынан жашыруун, ал эми анын аткаруучу-тескоочу органы болгон айыл Окмотунун жетекчилеринин жана кызматкерлеринин кызматка дайындалышы; •жергиликтуу оз алдынча башкаруунун окулдук, аткаруучу-тескоочу жана аймактык коомдук оз алдынча башкаруу органдарынын ыйгарым укуктары менен милдеттеринин так чектелиши; •социалдык акыйкаттуулуктун сакталышы; •жааматтын мучолорунун мыйзамдуу укуктары менен кызыкчылыктарын корголушу; •жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын ишиндеги маалымдуулукту, аныктыкгы, коомдук брикмелер, уюмдар жана калктын кенири катмары менен тыгыз байланышы; •жамааттын мучолоррунун чогулуштарда, элдик жыйындарда айылдык Кенеш менен айыл Окмотунун жыйналыштарында жергиликтуу маанидеги маселелрди которуу жана пикир айтуу эркиндиги; •оз алдынча башкаруу органдарынын жергиликтуу маанидеги маселелерди оздоруно ыйгарылган укуктарынын чегинде оз алдынча чече алуусу, кабыл алган чечимдерин негиздуулугу жана мыйзамдуулугу боюнча жамааттын жана мамлкеттин алдындагы жоопкерчилиги. IV. ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫ Жамааттын оз алдынча башкаруусу анын томондогу органдары аркылуу жузого ашырылат: •жамааттын мучолору тарабынан шайланган окулдук органы айылдык Кенеши; •айылдык Кенештин аткаруучу-тескоочу орган - айылдык Окмоту; •аймактык коомдук оз алдынча башкаруу органдары (айылдардын оз алдынча башкаруу коомдук кенештери, турак-жай, кочо жана кварталдык комитеттер ж.б.); •аксакалдар соттору, коомдук тартипти коргоо кошундары; •жамааттын материалдык-финасалык байлыктарын пайдалануу боюнча элдик козомол тобу; Жамаат туздон-туз оз алдынча башкарууну томондогу демократиялык жолдор аркылуу турмушка ашырат: •жергиликтуу айылдык референдумдар; •жамааттын мучолорунун курултайлары; •айылдык жыйындар, чогулуштар ж.б. Жамааттын оз алдынча башкаруусунун окулдук жана аткаруучу- тескоочу органдарын уюштуруунун негизги тартиби жана иш аакеттери, ошондой эле жергиликтуу айылдык референдумдар жана жамааттын курултайларын откоруу эрежелери Кыргыз Республикасынын мыйзамдары аркылуу жонго салынат. Эскертуу: Жамааттын оз алдынча башкаруусунун окулдук, аткаруучу- тескоочу жана башка органдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын негизинде, оз аймагында ардагерлердин, аялдардын, жаштардын, оспурумдордун, коомдук уюмдарга жана коомдук тузулушторго комок корсотушот жана алар менен кызматташат. V. ЖАМААТТЫН МУЧОЛУГУ 1.Жамааттын мучолугуно кабыл алуу ыктыярдуу турдо жургузулот. Ар бир айыл башчысы ошол айылдагы 16 жаштан жогорку атуулдарды жааматка кабыл алуу жонундогу тизме тузот. Тизмеге мучолукко кируучу атуулдун озу кол коет. 2. 16 жаш курагына жеткен, Кенештин аймагында туруктуу жашаган, арыз менен кайрылган ушул айыл мыйзамын ниети менен кабылдаган жана анын талаптарын сактаган, анда корсотулгон оз укуктарын жана милдетгерин турмушка ашырган ар бир тургун жергиликтуу жамааттын мкчосу болуп эсептелет. 3. Туруктуу жашоо учун башка жерден кочуп келген Кыргыз Республикасынын граждандары жеке арыздарынын негизинде Чолпоната Кенешинин чечими менен жамааттын мучолугуно кабыл алынат. Жамаатка мучо болуп кируу жонундо граждандардын арызы айылдык Окмоту тарабынан 1 айлык моонотгон кечиктирилбестен каралууга жатат. 4. Кенештин аймагында туруктуу жашабаган, бирок ошол аймакта озуно жеке менчик катары тиешелуу кыймылсыз мулк же ондуруштук каражаты бар, жергиликтуу бюджетке дайыма салыктарды жана жыйымдарды толоп турган, ушул айыл мыйзамы кабылдаган жана анын талаптарын аткарууга милдеттенген Кыргыз Республикасынын граждандары оз жамаатынын мучосу боло алат. Бирок айыл Окмотунун аймагындагы жер улушуно талапкер боло албайт. VI. ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУНУН УКУКТАРЫ Жамааттын ар бир ушул айыл мыйзамына ылайык томондогу укуктарга ээ болот. 1. Жамааттын мучосу рассасына, улутуна, динине, тилине, жынысына, ата-тегине, уруусуна, дуйно-мулктук жана башка абалына карабастан томондогулорго укуктуу: • жамааттын оз алдынча башкаруу органдарына шайлоого жана шайланууга; •жамааттын ишин башкарууга байланыштуу маселелерди талкулоого жана аларды турмушка ашыруу боюнча иш-аракеттерге катышууга; •иш тажрыйбасына, билимине жана жондомуно жараша оз алдынча башкаруу органдарына кызмат отоого; •жамааттын мучолору учун бекитилген женилдиктерден пайдаланууга; •жамаатка тиешелуу бардык маселелер боюнча оз алдынча башкаруу органдарына сунуш киргизууго жана коюлган суроолоруна ынамдуу жооп алууга, алардын иши боюнча пикирин айтууга жана баа берууго; •жамааттын мучолорунун биргилешкен кун аракеттери менен тузулгон байлыктардан жана каражаттардан, ошондой эле жамаатташтыктан ортолук менчигиндеги уюм, мекеме, ишканалардын кызматтарынан белгиленген чегинде пайдаланууга; •жергиликтуу референдумдарга, айыл курултайларына, айылдык жыйындарга, айылдык Кенеш менен айыл Окмотунун ачык жыйналыштарына катышууга, оз оюн эркин айтып, талкууланып жаткан маселе боюнча озунун сунуштарын киргизууго; • Айыл Мыйзамында чагылдырылган укуктар оз алдынча башкаруу органдары же алардын кызматкерлери тарабынан бузулса, аларды коргоо максатында аксакалдар сотуна же башка тиешелуу органдарга кайрылууга; •Айыл Мыйзамынын эрежелерин жамааттын башка мучолору бузган учурда, оз алдынча башкаруу органдарына жана аксакалдар сотуна кайрылууга; •аксакалдар соту ушул Айыл Мыйзамында корсотулгон чектерден чыккан чечимдерди кабыл алынган учурда мамлекеттик укук коргоо жана сот органдарына кайрылууга; •мыйзамдын чегинде ондуруштук, тейлоочулук (сервистик), соода жана калкка башка кызмат корсотуу багытындагы ишканаларды уюштурууга; •адал мээнет, ак эмгек менен оз байлыгын артгырууга жана аны жалпы жамааттык, ошондой эле оз алдынча башкаруу органдары тарабынан ишенимдуу корголушуна; •жамааттын мучолугунон оз ыктыяры менен чыгууга; •Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана айыл мыйзамында каралган башка да укуктардан пайдаланууга. 2. Аталган укуктардан жана ушул айыл мыйзамында корсотулгон артыкчылыктардан жана женилдиктерден жамааттын мучолору гана пайдалана алышат. VII. ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУНУН МИЛДЕТТЕРИ Жамааттын мучолору томондогулорго милдеттуу: •Айыл Мыйзамынын эрежелерин так сактоого; •жамааттын оз алдынча башкаруу органдары тарабынан мыйзамдын чегинде белгиленген салыктардын жана жыйымдардын бардык турлорун кечиктирбей оз убагында толоого; •жамааттын турмуш-тиричилик шартын жакшыртууга багьпталган бардык коомдук пайдалуу жумуштарга (социалдык багыттагы обьектилерди, жолдорду, копуролорду, ондогон арыктарды, кочолорду, санитария боюнча тазалоого, корктондурууго, жашылдандырууга ж. б. максаттарында уюштурулган ашарларга) катышууларга, аларды ишке ашыруу боюнча - (бекитилген шарттарды, чектерди) нормаларды, озгочо кырдаалдарда жана башка шарттарда коомдук тартипти, граждандык коргонуунун талаптарын сактоо жана башка коомдук кызматтарды милдетгуу турдо аткарууга; •жамааттын оз алдынча башкаруу органдарынын мыйзам чегинде жана ушул Айыл мыйзамынын негизинде кабыл алган бардык чечимдерин аткарууга; •жамааттын белгиленген ортолук менчигин тузууго жана онуктурууго оз салымын кошууга, аларды сарамжалдуу пайдаланууга жана сактоого; •оз уйун, короо-жайын таза кармоого жана оз убагында ондоп турууга, корктондурууго жана жашылдандырууга, оз чарбасынан жогорку тушумду камсыз кылууга; •мыйзамдуулукту бузуунун бардык корунушторуно, коомчулуктун материалдык байлыктарына зыян келтируучулорго жана адептуулукко конул коштук менен мамиле жасобоого; •курчап турган табиятка (айлана-чойрого) камкордук, сарамжалдуулук менен мамиле жасоого, токой, бак-дарак жана башка осумдукторго жана жан-жаныбарларга кыянат мамиле кылгандар менен аёосуз курошууго, тарыхый, маданий жана табийгый эстеликтерди сактоого; •турак-жай имараттаоын куруу эрежелерин так сактоого, турак уйлорду, ага жакын аймактарды пайдаланууда орт коопсуздугунун санитардык жана ветеринардык эрежелеринин тура сакталышына комоктошууго; •жамааттын мучолорунун биргелешкен пайдалануусундагы жерди, сууну жана башка жаратылыш байлыктын ортолук менчикте сарамжалдуу пайдаланууга. озгочо милдеттер жана парздар: •балага кам кору жана анын билим алуусуна милдеттуу турдо жооп беру, туура тарбиялоо - ар бир ата-эненин милдети; •ата-энелерине камкордук кылуу - эмгекке жарамдуу жашы жеткен ар бир баланын милдети; •жамааттын ар бир мучосуно гуммандуулук жана боорукердик менен мамиле жасоо, жетимдерди жана ата-энесинин багуусунан ажыраган балдарды, ошондой эле багар-корору жок кары-картандарды, майыптарды, эмгекке жараксыздарды камкордукка алуу жана багуу жалпы калктын ыйык парзы; •улууга урмат, кичууго ызат, аялдарга сый корсотуу, аракечтикке, уурулука, бантиликке, сойкулукка, бузукулукка, бекерпоздукка барбоо, жамааттын башка мучолорунун укуктарын жана эркиндигин ызаттоо, коомдук тартипти сактоого катышуу жамааттын ар бир мучосунун милдети; •оз уй-булосундо ынтымактуу, бейпил турмушту камсыз кылуу, кошуна- колондор менен тынчтыкта жашоо, уй-було мучолорунун аэмгектенууго, айрыкча жаш муундардын Ата Мекенин, оз айылын суйууго, патриотукка, интернационализимге, достукка тарбиялоо ар бир уй-було башчысынын милдети; •ар бир улутгун намысын жана када-салттарын урматтоо, улуттар аралык ынтымактыкты, биримдикти чындоо ар бир улуттун маданиятын оркундотууго комок беруу айылдык Кенештин аймагында жашаган ар бир улуттун окулунун милдети; •маркумду акыркы сапарга узатууда жосунсуз жоруктар атап айтканда конул айтуу сыяктуу шылтоолоп ичкилик ичуулорго катуу тыюу салынсын; •маркумду коюуда 1 бодо малдан ашык союлбасын; •жыртыш жыртылбасын, кийит кийгизуу, доорон акы берууго тыюуу салынсын; •спирт ичимдиктерин ичилбесин; •маркумга биринчи жетилиги гана откорулсун; •той-аш беруудо кеткен чыгым элге жуктолбосун жана ичкиликке тыюуу салынсын; •мекеме-уюм, ишканалрадагы юбиолейлерди откоруу 50 жыл болмоюнча тыюу салынсын; •кыз беру, келин алууда, калын алуу эки тараптын макулдашуусу менен жургузулсун. •ар бир кожолук оз менчигиндеги малдардын, ит-мышыктарын жыл ичинде бир жолу ветеринардык кароодон откорот •ичкичиоликке ото берилген атуулдар коомдук жаза чаралар таасир кылбаса озу жашаган айылдын тургундарынын жыйынынын аксакалдар сотунун чечими менен ичкиликтен мажбурлаган дарылоо мекемелерине жонотуу жонундо сунуш кылат. •айылдагы ар бир атуул Кыргыз элинини кайрымдуулук салттарын улап, бей- бечараларга жардамга муктаждарга жардам корсотуу, максатында айыл Окмотунун алдында фонд ачылсын, тушкон каражат комисия аркылуу болуштурулуп турулсун. •уруксатсыз анчылык кылуу, балык салууга, жаратылышытын жаныбарларына, осумдукторуно булгун салууга жол коюлбасын. •ар бир айылда бада же кезуу уюштурулуп бош жургон мал болбоого тийиш. Эгин жана чоп чабанды, улуш жерлерге тушкон мал учун ээси же бадачы мыйзам чегинде жаза тартат. •уруксаты, сертификаты жок алкоголдук ичимдиктерди сатуу одоно кылмыш катары белгиленсин. •Орозо, Курбан айт, Ноорузду спирт ичимдиксиз белгилоо мусулман дининдеги ар бир адамдын ыйык милдети деп эсептелсин. Эскертуу: той-тамаша жана шаан шокот откоруунун, маркумдарды узатуунун коомдук тартиби Айыл Окмоту же квартал башчылары менен макулдашуусу менен откорулот. VIII. ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫНЫН ФУНКЦИЯЛАРЫ Жамаатгын оз алдынча башкаруу органдары аткарууга тиешелуу болгон жергиликтуу маанидеги маселеле томондогулор: • коммуналдык менчикти тузуу жана анны башкаруу; • аймакты социалдык-экономикалык жактан ар тараптан онуктуруу, айыл окмотунун аймагындагы жайгашкан мекеме-ишканалардын жетекчилерин айыл Окмотунун сунушу менен дайындалуу жана иштоо тартибин козомолдоо; • жамааттын жер байлыктарды сарамжалдуу пайдалануу, жааматтын жер байлыктарын жана айыл Окмотунун аймагындагы жансыз мулкторду (бардык курулуш объектилери) сарамжалдуу пайдалануу учун козомолдоо болуу; • турак-жай коммуналдык чарба жана корктондуруу иштери, Учтерек айыл Окмотунун аймагындагы Ош-Бишкек жолундагы тамактануу жайларын архитектуралык талабына туура келеген жайларга козомолдоо, коммуналдык, санитардык, корктондуруу иштери; •соода жана турмуш-тиричилик жактан тейлоону уюштуруу; • жергиликтуу калктын саламаттыгын сактоого комок корсотуу; • мектепке чейинки, мектепте жана кесиптик билим берууну онуктуруу; • калктын озгочо асыл жана нарктуу тарыхый, маданий, рухий салттарын, элдин оздук корком чыгармачылыгын, эстеликтерди, музейлерди, китепканалардын сактоо жана оркундотуу; • жамааттын мучолорун мээнеткеч, уномчул жана жаратман багьггында тарбиялоо; • дене тарбиясын, спортту, туризмди онуктуруу; • коомдук тартипти сактоо, айылдардын аксакалдар сотунун алдында элдик кошундарды уюштуруу, айыл участкалык инспекторлорунун иштоо тартибине, айыл Окмотунун аймагындагы жол транспортторунун журушуно козомолдук кылуу; •калкка даректуу социалдык колдоону жана жардамга муктаж уй-булолорду, атуулдарды социалдык жактан коргоону уюштуруу; •Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Айыл Мыйзамына каршы келбеген башка маселелерди чечуу. IХ. ЖАМААТТЫН ФИНАНСАЛЫК-ЭКОНОМИКАЛЫК НЕГИЗДЕРИ Жамааттын оз алдынча башкаруусунун экономикалык жана финансалык негиздерин ортолук менчик каражаттарын томондогулор тузот. • жамааттын карамагындагы мамлекет, мекеме, уюм, ишкана, ошондой эле менчигинин туруно карабастан коомдук уюмдар, кыймылдар, демоорчулор, жеке адамдар тарабынан ыктыярдуу откорулуп берилген кыймылдуу жана кыймылсыз дунуйо мулктор, социалдык, маданий турмуш-тиричилик жана чарбалык маанидеги объектилер; •жамаатка откорулуп берилген жерлер жайыттар, ошондой эле жергиликтуу маанидеги токой, суу жол чарба объектилеринин чарбалык ишмердуулугунон тушкон кирешелер; •жергиликтуу бюджетке тушкон салыктар, жыйымдар жана башка каражаттар; •кредит ресурстары, дотациялар, субвенциялар жана инвестициялар; •жаратылыш байлыктарын пайдалангандардан алынуучу акылар; •ар турдуу кызмат корсотуулордон тушкон акылар; •сатылган азык-тулуктордон тушкон акылар; •оз каалоосу менен берилген ыктыярдуу толомдор, кошумчалардын эсебинен тузулгон бюджеттен тышкаркы фонддор; •тышкы экономикалык ишкердуулуктон, грантгардан тушкон чегеруулордун эсебинен жыйналган финансалык ресурстар. 2. Жамааттын финансылык-экономикалык негиздерин тузгон байлыктарды айыл Окмоту тарабынан пайдалануу жана сарптоо тартиби, бюджетти аткаруу айылдык Кенеш тарабынан аныкталат. 3. Жамааттын материалдык финансылык байлыктарынан сарамжалдуу жана туура пайдаланышын коомдук козомолдоо айылдык Окмот тарабынан тузулуучу 5-9 адамдан турган элдик козомолдоо тобу тарабынан жургузулот. Элдик козомол тобуна талапкерлер айылдык жыйындар жана коомдук уюмдар тарабынан сунуш кылынат. Бул топтун текшеруулорунун жыйынтыктары айылдык Кенештин аксакалдар сотунун же озгочо учурларында тиешелуу мамлекеттик органдарынын кароосуна берилет. X.ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫ ТАРАБЫНАН КОЛДОНУЛУУЧУ СЫЙЛЫК ЧАРАЛАРЫ 1. Айыл мыйзамынын талаптарын улгулуу аткарган коомдук пайдалуу эмгекке активдуу катышкан, кайрымдуулук акцияларына. домоорчулукко такай комоктошкон, жамаатташтыкка ото пайдалуу ар кандай кызматын корсоткон, озунун жана бутундой уй-булосунун журум-туруму боюнча эн жогорку улгу корсоткон жамааттын мучолоруно, оз алдынча башкаруу органдарынын кызматкерлерине жана башка атуулдарга моралдык жана материалдык жактан сыйлык катары томондогулор колдонулушу мумкун: - алкыш жарыялоо, баалуу белек, башка материалдык жана акчалай сыйлык менен сыйлоо; - мактоо баракчасын тапшыруу; - «Ыймандуу уй-було», «Улгулуу уй», «Улгулуу кочо (квартал)», «Улгулуу айыл» деген наамдарды ыйгаруу; - - жааматтын Ардак Китебине жазуу; - «Айылдын ардактуу атуулу» деген ардак наам ыйгаруу; -Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына жана ардак наамдарына корсотуу. 2. Жамааттын мучолорун сыйлыкка корсотуу томондогу тартипте жургузулот: а) жамааттын мучолорун сыйлыкка корсотуу демилгеси айылдын жашоочуларынын жаппы жыйындарына, аксакалдар сотуна, коомдук айыл башчыларына, айыл Окмотунун мучолоруно, айылдык Кенештин депутаттарына таандык. б) алкыш жарыялоо, баалуу белек, башка материалдык жана акчалай сыйлык менен сыйлоо мактоо баракчаларын тапшыруу, "Улгулуу уй-було", "Улгулуу уй", "Улгулуу кочо", "Улгулуу айыл" деген наам ыйгаруу тууралуу чечим айыл окмоту тарабынан жазуу турундо кайрылуулар боюнча кабыл алынат. в) жааматтын Ардак Тактасына жана Ардак Китебине жазуу, «Айылдын ардактуу атуулу» деген ардак наам ыйгаруу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик сыйлыктарына жана ардак наамдарына корсотуу жонундогу чечимдер айыл Окмотунун сунушу боюнча айылдык Кенеш тарабынан кабыл алынат. XI. ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУНО ЖАНА ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫНЫН КУРАМЫНА КОРУЛУУЧУ ЖАЗА ЧАРАЛАРЫ. 1. Айыл Мыйзамынын эрежелерин сактабаган жамааттын мучолоруно томонку жаза чаралар колдонулат: •оозеки же жазуу турундогу эскертуу; •жашаган жерлерде откорулгон чогулуштарда жана айылдык жыйындарда коомдук таасир корсотуу; • оз алдынча башкаруу органдары тарабынан белгиленген тартипте Ардак наамдардан ажыратуу; 2. Жогорудагы корсотулгон жоопкерчилик чаралары жамааттын мучолорунун, айыл башчысынын, оз алдынча башкаруу органынын кызматкерлеринин сунуштары боюнча айылдык Кенеш, айыл Окмоту, аксакалдар соту тарабынан колдонулат. 3. Айыл Мыйзамынын эрежелерин одоно турдо бузган же милдеттерин аткара албаган жамааттын оз алдынча башкаруу органдарынын курамдарына томондогудой жаза чаралары колдонулат: а) айыл Окмотунун башчысы тарабынан окмоттун мучолоруно, квартал башчыларына жана жооптуу кызматкерлерине: • жазуу турундогу эскертуу; •томонку кызматка которуу; б) айылдык Кенештин депутаттарынын учтон экисинин чечими менен: • айыл башчысына эскертуу беруу. • айыл окмотунун башчысына, айыл окмотунун жалпы курамына же анын айрым мучолоруно ишеним корсотпоо; •аксакалдар сотунун жалпы курамына же анын айрым мучолоруно ишеним корсотпоо; • элдик козомолдоо тобунун жалпы курамына же анын айрым мучолоруно ишеним корсотпоо. в) айылдык Кенештин курамына же жеке депутатка мыйзамга ылайык жааматтын шайлоочулары тарабынан ишеним корсотпоо. 4. Айыл Окмотуно жана айылдык Кенештин жалпы курамына ишеним корсотпоо жонундо чечимдер райондук Кенештин торагасы жана райондук мамлекеттик администрациясынын башчысы тарабынан жеринде биргелешип текшерилип, тууралыгы аныкталгандан кийин гана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык толугу менен чечилет. 5. Агын сууларды бузгандарга жана мурабка баш ийбеген инсандарга аксакалдар соту тарабынан мыйзам чегинде чара коруу; -жайлоого оз убагында кочпой жана оз мезгилинде кочуп келбей эгинге жана чоп жайытка зыян келтиргендерге; - айыл Окмотунун же айыл башчыларынын уруксаты берибеген жерлерди оз алдынча айдап жер кыртышын бузгандарга, ата-тегимдин жери деп шылтоолоп мыйзассыз жер ээлегендердин жерин ортолука алынып андан ары курулуш иштери токтотулат; XII. ЖАМААТТЫН ОЗГОЧО УКУКТАРЫ 1. Жамаатгаштыкта ото маанилуу болгон айрым социалдык-экономикалык, чарбалык жана маданий маселелерди башка оз алдынча башкаруу жамааттары менен биргелешил чечуу максатында Кыргыз Республикасынын мыйзам актыларынын чегинде белгиленген тартипте ар кандай денгээлде тузулгон жергиликтуу оз алдынча башкаруу боюнча бирикмелерге жана ассоциацияларга мучо болуп кирууго укуктуу. 2. Кыргыз Республикасынын мыйзамдары белгилеген тартипте жамаат чет олколук жана эл аралык оз алдынча башкаруу жамааттары менен алака тузууго акылуу. 3. Жамааттын жана анын органдарынын ишмердигиндеги маалымдуулукту, ачыктыкты камсыз кылуу максатында, жамааттын озунун жергиликтуу бюджетинин эсебинен массалык маалымдуулук каражаттарын (гезит, баракчалар, жергиликтуу радио туйундор ж.б.) мыйзам чегинде тузууго жана пайдаланууга укуктуу. XIII. АЙЫЛ МЫЙЗАМЫН КАБЫЛ АЛУУ ЖАНА ОЗГОРТУУ, ТОЛУКТООЛОРДУ КИРГИЗУУНУН ТАРТИБИ 1. Жамаатгын Айыл Мыйзамынын долбоорун айылдык Кенештин чечими менен тузулгон атайын комиссия Кыргыз Республикасынын «Жергиликтуу озунозу башкаруу жана мамлеткеттик администрациялар жонундогу» мыйзамынын 14-статьясынын негизинде иштеп чыгат. Комиссия тарабынан даярдалган Айыл Мыйзамынын долбоору жамааттын, коомчулуктун мучолорунун талкуусуна коюлат. Талкулоого тушкон сунуштардын негизинде комиссия Айыл Мыйзамынын долборуна тиешелуу кошумчаларды киргизип, Айыл Мыйзамынын долбоору жамааттыктын жалпы мучолорунун курултайына коюлат. 2. Айылдык курултайында кабыл алынган Айыл Мыйзамы юридикалык экспертизадан откоруу учун жергиликтуу адилет органында жонотулот. Адилет органдары тарабынан чыгарылган корудундусунда корсотулгон жетишпегендиктерди толуктап айылдык Кенештин сессиясында бекитуу учун каралат. Айылдык Кенештин сессиясында каралып жана бекитилген Айыл Мыйзамы жонундогу чечими кайрадан жергиликтуу адилет органдарына жалпыга милдеттуу болгон нормативдик укуктук акт катары мамлекеттик каттоого Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана Кыргыз Республикасынын Окмотунун 9.03.2000-жылдагы № 124 токтомунда корсотулгон талаптарына ылайык жонотулот. Мамлекетик каттоодон откон Айыл Мыйзамы айыл окмоту тарабынан Кыргыз Республикасынын Окмотунун 13.12.1999-жылдагы № 681 токтомунун 1 пунктунун 3 абзацына ылайык областтык массалык маалымат каражаттарына жарыяланган учурдан баштап юридикалык кучко ээ болуп турмушка ашырылат. 3. Айыл Мыйзамы жаряланган кундон баштап кучуно кирет жана ал айылдык Кенештин аймагындагы жамааттын бардык мучолору жана оз алдынча башкаруу органдары тарабынан кыйшаюусуз аткарылууга жатат. 4. Жамааттын Айыл Мыйзамынын аткарылышына козомолдукту айылдык Кенештин депутаттары, айылдык окмоту, аксакалдар Соттору жана жергиликтуу жамааттын мучолорунун оздору жузого ашырат. 5. Айыл Мыйзамына тузотуулорду, алымча-кошумчаларды киргизуу ушул айыл мыйзамына кабыл алган тартипте жургузулот. XVI.ЖЫЙЫНТЫК ТИЛЕК УРМАТТУУ ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУ! "Ырыс алды ынтымак" деп ушул озубуз кабыл алган айыл мыйзамынын бир добуштан колдоп жана кыйшюусуз аткаралы, "Сабырдын тубу сары алтын" - деп чекилик иштерге барбай нысап кылып, ыйманыбызды калыбына келтирууго талбай аракеттенели, жалкоолукту жана бироого жук артканды таштап, мамлекет берген укуктан толук пайдаланып, оз тагдырыбызды оз колубузга алалы деп озубузго тиешелуу иштерди жана милдеттерди билгичтик жана жоопкерчилик менен ишке ашыралы!